Druckschrift 
Catholicon
Seite
104v
Einzelbild herunterladen
 

ODeCante

Coniugatio onis. fe. ge. i. v̓boꝝ ꝯn̄s declinatio. ⁊ dr̄ a ꝯiugoas. qꝛ ꝑ ꝯſonātes ꝯiugatas .i. affines ⁊ ꝯſil̓es apud grecosdiſcernit̉ ꝯiugatio: ⁊ hec oratio ad grecos ſpectat. vel dr̄declinatio v̓bi ſic: qꝛ plurima verba ꝯiungant̉ in ea. .i. ſubeadē declinatiōe ponunt̉: ⁊ hec oratio ꝑtinet ad latinos.Coniugiū. a ꝯiunx dr̄ hͦ. ꝯiugiū gu .ſ. legitimarū ꝑſonaꝝ inter ſe coeūdi ⁊ cōpulādi ꝯͣctꝰ: vl̓ legitima viri ⁊ mulieriscōiunctio indiuiduā cōſuetudinē vite cōtinens.Coniugus. Iugū cōponit̉ cū con vl̓ ſyn qd̓ eſt con ⁊ dr̄ ꝯiugus ga. gū. ⁊ ſyniugꝰ ga. gū. īuenit̉: oīa in eodē ſenſu .i. eiuſdē iugi vl̓ ſub eodē iugo poſitꝰ. vn̄ q̄dā ꝓnoīa ab ariſtarco dn̄r ꝯiuga vl̓ ſyniuga .i. eidē iugo certitudinis vl̓ diffinitiōis ꝑſonaꝝ ſubiacētia. ⁊ ꝯponit̉ īcōiugꝰ ga. gū. diſſil̓isnō eiuſdē ꝯiugij. vn̄ idē ariſtarcꝰ dic̄ v̓ba nō eē ꝯiuga .ſ. nōeodē iugo certitudīs ⁊ diffinitōis ꝑſonarū ſubiacentia.Coniūctio. a ꝯiungo gis. dr̄ hͨ ꝯiunctio onis. q̄dā pars orationis īdeclinabilis ꝯiūctiua aliaꝝ partiū or̄onis ꝗbꝰ cōſignificat. Propriū aūt ꝯiunctiōis eſt diuerſa noīa vl̓ qͣſcunqꝫ dictiōes caſuales vel diuerſa v̓ba vl̓ aduerbia cōiungere. Et ſcias ꝙ nulla ꝯiūctio vel p̄poſitio aſpirat̉. Etvt dic̄ Pap̄. Cōiūctio ē dicta ꝙ ſenſus ſnīaſqꝫ ꝯiūgit. Cōiūctio etiā dr̄ ꝗdā color in rhetorica: de quo dixi in qͣrtaꝑte in ca. de coloribꝰ rhetoricis. Et ſcias ꝙ nulla cōiūctiocōponit̉ cū verbo. vn̄ ſiſto eſt verbū ſimplex nec etiamcū noīe ꝯponit̉ ꝯiūctio preter ſi ⁊ ne: vt ſiquis ⁊ nequis.Coniūx gis. cōis ge. ẜm quoſdā ꝯponit̉ a con ⁊ iugū ⁊ dn̄icōiuges qͣſi eiuſdē iugi a iugo qd̓ īponit̉ matrimonio cōiungēdis: ⁊ quo copulant̉ ne ſeꝑent̉. vel dicunt̉ cōiugespenul. cor. a ꝯiungo gis. vel a ꝯiugēdo: qꝛ ſunt cōiūcti: qd̓ntūs potiꝰ exigere videt̉. Iſido. v̓o dicit: ꝙ ꝯiuges appellant̉ ꝓpter iugū matrimonij cui ſe ſubiūgunt ne ꝑ diſcordiaꝫ ſeꝑent̉. ẜm v̓o Priſ. quē ſequor cōiunx deriuat̉ a cōiungo gis. ⁊ hꝫ n. in ntō: ſed nō in obliꝗs. vn̄ in. 6. li. ſic dic̄.In x. deſinentia ſi a v̓bis ſint in go. deſinētibꝰ ablata x. ⁊addita gis. faciūt gtm̄: vt regis a rego rex regis. Cōiungogis. cōiux ugis. qd̓ etiā in gto differētie cā n. amittit: ne ſicōiungis dicamus v̓bū eſſe putet̉. Idem etiā in. 4. li. dic̄ꝙ coniunx deſinit in nx. ſed in obliquis amittit .n.Conniuo uis. in cōniueo ues exponit̉.Cōnixi preteritum de cōniueo ues.Connubo bis. .i. ſimul nubere ex con ⁊ nubo. vide in nubo.Connuonuis. nui. tum .i. ſimul nuere vel ānuere: ⁊ eſt verbum neutrum ⁊ componit̉ ex con ⁊ nu̓o.Cono in conus exponitur.Conopeum in canopeum exponitur ſupra.Conor aris. atus. ſum. conari verbum deponens: anniti attentari. ⁊ dr̄ a conus ni. ⁊ produ. co. vn̄ Qui. Quicquid conabar dicere verſus erat.Conquerens tis. participium de conqueror eris. ⁊ eſt gene.oīs: ⁊ cor. que vide in queror reris.Conquexi eſt preteritum de cōquiniſco.Conꝗniſco ſcis. ꝯquexi .i. oculos claudere vl̓ caput īclīare.Conquirens tis. ge. oīs penul. ꝓdu. vide in quero ris.Conquiro ris. quiſiui ſitū. quirere .i. ſimul querere. ⁊ ꝓdu.qui ⁊ componit a con ⁊ quero.Conſanguinitas eſt vinculū ꝑſonaꝝ ab eodē ſtipite deſcēdentiū carnali ꝓpagatione ꝯtractū. ⁊ dr̄ cōſanguinitas acon ⁊ ſanguis: qͣſi cōeꝫ ſanguinē habētes: vel de vno ſanguine ꝓcedētes. Et ſcias ꝙ ẜm canones duo fratres ſūtin pͥmo gradu: filij duoꝝ fratrū in ſecūdo: nepotes in tertio: ꝓnepotes in qͣrto. Gradus aūt eſt habitudo ꝑſonarūdiſtātiū quo cognoſcit̉ quota generatiōis diſtātia due ꝑſone inter ſe differant. Sed ꝗd ſi aliq̄ ꝑſone attinent ſibiex vna ꝑte in ſcd̓o gradu vel tertio: ex alia v̓o in quinto:nunꝗd pn̄t ꝯtrahere? Dico ꝙ ſic: qꝛ ſemꝑ ſtādū eſt remotiori ꝑſone in ꝯſanguinitate. In hͦ enī caſu remotior ꝑſo

na extra metā ꝯſanguinitatis exiſtit. vn̄nō attinet illi exquo de eiꝰ ꝯſanguinitate nō eſt: qm̄ ſicut olim oīs cōſanguinitas in ſeptimo gradu terminabat̉: ita hodie in qͣrtoſaltē quo ad ꝓhibitionē copule ꝯiugalis. Et vt dicit Papi. Cōſanguinitas qͣſi ſanguinis ꝓpinꝗtas: conſanguineſūt dicti: ꝗ ex vno ſanguine .i. ex vno pris ſemīe nati ſūtConſcidi diſti. preteritū de cōſcindodis. ⁊ cor. ſci. Eſdre. 2lib. ca. 24. Conſcidi veſtimenta mea.Conſcīa. a ꝯſcio ſcis. deriuat̉ hͦ ꝯſcīa tie. cognitio ſuiipſiuscordis. Et ſcias ꝙ ꝯſcīa errans ⁊ recta obligat: diuerſimde tn̄. Nā ꝯſcīa r̄cta obligat ſimpl̓r ⁊ ꝑ ſe. Hoc .n. ē dictatū ꝑ ipſā qd̓ in ſe bonū ē: ⁊ ex iudicio rōnis bonū apparetvn̄ ſi nō fiat malū ē: ⁊ ſi fiat bonū ē. Sꝫ ꝯſcīa erronea nobligat niſi ꝑ accn̄s ⁊ ẜm ꝗd. Si .n. dicat aliꝗd faciēduꝫillud in ſe fieri ꝯſideratū nō ē bonū neceſſariū ad ſalutēſꝫ app̄hēdit̉ vt bonū: ⁊ iō quū nō liget niſi ẜm ꝙ ē bonūnō obligat̉ volūtas ꝑ ſe ad hͦ: ſꝫ ꝑ accn̄s .ſ. rōne app̄hēſinis qͣ iudicat̉ bonū: ⁊ iō ſi fiat aliꝗd qd̓ ē ẜꝫ ſe malū: qd̓ errās rō tn̄ iudicat bonū: pctm̄ nō euitat̉. Si āt nō fiat: pecatū īcurrit̉. Et ſi obijcias: vr̄ ꝙ ꝯſcīa erronea nos nō obliget. p̄ceptū .n. īferioris nō pōt obligare ꝯͣ p̄ceptū ſuꝑioris. ſꝫ deꝰ ſuꝑiꝰ ē nr̄a ꝯſcīa: gͦ ꝯſcīa nr̄a nō pōt nos obligat̉ad pctm̄ faciēdū ſuo p̄cepto. Dico ꝙ ꝯſcīa obligat nō v̓tute ꝓpria ſꝫ v̓tute p̄cepti diuini. nō .n. ꝯſcīa dictat aliꝗd fociēdū hac rōne ꝙ ſibi vr̄: ſꝫ hac rōne qꝛ a deo p̄ceptū eſt.vn̄ ꝑ accn̄s ex v̓tute diuini p̄cepti obligat īquātū dictathͦ vt p̄ceptū a deo. ⁊ iō dictamē ꝯſcīe plus obligat qͣꝫ p̄ceptū p̄lati: ſic̄ ⁊ p̄ceptū diuinū ī cuiꝰ v̓tute ligat: ſic̄ pꝫ ſi p̄ceptuꝫ regis nō ꝑueniret ad ppl̓m niſi mediante aliquopͥncipe ſi pͥnceps diceret: hͦ eſt p̄ceptū a rege qͣꝫuis nō eētverū dictū ſuū obligaret vt p̄ceptū regis: ita ꝙ ꝯtempteres penā mererent̉. Et ſcias ꝙ ꝯſcīa ē qd̓dā dictamē rōnis: ⁊ vt dictū ē obligat v̓tute p̄cepti diuini: ſub cuiꝰ rōneapp̄hēdit illud qd̓ rō dictat. ⁊ iō ſi illud app̄hēdat̉ vt directe ſub p̄cepto cadēs: peccat ꝗs mortal̓r omittēdo qd̓ cōſcīa dictat: ⁊ ſi ſit veniale vl̓ īdifferēs. Si aūt nō app̄hendat̉ vt directe cadēs ſub p̄cepto vl̓ ꝓhibitiōe: tūc nō fitdirecte ꝯͣ ꝯſcīaꝫ ſed p̄ter eā: ⁊ ita nō peccaret mortal̓r: ſꝫvenialiter vl̓ etiā nulloº: ſic qn̄ cōſcīa dictat alicui ꝙ bonū eſt facer̄ aliqd̓ opꝰ ꝯſilij ſi nō facit nō peccat: qꝛ nō ap̄hēdit illud vt bonū debitū ⁊ neceſſariū ad ſalutē ⁊ p̄cepto ſubiacēs. vide in ignoro ⁊ ī affectꝰ. Hic etiā ſciendū ē ꝙ ẜꝫ Diony. in. 7. ca. de diui. no. Diuina ſapīa ꝯiūgipͥncipia ſecūdoꝝ vltimis pͥmoꝝ: qꝛ vt in li. de cauſis on̄dit̉ in ordine cauſatoꝝ oꝑꝫ ꝙ ꝯn̄s p̄cedenti ſimilet̉: nechͦ pōt eē niſi ẜm ꝙ aliꝗd ꝑticipat de ꝑfectiōe eiꝰ qd̓ ꝗdēinferiori mō eſt in ſcd̓o ordine creaturaꝝ qͣꝫ in pͦ. vn̄ hocꝙ inferior creatura de ſil̓itudine ſuꝑioris ordinis ꝑticipat eſt ſup̄mū in īferiori: ⁊ vltimū in ſuꝑiori: qꝛ deficientius ꝑticipat qd̓ in ſuꝑiori ſit. inter creaturas aūt talis eordo: vt pͦ ſit angelus: ⁊ ſcd̓o ſit rōnal̓ aīa: ⁊ qꝛ rōnalis aīacorꝑi ꝯiūcta eſt: iō cognitio debita ſibi ẜm ſuū ꝓpriū ordine eſt cognitio q̄ a ſenſibilibꝰ ad intelligibilia ꝓcedit.vn̄ nō ꝓuenit in cognitionē veritatis niſi inꝗſitiōe p̄cedente: ⁊ iō cognitio illa rōnalis dr̄: qꝛ v̓o angelus ſimpl̓incorporeꝰ eſt: nec corpori vnit̉ cognitio nature ſue debita eſt vt ſimpl̓r ſine inquiſitiōe veritatē apprehēdat: prepter qd̓ intellectualis naͣ noīat̉. oꝑꝫ gͦ ꝙ in aīa rōnali quiangelo in ordine creaturaꝝ cōtiguat ſit participatio iteilectualis v̓tutis: ẜm quā aliquā veritatē ſine aliqͣ inꝗſiton app̄hēdat ſicut apprehēdunt̉ prima principia naliter cognita tā in ſpeculatiuis qͣꝫ ī oꝑatiuis. vn̄ ⁊ talis virtus intellectꝰ vocat̉ ẜm ꝙ eſt in ſpeculatiuis. Que etiaꝫẜm ꝙ in oꝑatiuis ē ſyndereſis dr̄. ⁊ hͨ v̓tꝰ ꝯueniēter ſcintilla dr̄: qꝛ ſicut ſcintilla eſt modicū ꝗd ex igne euolans:ita hͦ v̓tus eſt q̄dā modica ꝑticipatio intellectualitatis