Druckschrift 
Catholicon
Seite
53v
Einzelbild herunterladen
 

De allothecaParsIIII.

honoris īueniat̉ in euāgelio: vt Pater tuus ⁊ ego dolētesq̄rebamꝰ te. Uoluit eniꝫ btā v̓go maria honorare ſpōſuꝫſuū p̄ponēdo eū: vt exēplū daret vxoribꝰ honorādi virosſuos. Fit etiā cōceptio ꝑſonarū ſil̓ ⁊ caſuuꝫ mediāte p̄pōne cū. ſꝫ nimis īpropͥe: vt mecū ſortes legimꝰ .i. ego ⁊ ſor. legimus. Tecū ſor. legitis .i. tu ⁊ ſortes legitis. vn̄ Uirg. Giuellimur īde Iphitus ⁊ pelias mecū. Itē eſt ꝯceptio realis ⁊ cōceptio vocalis. Cōceptio realis ē vbi res diuerſaꝝꝑſonaruꝫ ſub v̓bo pluralis numeri ſociant̉: vt nos legimCōceptio vocalis ē: q̄ ꝑtinet ad voces diuerſoꝝ generumvel numeroꝝ: vel ꝑſonarū: vt dictū ē. Et ſciēdū ꝙ vbieſt ꝯceptio vocalis: ibi eſt ⁊ realis: ſed nō ꝯuertitur.Sed queritu. poſitū ꝯceptiue: vt nos legimꝰquō reſoluat̉ ꝓnomen pluraleUtrū dicat̉ ego ⁊ tu: vel ego ⁊ ille. Ad hoc dicimꝰ ꝙ taleꝓnomē dꝫ reſolui in ſuū ſingulare ⁊ aliā dictionē: q̄ careat diſcretiōe gnīs: numeri: ⁊ ꝑſone: vt quodāmō euaget̉ad īcertū genꝰ: numerū ⁊ ꝑſonā: ⁊ talis dictiōis defectꝰ eſtapud latinos. ſignificat gͦ hoc ꝓnomē nos rē loquētē ī ꝑſonali ꝓprietate pͥme ꝑſone: ſꝫ alias in nulla determīataꝑſonali ꝓpͥetate. Itē quū dr̄. Hecū ſortes legimꝰ: ſolꝫqueri an ille abltus ſignificet ablatiue: an noīatiue: ⁊ vtꝝcopulet̉ illi ntō mediāte p̄pōne. Ad hoc dicimꝰ ꝙ ⁊ ablatiue ſignificat: ſꝫ noīatiue ſupponit. Reducit̉ enī ad ſuꝑpoſitionē noīatiui mediāte illa p̄pōne: nō ꝑ cōpulationeꝫſed ꝑ quādā aſſociationē. Hic nota ꝙ maſculinū ⁊ fe.ſunt eque pͥncipalia qͣꝫtū ad naͣm: ſꝫ nō eque potētia: quiamaſculinū eſt agēs ⁊ femi. patiēs in oꝑe gnaͣtiōis. Et ideomaſculinū in oꝑe p̄ponit̉ feminino tanqͣꝫ digniꝰ: ⁊ īperatei tanqͣꝫ debiliori: vn̄ cōcipit ipſuꝫ: vt vir ⁊ mulier ſunt albi. Itē ſcias ꝙ quū dicit̉ vir ⁊ mancipiū diligūt ſe: ibihoc ꝓnomē ſe. ē neutri ge. qꝛ neutrū ꝯcipit maſculi. ⁊ ſil̓rMulier ⁊ mācipiū vidēt ſe. hoc ꝓnomē ſe. eſt neutri geqꝛ neutrū ꝯcipit fe. Querit̉ hic qͣre neutrū vincat maſculinū ⁊ femininū in officio adiectiui ſiue in cōceptione:quū illa ſint digniora qͣꝫ neutrū. adiectiua .n. in neutro genere ſubſtātiuant̉: vt albuꝫ currit? Ad hͦ dico ſequēs magiſtrū Bn̄. ꝙ iō illa nō trahunt̉ ad īproprietatē: qꝛ digniora ſunt ⁊ neutrū trahit̉: qm̄ eſt īdigniꝰ. vel pōt dici ꝙ ma.⁊ fe. ſunt genera rei: ſꝫ ꝑ neutrū habet̉ res generis: potentior aūt eſt res qͣꝫ accidēs rei: ⁊ ideo neutrū vīcit illa duoin officio ſubſtātiui: ⁊ in ꝯceptione generuꝫ. Et ob hoc dꝫexponi ꝑ generale nomē cuius naͣm in ſe hꝫ: vt albū currit .i. res alba. Itē maſculinū ⁊ femi. ſunt magis finita ⁊ coartata apud naͣm qͣꝫ neutrū. ⁊ iō neutrū eſt aptius gnaͣlitati qͣꝫ illa: ⁊ eſt potētiꝰ ad trahēdū: vt dicat̉. Uir ⁊ mācipiiſunt alba. ſil̓r Mulier ⁊ mācipiū ſunt nigra. Queri ētſolet an iſta ſit cōgrua. Et albꝰ ⁊ alba eſt ciuis: ita videturqꝛ ītelligit̉ geminari ꝓpter ꝯiūctionē: vt ſi dicat̉. Et albeſt ciuis ⁊ alba eſt ciuis. gͦ cōgrue dicit̉: ⁊ albus ⁊ alba ē ciuis. Sꝫ ꝯͣ. illa duo adiectiua reſtringūt illū terminū ciuis ſemel poſitū: ⁊ faciūt repugnātiā in ſuppoſitione illiergo locutio illa reddit̉ incōgrua. Ad hoc dico ꝙ ē cōgrua: qꝛ ſubſtātiuū intelligit̉ geminari: ⁊ ſic qͣꝫtū ad vnuꝫſupponēs venit tm̄ ꝓ maribꝰ: ſed qͣꝫtū ad alterū venit tm̄ꝓ feminis. Querit̉ etiā qͣre duo ſubſtātiua diuerſorūgenerū poſſūt reciꝑe adiectiuū vniꝰ generis: vt vir ⁊ mulier ſunt albi. Et nō adiectiua diuerſoꝝ generū poſſunt reciꝑe ſubſtātiuū vnius generis: qꝛ male dr̄: Ciues ſunt albi⁊ nigre. Ad hoc dicimꝰ ꝙ ſubſtātiua veniūt cōceptiuevn̄ adiectiuū cadit in ꝓpͥetatē vniꝰ eoꝝ qͣꝫtū ad genꝰ. Sꝫadiectiua habētia diſcreta genera: volunt reſtringere qn̄adiūgunt̉ ſubſtātiuo cōis ge. eo ꝙ forme eſt ꝓpriū īmutare. vn̄ ſi ſubſtātiuū ſemel ītelligat̉ reſpectu diuerſoꝝ generū: locutio ē īcōgruā ꝓpter repugnatia: vt ciues ſūt albi ⁊ nigre: at ſi ītelligat̉ geminari nulla ē ibi repugnātia.

vnde cōgrue dicit̉: Et albi ⁊ nigre ſunt ciues. Inuenit̉ tn̄apud Ouidiū. Eſt ſpecus exeſus ſtructura pumicis aſperNon homini facilis non adeunda fere.eſt hic ꝙ vnitas addita vnitati facit pluraScledū litatē. vn̄ v̓bū plurale dꝫ ſeq: vt Sortes explato legūt. Pōt tn̄ ꝯgrue dici. ſortes ⁊ plato legit. ſic̄ illt̓Carthago mariuſqꝫ tulit. Sꝫ ītelligit̉ diuiſiꝫ tāqͣꝫ ſint dueqꝛ v̓bū reddit̉ zeumatice vtriqꝫ ntō .i. ſortes legit ⁊ platolegit. Si aūt ꝯiūctio p̄ponat̉ ⁊ īterponat̉ duobꝰ noīatiuisſingularis numeri: v̓bū eius ꝓprie reddit̉ ſingulare: qd̓ diſtributio cōiūctionis facit: vt Et ſortes ⁊ plato legit. ⁊ ſicmale dicit̉. Et ſortes ⁊ plato legūt: ſicut male dicit. Sortes legūt: ⁊ ita dicūt multi. At nos dicimꝰ ꝙ vtraqꝫ eſt cōgrua: ⁊ ſortes ⁊ plato legit. ⁊ ſortes ⁊ plato legūt: qꝛ v̓bū p̄treſpicere hūc terminū ⁊ ſortes ⁊ plato diſtributiue. ⁊ ſicdꝫ ītelligi in ſingulari numero ſequi: qꝛ reddit̉ ſingulariter vtriqꝫ ntō. Pōt ēt eūdē reſpicere collectiue: ⁊ hoc mōē accipiēdū plural̓r. Nō tn̄ ſeꝗt̉ ꝙ ſit dicēdū. ſor. legūt: qꝛcollectiōe p̄miſſa: poſtea diſtributio ē ꝯgrue faciēda homō. Et ſor. ⁊ plato legūt .i. ipſi legūt: ita ꝙ ſor. legit ⁊ platolegit. Eodē mō cōcedimus. Et ego ⁊ tu legimꝰ .i. nos legimus: ita ꝙ vterqꝫ. vnde Priſ. ait. Et Agamēnonis filiꝰmenelai filia ſociati ſunt. ſil̓r ⁊ ego ⁊ appolloniꝰ ſcribimꝰ⁊ certe oēs autores eēt reprehedēdi niſi tales locutōereciperent̉: qꝛ freq̄nter his vtunt̉. Si aūt ſingularis nūerus ⁊ pl̓alis ꝯiunctiōe interpoſita copulent̉: dꝫ eis reddiv̓bū pl̓ale: vt hō ⁊ aſini currūt. Pōt tn̄ alia cōſiderationev̓bū reddi pͥori ntō: vt ītelligat̉ v̓bum zeumatice reddi: ⁊ſic erit illa locutio pl̓es. Et ẜm hoc cōgrue dr̄. Homīesaſinus currit .i. hoīes currūt ⁊ aſinꝰ currit. vn̄ Oui. Oēshyliades totaqꝫ troia dabit. Ideꝫ dicimꝰ in ꝑſonis: qꝛ pōꝯgrue per zeuma dici. Ego ⁊ tu legis: vel tu ⁊ ego lego: vl̓ego ⁊ ſortes legit: ⁊ dꝫ inter tales ntōs: tūc fieri q̄dā diſtictio: ad oſtēdendū ꝙ due locutiōes ītelligant̉ cōiungi.Tales aūt locutiones ab arte ſunt ⁊ ſepe in autoribꝰ īueniunt̉. vnde Horatiꝰ. Tu quid ego ⁊ ppl̓us mecū deſideret audi .i. ꝗd ego deſidereꝫ: ⁊ ꝗd ppl̓us deſideret. Si aūtcōiunctio p̄ponat̉ ⁊ īterponat̉ ntīs diuerſoꝝ nūeroꝝ vl̓diuerſaꝝ ꝑſonaꝝ: dicūt ꝗdā ꝙ nō pōt ſeꝗ aliqd̓ v̓bum: qꝛoporteret illud eſſe duoꝝ nūeroꝝ vel duaꝝ ꝑſonaꝝ: ⁊ ſiciudicant iſtas ꝯgruas. Et hō ⁊ aſini currūt: ⁊ ego ⁊ tu legimus. Nec ego: nec tu ſcribimꝰ: nec hō nec aſini currunt.Cā .n. īcōgruitatis eſt cōiunctio p̄miſſa: qꝛ illa requirit ꝙverbū reddat̉ vtriqꝫ. Nos v̓o iudicamꝰ eas cōgruas: ⁊ ſipe vtunt̉ eis autores. vn̄ ita īuenit̉ in Priſ. Nec vos qunec illi referunt eſtis. Dicimꝰ ergo ꝙ cōgruētiſſime ſeꝗverbū plurale: qd̓ pͥus reddendū eſt collectiue: poſtea diuiſim cōgruitate ſeruata: vt ⁊ homo ⁊ aſini currūt .i. ipſcurrunt: ita ꝙ hō currit ⁊ aſini currūt. ſimiliter. Nec egnec ſocij mei ꝓficimꝰ .i. nos nō ꝓficimꝰ: ita ꝙ nec ego ꝓficio nec ipſi ꝓficiūt. Et pōt eſſe in talibus zeuma: ⁊ tunverbū priori numero vel ꝑſone tenet̉. vnde cōcedimusNec ego nec ſocij mei ꝓficiunt: nec ſocij mei. nec ego ꝓficio. Qui tales locutiones condēnant: nimiū ſunt acuti:deſtruunt enī artem ⁊ omnes autores.Z ēt an̄ cōgrue dicat̉. Sortes ⁊ pl̓o currit ⁊Querit legūt: cū diuiſim ꝯcedamꝰ. Sortes ⁊ plato legūt: ſortes ⁊ plato currit. Dicimꝰ ꝙ īcongrua ē ꝑꝑ repugnātiā: qꝛ verbū aliter reſpicit illos ntōs cōiunctim: ⁊aliter diuiſim. Tn̄ īuenit̉ apud Horatiuꝫ. Ambulat acerfulciꝰ ⁊ caſiriꝰ male rauci. Ecce duontī ꝯfundunt ꝑꝑcceptōeꝫ ⁊ zeuma: qd̓ auctoritati aſcribimꝰ ⁊ nō arti: qꝛ nōꝯcedimꝰ ꝙ bn̄ dicat̉. Petrus ⁊ ioānes diſcipuli platonislegit. Inuenit̉ ēt Actuū. 5. Reſpondēs aūt petrus ⁊ apl̓idixerūt. vbi tn̄ eſt appoſitio: bn̄ pōt eſſe numeroꝝ confuſio: vt ciuitas piſe eſt pulchra. ⁊ Animal boues ſine frau