Druckschrift 
Catholicon
Seite
26v
Einzelbild herunterladen
 

Pars III. ℟o cōpōne ror̄i.

ſoluēdū eſt: qꝛ ꝯponit̉ cū gtō īmediate .i. ꝑ ſe. cū actō aūtmediate .i. per gr̄am gtī. ⁊ ſic eſt iudicādum de ſil̓ibus. vthomicida: celicola .i. hoīs cedēs ⁊ celi colēs. ⁊ hec ad participia reducunt̉ .ſ. hoīem cedēs ⁊ celum colēs. Et noͣꝙ qͣꝫuis iſto modo v̓ba vel participia cum aliꝗbus noīuꝫcomponātur. formatiōes tn̄ iſtaꝝ cōpoſitionū qn̄qꝫ fiūtantīs: vt homicida: armipotēs: nec tn̄ cōponūtur ab hisntīs homo vel arma: ſed ab obliquis eoꝝ. qn̄qꝫ formant̉a gtīs: vt lucifer. ⁊ ſic formatio ſemꝑ reſpicit maioreꝫ habilitatē vocis. Cōpoſitio v̓o maiorē ꝯueniētiam intelligibiliū: ex ꝗbus ip̄m cōpoſitū eſt ꝓductū. Poſſumus etiaꝫdicere ꝙ participiū in vi participij retētū cōponit̉ cū obliquo: ⁊ a tali cōpoſitōe hꝫ vt trāſeat in nomē: vt ſi faciēscōponat̉ cū actō doctū: neceſſe eſt ꝙ trāſeat in nomē. vn̄doctificꝰ cōponit̉ a doctū ⁊ faciēs. ⁊ ſic participiū tranſitin nomē cōpoſitiōe: vt indoctꝰ: ⁊ doctificꝰ. ita v̓buꝫ trāſitin nomen compoſitione: vt armiger.noīa fere ꝑ oēs caſus. ꝑ noīaComponuntū tiuum: vt reſpublica. per genitiuum: vt legiſlator. ꝑ datiuū: vt tribunuſplebi vel plebis. ꝑ actm̄: vt agricola .i. agrū colēs. ꝑ abltm̄: vt mēceps.i. mēte captus. Fere dixi ꝓpter vocatiuum: qꝛ ꝑ ip̄m retētuꝫ in vi vocatiui nō fit cōpoſitio. nā macte .i. magis aꝑteaccipit̉ pro hoc ntō mactus qui apud antiquos fuit ī vſuSil̓r pl̓alia cum ſingularibꝰ componūtur: vt orbiſterraruꝫ ⁊ aſecretis: acaliculis: areſpōſis: abatis: acomētarijs.hec enim componūtur ab aſſiſtēs ⁊ illis datiuis. ⁊ ſūt nōmina officioꝝ īdeclinabilia. Sil̓r ꝑ actm̄ pluralē fit compoſitio: vt gemellipere .i. gemellos pariēs. ⁊ ꝑ abltm̄ pl̓alem: vt ꝗdā volūt de illis eiſdeꝫ .ſ. aſecretis: acaliculis. aba. p̄poſitiōe latina: ⁊ hoc abltō ſecretis: qm̄ ab ipſis decretis que eis cōmittunt̉ dr̄ aliquis aſecretis. ⁊ idem pōt dealijs iudicari. Et hic eſt dr̄ia notāda īter ꝑticipiuꝫ ⁊ aliasdictiōes caſuales: qꝛ nomē ⁊ ꝓnomē componūtur etiamper obliquos: vt aliuſmodi iſtiuſmodi. ſed participia nonpn̄t componi: teſte Priſ. niſi ꝑntm̄. ⁊ hoc hn̄t a ſuis v̓bis.qm̄ v̓ba vim noīatiuoꝝ hn̄t: ⁊ nō obliquoꝝ. ergo ſi aliqd̓participium videat̉ in obliquo caſu ad compoſitionē venire: dd̓m eſt ꝙ amittit naturā participij ⁊ compoſitionetrāſit in nomē: vt doctificus .i. doctum faciēs. Si obijciatur de edificās. Dicimus ꝙ faciēs nō habet hāc compoſitionē a ſe: īmo a verbo: qꝛ eſt figure decompoſite.0etiam componūtur noīa per oēsCum verbiꝰ calus excepto ntō ⁊ vtō. cōponūtur eniꝫ ꝑ gtm̄: vt magnipēdo ⁊ floccifacio. ꝑ dtm̄: vt crucifigo. ꝑ actm̄: vt edifico .i. edem facio. ꝑ abltm̄: vt vſucapio. Iltūs aūt nō pōt venire ad compoſitionē v̓bi ītegre:qd̓ dico propter poſſum: qd̓ componit̉ ex hoc ntō potis ⁊ſum: nec vtus. ⁊ hoc ideo qꝛ cōpoſitiōes fiūt cauſa perfectiōis: ac ſi ex ntō ſiue vtō. ⁊ v̓bo ꝓduceret̉ vnum v̓bumcompoſitū: talis cōpoſitio de ꝑfecto faceret imꝑfectum:qꝛ ntūs cum v̓bo: vel etiam vtūs cum v̓bo gn̄at ꝑfectumſenſuꝫ: ſed oīs dictio ſimplex ſiue cōpoſita in eo ꝙ dictiohꝫ imꝑfectionē: ⁊ ſic talis cōpoſitio ſtare nō poſſet. vn̄ ſiquis vellet ita ponere ꝙ tantum valeret iſte terminus aqͣꝫtum iſta oratio. Sortes currit: iniuſte poneret̉: nec eētillud poſſibile: qꝛ ꝑfectum ⁊ imꝑfectū nō eꝗpollēt: ſimiliter nec ſimplex ⁊ vere compoſituꝫ. Ex p̄dictis habemusꝙ cuꝫ dr̄ marcus id eſt tullius. vel marcus hoc eſt tulliꝰideſt vel hoc eſt nō pōt eē dictio cōpoſita: qꝛ ꝯſtat ex ntō⁊ v̓bo: ⁊ ita nō ſunt ꝯiūctiōes expoſitiue vt quidā dicunt:qꝛ nec etiā talis ſpēs ꝯiūctionū inuēta eſt. ⁊ ſic eſt dd̓m ꝙſunt or̄ones expoſitiue: ⁊ nō dictiones compoſite. ⁊ illudꝓnomē hoc venit demōſtratiue. ⁊ hoc ꝓnomen id relatiue: ⁊ reſpicit intellectū p̄cedētis termini: ⁊ nō ſuppoſituꝫ.⁊ ideo ſumit̉ in neutro gn̄e. ⁊ ī ſingulari numero. Et ſcias

joī3LCꝙ oīs dictio cōpoſita pͥncipaliter reſoluit̉ in duas ꝑtes ſꝫille pn̄t adhuc ſimplicitate ⁊ cōpoſitionē hr̄e: vt imꝑterritꝰ: pͥus enim cōpoſitū ſiue decōpoſitū fuit ꝑterritꝰ: ⁊ inde decōpoſitū fuit imꝑterritus. Un̄ Priſ. dicit ꝙ quedāaccipiūt ſecūdam compoſitionē ex iam an̄ compoſitis: vtin expugnabilis imperterritus ⁊ his ſimilia. De cōpoſitis ex duobus rectis.E aūt integroruꝫ: vt dicitDe compoſitione. priſ. in. ſ. li. vbi agitdefigura: ꝙ ſi fiat cōpoſitio ex duobꝰ ntīs vterqꝫ declinat̉.vt hec reſpublica huiꝰ reipublice. Si aūt ntūs cōponỉex duobus obliꝗs vterqꝫ obliquꝰ manet īdeclinabis: vtho. Si v̓o cōponat̉ ex noīatiuo ⁊ obliquo: vel ex obliquo⁊ ntō: ntūs declinat̉ ⁊ obliquꝰ remanet īdeclinabilis: vthic tribunuſplebis huiꝰ tribuniplebis: ⁊ ſic ſenatuſdecretū huiꝰ ſenatuſdecreti. excipit̉ alteruter: qd̓ qͣꝫuis cōponat̉ ex duobꝰ integris ntīs: tn̄ declinat̉ tm̄ in fine. Reꝗrit v̓o p̄dicta regula ꝙ hoc maſculinū alterūter faciat alteriuſutrius. Sꝫ alia regula vult ꝙ ſequat̉ eūdē gtm̄ cūſuo feminino ⁊ neutro qͥ faciunt alterutriꝰ. Oīs ntūs deſinēs in us. dꝫ eſſe cōis triū geneꝝ. Hec itaqꝫ regula p̄dominat̉: qꝛ duo ſunt potētiores vno: ⁊ ſic alterūter fac̄ gtm̄alterutriꝰ: ſic̄ ſuū femininū ⁊ neutꝝ. Et ſciēdū ꝙ femininū ⁊ neutꝝ nō declīant̉ ex vtraqꝫ ꝑte: nec ꝯponunt̉ ex integris cā vitādi hiatū ſi diceremꝰ alterautra: vel cā vitādi metaciſmū ſi diceremꝰ alterūutrū. ⁊ ſic maior elegartia fuit in cōpoſitōe facta ex corrupto ⁊ integro: ⁊ ſepe videmus ꝙ vnuꝫ cedit duobꝰ. vn̄ vtraqꝫ acuit penul. ⁊ ſil̓pleraqꝫ ꝓpter maſculinū ⁊ neutrū ſuū q̄ idē faciūt. Pōttn̄ encletica ꝯiunctio eē cā ī his: qꝛ ſepiꝰ īclīat accētū p̄cedētis ſyllabe in cōpōne ītegroꝝ: ſic̄ extra ꝯpōnē: vt vtraqꝫ: pleraqꝫ: vbiqꝫ: qn̄qꝫ: vt dicit Priſ. in. 5. li. in tractatu defigura. Contra predicta obiectiones.tn̄ obijci de pluribus alijs cōtra p̄diConſuelit ctam regulā. Un̄. Priſ. inſufficiēs eēdr̄. Obijcit̉ .n. de parnaſus: leopardꝰ: duodenꝰ: capapellis⁊ de quibuſdā ꝓprijs noībus: vt omnebonū: oſaureuꝫ: qͥcōponunt̉ ex duobꝰ ītegris ntīs: ⁊ tn̄ declinant̉ tm̄ in fine. Ad hoc dicimus ꝙ Priſ. ſatis ſufficiēter dicit. Nadicimus ꝙ ꝑnaſus nō cōponit̉: qꝛ fuit cōpoſitū a grecis.nunqͣꝫ habuerūt reſpectu ad hec noīa latina par ⁊ naſusDuodenus aūt nō cōponit̉ ex duo ⁊ denus: ſed deriuat̉duodeciꝫ. ⁊ ſic eſt figure decōpoſite. Si obijciat̉ de duodecim in quo non declinat̉ iſtentūs duo: dicimus ꝙ nonoportet: qꝛ regula ītelligēda eſt tm̄ de ītegris. duodecimaūt componit̉ ex integro ⁊ corrupto. Leopardus aūt coponit̉ ex corrupto ⁊ ītegro .ſ. ex lena vel leena ⁊ pardo: qꝛnō dr̄ leoꝑardus: eo ꝙ ſit partiꝫ leo ⁊ partim pardus. ſedqꝛ natꝰ eſt ex leena ⁊ pardo. Capapellis v̓o componit exabltō ⁊ ntō: ſic̄ legeiꝰ qd̓ ī rhetoricis īuenit̉: qꝛ dr̄ capapellis qͣſi pellis cū caꝑa. In ꝓprijs noībus certe poſſumꝰ d̓cere ꝙ regula Priſ. tenet: vt hic monſpeſulanus huiꝰ motiſpeſulani. ⁊ hic monſleo. huius mōtiſleonis. qn̄qꝫ tn̄ facimus greciſmū: qꝛ declinamꝰ nomē cōpoſituꝫ ſic in finetm̄: vt h̓ omnebonū huius oēboni. ⁊ videt̉ hoc eē de rōneqꝛ illa cōpoſitio nō eſt vera ſed tm̄ imaginaria. nō enī traxit aliquā ſignificationē ab eo qd̓ eſt oē. Ideꝫ dd̓m eſt deoſaureū oſaurei. greci aūt nō declināt aliqd̓ nomē cōpoſtitum in medio ſed tm̄ in fine. Uerbū v̓o cōpoſitum qn̄q̄declināt in medio ⁊ ī fine: vt carthagrapho. i. ſcribo: ⁊ cathagrapha i. ſcripſi. ⁊ quotiēs hoc apd̓ eos ꝯtingit faciūtcompoſitionē ꝑ ſe in pn̄ti. ⁊ ꝑ ſe ī p̄terito. ⁊ hoc ideo ſicutdiximus ſuperius ne corrupta ex integris: vel integra excorruptis componi videantur.notandū eſt ꝙ qͣliſcūqꝫ fuerit cōIllud etlan. poſitio in ntō talis remanet inoi