¶ I De caſibꝰtertie decli.
¶ Pars III.¶ De ablatiuo tertie declinationis in e. ⁊ in i.regule aſſignant̉ de abltō tertie declinaSe PteNtionis in e. deſinetne ⁊ in i. ¶ Prima eſthec. Oīa cōia triū generū: vt hic ⁊ hec ⁊ hoc ferox: par: vetus: audax: triplex: artifex: duplex: ſupplex: inops: anceps:cōcors: felix: faciūt abltm̄ in e. ⁊ in i. vt ferox feroce vel feroci. ¶ Scd̓a regula eſt talis. Oīa participia triū generūcōia faciūt ēt abltm̄ in e. ⁊ in i. vt h̓ ⁊ hec ⁊ hoc legēs: ablatiuo ab hoc ⁊ ab hac ⁊ ab hoc legēte vel legēti. ¶ Tertiaregula ē. Oīa cōparatiua faciūt abltm̄ in e. ⁊ in i. vt hic ⁊hec melior: ⁊ hoc meliꝰ. abltō ab hͦ ⁊ ab hac ⁊ ab hoc meliore vel meliori. excipit̉ ſenior: qꝛ tm̄ eſt maſ. gen̄. ⁊ facitabltm̄ tm̄ in e. vt hic ſenior ab hoc ſeniore. ¶ Quarta regula ē. Oīa noīa faciētia actm̄ in em̄ vel in im faciūt ablatiuū in e. ⁊ in i. vt hec clauis: actō hanc clauē vel clauim:abltō ab hac claue vel claui. Nō tn̄ ꝯuertit̉ regula: nō .n.in e. ⁊ in i. deſinētia in abltō: etiā actm̄ oīmodo ī em̄ ⁊ ī imtermināt: vt dicit Priſ. ¶ Quīta regula ē. Uerbalia deſinētia ī ix feminina q̄ pn̄t eē coīa cuꝫ neutris: vt victrix ⁊vltrix: vn̄ ⁊ vltricia tā ī e. qͣꝫ ī i. faciūt ablatiuuꝫ. Luca. ī. i.Tollite iā pridē victricia tollite ſigna. Itē Statiꝰ ī. 5. thebaidos. Ultricia graijs v̓ginibꝰ dare tela. Bonatus pater.Alia aūt v̓balia in trix q̄ ſūt oīs ge. ī ablatiuo caſu faciuntablatiuū ī e. tm̄: vt hec amatrix: ab hac amatrice. ⁊ ſic deomnibꝰ v̓balibꝰ femininis in x. exceptis victrix ⁊ vltrix¶ Sexta regula talis ē. In as circūflexa gētilia vel pr̄ia:vt rauēnas: arpinas: tā ī e. qͣꝫ in i. finiūt ablatiuū: vt hic ⁊hec rauēnas: abltō a rauēnate vel rauēnati: ⁊ ſūt apd̓ noscoīs ge. ⁊ carēt neutro: ſꝫ apud antiquos dicebat̉ h̓ ⁊ hecarpinatis ⁊ hoc arpinate. vn̄ adhuc declinationē ⁊ accentuꝫ ꝑfecti ſeruamꝰ: qꝛ videlicet ablatiuꝰ deſinit in i. ſicutarpinatis ab hoc arpinati faciebat. deſinit nihilominꝰ inē. ẜm vſuꝫ: ſicut deſinētia in as: vt pietas: ⁊ circūflectiturvltima .ſ. as. ſic̄ in ītegris circūflectebat̉ eadē vocalis .ſ. aque erat penl̓. vn̄ dicit Priſ. in. 7. vbi agit de abltō tertiedeclinatiōis deſinēte in e. ⁊ ī i. in fine. In as quoqꝫ circūflexa q̄ apud veteres etiā ī tis ꝓferri docuimꝰ. tā ī e. qͣꝫ ini. finiūt abltm̄: vt hic ⁊ hec nr̄atis: ab hoc nr̄ate vel nr̄atiẜm hoc. ¶ Septima regula eſt. Poliſſyllaba deſinētia īuis: vt auis: niſi creſcāt in gtō qd̓ dico ꝓpter puluis. ⁊ deſinētia in ctis. vt vectis. ⁊ in gnis. vt ignis. vl̓ in guis. vt anguis: niſi creſcāt in gtō qd̓ dico ꝓpter ſanguis ſanguinis.vel ī nis. vt canis. Et alia fere oīa: quoꝝ extrēa ſyllaba inis deſinit: a duabꝰ incipiēs ꝯſonātibꝰ: vt poſtis in e. ⁊ in ifaciūt abltm̄. Fere dcm̄ ē ꝓpter iſta. veſtis: peſtis: neptis:reſtis: fuſtis: ⁊ hoſtis. Et habētia ſc. āte is. vt piſcis. faſcis:que faciunt abltm̄ in e. tm̄. Iſta enī noīa īber: memor: teres: vigil: hebes: faciūt abltm̄ in e. ⁊ in i. Alia v̓o oīa tertiedeclinatiōis noīa ī e. cor. ꝑ ablatiuos deſinūt: cuꝫ oēs alietermīatiōes ablatiui in oī declīatione ꝓducant̉. gͦ ſiqͣ exeis que debēt in e. ꝓferri ꝑ ablatiuū īueniamꝰ ꝑ i. ꝓlataauctoritati aſcribimꝰ: q̄ ſepe etiā datiuis ꝓ ablatiuis: necnō ēt ꝓ gtīs ē vſa. Uirg. ī. 8. Aduectū eneā claſſi victoſqꝫpenates: ꝓ aduectū claſſe: niſi dicamꝰ helleniſmo .i. moregreco. Hellenes enī ꝗdā greci ſūt: vſuꝫ eē poetā. Otō enīcaſui illi hͦ adiūgūt v̓bū .ſ. aduectū. dicūt .n. adueho tibi:aduectū tibi. In grecis enī qn̄qꝫ īuenimus ē. ꝓdu. finireablatiuū tā pͥme qͣꝫ tertie declinatiōis noīum: qꝛ magis ēotus grecus ꝓ ablatiuo poſitꝰ latino. Uirg. ī. i. Enei. Ipſevno gradit̉ comitatus achate. Lucanus in. 8. Signa queab euphrate cū craſſis capta ſequentem.¶ De noīatiuo plurali tertie declinatiōis.Nominatiuus ᵇllrªlis tertie declinatiōis fitagtō ſingulari mutata vltimais in es ꝓdu. in maſ. ⁊ in fe. ge. ⁊ cōi. vt huius cardinis hicardines: huius matris he matres: huiꝰ vatis hi ⁊ he ya-
tes. Neutra v̓o ex ablatiuo ſingulari faciūt ntm̄ pluralēhoc mō: ſi ī i. vel tā ī i. qͣꝫ in e. exeat abltūs: cor. i. ⁊ addita afit ntūs pluralis: vt ab hoc mari: hec maria. ab hoc ceruicali hec ceruicalia. a pare vel pari paria: a felice vel felicihec felicia. excipit̉ a vetere vel veteri: qd̓ vetera ⁊ nō veteria facit. Nec nō ab hoc ludicri: hec ludicra: ⁊ nō ludicria dicimꝰ. ſil̓r excipiunt̉ cōparatiua q̄ abltm̄ tā ī e. qͣꝫ ini. termināt: q̄ ī ra nō ī ria d̓ſinūt ī ntō plurali. Maiora .n.⁊ minora ⁊ plura dicimꝰ: qͣꝫuis antiꝗ ēt plura dixerīt: vr̄cōpoſitū cōpluria. Terē. in phor. Ml̓ta adueniēti vt ſintnoua hec cōpluria. In ꝗbuſdā tn̄ codicibꝰ īuenit̉ ꝯpluraGauſape quoqꝫ ſic̄ ſupra diximꝰ ī abltō tertie declīatiōisdeſinēte in i. ⁊ ablatiuū in e. facit: abltō ab hoc gauſape. ⁊ntūs pluralis in a. deſinit. gauſapa enī ⁊ nō gauſapia dicimus. Perſius. Iā chlamydes regnū iā lutea gauſapa captis. lutea .i. rubicūda. Ampluſtre ēt qͣꝫuis faciat ablatiuuꝫ ſingularē ab hoc ampluſtri. ntm̄ tn̄ pluralē nō ſolū ina. ſꝫ etiā in ia. termīat. Et ampluſtra enī ⁊ ampluſtria antiqui ꝓtuliſſe inueniunt̉. Cicero ī arato. Nauibꝰ aſſūptisfluitātia q̄rere ampluſtra. Ceſar in arato. Fulgent argo eſtellis ampluſtria puppis. Alia v̓o neutra q̄ ī e. terminātabltm̄ mutata e. ī a. faciūt ntm̄ pl̓alē: vt ab hͦ numīe numina: ⁊ a tꝑe tēpora. ¶ De gto pl̓ali tertie declinatiōispl̓alis tertie d̓clinatōis naſcit̉ ab abGenitiuus latiuo ſingulari hͦ mō. Cū ablatiuusin i. ſolā vel in e. ⁊ in i. deſinit. cor. i. aſſumitum. vt a ſedili hoꝝ ſediliū: ab eq̄ſtri eq̄ſtriū: ab vtili vtiliū: a ſapiēte vl̓ſapiēti ſapiētiū. Multa tn̄ ꝑ ſyncopā ſolent ꝓferri: vt ſapiētū ꝓ ſapiētiū: merentū ꝓ merentiū: celeſtū ꝓ celeſtiū.Uirg. in. 8. Celeſtū vis magna iubet. ¶ Sciēdū tn̄ ꝙ rariſſime hec q̄ in ſolā i. faciūt abltm̄: ſyncopā patiunt̉ i. pegtm̄ pl̓alē. Inuenit̉ tn̄ marū ꝓ mariū: ꝗ tn̄ raro in vſu eſtgtūs apud neuiū in carmīe belli punici. Senex fretꝰ pietate deū allocutus ſūmi dei regis fr̄eꝫ neptunū regnatorem marū: ꝓ mariū. Cōparatiua quoqͣꝫ q̄ īueniunt̉ tā ī e.qͣꝫ in i. exeuntia ꝑ abltm̄ carent i. penl̓. in gtō pl̓ali vt a maiore vl̓ minori hoꝝ maioꝝ. Plus tn̄ fac̄ pluriū. Hemorēt ⁊ vigil ſupellex ⁊ artifex: qͣꝫuis abltm̄ faciant in e. ⁊ in ifaciūt tn̄ gtm̄ pl̓alē in um. ⁊ nō in iū. vt memoꝝ vigilumſupplicū ⁊ artificū. Puto tn̄ hͨ ēt ab oratoribꝰ dr̄ie cā ſicꝓferri ꝑ ſyncopā: qꝛ ſuppliciū ⁊ artificiū neutra ſingularia īueniunt̉. vetera īſuꝑ ludicra ⁊ ampluſtra faciūt gtm̄pl̓alē in um. ludicrū veteꝝ ampluſtꝝ. h̓ ⁊ hec parēs: qn̄ ēnomē duū eſt gn̄um: ⁊ gtm̄ pl̓alē abſqꝫ i. fac̄ plerūqꝫ hoꝝparentū. Uirg. in. 2. Enei. Decora alta parētū. ꝙ aūt ⁊ parentiū nō irrōnabil̓r dicat: on̄dit actūs pluralis in is. etiterminās ꝗ ꝓprius eſt in iū. terminantis gtī. TerentiusQuid volo aut peto parētis meos: vt ꝯmōſtres mihi. Ine. enī ſolā finiētia abltm̄: ſintūs in duas terminat̉ ꝯſonātes: mutāt e. in i. breuē ⁊ aſſumūtum. vt hic mars a marihoꝝ mariū: hec frōs a fronte harū frontiū: h̓ fons a fonte hoꝝ fontiū: hec vrbs ab vrbe haꝝ vrbiū. hec ars ab atte haꝝ artiū. Rariſſime aūt ⁊ hec ſupradicta: ſicut illa qin i. ſolā termināt ablatiuū ꝑ ſyncopā i. ꝓferūt gtm̄ pluralē. Excipiunt̉ ea que deſinut in msͣ. vel psͣ: q̄ ſi nō ſunta capite ꝯpoſita: e. ablatiui in um. ꝯuertunt. ⁊ faciūt gtmpluralē: vt hec hyems ab hyeme harū hyemū: pͥnceps apͥncipe. hoꝝ pͥncipuꝫ. municeps a municipe municipumforceps a forcipe forcipū: manceps a mancipe mancipuꝫA capite enī cōpoſita ⁊ duabus ſyllabis abundāt in gto⁊ triū ſunt geneꝝ cōia. Itaqꝫ ⁊ ablatiuū tam in e. qͣꝫ in l⁊ gtm̄ pluralē rōnabiliter in iū. termināt: vh̓ ⁊ hͦ ⁊ hͦ triceps: a tricipite vel tricipiti tricipitū: niſi ſyncopa fiat: preceps tn̄ precipitū vſualiter facit. Et ſcias ꝙ conſors ⁊ cōhors faciūt cohortū ⁊ ꝯſortū: ẜm cōem vſum. Illa quoqque habent pares ſyllabas taꝫ in gtō qͣꝫ in ntō: mutantē