Druckschrift 
Catholicon
Seite
14r
Einzelbild herunterladen
 

De īpedimētis accen.ParsIII.

tate. Uſus etiā hꝫ ꝙ oīa cōpoſita a duo vl̓ tria habeāt accentū acutū ſuꝑ penul. vt vigintiduo: vigintitria: qͣꝫuis illa ſit breuis. ſed iō hoc ꝯtingit: qꝛ plus certitudinis eſt invltima naͣli qͣꝫ in pͥma cauſa declinatiōis ⁊ gnīs qd̓ diſtinguit. ⁊ ideo remanet accētꝰ in penul. ſimplicis. Uſus etiāacuit penul. quorūdā noīuꝫ latinoꝝ: vt lōbardia: rectoriapapia: qͣꝫuis ipſa ſit breuis. Sꝫ dicimꝰ ꝙ hoc cōtingit cauſa imitatiōis. Imitat̉ .n. greca deſinētia in a. que habentpenl̓. acutā: vt comedia: tragedia: philoſophia: theologia:⁊ his ſil̓ia. Et ſciēdū ꝙ greca poſſunt corripi ſubtractavna vocali de dipthōgo que eſt ibi .ſ. ei: ⁊ poſſūt eandē ꝓducere. ſꝫ in cōi ſermone ſemꝑ retinemꝰ accētū acutumvel circūflexū ⁊ nunqͣꝫ grauē: vt maria. qͣꝫuis poſſit corripi. vn̄ Prudētius. Nec mea poſt maria potis ē ꝑſtringete cura. Pōt ēt ꝓduci penul. iuxta illud. Trāſiuit mariacū fratre beata maria. Si gͦ quedā latina per greciſmuꝫhabēt accētū ſuꝑ penul. qd̓ cauſa maioris boatꝰ videt̉ cōtingere: qꝛ dictiōes grece ꝓlate ore rotūdo magis ſonantita vult magiſter ⁊ bene. Hug. dicit ꝙ noīa notha pn̄t inantepenl̓. cor. ⁊ ꝓdu. ꝓ volūtate legentis: vt ſcenophegiavt dixi ſupra vbi poſui regulas gnaͣles ad cognoſcēdū accentū cuiuſlibet ſyllabe. Sil̓r hꝫ vſus: vt dicamꝰ vicecomes: archicomēs: archicoquus: penul. acuta. ſꝫ hoc facitpotētia noīatiui: qꝛ remanet incorruptꝰ: ⁊ ideo nō amittitaccētū. Nō aūt ē hoc ignorādū ꝙ ſic̄ dic̄ Priſ. in. 7. li. tractatu de datiuo plurali ſcd̓e declinatiōis. Oꝫ ſcire ꝗdemanalogie rōnē. vſuꝫ tn̄ auctoꝝ magis emulari. Attende hoc diligēter ꝙ Priſ. nō dicit ſimpl̓r vſum: ſed vſū auctoꝝ. vn̄ vide ne decipiaris per eꝗuocationē in vſu: ſumēdo .ſ. vſū ideotarū: īmo potiꝰ abuſuꝫ ꝓ vſu auctoꝝ: ⁊ ī arte actenus ꝑitoꝝ. Nā vt dicit Ambro. vulgi vſus nō p̄iudicat veritati. cōſiliū Pug. Si vis illud ſeruare in ho tale eſt. dicit enī in ꝗs vel qui. Quiſputas ē vna dictio ſimplex ⁊ eſt ibi putas ſyllabica adiectio: ⁊ dꝫ ꝓferri ſub vnoaccētu acuto poſito ſuꝑ antepenl̓. vt ibi. Quiſputas maior eſt in regno celoꝝ. Si tn̄ in aliqͣ eccl̓ia tibi legēdū fuerit: cuius abuſus ꝗſputas ꝓ duabꝰ accipiat partibus nosꝯſulēdo ꝯſulimꝰ: vt abuſū illiꝰ eccl̓ie ſeqͣris. niſi tāte fueris auctoritatis ꝙ prauū vſū corrigere valeas. velle nāqꝫvideri ſapiētē īter īſanos ⁊ ideotas q̄dā ſpēs furoris eſt. De mutatione accentus cauſa encleſis.Encleſis gleſis ī pͥncipio: ⁊ fit ī fine. In pͥncipio fit.i. inclinatio mutat naͣlē accētū: ſꝫ fit enper hꝰ particulas: ſi: nun: ⁊ ne: vt ſiꝗs: nunꝗs: neꝗs. ⁊ hocfit ẜm grecos: qꝛ ſepe faciūt encleſim in pͥncipio. Iſte igit̉particule īclināt accētuꝫ ſequētis ſyllabe ad ſe .i. trahuntaccētū ad ſe: ita ꝙ nō ē pͥncipalis accētꝰ ſuꝑ ſequētē ſyllabam: ſed ſuꝑ pͥmā: ⁊ talis accētꝰ reductꝰ ſuꝑ pͥmā ſyllabācircūflexus ē: vt ſiꝗs: nunꝗs: neꝗs ⁊ in talibꝰ bn̄ ſeruaturregula naͣlis accentus. Propter eandē encleſim dicimneqn̄ antepenul. acuta: quū deberet penul. acui. qꝛ lōga ēpoſitiōe. Sil̓r eſt dicēdū aliqn̄ an̄penul. acuta: nō ad differētiā huius ablatiui aliquanto: vt videt̉ velle Priſ. ſedcauſa ꝯſortij .ſ. vt penl̓. huius aduerbij qn̄ grauaret̉ ī haccōpoſitione ſic̄ in alijs: vt ſiqn̄: neqn̄: ſicut dicit magiſterbn̄. Priſ. aūt in. 15. li. in tractatu de aduerbijs ſic dicit. Inde ⁊ ex eo cōpoſita: vt deinde: ſubinde: ꝑinde: exinde: ꝓ inde: que oīa an̄penul. habēt acutā: vel qꝛ ꝑ adiectionē hn̄tde: vt ꝗbuſdā videt̉: vn̄ frequēter inuenit̉ exin: ꝓin: deinvel magis: qꝛ p̄pōnes ſeparate grauant̉: vt ꝯiūcte eē oſtēdant̉: acutū in his aſſūpſerūt accētū: quō ⁊ cōiunctio ſi: ⁊ne: aduerbio qn̄ p̄ponunt̉ qn̄qꝫ: vt ſiqn̄: neqn̄. Naꝫ aliqn̄dr̄ie cauſa ab aliquāto. qd̓ cōſimilē ſonū hr̄e videt̉ acuitantepenul. ita dicit Priſ. Illud qd̓ eſt dictū ſupra a magiſtro bene. magis ē rō eēntialis. ſꝫ qꝛ aliqn̄ cauſa conſortuantepenul. acuat nō ad differētiam de aliquāto. Differt

De īpedimētis accen.14autē encleſis facta in pͥncipio ab illa q̄ fit in fine: qꝛ illa qͦfit in pͥncipio hꝫ ſuꝑ ſe pͥncipalē accētu .ſ. acutū vel circūflexu. Finalis enī ſemꝑ habꝫ grauē. Encleſis aūt in fineaccidit his tribꝰ cōiūctionibꝰ qͣꝫ. ne: ue: qꝛ inclināt accētūp̄cedētis ſyllabe ad ſe .i. trahūt accētuꝫ illius ſyllabe ſuꝑquā erat pͥncipalis accētꝰ in p̄cedēti dictiōe ad vltimamſyllabā eiuſdē dictiōis: ita ꝙ finis eiuſdē dictiōis acuiturvl̓ circūflectit̉: ⁊ ſequēs ꝯiuctio encletica ſꝑ grauat̉: vt dixitqꝫ: legiſne: cōiterue. ⁊ ita corri. ibi duo accetꝰ: qꝛ ī p̄cedēti dictiōe mutat̉ pͥncipalis accētꝰ de ſuo loco ad vltimū: ⁊ip̄a ꝯiūctio encletica q̄ deberet naͣl̓r acui cū ſit breuis: ibigrauatur. ⁊ hoc ideo contingit: quia cuꝫ deberet grauariſi precederet: oporteret eā eūde accētu ſeruare poſteriusquē habuiſſet prius: ⁊ ſic amiſſo pͥncipali accētū ꝓfert̉ cūp̄cedēti dictiōe: ac ſi eēt vna dictio ſecū: qn̄qꝫ tn̄ nō īclīataccētū p̄cedētis ſyllabe: qd̓ accidit ꝑꝑ corruptionē p̄cedētis vocalis: vt hiccine: cū deberet dici heccine. corrupta ēenī ibi ſyllabica adiectio: qꝛ nō erat de ſub̓a dictiōis: nechabebat aliquē accētū ſuꝑ ſe: cū careat ſignificatiōe. ⁊ nōſit dictio: ⁊ hoc factuꝫ ē cā maioris elegātie vel cā nec̄itatis: qꝛ nō ē ponēdus pͥncipalis accētꝰ ſuꝑ aliquā ſyllabicāadiectiōeꝫ: cū penitꝰ careat ſenſu: ⁊ ſic nec̄itas cogit eā corrūpi: ne diceremꝰ heccene poſito accentu acuto ſuꝑ penl̓.Sil̓r vndiqꝫ ⁊ deniqꝫ nō īclināt accētū: qꝛ p̄cedēs vocaliscorrupta ē. Nlā vndiqꝫ cōponit̉ ex vn̄ ⁊qͣꝫ: d̓niqꝫ ex d̓nuo⁊ qꝫ. cā quoqꝫ dr̄ie amittit qn̄qꝫ cōiūctio enclectica vimſuā: vt itaqꝫ vtiqꝫ an̄penl̓. acuta qn̄ ſūt dictiōes cōpoſite.Cū enī ſine cōpone accipiunt̉ hn̄t accētū ſuꝑ penul. ſeruata naͣ ipſius encleſis. ⁊ merito: qꝛ meliꝰ ſeruat vim ſuā cōiūctio encletica extra cōpōnem qͣꝫ in cōpōne. Sil̓r ceſſatinclinatio p̄cedētis ſyllabe: qn̄ ꝯiūctio encletica ꝯiungitmonaſyllabā dictionē: vt mulier virqꝫ currūt. Nō .n. īuenit an̄ finalē ſyllabā quā īclinet: dicūt ēt ꝗdā ꝙ cā īterrogatiōis ꝯiunctio encletica amittit viꝫ ſuā: vt currit ne ſortes platoqꝫ. videt̉ .n. acui. Ad hoc dico ꝙ ꝯiūctōes encletice cā corruptiōis vel dr̄ie vel monaſyllabe dictiōesamittūt īclinationē p̄cedētis ſyllabe: ipſe tn̄ ſꝑ grauant̉:ſꝫ cā īterrogatiōis nullo mō: vt legiſne? Nlō .n. īclinat̉ accentꝰ p̄cedētis ſyllabe ſuꝑ vltimā hꝰ v̓bi legis: ſꝫ ipſa ꝯiūctio videt̉ ibi retinere naͣlē accētū .i. acutū: qd̓ alibi nonfacit. Et hoc ꝯtingit ex mō īterrogādi. Encleſis ēt facitvt dicamꝰ vbiqꝫ penul. acuta: qͣꝫuis ipſa ſit cōis. i. lōga vl̓breuis: vel dicamꝰ ꝙ in accētu potiꝰ fuit cedendū lōgitudini qͣꝫ breuiati cū lōga ſit dignior breui. Rectiꝰ gͦ videt̉ꝙ cōiunctio encletica in fine īterrogatiue or̄onis poſitaqͣꝫtū ad accētū or̄onis acuit̉: ⁊ qͣꝫtū ad ſe grauat̉. Et qd̓ dicimꝰ de ꝯiūctōe poſſumꝰ dicere de eadem qn̄ eſt ſyllabica adiectio: vt pleruſqꝫ pleraqꝫ plerūqꝫ: vl̓ ſuffic̄ rō ſuꝑiaſſignata. Profert̉ ēt ſub rōne encletice hec p̄pō cū: qn̄poſtponit̉ his ꝓnoībꝰ te. me. ſe. nobis: vob̓: qꝛ ip̄a grauat̉ac ſi eēt vna dictio cū p̄cedēti ꝓnoīe: cū deberet acui eoꝙ breuis ē: ⁊ ponit accētū circūflexū ſuꝑ vltimā ſyllabāp̄cedentiū ablatiuoꝝ: ⁊ ſic īclinat: vt nobiſcū vobiſcū: ſedp̄cedēte monaſyllabo ablatiuo nō videt̉ īclinare cū ipſeablatiuꝰ ꝑ ſe circūflectat̉ vt mecū: tecū: ſecū: niſi dicamꝙ īclinat accētū ad ſe eo ꝙ ipſa p̄pō inclinat̉ .i. grauatur.Hoc aūt fit: qꝛ cū deberet illis ablatiuis p̄poni vt grauaret̉: ſic̄ facit cū alijs ablatiuis: oꝫ ꝙ poſtpoſita faciat illd̓idē .i. vt grauet̉. Poſtponit̉ aut huic ablatiuo nobis cāvitādi cacephaton. alijs aūt ablatiuis eiuſdē modi poſtponit̉ cā ꝯſortij. Si .n. poſtponat̉ alijs ablatiuis acuit̉: vtquicū: ꝗbuſcū. Et hoc iō: qꝛ pōt p̄poni: vt cū ꝗ: cū quibꝰ:ſicut vult Priſ. in. 14. li. in tractatu p̄poſitionū. g. dicens:Nū per ſolā appoſitionē inuenit̉: nec mirū cū loco eius incōpoſitione ſemꝑ con. ꝑ o. ꝯponat̉: vt ꝯiungo: ⁊ ita cū prepoſitio qn̄ pronoībus poſtponit̉ encletice vice fungit̉: vt