ſolēnitates iuriſgentium. ⁊ ius canonicum preualet iuri ciuili vt in capitulocum eſſes ⁊.c. relatum de teſta. ⁊ ſupraplene vixi Quādoqꝫ ſtatutuꝫ ꝯcernit rēexempluꝫ ꝙ res dotalis non poſſit alienari. et tūc puto ꝙ ſi clericus emat nonvalet alienatio. quia venditor non poterat vendere facit. c. ij. de ma. et obe. etpicta. l. cū lex d̓ fideiuſſo. nec ex hoc ſtatutum dicitur ligare clericos ſed tantūſubditum. ⁊ impedit obligatiōem oririex contractu ⁊ ſuꝑ re ſua poteſt quiſqꝫſtatuere. l. in re mandata. C. man. de cōdi. appo. c. verum ⁊ quod noͣ. bar. in. l. reſcripto. ff. de mune. ⁊ hon. Et ſecundumhanc legem iudicabitur in vtroqꝫ foroquia ſi non valet contractus non debꝫex eo iudicari vt dixi in p̄ceden̄. articulo. et in his duobus caſibus pōt practicari opi. bar. in. l. cunctos populos. ⁊ inoubie non videtur ꝓcedere opinio illorum doctorum aliud ſentientiū. ſed forte non conſiderauerunt iſtos caſus qꝛarbitror ꝙ aliter decidiſſēt. Qn̄qꝫ ſtatutum cōcernit ꝑſonas. vt quod aliquiddebeat facere poſt contractum ꝑfectumvt apprehendere poſſeſſionem rei empteinfra certuꝫ tempus vel ꝓbare per totteſtes. et tunc non ligabit̉ clericꝰ etiā inforo ſeculari. Et idem dicam in laico r̄ſpectu ſtatuti ep̄alis. non eniꝫ pōt extraneos artare ad aliquod explicandumſed ſubditum ſtatuentis bene apprehendet. vbicunqꝫ ligauerit. quod dico verūquando aliquid eſt explicandum ꝑ ſubditum extra iudicium vt ī illo exemploquando debeo apprehēdere poſſeſſiōeꝫinfra certum tempus a tempore contractus. Secus videtur in iudicio vt in ſecūdo exemplo vt ꝙ ꝓbatio fiat ꝑ teſtesvel quid ſimile. quia tunc non artaturalienuſ iudex. ſecundum illam legem ꝓcedere. ad hoc quod nō. glo. in cle. diſpēdioſam de iudi et in regula poſſeſſor dere. iurꝭ. li. vi. ⁊ eum hoc temꝑamēto poſſit ꝓcedere opinio domini Car. ¶ Ad p̄dicta faciunt noͣ. per bar. in. l. cūctos populoſ. C. de ſū. trini. vbi dicit ꝙ ſtatutūconcernens ꝑſonaꝫ non extenditur adforenſes. etianſi habeant bona in locoſtatuti. etiam ſi ſtatutum tangat illa bona. exemplum dicit ſtatutum ꝙ pͥmogenitus ſuccedat. certe ẜm eum non extēditur ad forenſes licetibīdem bona habeant. ſecus ſi principaliter concerneretbona vt ſi diceret ſtatutum ꝙ bona deferantur ad primogenitum ad hoc fae̓l. i. ff. de tuto. et cura. da. ab his et optīefacit queſtio diſputata per dominū lābertū de rāponibus. quam recitat ⁊ ſequitur Io. an. in additio. ſpecu. in titu.de emp. et vendi. §. vltimo in ij. queſtiōeIn iſtis terminis. ſtatuto mutinenſi cauetur ꝙ ſi aliqua res mobilis vel īmobilis poſſeſſa ab aliquo euincatur abipſo. ꝙ non teneatur poſſeſſor illam reꝫreſtituere niſi prius reſtituto ſibi precioquo oſtenderit ſe emiſſe. nunc bononienſis litigat mutine contra mutinen̄ ⁊ obtinuit ſententiam pro ſe Queritur nunquid bononien̄ vigore ſtatuti mutinen̄teneatur precium reſtituere. determinauit dictus doct. ꝙ non. et hoc quia illd̓ſtatutum non porrigit vires ſuas adextraneos licet ibi litigantes ita ⁊ fortius dicam in clerico cum ſit et ītelligatur extraneus reſpectu ſtatuentis Et h̓infero ad notabilem et quotidianam q̄ſtionem communiter vbi ſunt iudei vſurarij vel xp̄iani exercentes damnabile ferius ex ꝑmiſſione ⁊ conuencione facta cum domino ciuitatiſ. viget ſtatutūſeu prouiſio vel conuentio inter eos facta vt non teneatur vſurarius reſtituere pignus ei qui probauit dominiū reipignorate niſi prius reſtituto debito ꝓquo fuit res pignorata. accidit ꝙ resclerici vel laici extranei fuit pignoratadomino inſci̓o. Queritur nunquid teneatur reſtituere debitum ante reſtitutionem. et per predicta videtur dicendumꝙ non quia illud ſtatutum non potuitfieri in preiudicium non ſubditorū māxime clericorum. nec poteſt dici ꝙ ſtatutum concernit rem quia ſi res erat clerici non ſubijcitur iuriſdictioni laicorūin. c. fi. de vi. ⁊ ho. cle. ⁊ in. c. i. de immueccle. li. vi. ſi laici extranei adhuc idē cūfuerit res velata ad locum furtiue et ꝯtra voluntatem domini. et ſic nō poteſtdici de iuriſdictione ſtatuentis. ſicut dicimus de re mobili que non eſt permāſura in loco vt noͣ. in. c. fi. de foro compefacit. l. heres abſens. ff. de iudi. Quandoqꝫ ſtatutum dat modum decidendicauſam et tunc ſi prefingit legem iudici