1n0υ n ba ntu5 Diſputationes ⁊ allegationes ſotiliſfi me ac vtiliſſime Reuerēdi vomini Ny colai Abbatis Siculi. vtriuſqꝫ iutꝭ. int pretis noſtro ſeculo iurꝭ. monarche. Se nis ⁊ alibi ꝑ eū ſubtiliſſime diſputate. Feliciter incipiunt. Empronius Tlericus bona pr̄imonia lia obtinēs ad curiā Ro manā ꝓficiſcēs ep̄atum a romano pōtifice obtinuit ad ꝓpriaqꝫ regreſſus cū cuiuſdā hoſpi talis rectore. eidēqꝫ ꝑ pr̄imoniū dunta xat ꝓfecto multiſarie ꝯtraxit ac inuen tario de bonis ep̄atus nō ꝯfecto q̄daꝫ ipſiꝰ ep̄atꝰ boͣ locauit. ꝓ pluribꝰ futuris ānis ſuꝑioris aucͣte intercedēte. penſio nē recipiēs. inſtat deniqꝫ populꝰ vt ep̄s quartā ꝑtē reddituū ep̄atus in eccleſie fabricā ꝯuertat. Cōtradicit ep̄s. in op poſitū allegās ꝯſuetudinē. veniū ante tēpus locatiōis finitū obijt ep̄us. orit̓ ꝯtentio inter ip̄ius heredē ⁊ eccleſiā cū ius īpenſa funus curari debeat. Ex p̄ fato themate ſex forte dubia oriunt̉ Primū nūquid ad impenſam funeris p̄lati teneat̉ eccl̓ia an vero eius heres ¶ Secundū An expenſe facte circa ꝓ uiſionē dignitatis obtente. electiōe ca nonica ꝓrſus ceſſante. ſint ex bonis di gnitatis deducēde. ita vt etiā heres pͥ lati mortui valeat eas repetere. ¶ Ter ciū Utꝝ ſolꝰ patronꝰ poſſit hoſpitale ꝑficere. ita vt ex ſola ip̄ius diſpoſitiōe poſſit hoſpitalis nomine rector ꝯtrahe̓ ¶ Quartū ſi p̄latus inuentario de bo nis eccleſie pͥus nō ꝯfecto canonice ad miniſtrare poſſit. ¶ Quintū vtꝝ dictuſ ꝯductor ſit tutus quo ad eccleſiam ſeu ſucceſſorē ex ſolutione facta pro futuro temꝑe p̄deceſſori. ¶ Sextū. An ep̄us teneat̉ quartā ꝑtem reddituuꝫ eccleſie in ipſius fabricā ꝯuertere. ꝯtraria con ſuetudine nō obſtāte. etiāſi fabrica ali qua aliūde obtineat bona. ¶ Circa pͥmum dubiū ꝓ ꝑte eccleſie ⁊ cōtra p̄la lati heredē multiplicit̓ arguit̉. Et ſic pͥº Aut p̄latus dicit̉ filius eccleſie vniuer ſalis vt videt̉ innuere tex. in. c. qui abſ tulerit xij. q. ij. qꝛ eccleſia ī baptiſmo noſ oēs regenerauit. Aut reputat̉ pat̓ ſpiri ritualis illiꝰ eccleſie ꝑticularis cui p̄eſt vt videt̉ tex. innuere in. c. ſicut. de ſymo ⁊. lxxxxv di. eſto ſubiectꝰ Aut ſpōſuſ vt in. c. ſicut alteriꝰ. vij. q. i. vbi dr̄ ꝙ eccl̓ia dicit̉ ſpōſa vxorqꝫ prelati. Hinc ē ꝙ eiꝰ morte eccleſia dicit̉ viduata de elec. ī. c ne ꝓ defectu. ⁊ d̓ trāſla. p̄la. c. ij. ⁊ fi. vbi habetur qualiter iniciatur ⁊ cōfirma tur ⁊ conſūmatur matrimonium inter eccleſiam ⁊ p̄latum. ⁊ certe diuerſo re pectu poteſt appellari filius. pater ⁊ cō iunx vt noͣ. in iuribus ſupra allegatis ¶ Sed in nullo iſtoꝝ caſuū eccleſia dꝫ teneri. inqͣꝫtū enī reputat̉ filius non de bet teneri quia parens non tenetur ad impenſam funeris filij. Si auteꝫ habet ſueceſſorem aliuꝫ. tenetur ipſius heres vt. l. ſi mihi filius ſit. ff. de reli. ⁊ ſup̄. fu. ¶ Eadē ratiōe teneri non debet filius exg. ꝯ pater alium habet heredē. Daꝫ regula eſt vt impenſa funeris de here ditate ſemper deducatur. et hec impen ſa ē adeo priuilegiata vt omnē debitū precedat vt in. l. impenſa funeris. ff. eo. ti. ¶ Idem dicendum ſi eum reputemꝰ ſponſum. non enim coniunx tenetur ad curandum funus coniugiſ. ſi habꝫ bo na in quibus alius ſuccedit. ſolum eīꝫ tenet̉ quando inſtituitur heres vel qn̄ eſt diues ⁊ pater eſt impotens tunc eiꝫ tenetur quia eius illegitima videretur ſi quando vxor inſepulta aut vir inſe pultus relinqueretur vt. l. celſus. ⁊. l. ꝙ ſi nulla. ff. de religioſis. ⁊ ſup̄. fu. ¶ Sꝫ nos p̄ſupponimus iſtum prelatū habe re aliū ab eccleſia ergo ſibi incūbit onꝰ impenſe ⁊ nō eccleſie ꝑ iura predicta. q̄ multū videntur facere in hac materia. ¶ Secundo ad idē facit ꝑ mortē prela ti ſoluta eſt eccleſia a lege ipſius ⁊ cui voluerit nubat in domino. Primuꝫ re gulariter dicit tex. in dicto. c. ſicut. vij. q ij. ⁊ clarius viij. q. i. c. ij. facit c. penulti. ⁊ fi. de ſecū. nup. ergo eccleſia non debꝫ obligari ad impenſam. cum non ſit am plius ſibi obligata. ⁊ deſijt eſſe illius vxor. maxīe cū p̄ſupponamus ip̄m p̄la tum habuiſſe bona ⁊ in nullo inſtituiſ ſe eccleſiam. non enim videtur eccleſiaꝫ teneri ſibi ad aliquaꝫ humanitatē faci endam tanqͣꝫ coniuncto cuꝫ ip̄e eccl̓iaꝫ LIIDE? DLSSεLIC

quondā ſuā vt extraneā tractauerit in nullo eā inſtituendo. debet enī eccleſia ſaltē in numero filioꝝ cōputari aliqͣm ꝑtē faciendo ſibi. vt ī ſil̓i dicit tex. ī aucͣ. ſi qua mulier. C. de ſacro. ſanc. eccl̓. Si enim eccleſiā non tractat ī ſua ſubſtan tia vt coniunctam perſonam ita nec ec cleſia eum tractare tenet̉ vt coniunctuꝫ ar. opti. in. c. eſto ſubiectꝰ. lxxxxv. di. ibi cur ego te habeā in pͥncipē cū tu me nō habeas vt ſenatorē ⁊cͣ. ad idē id quod habetur in ꝓhemio decreti. oīa q̄cunqꝫ vultis vt faciāt vobis homines eadē facite illis. ⁊ in. c. i. ⁊ qd̓ ibi nō. de lang. expo. ¶ Tercio pͥncipaliter adducūtur multa iura in quibus cauetur ꝙ cleri co habenti patrimonium non eſt aliqͥd de bonis eccleſie largiendū. cuꝫ illa bo na ſint deputata ad cultū diuinū. ⁊ ſu ſtētationē indigētiuꝫ ⁊ hn̄ti dare nihil alid̓ ē qͣꝫ ꝑdere. xvi. q. ij. c. vlti. i. q. ij. cleri coſ. ⁊. c. paſtor. ⁊. c. ſiqͥſ ꝓpt̓. qͦnimo i. uūt iura predicta. clericos grauiſſime delin quere et ſacrilegiū ꝯmittere ſi habēteſ patrimoniū ſufficiens. ad bona eccl̓ie manus extendūt. hoc enim videtur aꝑ tiſſime probari ex mente. c. ſacerdos.i. q. ij. vbi dicit̉ ꝙ clerici pauperes ſiue ex neceſſitate ſiue ex ꝓpria voluntate lici te viuunt ex bonis eccleſie quia ad ea excipienda nō cupibitas duxit ſꝫ viuē di neceſſitas. ⁊ ſingulariter ibi ſubijcit̉ ꝙ de talibꝰ clericis videt̉ dicere Apl̓uſ qui in ſacrario operāt̉. que de ſacrario ſunt edant. ⁊ qui altari deſeruiūt cum altari participent. ¶ Si ergo clericis viuentibus ⁊ adhuc eccleſie miniſtran tibus nō eſt de opibꝰ eccleſie miniſtran dum. exquo nō indigent. Fortius eis mortuis ⁊ amplius non deſeruientibꝰ nō ſunt bona eccleſie cōicanda exqͦ pr̄i monialia ſufficiētia ad impenſaꝫ nece ſariā obtinent. ¶ Quarto aduerte hāc ꝯſiderationē. impēſa funeris ex heredi tate defuncti ſemꝑ deducenda eſt. vt di cit tex. in p̄alle. l. impēſa. ff. de reli. ⁊ ſūp. ſu. ſi ergo onus incumbit hoc cāu here di iā nō prelato mortuo ſꝫ potius here di cui beneficiū ꝯfertur. ſed nulla ratio ſuggerit vt heredē eccleſia releuet ab hͦ onere ⁊ ſubeat obligationē pro alieniſ debitis ar. c. ij. de ſolutꝭ. ⁊ ſoluere idē eſt qd̓ dare in. c. veniens. exͣ de teſti. et hec donatio nō apparet in caſu licito fiēda ¶ Quinto ꝓ hac ꝑte adduci pōt. c. vbi periculū.§. qꝛ vero. de elec. in vi. vbi ſpe ciale inducit̉ in papa mortuo vt ipſiuſ exequie a clero ⁊ populo ſolēniter cele brentur. ſecꝰ ergo videt̉ in alijs prelatiſ arguēdo ꝑ locū a ſpeciali. qd̓ argum̄tū ſatis validū eſt in iure vt in. e. quoniā frequēter. vt litꝭ. nō ꝯtl. xxxij. q. vij. domi nus. ⁊ in. c. ij. de ꝯiu. lepro. l. cuꝫ p̄tor. ff. de iudi. ¶ Ad ꝯtrariā ꝑtē in fauorē he redis nō arguo ſatis enim ex his q̄ in ſolutionibꝰ ſb̓ijciā argumēta patebunt ¶ Ad ſolutionē ꝯdeſcēdo altiſſimi oī potētis auxiliū inuocādo. ⁊ pͥus p̄mit to ꝙ funeꝝ īpēſiōeſ pn̄t eē duplices q̄ dam enī intendūt in remediū ſeu ſola cium aīe defuncti. vt impēſa q̄ fit circa clericos ꝯfluenteſ ad officiū ſepulture ſeu in ceteris ſil̓ibus. ¶ Quedā ꝟo tē dūt ad viuoꝝ amicoꝝ ſolacia vt appa ratꝰ funeris. ꝯſtructio ſepulture. p̄cioſa exequiaꝝ pompa. ꝙ multi induant̉ ve ſtibus luctuoſis. ⁊ ſil̓ibꝰ. hoc ꝓbat̉ in. c. anime defunctoꝝ iūcto. c. qͥ diuīa. xxiiij: q. ij. ¶ His p̄miſſis pono talē ꝯcluſio nem intēdentibꝰ ad aīe remediū ⁊ ſola cium defuncti. tenet̉ eccleſia. licet p̄latꝰ defunctus aliū habeat heredē in patri monialibꝰ In alijs vero cernētibus vi uorū ſolacia eccleſia nō tenet̉. ¶ Ad pͥ mam ꝑtem ꝯcluſionis pͥmo adduco. c. bone res. xij. q. ij. c. apoſtolice. de dona. que ſingularit̓ faciūt in hac materia. In eis eī dr̄ ep̄m poſſe ex redditibꝰ ſui epiſcopatus centeſimā partē ſue eccl̓ie dare inferiori quā pro ſuis ſepulturis magnificare cupit. ecce ergo cauſā qͣm ex mente illorum canonum ſatis liqui de apprehendere poſſumus. exequias p̄lati celebrādas expenſa eccleſie. cū ex cauſa ſepulture poſſit alienare etiā bo na īmobilia eccleſie. vſqꝫ ad centeſimaꝫ parteꝫ. dūmodo eccleſie ſue catheorali graue damnum non inferat vt in eis dicitur. ¶ Secundo adduco capl̓ꝫ vbi periculum.§. quia vero. de electi. in. vi. ad iſtā partem licet ſupra argumentā do adduxerim illud pro alia ſentencia huic oppoſita. ¶ Sed aliter nunc indu co. ⁊ ſic. eadem ratio que eſt de toto qͦ ad totū debet eſſe de parte quo ad par tem. l. que de toto. ff. de rei vēdicatio. ⁊

e. paſtoral̓.§. itē cum totū ⁊ qd̓ ibi noͣ. de offic̄. delega. Sicut ergo de papa ce lebrantur ſolenniter exequie a clero et populo in oībus ciuitatibꝰ ⁊ locis infi ęnibꝰ. c. vbi ꝑiculuꝫ qꝛ ip̄e eſt rector et p̄latus tociꝰ orbis vt ibi dicit̉ ad idē. c. cūcta ꝑ mūdū et. c. ꝑ pͥncipalē ix. q. iij. eo oēm mō eadē ratiōe debet fieri exequie de epiſcopo ſeu p̄lato in eccleſia vbi ip̄e fuit rector. et maxime hoc hꝫ locū ī epi ſcopo qꝛ dicit̉ vicariꝰ xp̄i qͦ ad ſuā dio ceſim vt dicit in. c. mulieri xxxiij q. v. nā et epiſcopi tenent locū apoſtoloꝝ qͦ ad dignitatē vt dicit gl. in. c. videnteſ xij. ꝙ i et apoſtoli oēs ſimul a deo receperūt ligandi ⁊ ſoluendi poteſtatē ſed petruſ recepit hanc poteſtateꝫ tanquā caput vt clare habet̉ in. c. nono xxi. diſtin. ⁊ ca pitulo ita dominus xix. diſtin. omnibuſ enim apoſtolis dictum fuit. Accipite ſpiritu ſcm̄. qͦrum remiſeritis peccata remittunt̉ eis ⁊ quoꝝ retinueritis retē ta erunt. vt in euāgelio habet̉. ⁊ d̓ hac materia aliqͥd per doc. in. c. trāſlato de conſti. ¶ Sicut enim eccleſia vniuerſaſ ꝑ moͣtem pape ſoluta eſt a lege Sic etꝭ. ꝑticularis. per mortem p̄lati inferioris vt in. c. vbi periculum. et in cle. ne roma ni de elec. vide hinc glo. noͣbileꝫ in capi tulo. his omnibus viij. q. i. Papam nō poſſe eligere ſibi ſucceſſorem qꝛ diſpoſi tio refertur ad id tempus quo non eſt futurus papa in. l. eum qui de iuriſdic. om. iudi. et. c. de vxore de ſepul. ponit gͦ id. c. ſpeciale in papa vt fiant exequie ſo lenniter per vniuerſalem xp̄ianitatem non autem vt fiant in eccleſia particu lari. quia idem eſſet in quolibet prelato per ſupra dicta. et ſic remanet ſolutum ꝯtrarium ſupra formatum de illo capi tulo vbi periculum. ¶ Tertio ad hanc ſententiam facit. c. ad hec de teſta. vbi dicitur ꝙ licet clerici de adquiſitis ītui tu eccleſie non poſſint facere teſtamētū viuentes etiam in egritudine conſtitu ti poſſunt aliqua intuitu elemoſine ero gare ¶ Si ergo de adquiſitis erogare poſſunt eadē humanitate nō eſt eis de negāda ſepultura exequioruꝫ ſolēnitaſ maxime cū hic ſit actus pius et huma niſſimus Et circa quemlibet criſtianū ꝑ eccleſiam maxime exercendꝰ optīe fa cit ad hͦ. c. auꝝ habꝫ eccleſia xij. q ij. vbi dicitur ꝙ licite eccleſia expēdit pecuīaꝫ pro cimiterio ampliando ad requiem defūctoꝝ fortius ergo in p̄latis nā hāc humanitatē exercere debet. ¶ Quarto facit. c. hoc huiuſmodi placiti x. q. ij. vbi dicit̉ ꝙ de bonis dimiſẜ. ꝑ p̄deceſſorē dꝫ ſucceſſor diſponere ſcd̓ꝫ deū. Et nōnll̓a cōmunicar̄ hiſ qui ſeruierūt predeceſſo ri ⁊ eſt ille tex. noͣbiliſ ex quo patet ꝙ eē poſt mortē p̄lati habetur reſpectus ad familiā prelati non remuneratam ex ẜ uicio impenſo qd̓ etiaꝫ videt̉ probare tex. in capitulo relatum el. ij. de teſta. Forcius ergo haberi debet reſpectus ad ipſum prelatum qui iungitur ipſi ec cleſie cui ſeruiuit onera ſubeundo arg viij. q. i. qui epātum et capitulo ſcriptu ris ¶ Quinto induco hanc conſidera tiōem Prelatus licite ꝓpria bona relin quit cognatis ⁊ amicis et viuit ex red ditibꝰ eccleſie cui ſeruit qui eligit̉ in ꝑtē domini. vnd̓ clericꝰ appellat̉.i. q. ij. ſacer dos noͣ. Innoc̄. et cōmuniter doctor. in capitulo ſi ep̄us de preben. exquo ī vi ta licite percipiat de redditibus eccleſie Inhumaniſſimum eſſet dicere vt mor tuo prelato proprio eccleſia denegaret exequias maxime cum videam eccleſi am manumittere ſeruos benemeritos Et cū libertate dare aliqua de boniſ ec cleſie vt in. c. ſi quos de ſeruis. xij. q. ij. Fortius ergo prelato optime merito ex equiarū ſolēnitas deneganda nō ē. ¶ Etſi diceres ꝙ impenſa eſt neceſſaria cū ſepultura debet eſſe gratuita ex ꝑte cle ricoꝝ xiij. q. ij. capitulo que ita. cū plu ribus ſequentibus de ſimo. c. ſua de ſe pultu. c. penulti. ℟ndeo in epiſcopo mō dica poteſt eſſe impenſa cū credam non ſolum clericos eccleſie cathedralis ad exequiaſ teneri ſed ec̄ alij clerici ſb̓diti ꝯ currere debent ad faciendum officium ar. c. preſbiteri de penis ⁊ dicto. c. vbi pe riculum inducendo vt ſupra nec pro ſe pultura ſcilicet terra aliquid eſt acci piendum vt in dictis iuribus maxime in prelato xiij. q. ij. capitulo nullus mor tuus. ſed aliqua impenſa venit fienda in terris in fodiendo ſepulturam ⁊ ſil̓ia ſed in alijs prelatis eccleſie nō collegia te maior impenſa venit fienda quia ſa cerdotes ⁊ clerici aliaruꝫ eccleſiarum n̄ tenentur gratiſ venire ſed aliqua licite

in exequijs pro labore eoꝝ. non autem debēt petere pro officio dominico ad hͦ glo. in dicto. c. penulti. de ſepul. ⁊ in. c. pͥ tere a. Itē queritur. xiij. q. ij. ⁊ in. c. fi. iā all̓ato. no. hoc in dicto. c. penulti. ¶ Sex to poſſunt induci noͣ. per glo. ⁊ doct. ī. c nemo clericus. de ꝯſe. diſ. i. vbi noͣ. ꝙ cle rici maxime p̄lati ⁊ ſacerdotes ſepelien di ſunt cum veſtib̉ ſacris ſui ordinis quod in epiſcopis ⁊ ſacerdotibus. non eſt pretermittendū. ⁊ ſic patet e os ſepe liri veſtibꝰ eccleſie. ¶ Idem ergo ⁊ for tius dicendū eſt in alijs expenſis neceſ ſarijs. vt eas ſubeat eccleſia. ¶ Ad ſe cundam partem concluſionis vt eccle ſia nō teneat̉ ad ea que ſunt viuorum amicoꝝ ſolacia. allego. c. qui diuina. p̄ all̓. xiij. q. ij. vbi dicitur ꝙ qui de hac vi ta recedunt. cū pſalmis tātum modo. et pſallentiuꝫ vocibꝰ. dn̄t ad ſepulchꝝ de ferri. nō aut cū graui luctu. cuꝫ ſit ſpes de reſurrectione. ⁊ hoc maxime ſeruāᵐ eſt in clericis vt ibi dicit̉. ad idem. c. qͦni am p̄ſb̓roꝝ. ⁊. c. quicunqꝫ. ⁊. c. fi. ea. cau. ⁊ queſtione. Non ergo teneri debet ec cleſia ad fabricandū precioſam ſepultū ram vel ad alias pompas exequiaruꝫ vt in veſtibus luctuoſis ⁊ ſimilibuſ. ar gumento iuriuꝫ preallegatoꝝ. ⁊ maxīe in dicto. c. anime defunctoꝝ. ⁊. c. qui di uina. ⁊. c. penul. de ſepulturꝭ. ⁊. c. ſacris. ¶ Septimo ⁊ vltimo ad vtrāqꝫ partē ꝯcluſionis argumentū bonū preſtat. c. vt preterite. de electio. ſic inducendo. ibi enim dicitur ꝙ expenſe neceſſarie quaſ capitulū ſede vacante fecit pro eleciōiſ negocio ſunt faciende de bonis prela ture. ſꝫ ip̄e expenſe que fiunt ad remedi um ⁊ ſolacium anime defuncti ſunt ne ceſſarie cū ſine eis non debeat quis du ci ad ſepulchrū. dicto. c. qui diuina. nec corpore prelati inhumato debet ꝓcedi ad electionē futuri prelati. ſaltem de ho neſtate vt in c. bone. el. ij. de elec. ergo tā les expenſe incumbunt eccleſie Alie ve ro expenſe pompoſe non ſunt neceſſaīe vt ſupra. merito nō debent de bonis p̄ lature deduci. ¶ Hec omnia arbitror ꝓcedere vbi ep̄us eligit ſepulturam in dioceſi ſua. p̄latus inferior apud eccle ſiam ſuā vbi prefuit. Si aut ep̄uſ extra diocen̄m quondā ſuā. cligit ſepeliri tuc licet credā eccleſiam ꝓpriā teneri ad eiꝰ exequias in eius eccleſia celebrandas. ar. c. vbi periculū. ad expēſas tn̄ fiēdaſ cū funere deferendo ad aliā eccleſiā. nō puto eccleſiā artari. qꝛ quodāmodo in iuriam irrogat dioceſi ſue. vel p̄latꝰ īfe rior eccleſie quondā ſue. quāobreꝫ indi gnuꝫ videtur ſibi ſb̓ueniendū per eccle ſiam ar. c. eſto ſubiectus. xxv. di. ⁊ in. c. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de ſepultū. et optime faciūt .c. bone rei. xij. q. ij. ⁊. c. apoſtolice. de do nati. vbi permittit̉ donatio pro magni ficandis ſepulturis cum fit eccleſie ſue dioceſis. ſecus ſi extra dioceſim vt ibi noͣ. per docto. ⁊ hoc puto veꝝ ſi habent bona patrimonialia. alias vbi expēſa nō ſit multū exceſſiua puto eccleſiaꝫ te neri. quia cū licitū ſit cuiqꝫ etiam prela to eligere alibi ſepulturā vt in. c. i. de ſe pulturꝭ. nō debet eccleſia hanc humani tatem denegare p̄lato quondā ſuo ar. in. c. auꝝ. xij. q. ij et quod ſupra dixi de viro reſpectu ꝯiugis. ¶ Nunc reſtat re ſpōdere ad ꝯtrariā. Et pͥmo ad pͥᵐ dico ꝙ ſiue ꝯparet̉ filio ſiue patri ſiue ꝯiugi nihilominus ex bonis eccleſie ſcd̓m di ſtinctionē p̄dictā ſepeliendꝰ eſt. per iura et rationes ſuperiꝰ inductaſ. Nō obſtat ꝙ dicit̉ in filio naturali. quia rationes que ſunt in prelato nō iudicāt in filio. cū pater nō teneat̉ ſibi adminiſtrare ali mēta. ſi habꝫ vnde viuat. vt notur ī. l. i ff. de libe. agno. quod eſt in prelato vt ſupra dixi cuꝫ ipſe ratione oneris. et vi gore ſeruicij. ⁊ quia tranſlatus eſt ī ſor tem domini. licite viuat de bonis eccle ſie. cū nō debeat ligari os triturātis d̓ p̄ben. extirpande ⁊ nō. ꝑ Inno. et alios in capitulo ſi ep̄us. de preben. li. vi. dixi pleniſſime ī quadā alia mea diſputati on que incipit ticius clericuꝫ ⁊cͣ. ¶ Item dico eadem ratione ſi comparat̉ prelatus patri. filius enim non tenet̉ alere patrem de bonis. que habere po teſt. ſi pater habet vnde viuat. ¶ Ideꝫ dico ſi comꝑatur coniugi. nam cōiunx non tenetur alere ꝯiugem ſi coniūx ha bet vnde viuat ſiue ſit maritꝰ fiue vxor ¶ De vxore reſpectu mariti probatur in capitulo per litteras. de dote poſt di reſti. ⁊ in. l. prima. C. de pactis. dotꝭ. et. ſ maritus. C. de ꝓcurꝭ. ¶ De marito re ſpectu vxoris probatur ī capitulo ſalu briter. de vſurꝭ. et in dicto capitulo per

veſtras tenetur enī vxorē alere ſecūdū quātitatē dotis vt in dictis iuribus et in. l. ſi cū votem§. ſinantē. ff. ſolu. matri Et rō eſt qꝛ cōis ⁊ reciproca ſeruituſ ⁊ poſſeſſio eſt quiſqꝫ eniꝫ poſſidet ⁊ poſſi oetur nec aliquis eoꝝ dicit̉ habere po teſtatē ſui tꝑis vt in. c. non debet. de cō ſang. ⁊ affini. ⁊ notur in. c. ex trāſmiſſa. de reſti. ſpoli. ſꝫ aliud eſt in prelato. ipſe enī eſt in perpetuo ſeruitio eccleſie. nec eccleſia eſt in ſeruitute ſua. ideo rōe ſer uicij percipit de bonis eccleſie. adeo ꝙ eccleſie ſtipendia vocant̉ ſeu dicantur eoꝝ ſubiecta ſeruicijs vt noͣbiliter dicit tex.i. q. ij. c. finali. ⁊ facit quod ibi noͣ. ꝑ vocto. qua ratione videt̉ inhumaniſſi mum vt ipſi mortuo denegetur officiū ſepulture cū ſeruus ratiōe priſtine ẜui tutis ſepeliatur expenſis dn̄i vt in. l. ſi filiuſfa.§. qui ſeruū. de religio. ⁊ ſump. fu. ¶ Itē vxor de bonis viri nihil diſ ponere pōt etiā durāte coniugio adeo vt de bonis ipſius elemoſinā facere nō pōt etiam ſi illa ſint bona dotalia vt le gitur ⁊ noͣ. ꝑ glo. in c. qui deo. xxxiij. q. v. Dec marituſ in vita vxoris de bōis ſuis vltra dotē aliquid diſponere pōt vt. l. hac. ⁊. l. vltima. C. de pact. cōuen. tā ſuꝑ dote ⁊ in. l. maritus. de ꝓcura. qd̓ ſecus eſt in prelato cū ip̄e rōe cōiun ctionis ⁊ admīſtrationis poſſit oa̓e de bonis eccleſie his qui ſeruierūt ⁊ alijs moderate tamē vt in. c. relatū. el. ij. ⁊. c. ad hec. de teſta. ⁊. c. ceteꝝ. de donatꝭ. fac̄ qd̓ notat gloſa. v. q. iij. c. finali. ⁊ poteſt haberi reſpectus ad eos qui ſeruierūt prelato etiā poſt mortē ipſius prelati li cet de eis nō poſſit condere teſtamentū vt in dicto. c. relatū ⁊ in. c. hoc huiꝰ xij. q. ij. fortius ergo debet corpus ip̄ius p̄ lati ꝑ eccleſiā cui p̄fuit ſepulture cōmo dari. ¶ Uenio nūc ad ſecūdū ꝯtrariū cui rn̄deo ꝙ licet eccleſia abſoluta ſit a prelato per eius obitū attamen ratiōe pͥſtini ſeruicij ⁊ coniunctionis que fuit īter eos nō debet ſibi denegari hec hu manitas ſepulture ⁊ exequiaꝝ hoc aꝑ tiſſime ꝓbat̉ in. c. vbi periculū. de electi. vltimo inducendo vt ſupra in ſolutiōe queſtionis induxi. ¶ Itē facit. c. bone rei. xij. q. ij. ⁊. c. apoſtolice. de donatꝭ. vbi ex cauſa ſepulture etiā ꝑmittit̉ donacō de rebus eccleſie vt illa cauſa refertur ad tempus quo ſoluta eſt eccleſia a le ge prelati ⁊ paria ſunt aliqua fieri illo tempore vel ad illud tēpus diſpoſitōeꝫ conferre. l. eum qui. ff. de iurꝭ. om. iudi. ⁊. c. de vxore. de ſepul. ⁊ per glo. in. c. oī bus. viij. q. i. ¶ Idem enim videmuſ in ſeruo mortuo vt ſupra dixi ī vxore nil habente. Nec obſtat ꝙ p̄latꝰ tractauit eccleſiam vt extraneā ideo debet tracta ri ab eccleſia vt extraneus qꝛ dico p̄la tum hoc facere poſſe iure ꝑmittente ꝑ mittitur enim ſibi de eccleſia viuere et patrimoniū ſuis cōſanguineis ⁊ ami cis relinquere.i. q. ij. ſacerdos ⁊. sͣ. dixi ⁊ maxime in dicta diſputatiōe. ſicut eīꝫ hec cauſa non eſt ſufficiens ad negan dū ſibi alimenta ī vita ita nec ad dene gandū ſibi tam pijſſimū actum in mor te cum his ſaltē de honeſtate hanc hu manitatē eccleſia facere debet. xij. q. ij. aurum. ¶ Ad terciū contrariū dico cō fideranda tria tēpora ꝓ cōcordia mul torum iuriū que vident̉ diſcordare. pͥⁿ ē tēpus pͥmitiue eccleſie quo chriſtiani nedum clerici nil ꝓprij poſſidebant ſed erant illis omnia ꝯmunia vnde ꝯuerſi venoebant p̄dia ⁊ ponebāt ante pedeſ apoſtoloꝝ ⁊ diuidebant̉ omnia prout cuiuſqꝫ opuſ erat vt legit̉ in actibꝰ apo ſtoloꝝ ⁊. c. euidētes. xij. q. ij. ⁊ hoc tēpuſ nō eſt inferendū vtꝝ ſacerdotes ⁊ cleri ci habentes propria potuiſſent viuere de bonis eccleſie cum nil proprij poſſi verēt. Scd̓m tempus paulopoſt viden tes apoſtoli ꝙ vtiliuſ eſſet ꝙ predia ob lata ꝯſeruarent̉ in dominio eccleſie ca thedralis quā venderēt̉ vt ex eoꝝ fru ctibus ⁊ redditibꝰ poſſit omnibꝰ indi gentibus vberiꝰ ſubueniri ſtatuerunt vt calia bona ꝯſeruarent eccleſie cathe drali ⁊ ep̄us haberet poteſtateꝫ diſpō nendi prout cuiuſqꝫ opus eēt ⁊ tūc īce perūt xp̄iani ⁊ clerici ſeculares poſſide re vt in. c. certe. xij. queſtiōe.i. ⁊ illo tꝑe emanarunt iura que dicūt clericos ha bentes patrimonialia nō debere parti cipare cū illis bonis ſeruatis eccleſijs cathedralibꝰ cū illa eēnt reſeruata ſolū ꝓ ſubſidio indigentiū quinimo adhuc videbat̉ tūc vt clerici poſſiderēt ꝓpriū. vt in capitulo certe. xij. queſtione.i. vn̄ ſatis erat ꝙ permittētur eis poſſidere proprium. vt ī capitulo ille qui ea. cau.

⁊ queſtione. ¶ Poſtmodū ꝓcedente tē pore cū chriſtiani non eſſent ita feruen tes in fide ceperūt licite omni ſcandalo ceſſante poſſidere ꝓpria tā layci ſꝫ cleri ci ⁊ eccleſie ceperūt ꝯſtrui ⁊ dotari non ſolū ꝓ indigentibꝰ ſꝫ etiā pro miniſtris ⁊ ſeruiētibꝰ ipſis eccleſijs. ⁊ ita fuit ſta tutū. vt aliter eccleſie nō ꝑmitterentur ꝯſtrui. de conſecra. di. i. nemo eccleſiam a. c. paſtoralis. de his que fi. a p̄la. ⁊ ī. e fi. i. q. ij. ¶ Unde etiam nobiles clerici poſſunt etiā viuere licite de bonis eccle ſie ⁊ cū eis diſpenſare iuxta pluralita tem beneficioꝝ. ⁊ etiā cū litteratis ꝑſo nis licet poſſent aliūde viuere vt pater in. c. de multa. in fi. de prebē. ⁊ hoc tēꝑe vltimo ꝯfideratur reſpectu ꝑticipatōis nō indigentiā ſed ſeruiciū cū pͥncipalit̓ pro ſeruicio clericoꝝ dos ꝯſtituat̉. ⁊ ẜꝫ hec tꝑa licite clerici hn̄t bona ⁊ viunt de redditibꝰ eccleſie. ita etiam ⁊ ſepeliri ne inhumanū deneget̉ mortuo ꝙ cōce oat̉ viuenti ar. c. ſacris. de ſepultū. ⁊ ꝑ hoc reducunt̉ multa iura ad ꝯcordiam que diſcorda̓e videbant̉ ⁊ pleniſſime di xi in dicta diſputatiōe que īcipit titiuꝫ clericus ¶ Ad quariū articulū vbi po nitur optima ⁊ ſubtilis ꝯſideratio pōt ſic rn̄deri ꝙ licet vtilitas huiꝰ impēſe ce oat in vtilitatē heredis. tn̄ illud ſit diſ poſitiōe defuncti. ſicut enī clericus lici te in vita viuit de bonis eccleſie ⁊ ſua ſuis conſeruat vt noͣ. in dicto. c. ep̄s. ita ⁊ fortius fieri debet in morte reſpectu huiꝰ pijſſime humanitatis. nā ⁊ ſuis in digentibus clericus licite cōicat bona eccleſie vt in. c. i. ⁊ quod ibi noͣ. de coha bi. cleri. ⁊ no. in capitulo omnino. xxxi. diſtin. facit dictū. c. relatū. de teſta. Non ita reperit̉ in alio defuncto cū nō poſſit alijs. bona ſua relinquere ⁊ alteriꝰ im penſa ſepeliri. quia qui ſent it cōmodū ⁊ onus ſentire debet. in regula qui ſē tit de regulis iurꝭ. in vi. ſed in p̄lato ſe cus qꝛ vt sͣ. dixi licite ſua ꝯſeruat alijſ ⁊ ratiōe ſui ſeruicij viuit de boniſ eccle fie. ¶ Ad vltimū articulū fuit ſatis ſu pra reſponſum in ſolutione queſtionis Dam potiꝰ facit ꝓ hac parte inducēdo put. sͣ. dixi. ¶ Uenio ad ſcd̓m articu lum ⁊ pͥmo arguit̉ ad partē negatiuaꝫ ꝙ tales expēſe de bonis prelature non ſint deducende. ⁊ per ꝯſequens nec he redi prelati competit ſacultas eas reci piendi. At pͥmo ſic expēſas quas quis facit pͥncipaliter ad ſui vtilitatē ꝓ eo ī abundantiaꝫ ꝯuertant̉ ſeu veniant in vtilitatē eccleſie ſeu alterius. illas repe tere nō valet vt legit̉ ⁊ noͣ. in. c. cū ca. d̓ ꝓcurato. quia nō geſſit alienū ſꝫ propri um negocium. quo caſu nō habet locū actio negocꝭ. geſto. vt patet ꝑ totū titu lum de negl. geſtꝭ. C. ⁊. ff. hinc ⁊ alibi di citur eū qui ſui ꝯmodi cauſa abeſt non poſſe ſe defendere p̄textu rei publice. ff. ex qui. cau. ma. l. ij. Sed iſte clericus ao curiam profectus beneficium ſeu prela turā ad ꝯmodum proprium principali ter ⁊ non eccleſie obtinuit. ergo non va let expenſas repetere. quod patet ex p̄ dictis. et breuiter probat̉. naꝫ non ꝓcu rac negocia eccleſie qui venit cōtra ec cleſie iura vt per ſe patet. ſed iſte venit obtinendo beneficiū in curia contra iu ra eccleſie. ergo ⁊cͣ. conſequentia patet qꝛ pͥuabit eccleſiā electione pro illa vi e cum vt in dubio preſupponitur eccleſie eiectio omnino ceſſauerit contra. c. i. de electio. ⁊. c. congregato. xvi. q. vlti. Secundo probatur ſic. ex delicto quis non debet conſequi premium vt in. c. ⁊ ſi neceſſe. de dote poſt diuor. re. nec ex ī probitate ſua debet actionem conſequi quis. l. itaqꝫ fullo. de furtis. ſed iſte cle ricus deliquit porrigendo preces pro prelatura quantuncunqꝫ fuerit ydone us cum debuiſſet expectare. cum voca retur nō autē ambicioſe ſe īgerere. viij. queſtione prima in ſcripturis.i. q̄ſtiōe prima ordinationē. ⁊ optimꝰ tex. prima queſtione.i. nullus itaqꝫ. noͣ. glo. in ca pitulo tuam. de eta. et qͣli. et in dicto ca pitulo ordinationes. ergo nō debet ha bere actionē ad expenſas ambicioſe fa ctas repetendas. ¶ Tercio adducitur c. vt preterite de electio. iuncto capitulo cupientes in fi. eodē titulo li. vi. vbi ſo lum cauetur pro repetitione fienda ꝑ clericum vel poſtulatum quia iſti ſunt vocati ab eccleſia vt ſicut videtur gere re negociū eccleſie ſecus ergo in ꝓuiſo ⁊ impetrante qui contra iura eccl̓ie cō miſit et negocium proprium promouit ar. de p̄ſumpti. nonne. et in. l. cum p̄tor. ff. de iudi. xxv. diſtin. qualis. ad idem. l que vtiliter. ff. de negotꝭ. geſtꝭ. vbi quis

ſoluit de ſuo expenſas factaſ pro onere ſequendo. ¶ Quarto ꝓbat̉ ſic aut iſte facit iſtas expenſas ex pietate qꝛ cōꝑa tiebatur eccleſie vacāti ⁊ nō debꝫ poſſe repetere vt in. c. ſacroꝝ. xij. q. ij. ⁊ ī. l. ali menta. C. de negꝭ. geſtꝭ. Aut ad excellē tiam ſui vt ꝓponeretur ⁊ idē qꝛ vt. sͣ. di xi. potius geſſit negociuꝫ ꝓprium qͣꝫ ec cleſie. ¶ Ad partē affirmatiuā arguit̉ ſic ꝓuiſio ſeu collatio habꝫ vim electio nis ⁊ ꝯfirmationis vt patet in. c. ſi tibi abſenti de preben. in vi. nō. Inno. in. c. cū olim. de cau. poſ. ⁊ ꝓprie. ⁊ in. c. tranſ miſſa. ⁊ ſic in longe plus ſe hꝫ ꝓmiſſio qͣꝫ electio qꝛ ꝑ electioneꝫ non confertui ius adminiſtranda ſaltē in actu iuxta noͣ. in. c. quāto. lxiij. diſt. quinimo ſi ad miniſtrat cadit a iure ſibi per electionē queſito de elec. auaricie. li. vi. ſed per ꝓ miſſionē ſibi cōpetit ſeu tranſfertur ple num ius vnde poteſt dicere bn̄ficiū eē ſuū vt in victo. c. ſi tibi abſenti. ⁊ ī. c. ne ꝓ defectu. de electi. ſꝫ electus ſeu poſtu latus cui nullū vel modicū ius adqui ſitū eſt repetit expenſas. forcius debet poſſe repetere iſte prouiſus qui fretꝰ iu re in eū ꝑ romanu pontificē trāſlato il las expeſas fecit. ¶ Secūdo ꝓbat̉ qͥſqꝫ gerēs negociū vtiliter alteri expenſas repetit. l. ſed an vltro. cuꝫ multis ſimili bus. ff. de negl. geſtꝭ. ⁊. c. cum ꝓ cauſa. d̓ ꝓcurato. ſꝫ iſte geſſit negociū eccleſie va cantis acceptando onus dignitatis ſi bi collate na pͥncipaliter epiſcopatus ē onus licet actualiter ſit honor inqͣꝫtuꝫ adminiſtrat vt legit̉ ⁊ notat̉ in. c. qui epiſcopatū. viij. queſtione.i. ergo poteſt repetere ea enī ratione qua repetit cle ricus debet poſſe repetere ⁊ ꝓuiſus cū vterqꝫ adipiſcat̉ honorē ⁊ onus ⁊ vbi eſt eadē ratio vel maior eadeꝫ debet eē iuris diſpoſitio vt in pluribus vulga ribus. ¶ Tercio adducit̉ magis ſpeci fice capitulū quicunqꝫ. xij. queſtiōe. iiij. vbi dicit̉ ꝙ ſi p̄latus de rebꝰ ꝓprijs ali quid expendiderit in eccleſie vtilitateꝫ totū illud eſt reformādū de bonis eccle ſie s iſte prouiſus ſoluit de ſuo pro ho nore incumbente eccleſie puta pro bul lis apoſtolicis vel pro taxā communi vel pro alijs ſimilibus expēſis ergo de bet poſſe repetere ip̄e vel eius heres Quod autē hoc onus incumbit eccl̓ie patet ex his que legunt̉ ⁊ notant̉ in. c. in preterite de elect. ⁊ in. c. cupientes eo ti. li. vi. Quarto probat̉ hac ratione inſtar ſacrilegij habet dubitare an is ſit dignꝰ quē pͥnceps elegerit. xij. queſti one. iiij. c. qui autem. ¶ Exquo ergo papa approbauit iſtū vt idoneum debe mus p̄ſumere eum eſſe legitimū ⁊ non ambitioſe motum maxime hoc ꝓcedit in dignitatibus in quibuſ prouidetur circa ſupplicatiōem vt abbatijs ⁊ ſuꝑi oribus. Cum ergo legitime expenſas fecit in fauorem eccleſie non apparet ra tio quare eas repetere non poſſit. Hec obſtat ꝙ nō preceſſit electio qꝛ ma iorē poteſtatē habet papa circa ꝓuiſio nem beneficiorum quā capitulū circa electionem de preben. c. ij. ⁊. c. dilecto. li. vi. imo ab eccleſia romana habuit ca pitulum poteſtatē eligendi vt poͣ. in. c. quāqͣꝫ. de electi. libro ſexto. ¶ Ad ſoluti onē huiꝰ dubij chriſti eiuſqꝫ matris pre fidio deuote implorando condeſcendēſ tres caſus attendēdos puto. ¶ Primꝰ cū iuit ad curiaꝫ pͥncipaliter ad hāc di gnitatē impetrandā ⁊ ad ipſius poſtu lationē papa ſibi de epiſcopatū ꝓuidit ¶ Secundꝰ cū iuit alia de cauſa ſꝫ pre cibus ſuis intercedētibus obtinuit di gnitatē. ¶ Tercius cū papa ſibi ꝓprio motu ꝓuidit. ¶ Primo cāu ē examinā dum nunqͣꝫ ſit licitu petere dignitatem Et circa hoc concluderē ꝙ ſi inducitur ad petēduꝫ vt p̄ſit hoc non ē licitū ꝙ ſu perbia ⁊ electio videt̉ cā impetrationiſ ⁊ hoc cāu intelligo gl. in. c. tuā. de eta. ⁊ quali. ⁊ in. c. ordinationes.i. q̄ſtione.i. ꝓ hoc ē tex: pͥma q̄ſtione pͥma. nullus itaqꝫ hinc dicit̉ neminē ſibi debere ho norem aſſumere ſed debet vocari adeo tanqͣꝫ aaron. viij. q̄ſtione.i. in ſcripturꝭ. ⁊ in. c. qualiter. de electio. hoc etiaꝫ cau intelligo notata ꝑ Archidiaco. in capi tulo ordinationes. ¶ Si vero inducit̉ ad petendum principaliter ad bonum publicum non vt preſit. ſed quia videt eccleſiam viduataꝫ deſtitui neqꝫ ē ſpeſ de proxima prouiſione itaqꝫ ductus ca ritate mouetur ad eundem ⁊ impetrā dum ⁊ tunc ſatis puto in: petrationem licitam ⁊ meritoriam. hoc videtur op time probare in capitulo in ſcripturis preallega. vbi commendatur Iſaias

qͦ inſtāte neceſſitate vltro ſe obtulit. di ce̓s ego mitto me ⁊ ex facto yſaie appe tēte ⁊ Ieremie fugiēte arguit ibi Gre goriꝰ ꝙ ſicut toto deſiderio debemꝰ oc cupātes fugere. ita ſi deſijt qͥ p̄dicet oc cupatiōis onus libēti aīo neceſſe eſt ſb̓ ire. ⁊ hoc cāu ꝓcedit dictū Archidi. ibi qꝛ videt̉ ꝯtrariū eis que ip̄e noͣ. in. c. or dinationes ꝓ hoc facit illud euāgelicū maiorē caritatē nemo habꝫ vt animaꝫ ſuā ponat qͥs ꝓ ami. ſu. ¶ His p̄miſſiſ ꝯcludo ꝙ aut iſte iuit ad impetranduꝫ motus bono zelo. ⁊ repetere poterit qͥa negociū eccleſie geſſit. ⁊ ſic habet locuꝫ rō eoꝝ que noͣ. in. c. cū ꝓ cauſa. de ꝓcu. ⁊ in. c. vt preterite. ⁊ in. c. cupientes. de electi. ⁊ ſuccedūt oīa allegata ſupra ꝓ hac ꝑte affirmatiua ¶ Si aut impetra uit vt preeſſet ⁊ hoc ꝯſtat. ⁊ tūc non pu to eū repetere poſſe. qꝛ ip̄e potius geſſit negociū ꝓpriū qͣꝫ eccleſie. facit. xxiij. q. i. odi et ꝓieci. ⁊ allegata. sͣ. ꝓ ꝑte negati ua. Si aūt dubitat̉ quo animo iuit. tūc recurrendū eſt ad ꝯiecturas. Si aut in continenti iuit poſt vocationeꝫ. nec ex pectauit vt ꝑſone ydonee prius quere rentur ſatis videt̉ iuiſſe ad cōmodum ꝓpriū. nō enim debuit illud p̄ſumere ſe ydoneum ⁊ ſe preuenire ꝓuiſionē eccle ne. cū bonaꝝ mentium ſit timere culpā etiā vbi culpa nō eſt. v. di. c. ad eius ꝟo facit in ſimili quod legit̉ et noͣ. in. c. ij. d̓ renūti. videt̉ tamē ꝙ ī foro iudiciali ſit audiendus repetēs expēſas factas ꝑ ꝓuiſionē pape. qꝛ exquo papa accepta uit eū vt ydoneū non debemꝰ de ſua vi doneitate diſputare. xvij. q. iiij. c. qͥ aut. fecit ergo ꝓuiſione facta expēſas incū bentes eccleſie ⁊ ſic debꝫ eas poſſe repe tere. xij. q. iiij. quicūqꝫ. ſꝫ in foro cōſciētie non puto euꝫ tutū ſi pͥncipaliter ob ſui cauſam fecit. ¶ Ex his infero ad deci ſionē ſcd̓i ⁊ tercij caſus. Si enī nō iuit pͥncipaliter propter factū eccleſie. illas expēſas nō repetit. vt dicto. c. cū pro cā ſꝫ de expenſis factis poſt ꝓuiſionē fc̄aꝫ ad ipſius poſtulationē. dicenduꝫ vt. sͣ. dixi in hoc cāu pͥmo ¶ In tercio dubio dicendū eſt eum poſſe repetere omēs ex penſas quas fecit pro negocio eccleſie Iſte enī fuit inuitatus per ſuperiorem ⁊ ſic pinguius ius habet in repetendo electus. qͣꝫ poſtulatus vt. sͣ. dixi. vn̄ nō obſtant allegata ꝓ ꝯtraria parte. Naꝫ ad pͥmū et ſcd̓m ſatis patet rn̄ſio per p̄ dicta. ¶ Ad terciū ar. de capitulo cupi entes ⁊ de. c. vt preterite. reſpondet̉ du. pliciter. primo ꝙ olim prouidebatur ec cleſijs collegiatis per electionem ⁊ po ſtulationē. ideo de expenſis tunc factis ⁊ fiendis dubitat̉. merito de his facta fuit mentio ſpālis ar. l. nā ad ea. ff. de le gibus. ſꝫ eadem ⁊ fortior eſt ratio in ex penſis factis per prouiſum a ſuperiorē vt ſupra probatum eſt. ¶ Secunda ra tio eſt qꝛ de expenſis factis in electione ⁊ poſtulatione dubitabatur. quia au ctoritate ſuꝑioris non intercedente fie bant. In prouiſo aūt non erat dubiuꝫ ꝑ capitulū quicunqꝫ. xij. queſtiōe. iiij. ⁊cͣ ¶ Item prouiſio continet in ſe effectuꝫ electionis ⁊ confirmationis vt. sͣ. dixi. ¶ Exquo ergo hoc cauetur in electo fortius videt̉ cautuꝫ in prouiſo ¶ Ul timum ar. non obſtat. quandoqꝫ enim qͥs intuitu pietatis inducitur ad faciē dum actum expenſis ſuis. ⁊ non habet locū repetitio ⁊ militat ꝯtrarium. qn̄qꝫ inducitur ad faciendum actum. ſed nō expenſis ſuis ⁊ habet locum repetitio. Similiter videmus in funerante aliū. in quo ſimilis diſtinctio. per legem fit. ff. de religi. ⁊ ſumpti. fune. l. ſiquis hec actio ad idem. c. vt preterite. de electio. ⁊. c. quicunqꝫ. xij. queſtione. iiij. ⁊ ita di cendum in caſu noſtro. ¶ Ad tercium dubium An ſolus patronus poſſit ho ſpitali rectoreꝫ preficere. arguitur ꝙ ſic vnicuiqꝫ enim licet in domo ſua erige re hoſpitale. ad pauperes recipiendos ⁊ de eius ordinatione diſponere. vt in re propria. ſicut ⁊ oratoriū ad oranduꝫ ꝯſtruere vt in. c. vnicuiqꝫ. de conſecrat. diſt.i. notat Innocen. in capitulo inter dilectos. de dolo. ⁊ ibi de hoc caſuſ vbi tollitur ꝙ non ſolum rectorem prepo nere poteſt imo et ipſum alteri ſubijce re ⁊ donare. nec ſit res ſacra. ergo recto rem eidem p̄ficere poteſt. ¶ Secūdo de hoc vr̄ cāus in aucͣ. de eccle. titu.§. ſi quis autem edificationeꝫ vbi dicitur rectorem p̄ficiendum vt patronus de creuerit. ſed epiſcopus habꝫ videre an ordinatio ſeu adminiſtratio recte ꝓce dat etſi īuenerit malā adminiſtratiōeꝫ

poterit rectorem remouere et alium in ſtituere ⁊ ſic videt̉ ꝙ ſolus patronus rectorem perficiat licet pro mala admi niſtratione poſſit ep̄us illū remouere. ¶ Tercio adduci pōt cle. quia contin git de reli. domi. vbi tex. dat ep̄o ſolum poteſtatē coercendi rectorē iam poſituꝫ ad bene miniſtrandū per patronuꝫ ibi dixiſſet vt ep̄us nō paciat̉ aliquē ꝑfici ſi nō ꝓferret poteſtatē in cōſeruatione vt ibi dicit̉. ¶ Quarto facit qꝛ ſcd̓m qͣ litatē beneficij patronus obtinet pin gue vel tenue ius videmꝰ enī ꝙ in con uentionali eccleſia habet duntaxat p̄ ſtare conſenſum electioni facte nec per eius ꝯtradictionē ceſſante cauſa electo canonico facto retractaretur vt in. c. nō bis. ⁊ quod ibi noͣt̉ de iure patro. ⁊ ſic habet ibi tenue ius in eccleſia nō colle giata habet ius pingue qꝛ a principio habet p̄ſentare nec epiſcopuſ poteſt pa trono ſpreto aliū inſtituere. xvi. q̄ſtione vij. decernimus ea. diſtin. c. nobis. ¶n hoſpitali ergo debet habere iuſma gis pingue cū ibi non fiat īſtitutio ſeu collatio ſicut in eccleſia iuxta ea que le guntur ⁊ notantur per doc. in dicta cle quia contingit ſed ſufficit ſola rectoris diſputatio ſeu rectoris cōmixtio. Sunt enī iſti rectores hoſpitaliū ſicut tutoreſ pupilloꝝ ⁊ minorum vt in dicta cle. qꝛ contingit. et in cle. de eccle. ti.§. vltimo. ſolus ergo patronus debꝫ habere hāc deputationē poſſe facere cuꝫ in hac cō miſſione non tranſferat̉ iusͣ ſpirituale ſic in inſtitutione ſeu collatione eccleſie ¶ Ad partē negatiuā huiꝰ dubij tercij arguitur ſic exquo locus ad hoſpitali tatis vſum ⁊ paupeꝝ prouiſiōeꝫ aucto ritate pontificis. deſtruat̉ efficit̉ religi oſus adeo ꝙ amplius mūdanis vſibꝰ deputa̓i nō poteſt. vt ꝓbat̉ in. c ad hoc de reli. domi. no. in. ca. inter dilectos. de dona. ergo nō eſt amplius in mera fa cultate ⁊ dominio patroni. antecedēs ſupra ꝓbatum eſt. ⁊ cōſequentia clare patet in. l. in tantū de re diui. et inſti. e. ti.§ nullus facit. x. q. i. c. nouerunt. cum hoc hoſpitale ſit locus religioſus non videtur ampliꝰ patrono licitū de eo diſ ponere ſine ꝯſenſu epiſcopi. ¶ Secūdo probat̉ ꝑ capl̓m xenodochijs. d̓ reli. do vbi dicit̉ ꝙ xenodochia et ſil̓ia loca ad vtilitatē qͥbꝰ deputata ſunt ꝑ ꝓuiſionē ep̄oꝝ in quoꝝ dioceſibus cōſiſtunt or dinari debet ex quo tex. clariſſime colli gitur ꝙ ep̄i ꝯſenſus requirit̉ ī deputa tione retinere ad idē. c. reqͥſiſti. de teſta. et dicto. c. inter dilectos. in fi. in quibuſ patet hec loca in ep̄o poſſe ꝯſiſtere. et. c. cū ad ſedē. de reſti. ſpo. ergo ſolus patᶻ nus nō pōt ep̄o p̄terito ibidē rectorem deputare et optime facit. c. nō inr̄. p̄alle ꝯiuncto. c. ad hec. de reli. do. ¶ Tercio fortius arguit̉ ſic. patronꝰ ex fundatio ne tenetur ad tria duntaxat honorē in p̄ſentando rectorē ep̄o eius in defende do eccleſiaꝫ ne quis dilapidet ip̄am in utilitatē. qꝛ ſi vergit ad inopiā pingui ceteris ſibi ſubuenitur loco ꝯſtituto vt no. glo. xvi. q. vij. pie mentis. et. c. nobiſ de iure patro. et ibi per doct. qꝛ exquo locus efficit̉ ſacer vel religioſus nll̓aꝫ amplius de mero iure in eo poteſtateꝫ habꝫ vt dicta. l. tantū. et dicta. l. nouerit ſꝫ debꝫ eē in plena ptāte eccl̓ie ſicut alia bona deo oblata. xij. q. ij nulli. et. c. qui cunqꝫ prōnus. gͦ hoſpitalis debꝫ eē cō tentus gratia omnibus patronis fa cta nec amplius vſurpare ex quo enim ſi reſiſtit ius cōmune vt patꝫ per predi cta oſtendat ip̄e poteſtatē ſuam in hoc ar. dicti. c. de iure patrona. et. c. illud. et c. cum loci. eo. ti. ¶ Quarto adduco ea pitulum inter monaſterium. xvi. queſti one ſeptima. vbi dicitur ꝙ ī eccleſia vel oratorio patronus fine cōſenſu epiſco pi clericum deputare non poteſt ne ma lus ꝑ eum deputatus exiſtat no. ratio. nē illiꝰ tex. ne in alijs exiſtat ⁊cͣ. et noͣ. ꝟ bum oratoriū naͣm illa ratio eſt cōmu nis etiā ad hoſpitalia quia habet epi ſcopus videre vt hoſpitalia deputent̉ ad vſum deputatū vt ſupra dixi. debꝫ ergo ſibi fieri p̄ſētatio ꝑ patronū et ip̄e epiſcopus habebit confirmare. ¶ Con deſcēdo nūc dei auxilio īuocato. et ad ſolutionē huiꝰ tercij dubij diſtinguen do inter hoſpitale religioſū et ꝓphanū vt reſpectu cum eſt prophanum quia auctoritate epiſcopi non fuit edificatū poſſit patronus libere ibi rectorem per ficere ⁊ de eo diſponere ad libituꝫ ſicut de alijs rebus ſuis quia per hāc depu tationem non deſinunt eſſe ī plena fa cultate ſua ⁊ pōt illd̓ deſtruere vl̓ altēi

ſb̓ijcere ſicut ſibi placet vt eſt caſus ẜm vnā lectu. quā approbat Inno. ⁊ omneſ ſcribentes in. c. inter dilectos. de dona. ⁊ hoc cāu intelligo tex. iuris ciuilis. in dicto auc̄. de eccle. ti.§. ſiquis edificati onem. cū ſe. ad hoc faciūt noͣ. ꝑ docto. in cle. ij. de p̄ben. ⁊ in cle. qꝛ ꝯtingit. de reli gi. que in hͦ cāu intelligunt̉. dū diſpoſi tionē liberā relinquūt patrono. Ad idē qd̓ noͣ. phi. ꝯſilio. xxv. ⁊ ꝯſilio. cvi. ⁊ pro cedūt ea que. sͣ. allegaui ad partē affit matiuā. ¶ Et aduertēᵐ ꝙ hoc caſu qn̄ ſpitale eſt ꝓphanu nō pōt ꝓprie ⁊ ſtri cte dici patronus. ſꝫ dn̄s. qꝛ patronꝰ ꝓ prie appellatur reſpectu loci religioſi. ſꝫ lato ſumpto vocabulo. pōt dici patro nus ꝓpter vſum ſpiritualiū ad quē lo cus deputatus ē. vt ſingularit̓ noͣ. In nocē. in dicto. c. inter dilectos. ⁊ fc̄it ibi tex. ſcd̓ꝫ vnā lec. ¶ Ex quo noͣ. ꝙ in diſ poſitione reſtrictiua appellatiōe patro norum nō veniūt iſti dn̄i hoſpitalium ꝓphanoꝝ. ar. c. in noſtra. de iniurꝭ. ⁊ ff. de negl. geſtꝭ. l. iij.§. hoc auteꝫ. Et circa talia hoſpitalia prophana faciūt hanc ꝯſiderationē. Aut enī domini viuūt et tūc non habet ep̄us quoqͦ modo de eiſ ſe interponere. vnd̓ nec ip̄e viſitabit qꝛ cū ipſi domini habeāt dominiuꝫ loci et plenā adminiſtrationē reꝝ. et ea etiam deſtruere pn̄t. ſi volunt. vt. sͣ. dixi. ⁊ no. Inno. in dicto capitulo inter dilectos. prealle. Si vero deputātes nō viuunt ⁊ ordinauerūt poſt mortē ꝯſeruent̉ ſeu veputent̉ ad vſum paupeꝝ. ⁊ tūc dico ꝙ licet dn̄s vel is de quo ip̄e diſpoſuit in teſtamēto poſſit rectorē ibi preficere abſqꝫ ꝯſenſu epiſcopi vt in dicto. c. ſiqͥs edificationē. tn̄ ep̄us poterit hoc caſu hoſpitale viſitare. ⁊ videre ſi cuncta ꝓ cedunt ẜm ordinationē defuncti. ⁊ſi re perit rectorē ꝑ patronū p̄fectū perperā adminiſtrare eum remouebit. ⁊ alium inſtituet. qꝛ ad eū ſpectat vt defunctoꝝ pie volūtates mandent̓ executioni. eti āſi teſtator interdixerit vt ep̄us ſe non impediat ⁊ vt dicit ſingularit̓ tex. in di cto. c. ſiquis edificationē. facit. c. tua. de teſta. ⁊. c. requiſiſti. eo. ti. ¶ Eſt enim in culpa patronus talē rectorē iniquū to lerando ideo ep̄us tanqͣꝫ pater ſupplec eū tolerādo ⁊ aliū inſtituendo. ⁊ ſic pa tronus pro ea viee p̓uabitur poteſtate rectorē deputādi. ſecus puto in alia va catiōe. ar. op. cū ī cūctiſ. ⁊. c. cū wyncon̄ de elect. ⁊ ſic puto intelligendū ⁊ diſtin guendū dc̄m.§. ſiquis edificationē ſed alia iura ep̄alia nō poterit ep̄us a tali ꝓphano exigere vt nō. Fred̓. ꝯſilio. xxv ⁊ ꝯſilio. c. xvi. ¶ Si vero hoſpitale ē re ligioſum. tūc dico patronū habere pre ſentationē ſed ꝯfirmationē ſpecta̓e ad ep̄m. ita ꝙ ſolus patronus ſine ꝯſenſu ep̄i hanc p̄ſentationē facere nō poterit per ea que. sͣ. dixi arguendo ad parteꝫ negatiuaꝫ. et ſentit Innocen. in dicto. c. inter dilectos. dum dicit talem locum ſpectare ad diſpoſitionē epiſcopi. ⁊ ſatiſ ꝓbat̉ in dicto. c. ad hec. et. c. de ſynodo chijs. ¶ Efficitur autē religioſus ſi auctoritate pontificis deſtinatur ad pi os vſus. iuxta ea que no. in dicto. c. ad hec. ⁊ tunc enī offertur deo et olim do minus nullam habet poteſtatem niſi ī quātum gracioſe ſibi concedatur ab ec cleſia vel ex pacto appoſito in fundatio ne. d. c. iij. et capitulo preterea. de iu. pa trona. facit. c. cum dilectꝰ. de conſuetu. ¶ Si auteꝫ dubitatur an interuenerit auctoritas pontifical̓. vel nō. debet re curri ad ꝯiecturas. Si enī habet ſigna religioſi loci vt campanile cum campa na. et altari et ſimilia. reputabitur reli gioſum. al̓s ſecus. exquo eſt in poſſeſſi one ſeu qͣſi libertatis. vt noͣ. Archi. in. c nemo. de conſue. di. i. et Frede. in dicto ꝯſilio. cxvi. et docto. ī dicto capitulo pa tentibus de priuil̓. et in tali hoſpitali ꝓ cedāt all̓ata ſupra ad partē negatiuaꝫ et per hanc diſtinctionē ſilent omnia al legata ſupra pro ꝑte contraria. et r̄du cuntur ad concordiam. et cle. quia con tingit. debet reduci ad hanc diſtinctōeꝫ in ea eniꝫ nihil dicitur de poteſtate po nendi rectorem. ¶ Ad quartuꝫ dubiū arguitur primo ꝙ inuentario non con fecto non poteſt prelatus canonice ad miniſtrare per. c. manifeſta. xij. q̄ſtione. i. cum capitulo ſequenti vbi dicitur ꝙ ea que ꝑtinent ad eccleſiam manifeſta eſſe debent a bonis clericorum. ne occa ſione patrimonialiū occupent̓ bona ec cleſiaſtica vel econtra. maxime propter inopinatum trāſitum p̄lati. vnde gloſe in dicto capitulo manifeſta dicunt ꝙ ꝓ pter hoc vebeat facere inuentariū. alle

c. diſcracuſane. xxxiij. di. vbi videt̉ hoc pͥma frōte ꝓbari. ¶ Secūdo adduco. c caritatē. xij. q. ij. vbi expreſſe mandat̉ ca nonicis ⁊ yconomis eccleſie cathedral̓ vt mortuo vel remoto p̄lato dn̄t facere inuentariū de bonis eccleſie. Idē ergo vicendū in p̄lato eadeꝫ rōne ⁊ maxime cū in prelato habeamꝰ iura. sͣ. allegata que ſi expreſſam nō faciūt mentionē de p̄latis ſatis tn̄ hoc innuit expreſſe ha bemus in canonicis qui vacāte eccl̓ia ſuccedūt in iuriſdictiōe p̄lati vt in. c. ij. de ma. ⁊ obe. li. vi. ⁊. c. cuꝫ olim. ⁊. c. his qui. de maio. ⁊ obe. ¶ Tercio ꝓbatur ratione p̄lati equiparātur ⁊ cōparant̉ tutoribꝰ ⁊ curatoribus pupilloꝝ ⁊ mi noꝝ iij. q. ij. c. fi. in aucͣ. de eccl̓. ti.§. penl̓. noͣ. in. c. auditis. de in inte. reſti. in glo. iiij. Sed tutores tenent̓ conficere inuē tariū de bonis minoꝝ al̓s legitime nō adminiſtrant. Cū aperte ꝓhibeant̉ reſ minoꝝ prius attingere. l. fi. de arbitrꝭ. tutorū. ⁊. l. tutor qui reportoriū de ad miniſ. tur. quinimo prius adminiſtran tes tanqͣꝫ ſuſpecti remouent̓ ⁊ efficiunt̉ infameſ vt. l. iij. ff. de ſuſpec. tutorꝭ. ⁊ nō in. l. tutor qui reꝑtorium. ¶ Quarto in ducit̉ cle. qꝛ ꝯtingit. de reli. domi. vbi ex preſſe diſponit̉ in hoſpitaliū rectoribuſ vt ad inſtar tutoꝝ ⁊ curatoꝝ debeant facere inuentariū de bonis hoſpitaliū adeo vt ibi dicit Io. de lig. ꝙ prius ad miniſtrare nō pn̄t ſicut dicitur in tuto ribus ⁊ curatoribus in iuribus ſupra allegatis. ſicut enī tenent̓ illi ita ⁊ pre lati cum bona eccleſiaꝝ dicantur pau peꝝ ⁊ ad hoſpitalitatis vſum principa liter reſeruata. xij. q. i. videntes. xvi. q. i. c. fi. ¶ Item pondero rationē illiꝰ tex ſcilicet ad inſtar tutoꝝ ⁊ curatoꝝ ⁊cͣ. ſꝫ hec ratio eſt in prelatis vt. sͣ. dixi. ergo ipſi tenentur. Et hoc idē videt̉ tene̓ ſpe. in ti. de edi. inſtru.§. fi. ꝟ. prelatis In cō trariū pͥmo fortiter militat. c. trāſmiſſa. ⁊. c. noſti. ⁊.c. qualiter et quando. ⁊. c. vl timo. de elect. ⁊. c. auaricie. eo. ti. li. vi. cū multis ſimilibus. In quibus iuribꝰ ex preſſe dicit̉ ꝙ poſt electionē ⁊ ꝯfirmati onem recipit prelatuſ poteſtateꝫ admi niſtrandi ⁊ exercendi omnia que ſunt iuriſdictionis ad idē optime. c. ſi ſuffra ganeis eo. ti. ergo ad facultatē admini ſtrandi non requiritur inuentarij cōfe ctio. ¶ Secundo ad hāc partē adduco c. diſeracuſane. xxvi. diſ. licet cōiter ſole at adduci ꝓ ꝯtraria ꝑte. ibi enim ꝓpria ſpāli rōe motus ex ſuſpicōne orta ꝯtra mouendum ad ep̄atum ratiōe filioruꝫ ſuoꝝ fecit ante oīa ꝯfici inuentarium. non de boniſ eccleſie ſꝫ de bonis pr̄imo nialibus ipſius ꝓmoti vt ſic liquido apparerent bona ꝓpria ipſius ne eoruꝫ obtenta occupent̉ bona eccleſie vl̓ poſt modū adquiſita dicent ꝓpria ergo ceſ ſante hac ſuſpicione filiorū talis caute la non eſt neceſſario adhibenda. ¶ Itē cū ibi etiā contra ſuſpectū nō fiat inuē tariū de bonis eccleſie ſꝫ ſolūmodo de bonis promoti Fortius ergo ceſſante ſuſpicione nō requiritur neceſſario in uentariū de bonis eccleſie. ¶ Tercio adducit̉. c. caritatē. xij. q. ij. per locum a ſpeciali. Si enim ſpeciale adducit̉ in ca nonicis ⁊ yconomis vaca̓te eccleſia er go ſecus in prelatis ar. l. ſi pretor. ff. de iudi. ⁊. c. qualis. xxv. diſ. ⁊ nimiꝝ ſi ſpe cialitas hec inter eos notat̉. Naꝫ capi tulū ſede vacāte licꝫ ſuccedat in iuriſdi ctione nō tn̄ poteſt attingere ⁊ diſpēſae bona per prelatum dimiſſa vel obueni entia vacationis tēꝑe. xij. queſtione. ij. huiuſmodi. ⁊. c. quia ſepe de elect. li. vi. c. ſtatutu. eo. ti. merito conficit inuenta riū ſicut tutor ⁊ curator qui ſunt puri adminiſtratores ⁊ nō diſpenſatores ſꝫ aliud videtur ī prelato qui habet ī bo nis eccleſie plenā adminiſtrationē fru ctuum ex illis poteſt donatiōes facere ⁊ etiā modica mobilia ⁊ īmobilia alie nare. xij. queſtiōe. ij. terulus. ⁊ noͣ. ea. cā ⁊. c. ī ſumma. ⁊ de teſta. c. ad hec. ⁊. c. re latum. de dona. ceteꝝ. ¶ Quarto facit ſi tibi abſenti de preben. li. vi. vbi pater beneficiū dici ipſius prelati poſt colla tionē ſibi factā ⁊ ſibi preſtitū cōſenſum nō debet ergo obligari ad īuentarij cō fectionē cum beneficiū dicant ſuū. iura eīm loquentia de inuentarij cōfectione loquuntur de ſimplicibus adminiſtra toribus vt de tutoribus curatoribus capitulo ſede vacante hoſpitalarijs. ⁊ ſimilibus. ſecus aut dicenduꝫ in p̄latꝭ. pro hoc glo. noͣbilis. v. queſ. iij. c. finali. ¶ In ſolutione huius quarti dubij ar bitror tenendū ꝙ īuentarij confectō in prelato neceſſaria nō ſit illud facere et

pͥncipaliter moueor qꝛ nullo iure hoc cauet̉. imo potius ex multis iuribꝰ ſupͣ ad partē negatiuā allegatis innuitur oppoſitū. qn̄qꝫ enī vident̓ iura canoni ea vt aliquid pͥus retuli q̄ de inuenta rio vident̉ facere mentionē. que oīa al legaui ſupra ad ꝑtem affirmatiuam et ſunt. c. manifeſta. cle. qꝛ cōtingit. c. de ſi racuſane. ⁊. c. caritatē. in locis allegatꝭ. que ſi bn̄ ponderent̉ nō ꝓbāt id ad qd̓ adducūt̉. nā. c. manifeſte. ⁊. c. manifeſta nō artāt p̄latū ad ꝯfectionē inuentarij ſꝫ ſolū diſponūt vt manifeſta eē debeāt bona p̄lati eius eccleſie. que ꝓfecto ma nifeſta fieri pn̄t. aliter quā ꝑ ꝯfectiōem inuentarij de bonis eccleſie. vt deſcribe do bona patrimonialia ip̄ius p̄lati ſic̄ fieri fecit papa in capl̓o de firacuſane. Itē dando eoꝝ adminiſtrationeꝫ ſuis attinentibꝰ vel amicis ⁊ ꝓmiſeue de nō vtendo cū rebꝰ eccleſie. Itē illa capitu la ponūt ꝯſilia nō ſolū in fauorē eccl̓ie ſꝫ etiā bonoꝝ ip̄ius p̄lati. ne ſub obtem ptu reꝝ eccleſiaſticaꝝ inuadant̉ ipſius p̄lati bona. nec impediūt aliter admini ſtrationem prelati. qͥnimo dico. ꝙ ſi illa capitula acutius ponderent̉. fortiꝰ vi dent̓ ꝓbare ꝯtrariū. nā ſi ſemꝑ p̄latus teneret̉ ad ꝯfectionē inuentarij. fruſtra illa capitula dicerēt vt manifeſta eē de beant bona p̄lati a bonis eccleſie. cum ſatis efficerent̉ manifeſta ꝑ ꝯfectionem inuentarij. ¶ Itē illa iura ꝓuident qn̄ p̄latus habet bona. ſi ergo illa n̄ habꝫ ceſſaret illoꝝ capituloꝝ ꝓuiſio. non ob capitulū de firacuſane. ſꝫ potius ꝓbat hanc ꝑteꝫ. inducēdo vt. sͣ. induxi. ⁊ aꝑ tiſſime videt̉ ꝓbari vt ceſſante ſuſpicio ne filioꝝ vel habitū bonoꝝ patrimoni alium. ceſſat oīs deſcriptio bonoꝝ. c. ca ritatē. facit ꝓ hac ꝑte ⁊ inducendo per locū a ſpeciali vt. sͣ. induxi. cle. qꝛ cōtin git. poteſt etiā induci pro hac ꝑte qꝛ in ducitur illud ſpeciale in hoſpitalarijs qꝛ ſūt puri adminiſtratores ad īſtar tu torum curatoꝝ. ¶ Aliud videt̉ dicēᵐ in p̄latis. nō eniꝫ dixit ibi tex. ad inſtar prelatoꝝ ſꝫ ad inſtar tutoꝝ ⁊ curatorū. ſi enī p̄lati tenerent̉. feciſſet ibi tex. men tionē potiꝰ de p̄latis habentibuſ admi niſtrationem. quā de tutoribuſ ⁊ cura toribus rerum ſecularium. ¶ Iteꝫ illa cle. in ver. premiſſa. iuncta glo. apertiſſi me videt̉ ꝓbare hanc opinionē. ibi enī dicitur ꝙ inuentarij confectio. ratiōis redditio. ⁊ iuramenti p̄ſtatio. nō habēt locū in hoſpitalarijs religioſoꝝ. Si enī omnes p̄lati tenerent̉ ad ꝯfectioneꝫ in uentarij. nō excepiſſet ibi papa religio. ſos maxime in hoſpitalibꝰ. Nec obſtat ꝙ tutores ⁊ curatores ad ꝯfectionē in uentarij teneant̓. qͥbꝰ prelati cōparant̉ vt in. c. de dona. ⁊ alijs iuribꝰ. sͣ. allega tis. qꝛ nō ꝑ omīa equiparant̉. qꝛ adeo multe differentie ſunt inter eos vt glo. valde no. v. q. iij. dicat nullā ꝯparatio nem inter tutores. ⁊ prelatos. qꝛ rutora eſt tꝑalis p̄latus perpetuuſ. tutor non vtit̉ bonis pupilli. ſicut p̄latꝰ bōnis ec cleſie. tutela eſt onus. p̄latura honor. p̄. latus habet liberā ⁊ generalē admini ſtrationeꝫ in bonis eccleſie. ⁊ dare pōt aliqͣ. ſi hꝫ ſic ꝯſuetudo eccleſie. de donā do. ſed tutor nō. hinc prelatus dicit be neficium ſuum eſſe vt in. c. ſi tibi abſen ti. nec ſine cauſa pōt in vita priuari. lxi. diſtin. ſatis peruerſum. tutor nō habet ius ꝓpriū in tutela imo eſt ſibi onus et expirat officium ſuum adueniente pu bertate pupilli. C. quando tu. vel cura eſſe deſi. l. i. ⁊. ij. Non ergo mirum ſi ali ud ſit in prelato. nec ꝯfectio inuentarij que eſt oneroſa. ⁊ propter ſuſpicionem inducta. debet extendi ad prelatos. cuꝫ extenſio debeat fieri de ſimilibꝰ ad ſimi milia. que ſimilitudo hic ceſſat. ad hoc qd̓ in ſil̓i noͣ. Io. an. in capitulo tue. de ſponſa. ⁊ ſufficit dare inſtantiam.i. q. i. ſicut vrgeri ⁊ ſupra queſtione. i. ¶ Item nunc. Patet ergo ex predictis nullo iu re hoc caueri ſꝫ contrarium potius in uenitur ex p̄dictis. ⁊ ex his que. sͣ. alle gaui pro ꝑte negatiua. hanc opi. cōfir mare videtur auctoritas Innocen. in. c ex tranſmiſſa. de electio. ⁊ in capitulo in litteris ꝓpe finem de reſtituti. ſpoliato. ⁊. c. cum ſuper. de cau. poſſ. ⁊ proprieta. in quibus iuribus notabiliter vult p̄ latuꝫ poſſe adminiſtrare ⁊ agere nomi ne eccleſie. etiam ſi non ſit in poſſeſſione dignitatis. ſatis eſt enim ſuam electio nem confirmatam vel prouiſioneꝫ ſibi fuiſſe factam vt adminiſtrare poſſit. et per dictum. c. tranſmiſſa. cum ſuperius allegatis Idem tenent domini de rota deciſione. iiij. limitantes dictum Inno.

ꝙ licitū eſt ꝯfirmato ſeu ꝓuiſo etiā poſ ſeſſione nō adepta admīſtrare ⁊ agere ꝓ p̄latura. ſi alius nō eſt in poſſeſſiōe. alias aut nō liceret. qꝛ eēt poſſeſſorē ſn̄ iudicio ſpoliare. qd̓ nō licet. c. eum qui. d̓ prebē. li. vi. vi. q. vi. placuit. ⁊ in. l. fiqͥſ in tantā. C. vnde vi. Patet ergo ex p̄di ctis ꝙ ſine ꝯfectione inuentarij pōt ca nonice adminiſtrare cuꝫ impoſſibile ſit poſſeſſione nō habita inuentarium de bonis eccleſie ꝯficere ¶ Ad qͥntum ar guit̓ pͥmo ad negatiua ꝙ dictus cōdu ctor nō ſit tutus quo ad ſucceſſorē p̄la ti reſpectu vtilitatis percipiende ex be neficio. Cōparat̉ enī vſufructuario vel melius vſurario qꝛ participat de bōis eccleſie quatenus neceſſitas vrget. vn̄ ait Apl̓us. victū ⁊ veſtimēto hiſ contē ti ſumꝰ vt in. c. ep̄us. xi. q. ij. no. glo. in. c p̄ſenti. de offi. ordi. li. vi. ⁊ alibi dicit tex ꝙ ſi nulla eccleſie neceſſitate ꝯpulſus. p̄ſumpſerit aliquā de bonis eccleſie ve oere tanqͣꝫ furti vel latrociniū reus. ho nore pͥuabitur. Sed ꝯtractus inituſ cū vſufructuario extinguitur incōtinenti pꝰ mortē ipſius. itaqꝫ dominus ad quē res reuertitur. nō ſtare tenet̉ illi cōtra ctui. potuit enī ꝯductor cogita̓e hoc ad uenire poſſe. vt notabiliter ꝓbat̉ in. l. fi quis domū. ff. locati. ergo idē dicendū in ꝯtractu inito cū prelato. ad idē facit .l. lex vectigali. ff. de pigno. vbi videtur ꝙ reſoluto iure actoriſ. reſoluit̉ ius ſuc ceſſoris. ꝑ mortē enī p̄lati reſoluit̉ vin culū cū eccleſia. vi. q. i. ſic ꝑ ꝯſequētiā re ſoluit̉ ius ꝯductoris cum illud depen beat a iure p̄lati ergo ⁊cͣ. ¶ Secūdo vi oetur de hoc caſus in. c. ſecūdo de p̄ca. vbi ſucceſſor non tenetur ſtare contra ctui precariarum. irracionabiliter per predeceſſorem conceſſarū. etiam ſi pena fuit appoſita obligando ſe ⁊ ſucceſſoreſ ⁊ fere conſimilis caſus ponitur in. c. ij. de rerū permū. ſed iſte deſunctus irraci onabiliter percepit penſionem pro plu ribus futuris annis. non conuerten do eam in vtilitateꝫ eccleſie. ſed propri am. quia de conuerſione non apparet ergo ſucceſſor non tenetur huic contra ctui ſtare. ſaltē reſpectu ſolutionis fien de pro futuro tempore. ſicut īdubio po nitur ⁊ hec pars videtur corroborari. per glo. ⁊ docto. in capitulo querelam. ne prela. vices ſuas vbi dicit glo. ꝙ fi nō ꝓ vtilitate eccleſie ꝯtraxit ſꝫ vt ipſe tanqͣꝫ prelatus participet redditus ꝓ locatione. ſucceſſor non tenetur ſtare. ꝑ dictū capitulū. ij. de precarꝭ. qꝛ vltra tē pus ſuū. eccleſiam locare non potuit. ⁊ ſi ſoluit aliquid vltra ſibi imputet. qꝛ hͦ prouidere debuit dicta. l. ſiquis domuꝫ ff. locati. ¶ Tercio videtur caſus in. l. ſi filio.§. ſi vir in qͥnquennium. ff. ſoluto matri. vbi dicitur ꝙ ſi vir conſtāte ma trimonio locauit fundum dotalem in qͥnquenniū ſoluto matrimonio qͣꝫtūcū qꝫ maritꝰ habuit legitimaꝫ adminiſtra tionē ⁊ dominium vt le. tempore locati onis. tamen vxor non tenet̉ ſtare ꝯtra ctui reſpectu ſolutionis facte pro futu ro tempore. quia non potuit maritus preiudicare vxori recipiendo penſionē pro tali tempore. ita ī propoſito cū pre latus cenſeatur maritus eccleſie. vij. q. i. ſicut. nō potuit maritus preiudicare vxori recipiendo penſionem pro futu ris annis poſt mortem ipſiuſ. ¶ Quar to videtur bonus cextus in. c. alienati ones. xij. queſtione. ij. vbi dicitur ꝙ fi clericus prebendam ſuam vel benefici um alienare preſumpſerit non valet et non poteſt intelligi niſi de alienatione fructuū ad tempus vt intelligit ibi gl. nam nulli dubium ꝙ ip̄m beneficium cum ſit ſpirituale alienare nō poteſt cū non recipit extimationem.i. q. i. per co tum. ad idem. l. emptorem. C. loca. vbi emptor rei locate ⁊ ſic ſucceſſor nō tene tur ſtare locationi facte per venditoreꝫ nec obſtare videtur auctoritas ſuperi oris que hic interceſſit. qꝛ cum ad vtili tatem eccleſie nō interceſſit non hꝫ p̄ſta re. robor̄ firmitatē. non enī potuit p̄iu dicare beneficio ⁊ ſucceſſori ſine cauſa. ar. optimum de cenſi. ſignificauit. ⁊ c. ꝓ hibemus. eode̓ titu. Et alibi dicit tex. iuris ciuilis. qd̓ nō refert vbi nulla au ctoritas ſuꝑioris interueniat an perpe ram interponatur. l. nulla. ff. de aucͣ. tu facit. c. i. de re. eccle. non alienan. li. vi. ⁊ xij. q. ij. ſine exceptione. ¶ Cōſenſus eīꝫ ſuꝑioris debet eſſe legitimus ideſt a le gibus et moribus informatus. de ꝯſti que in eccleſiarum. facit cle. i. de re. ee cl non alie. et qd̓ no. Tal. in. c. i. de in inte. reſtitu. ¶ In contrarium ꝙ ſucceſſor

tenet̉ ſtare etiā reſpectu ſolutionis fc̄e ꝓbatur ſic prelatus habꝫ in rebꝰ eccl̓ie adminiſtratiōeꝫ liberā. vt in. c. cū nobiſ de electi. ergo ꝯtractus initus noīne ec cleſie debet in ſucceſſorē trāſire antece dens ꝓbatum eſt. sͣ. ꝯſequētia ꝓbatur in. c. dilecti. de fo. ꝯpeten. vbi cōtractus initus cū p̄deceſſore ⁊ reſcriptū delega toriū ꝯtra ipſuꝫ indultū. trāſeūt in ſue ceſſorem re integra. contractꝰ enī inituſ eſt cū eccleſia que nō morit̓. licet ſucceſ ſor cōmittitur. xij. q. ij. liberti. ⁊ de reſcri ptis. ſi gracioſe. li. vi. ⁊ optime facit qd̓ noͣ. Inn. in. c. ſignificauit. de teſti. ad idē c. i. d̓ ſolū. vbi ſucceſſor tenetur ſoluere debita predeceſſoris ſicut filiuſ debita patris. ſicut ⁊ ꝯtractus initi cuꝫ tutore tranſeūt in pupillū ſeu minorem finita tutela. nec remanet obligatus tutor. l. poſt mortē. ff. qn̄ ex fac. tutꝭ. l. ſi tutele. ff de adminiſtra. tutorꝭ. ¶ Scd̓o de hoc videt̉ caſus in cle. i. de re. eccle. nō alie. in fine vbi clariſſime videt̉ ꝓbare ꝙ ec̄ ſine conſilio vel etiā ſine conſenſu capi tuli ⁊ ſuꝑioris. poteſt prelatꝰ etiā religi oſus locare ⁊ fructꝰ vendere. ad tēpus nō modicū. puta decenniū vt ibi no. in glo. ⁊ ſic recipere preciū. cū nō ſit vendi tio ſine precio inſti. locati.§. preciū. ergo ſucceſſor talis eccleſie tenet̉ ſtare quia ſi diceremus oppoſituꝫ. eccleſie adhibe rent fraudē. in ſuis actibuſ. ꝯtra. c. ꝑ tu as. de donatꝭ. quia darent poteſtatē lo candi ⁊ fructus venoendi. ad tēpuſ nō modicū. ⁊ poſtmodū diſſoluet̉ ꝯtractuſ intepoedente morte prelati. penā enī nō meret̉ qui auctoritate. l. ꝯtrahit. l. grac cus. C. de adult. ⁊. c. qui peccat. xxiij. q. iiij. imo iuſte poſſidet qui auctoritate p̄ toris poſſidet. ff. de adquirꝭ. poſ. l. iuſte poſſidet. ⁊ ꝑ illd̓. c. querelaꝫ. ne prela. vi ces ſuas. vbi licite locat ad ſeptenniuꝫ ⁊ tenet̉ ſtare ꝯtractui. licet glo. intret in facultatē quid ſi moriat̉ prelatꝰ nō fini to locationis tꝑe. nā nō videt̉ ꝙ hec cō tentio ſit fienda. exquo enī ꝯtraxit noīe eccleſie que nō morit̓ vt dixi in precedē ti. ¶ Tercio adduco bonū tex. in. c. ex p̄ ſentium. de pignorꝭ. vbi patet ꝙ ſi p̄latꝰ pignorauit res eccleſie. illicite. cōpellit̓ licite poſt eius mortē ipſius heres ad reluendū pignus. ⁊ reſtituendū eccl̓ie. ergo ſaltē idem ⁊ fortiꝰ dicendū in cāu noſtro vt ſi penſionē pro futuro tꝑe cō uertit in vtilitatē ſuaꝫ. vel remanſit in patrimonio ſuo. nō moleſtet̉ ꝯductor qͥ licite ꝯtraxit. ⁊ ſoluit ⁊ maxime interce dente auctoritate ſuperioris. ſꝫ ꝯpellit̓ prelati heres eccleſiā reddere indemnē pro futuro tꝑe. ſicut facit maritꝰ vxori ſoluto matrimonio. l. ſi filiꝰ.§. ſi vir ī qͥn quenniū. ff. ſolū. ma. ¶ Quarto argui tur ſic ſucceſſor vniuerſalis. tenet̉ ſtare ꝯtractui predeceſſoꝝ vt in. l. viā verita tiſ. ff. locati. ⁊. c. fi. de precarꝭ. ſꝫ prelatus eſt ſucceſſor vniuerſaliſ vt colligitur ec noͣ. per glo. in. c. ad ſedem. de reſti. ſpoli. ⁊ per Inno. in. c. eam te. de reſcriptis. er go tenet̉ ſtare dicto ꝯtractui predeceſſo rum. etſi ſit ſucceſſor ſingularis vt noͣ. docto. iurꝭ. ciuil̓. in. l. ſi filius.§. vir in qͦn quenniū. ⁊ ſolu. ma. ſꝫ prelatꝰ nō eſt ſuc ceſſor volūtarius quia ſuccedit ex vo luntate defuncti. ſꝫ neceſſarius ex legiſ diſpoſitione. ergo ſtabit ꝯtractui ſucceſ ſoꝝ ⁊cͣ. ¶ In ſolutione huiꝰ qͣnti dubij conſidero ampliando thema. duos ca ſus. Aut enī querimus nūquid ſucceſ ſor teneat̉ ſtare ꝯtractui p̄deceſſoris vt ſic nō valeat expellere ꝯductorem. Aut querimus reſpectu ſolutiōis facte pro futuro tꝑe ſicut ponitur in dubio iurꝭ. Primo cāu ſi prelatuſ nomine proprio contraxit. non intendēs obligare eccle ſiam ſed ſe ip̄m rectoreꝫ. et ſic ad vitam ſuam. ⁊ tunc cōmuniter tenetur ſucceſ ſorem non teneri ad obſeruantiā illiuſ contractus. ſentiunt cōmuniter docto. in capitulo finali. ne prela. vices ſuas ⁊ glo. ibi. ſequūt̉ do. de rota deciſiōe. cc. xxv. vbi plus dicūt ꝙ hoc caſu contra hit nomine ꝓprio. ideo per eius morteꝫ extinguitur eius contractus. quod etꝭ. ſi vellet ſucceſſor nō poteſt conductore ꝯtradicente ratificare cōtractum quod ſatis placet. nam quantum ad ꝯmodi tatem ⁊ ius prelati idem in eo quod in vſu fructuario ar. eorum que no. glo. in .c. preſenti. de offi. ordi. li. vi. ideo extin gͣuitur cōtractus per eum initus. ſicut obſeruat̉ in vſufructuario. l. ſiquis do mum. ff. locati. optime facit ad ꝓpoſitū c. veniens. de tranſ. ⁊. c. ceteꝝ. eo. titulo de cenſi. preterea. ⁊. c. ſignificauit. ¶ Si contraxit nomine eccleſie cōmuniter ſo let dici ꝙ ſi in vtilitatē contraxit. tenet̉

ſucceſſor aliter nō. vt noͣ. ī dicto. c. fi. ne p̄la. vices ſuaſ q̄ diſtinctio certe nō vi petur ſimplicit̓ vera qꝛ exquo cōtraxit nomine eccleſie ⁊ habeat adminiſtrati onem ⁊ poteſtatē ꝯtrahendi ⁊ non pec cauit in ſolennitatibꝰ debet teneri ꝯtra ctus. licet eccleſie leſe cōpetit reſtitutio in integrū de in inte. reſti. c. i. ⁊. eo. c. i. et ij. li. vi. Ideo diſtinguit̉ ſic ꝙ aut loca uit ad tēpus nō modicū aut ad tempꝰ modicū. pͥmo caſu cū ꝯſtituunt ius ī re oportet ꝙ fiat in caſu licito ⁊ obſeruet̉ vebita ſolēnitas que ſolet interuenire in alienationibꝰ ⁊ altero deficiente nō valet ꝯtractꝰ vt dicta. cle. i. ⁊ qd̓ ibi noͣ. facit. c. nulli. de re. eccle. nō alie. Si vero vtrunqꝫ interceſſit qꝛ in cāu licito ⁊ de his caſibus per glo. xij. q. ij. Inſuper et ſolennitate ſeruata de qua. xij. q. ij. fine exceptione ⁊ in. c. i. de re. eccle. nō alie. li vi. ⁊ in. c. abbatibꝰ. ⁊. c. placuit. ea. cau. ⁊ queſtiōe ⁊ tunc indubio tranſit ī ſuc ceſſorē cū taliſ alienatio p̄iudicaret ſuc ceſſori vt in iuribus p̓allegatis. Sꝫ ec cleſie ꝯpetit in integꝝ reſtitutio vt in. e i. ⁊ ibi nō. maxime ꝑ Cal. de ī inte. reſti. ⁊. c. ad noſtrā. de re. eccle. nō alie. ¶ Si vero ad tēpus modicū indiſtincte cre do ꝯtrariū tenet̉ etiā reſpectu ſucceſſoꝝ cū in hoc nō requirit̉ auctoritas ſuꝑio ris vel aliqua ſolēnitas vel caſus vti litatis vel neceſſitatis vt expreſſe patꝫ in cle. i. prealle. in fi. ſꝫ ſi eccleſia enormit̓ ledat̉ dabit̉ reſtitutio in integrū. vt ī. c. i. de in inte. reſti. nec apparet aliqua ra tio quare contractus nō debeat tranſi re in ſucceſſorē exquo a iure habet hāc poteſtatē cōtrahendi ⁊ ꝯtraxit nomine eccleſie que nō morit̉ xij. q. ij. liberti. nec obſtat. c. ij. de precarꝭ. ⁊. c. ij. de reꝝ ꝑmu. qꝛ loquunt̉ in alienationibꝰ ſeu cōtra ctibus ad integꝝ tempꝰ ſeu ad magnū tempus cā legitima vl̓ ſolennitate ip̄o iure corruit ꝯtractꝰ vt dicta cle. i. ⁊. sͣ. di ci. Sꝫ nos loquimur in locatōe q̄ in iu re eſt ꝑmiſſa ad modicū tēpus ſine ali qua ſolennitate vt ſupra dixi. nec ob. e. alienatiōes. xij. q. ij. qꝛ loquit̉ qn̄ ad tē pus nō modicū fit venditio vt ibi nō. alias ſecus vt noͣ. in dicto. c. fi. ne prela vices ſuas. hec ꝓcedūt in clerico habē te adminiſtrationē in non habente vt in canonico cōiter tenēt doct. in. c. fi. ne prela. vices ſuas. ⁊ domini de rota. in prealle. loco ꝙ talis ꝯtractus non tran ſit in ſucceſſorē qꝛ ip̄e ꝑ oīa equiparat̉ vſu fructuario habet eniꝫ ius ꝑſonale n nō plenā adminiſtrationē rei. ſꝫ eſt pe nes eccleſiam cuius ipſius p̄bende ſūt bona vt ꝓbatur in. c. ex litteris. de ꝓba tio. ideo habet ī eo locū. l. ſiquis domū ff. locati. vbi ex cauſa rationabili inter uenit auctoritas epiſcopi. vt noͣ. Inno. in dicto. c. fi. ⁊ cōiter ibi docto. ⁊ domini de rota in locis preall̓. Sꝫ hoc quo ad primū mēbrum qd̓ nō fuit tactū in che mate ſeu in dubio ſꝫ vt ſtudens haberꝫ ꝑfectā materiaꝫ ideo inſerui. Etſi gene raliter vis dicere in quolibet ſucceſſore an teneat̄ ſtare ꝯtractui predeceſſorum vide plene per Dar. ⁊ alios docto. in. l. ſ filio.§. ſi vir in qͥnquenniū. ff. ſoluto ma. ⁊ per canoniſ. in dicto. c. fi. ⁊ per At chidia. in dicto. c. alienationes. xij. q. ij. vbi inuenies glo. in hac materia quaꝫ reduces ad diſtinctionē factā ⁊ fiendā aliquid vide in l. emptore viam verita tis. C. locati. Quō ad ſecūdū caſuꝫ ma gis difficilē nunquid ſit tutus condu ctor reſpectu eccl̓ie vel ſucceſſoris ex ſo lutiōe facta p̄deceſſori vt ponitur ī the mate ſeu dubio noſtro diſtingue ſic. ꝙ aut recepta pro futuro tēpore ſine ver ſa in vtilitatē eccleſie ⁊ indubio iſte cō ductor tutus eſt. ar. in dicto. c. i. de po. ⁊ ſolu. c. i. tenet glo. ⁊ docto. in. c. fi. ne p̄la vices ſuas ⁊ hoc dico ꝓcedere etiamſi nulla ſolennitas interueniret neqꝫ ſu perioris conſenſus qꝛ exquo locatio n̄ fit ad longū tēpus ſoluſ prelatus hoc facere pōt vt in. c. fi. prealle. ⁊ in. c. i. de re. eccle. nō alie. ⁊ dicit̉ ad nō longuꝫ tē pus citra decenniū nā tempus decēnij dicit̉ longuꝫ vt. l. fi. C. de p̄ſcrip. long. tempo. no. glo. in dicta cle. i. ⁊ no. bal. ī .l. quecūqꝫ. C. d̓ bo. q̄ lib. ⁊ in. l. iubemꝰ de ſacro. ſanct. eccle. ¶ Fateor tam̄ ꝙ ſi eccleſia fuiſſet grauiter leſa poteſt pete re reſtitutionē contractus de reſtitu. iū Ao. c. i. prout dixi in precedenti mēbro. ¶ Aut non conſtat pecuniam illam re ceptam pro futuro tempore fuiſſe ꝯuer ſam in vtilitatem eccleſie ⁊ tunc preſup poſita validitate contractus que qua liter dicitur colligitur ex predictis pre cedentibus ſi prelatus locauit nomīe

tanqͣꝫ rector. nō aūt noīe eccleſie. ⁊ non tenet̉ eccleſia vel ſucceſſor ſtare qꝛ et cō tractus expirat hoc cāu vt dixi in p̄ce denti mēbro. ar. l. ſiquiſ domū. ff. locati. ⁊ de trāſ. c. veniens. ⁊. c. de cetero. ¶ Si vero locauit noīe eccleſie ⁊ non interce dente auctoritate ſuꝑioris ⁊ credo illū ꝯductorē eē tutū ſed eccleſia pōt agere ꝯtra heredē p̄lati ad reſtituendū p̄ciuꝫ qd̓ defunctꝰ perceperat vltra tempꝰ vite ſue quoniā cū iſte ꝯtractus valuit nec exigebat̉ auctoritas ſuꝑioriſ. exquo ad modicū tempꝰ ꝯtraxit vt. sͣ. dixi. non ap paret quare eccleſia vel ſucceſſor nō te netur ſtare. exqͦ iſte ꝯtraxit in cāu licito nomine eccleſie que nō morit̉ vt dicto. c liberti. ſicut enim pupillus tenet̉ ſtare ꝯtractui inito per tutorē. licꝫ poſſit age re ꝯtra tutorē acc. tutele ad reſtituēdū quod ꝑcepit ex eo ꝯtractu. l. tutele. ff. de adminiſtrati. tu. l. poſt mortem. ff. qn̄ ex fact. tuto. ⁊ vxor ſtat ꝯtractui locatiōis inito per maritum de rebus dotalibuſ licet nūc ſoluat̉ matrimoniū agit tam̄ ꝯtra maritū vel heredē eius ad reſtitu endū vtilitatē quā percepit pro futuro temꝑe. vt noͣ. ī. l. ſi filio.§. ſi vir in qͦnquē nium. ff. ſolū. matri. ⁊. l. diuortio. in pͥn. eo. ti. ita eccleſia ſeu ſucceſſor debꝫ ſtare ꝯtractui inito noīe eccleſie per p̄deceſſo rem. licet poſſit agere ꝯtra heredem de functi. ar. dicto. c. ex p̄ſentium. de pigne xij. q. ij. quicunqꝫ. ⁊ hoc tenuit Goff. in dicto. c. fi. ne prela. vices ſuas. ⁊ Archy diaco. in. c. alie. xij. q. ij. ⁊ Dal. in. l. iube mus. C. de ſa. ſan. eccle. ⁊ ſic limita glo in dicto. c. fi. ⁊. c. alienationes. ¶ Si āt heres nō eſt ſoluendo tūc agit̉ ꝯtra cō ductorem reſpectu futuri tꝑis. quia po tuit cogitare hoc euenire poſſe. ar. ff. ſi quis domū. tenet Goff. ⁊ Archidia. in dictis locis prealle. Illa tn̄ lex ſi qͥs do mum. quā allegat nō ꝓbat id ad qd̓ in ducunt. loquit̉ enim in vſufructuario qui ꝯtraxit nomine perſonali qd̓ habe bat. ſꝫ nos loquimur in p̄lato qui ꝯtra xit nomine eccleſie in cāu licito nec reci pere per pͥus pecuniā eſt damnuꝫ. imo eſt vtile eccleſie. ſꝫ ex alio ſaluo ſcilicꝫ hͦ dictum. vt ꝯductor hoc cāu nō ſit tutuſ qͥa exquo nō apparet de vtilitate eccle fie ⁊ eius heres non eſt ſoluendo ſatis ꝯſtat p̄latum culpoſe ⁊ malicioſe pecu niam per p̄ſens recepiſſe pro futuro tē pore ⁊ ex culpa p̄lati nō debꝫ eccleſia te neri ſi aduerſus p̄latum vel eius here dem eccleſia non pōt ſeruari indemnis vt in. l. fi. ff. d̓ adminiſtra. tuto. ⁊ ita noͣ. voluit Inno. in. c. deputati. ꝓpe fi. de iu di. vbi dicit ꝙ ex culpa p̄lati adhibita tenetur locus inſolidum ſi poteſt ſerua ri indemnis aduerſus p̄latū al̓. nō. Et credo ꝙ ſi p̄latꝰ doloſe percepiſſet pe cuniā ꝓ futuro tꝑe vt ipſe lucrifaceret ꝯſtet oē dolo ꝑ ꝯiecturas ꝙ tūc eccl̓ia nō tenet̉ ſtare etiam ſi poſſet ſeruari in demnis aduerſus heredē ſeu p̄latū qꝛ volus nō nocet eccleſie ſicut nec dolus tutoris nocet pupillo. vt. l. doluſ. ff. qn̄ ex facto tuto. notat Inno. in. c. cū depu tati. facit regula delictū p̄lati. de regul̓. iurꝭ. li. vi. ⁊. xvi. q. vij. placuit. Gi autem ꝑcepit pecuniā auctoritate ſuꝑioris vt p̄ſupponimꝰ hic in themate tūc ē magiſ dubiū quo cāu dico ꝙ ſi hereſ eſt ſoluē do agetur contra heredē ⁊ nō cōtra cō ductorē ſicut dixi in p̄cedenti membro. ⁊ fortiꝰ h̓ vbi īteruenit auctoritas ſupe rioris nec p̄ſumam vere vel p̄ſumptīe in vtilitatē eccleſie. licꝫ eniꝫ auctoritaſ p̄lati facit pͥma frōte cōtractus ꝓ vtili tate eccleſie p̄ſumi. arg. eius qd̓ noͣ. bal in pͥma ꝯſtituti. in vſi. feud. ⁊ ar. c. nifi. d̓ p̄bendis. non tamen preſumitur ꝟſum niſi aliter probetur vere vl̓ p̄ſumptiue vt ip̄e met Bal. voluit in aucͣ. hoc ius porrectum. C. de ſa. ſan. eccle. ⁊ facit. c. i de re. eccle. non alie. li. vi. ſexto. ⁊ qd̓ nō in. c. qd̓ quibuſdā. de fideiuſ. Si aut he res p̄lati locatoris non eſt ſoluēdo tuc ſatis poteſt dubitari ꝓpter auctoritatē ſuperioris quo cāu puto ꝙ auctoritaſ ſuperioris nō fuerit interpoſita ex ali qua rationabili cauſa vel ſine cāe cog nitione ⁊ tunc conductor non erit tutꝰ ſed ꝓcedit quod. sͣ. dixi. quādo auctori tas non interuenit argumento. l. non eſt differentia. ff. de aucto tur. ⁊ in. l. ma gis puto.§. illud. ⁊ in. l. i. de rebus eoꝝ nec ſuperior ſine cauſa poteſt p̄iudica̓e beneficio interponendo ſuam auctori tatem vt in. c. i. de rebus eccle. nō alie. lib. vi. ⁊ eo ipſo ꝙ non apparet de cogni tione non reſumam legitimaꝫ cauſam vt eccleſia obligetur ꝓ futuro tempore ar. in iuribus preallegatis. ⁊ in. l. i.§. hͦ.

autē. ff. ne vis fiat ei ⁊ facit qd̓. noͣ. In no. in. c. i. de eccle. benefi. ⁊ fred. conſilio xxiij. facit ſcd̓m hos. c. final. ne p̄la. viceſ ſuas Si āt fuit exp̄ſſa aliqua cauſa rō nabilis in īterpoſitione auctoritatis q̄ in ꝟitate ſuberat ſed non habuit effc̄m ex culpa prelati ſuꝑuenientis vt qꝛ nō expendit pecuniā illa in cauſam exp̄ſſā iūc ſatis credo illum ꝯductorem eſſe tu tum quia ſatis eſt ꝙ legitime ⁊ pro vti litate eccleſie ꝯtraxit nec alit̓ tenetur ꝓ bare verſum ſed p̄latus qui interpoſu it auctoritateꝫ dꝫ eſſe ſolicitus vt pecu nia expendetur ī vtilitatē eccleſie vt di cta. l. magis puto.§. illd̓ ¶ Si āt cauſa expreſſa erat falſa tūc illa interpoſitio auctoritatis nihil operat̉ etanſi fuit ī terpoſitum decretum vt in dicta. l. i. ⁊ in l. magis puto.§. i. p̄alle. ⁊. l. i.§. hec autē verba ne vis fiat ei ⁊. l. i. cū noͣ. in§. ſub uenitur. ff. d̓ fideico. li. facit qd̓ no. bal. in. l. i. C. de p̄di. minor̄ ſine decre. n̄ ali. Fateor tamen ꝙ ſi appareat de interpo ſitione decreti oīa p̄ſumuntur legitime facta niſi probetur contrarium vt nōt Spec̄. in ti. de emp. et vendi.§. nunc di cendum ꝟſi. breuiter ſcias et Dal. in pͥ. ma conſti. ī vſib. feud. et quanqͣꝫ hoc ca ſu cum locatio fiat ad modicum tēpus non ſit neceſſaria interpoſitō decreti ta men ſi īteruenit eſt valde vtile quia nō preſūmo contrahenteꝫ in aliqua culpa dando penſionem pro futuro tempore et ſic erit tutus conductor etiam ſi hereſ prelati non ſit ſoluendo vt ſupͣ dixi ⁊ fa cit quod noͣ. Innoc̄. in dicto capitulo cum deputati vbi dicit ꝙ ceſſante cul pa prelati in contrahēdo eccleſia in eiꝰ contractu tenetur inſolidum nec ex cul pa ſuperueniente in non conuertendo pecuniam in neceſſariam impenſam de bet nocere conductori argu. regule fc̄m legitime de regul̓ iuris li. vi. ſecus pu tarem ſi ſuperior ſimpliciter interpoſu iſſet auctoritatem et non premiſit cauſe cognitionem ſeu non apparet tūc enim non preſumam ꝓ auctoritate iudicis ī obligando eccleſiam ꝓ futuro tempore ar. dicti. c. i. de re. eccle. non alienan. iun cta glo. in ꝟ. tractantur in fi. Et eſt diffe rentia inter vecretum et auctoritatem quantum ad hoc quia decretum p̄ſup ponit tacite cauſam fuiſſe allegatam ⁊ ꝓbatā ip̄i ſuperiori iuxta noͣ. ꝑ Dartol in dicta. l. i. de p̄di. mi. ſine decre. nō alie. ⁊ fert̉ ſnīa ꝓ qua p̄ſumit̉ Sed auctori tas eſt ſimpliciter ꝯſenſus aucͣtorizabi lis vnde nō includit in ſe cauſe ꝯgniti onem interueniſſe niſi aliud appareat ꝓ hoc qd̓ noͣt̉ in dicta glo. in ꝟ. tractat̉ et facit qd̓ in ſil̓i nō. Bar. in. l. ſciēdum de ꝟbo. obli. et Inno. in. c. īnotuit de eo qui fur. or. ſuſce. ⁊ de decreto ſeu ſimpli ci auctoritate vide per glo. in capitulo pͥmo de rebus eccle. non alie. li. vi. ⁊ per bal. in. l. quecūqꝫ. T. de bo. q̄ lib. ⁊ ꝑ In no. ⁊ Anto. de butrio. in. c. eum de con ſue. ⁊ hec ſūt que ſencio in hoc difficili dubio. et in hoc ſūt reducenda oīa ꝯtra ria ſuperius formata ad que aliter rn̄ dere neceſſe eſt. ¶ Ad ſextū dubium ar guitur pͥmo ꝯtrariam ꝯſuetudinē epi ſcopo nō ꝓdeſſe ⁊ videt̉ hoc expreſſum in capitulo qꝛ ꝯgnouimꝰ xij. q. ij. vbi ſin gulariter ꝓbatur ꝯſuetudinē introdu ci nō poſſe nō ſolū vt queſita penituſ ſb̓ trahantur ſed etiam vt det̉ de antiqͥs redditibus ſed de oblationibus et alijſ poſtmodum obuenientibus nil detur vebet ergo contraria conſuetudine pri uari ⁊ ſubītroducta nō obſtante ſolui de omnibus obuenientibus tam ātiqͥſ qͣꝫ nouis prouenientibus in vna ⁊ ea dem ſubſtantia duplici quodāmō iure cenſeatur vt dicitur in dicto capitulo ꝯ gnouimus ¶ Secundo arguitur de. c. i. de conſue. vbi patet ꝯſuetudinē eccle ſijs gratioſam introduci nō poſſe Hec enim ꝯſuetudo vt epiſcopus quantuꝫ cōferat ſatiſ videtur gratioſa ⁊ praua quoniā vt dicit tex. in. c. qͣtuor. xij. que ſtione ij. nephas etſi ſacris edibus de ſtitutis in lucrum ſuuꝫ preſulis impen dia his deputata conuertat. ¶ Tertio probatur ſic certum eſt hanc quartam deberi ex diſpoſitione multorum iuriuꝫ xij. queſtione. ij. conceſſo. c. quatuor ⁊. c. de redditibus ⁊ ī capitulo cognouimꝰ et capitulo de vtilitate cuꝫ multis alijſ Si ergo conſuetudo contraria nō valꝫ tamen iuris poſitio nō preiudicatur ex conſuetudine niſi ſit rationabilis vt in c. fi. de conſue. vbi imo ceſſat ratio et ve ritas vetuſtas erroris dici poteſt vt in capitulo ꝯſuetudo viij. di. conſtat enim hanc carere ratione īmo appellatur.

praua ⁊ nepharia vt dicto. c. quatuor. ⁊. c. cognouimꝰ ⁊ ꝓ hac etiam ꝑte mul ta iura adduci poſſunt de his que fi. a p̄la. paſtoralis. de eccle. edi. c. i. xij. q. iij. c vnio. xvi. q. i. ſi monachus cum multis ſimilibus. ¶ In ꝯtrariū ꝙ in talibꝰ cō ſuetudo ſit attendenda faciūt. c. de hiſ. ⁊. c. antiquos. x. q. i. vbi de hac quarta nō fit mentio. maxime in dicto. c. antiqͥ tas. ſꝫ medietatē recipit ep̄us ⁊ aliā me dietatē tribuit clericis ad idē. c. requiſi ſti. de teſta. vbi patet ꝙ de relictis ep̄o vel eccleſie ſit cōgrua diuiſio inter epi ſcopum ⁊ eccleſiam ⁊ fabrice vtilitateꝫ ⁊ ſic d̓ directo videtur ꝯtra illud. c. cog nouimus sͣ. alle. ad partem negatiuaꝫ ¶ Scd̓o adduco noͣ. per Hoſt. ⁊ Io. an ⁊ fere omnes docto. ſequētes in. c. i. de eccle. edi. vbi dicunt ꝙ in fabrica ſeu re paratione eccleſiaꝝ pͥmo loco attendē da eſt cōſuetudo naͣm in quibuſdam ꝑ tibus ppl̓us ad iſta tenet̉ que cōſuetu do tanqͣꝫ laudabiliſ obſeruanda eſt vt in. c. ad apoſtolicaꝫ. de ſymo. 2º recurri tur ad quartam deputatam fabrice. Tercio ad id quod habet̉ in. c. i. de eccl̓ edifi. ⁊ idem Archidi. in. c. quatuor. pre alle. patet ergo ꝯſuetudinem in calibꝰ attendendā. Quarto ad idem inducit̉ c. fi. de his que fi. a ma. par. ca. vbi ep̄i ⁊ canonici de redditibus ſuis ex ſpeci ali ꝓuiſione conferunt ad fabricā eccle ſie ⁊ ſic ceſſabit ibi ex ꝯſuetudine quar ta pars fabrice deputata. ⁊ ita intelli git Inno. illum tex. qui dixit cōſuetudi nem in talibus obſeruandā. de ſepult. certificari. ⁊ ſic videt̉ ibi caſus de hͦ iū cta glo. ſed ip̄e Inno. nullam mentionē facit de p̄alle. iuribꝰ. que expreſſe talem conſuetudinem reprobare videntur. Quinto pro hac ꝑte facit generalis cō ſuetudo totius fere orbiſ qͣm papa ſcit ⁊ tolerat naͣm hodie vt videmus nō fi unt iſte diuiſiones quartaꝝ vt vna de tur epiſcopis alia eccleſijs ſeu canoni cis ſeruientibuſ. tercia fabrice. quarta pauperibꝰ ꝓut traditur in illis iuribuſ c. quatuor. c. de redditibus. c. conceſſo. cum ſimilibꝰ. ſed canonici vt plurimuꝫ habent p̄bendas ſuas diſtinctas a bo nis epiſcopatꝰ ⁊ epiſcopus poſſidet et diſtribuit bona ep̄atus ꝓut ſibi videt̉. ¶ Ad ſolutionē deo ꝓprio fauente ac ſaluatoris genitricis adiunctis p̄cibꝰ ꝯdeſcendēs vt oīa prorſus ſileant con traria qͣtuor cāus ī hac maͣ ꝯſidero. Primꝰ ē cū ꝯſuetudo hͦ onus fabrice ī aliū ab ep̄o trāſfūdit puta in populuꝫ ciuitatis ⁊ talis ꝯſuetudo laudabilis eſt ⁊ amplectēda ar. de ſymo. ad apoſto licā. ⁊ de quarta fabrice a iure deputa ta poterit ꝑ ep̄m fieri aliud ſuū ⁊ meri torium opꝰ. ar. xij. q. i. vidētes. ⁊.xvi. q. i ⁊ idē dicendū eadē rōe ſi fabrica habet bona diſtincta al̓. ad hoc onus ſufficie̓ tia. ad p̄dicta vide bonū tex. ī. c. ſi ꝓpter tua debita. de reſcriptꝭ. li. vi. vbi probat̉ notabiliter ꝯſuetudinē induci poſſe vt fructꝰ pͥmi anni beneficioꝝ in certa dio ceſi vacantiuꝫ debeant̉ fabrice eccleſie catheoralis. ¶ Secūdꝰ caſus qn̄ nemī hoc onꝰ fabrice incumbit nec epiſcopuſ vult p̄textu ꝯſuetudinis fabrice aliqͥd impendere ⁊ ſic eccleſie paciunt̉ ruinaꝫ ſeu difformitatē ⁊ nō valet ꝯſuetudo ⁊ hoc ca̓u loquit̉ tex. in dicto. c. quatuor. vbi dicit̉ nephas eſſe ſi ſacris eoibꝰ de ſtitutis in lucꝝ ſuū preſul impēdia his deputata conuertat ⁊cͣ. ¶ Tercius caº qn̄ p̄textu ꝯſuetudiniſ vult impendere quartā nō de antiquis redditibꝰ ſꝫ de nouiter obuenientibꝰ vel vult ꝯferre ⁊ etiā nō valet ꝯſuetudo qꝛ non eſt ratio nabile vt eadē ſubſtantia diuerſo iure cenſeatur ⁊ eſt iſte ꝓprie cāus ī. c. ꝯgno uimus. xij. q. ij. ⁊ tenet hoſti. in ſūma d̓ eccle. edi.§. i. in fi. ¶ Quartꝰ ⁊ vltimꝰ ca ſus eſt qn̄ ex ꝯſuetudine ep̄us non de putat quartā ſꝫ aliā quotā vel adunat quantū pōt fabricā ⁊ forte nimīs ſit ī potens ita ꝙ nō lucra faciat ſibi ⁊ taliſ ꝯſuetudo valet ⁊ tenet ⁊ ſatis rationa bilis eſt ⁊ ꝓcedant alia iura q̄ d̓ quar ta iſta nullam mentionem faciūt. nam prelatus eccleſie non debet mendicare ⁊ redditus conuertat in fabricam ſed de hiſ que ſibi ſuperſunt facere tenetur vt capitulo de his. de eccle. edifican. ⁊ quantum facere poteſt iuxta poſſibili tatem ſuam vt dicto capitulo ſi mona chus. decimaſexta queſtione prima. et fabrica indiget poteſt hoc cāu compel li populus ad reſtaurandum iuxta nō in capitulo primo de eccleſi. edific. valꝫ ergo in hoc conſuetudo vt non tene atur cōferre preciſe quartam ſed iuxta

poſſibilitatē porrigere auxilium. ¶ Et aduerte ꝙ data poſſibilitate ep̄i tenēt̉ conferre ad fabricā neceſſariā etiaꝫ vl tra quartā vt notabiliter dicit Innocꝭ. in. c. fi. de his que fi. a ma. par. ca. qd̓ in tellige ſiue cōſuetudo habeat vt nō oe putet̉ quarta ſiue ſic ar. c. ſi monachus xvi. q. i. vbi dicit̉ p̄latum debere confer re ad fabricā data neceſſitate quanto melius poteſt iuxta poſſibilitatē ſuam Eo aūt caſu quo iſta quarta de cōſue tudine nō ſoluat̉ vel nō ſufficit. poſſūt ꝯpelli etiā canonici ad ꝯtribuenduꝫ vt in dicto. c. fi. de his que fi. a ma. par. ca. ⁊ vide de hac materia per Io. an. in. d. c ſi ꝓpter tua debita. vbi dicit ꝙ ſi cōſide rato ſtatu ep̄i ⁊ capituli non ſuꝑeſt eis tantū qd̓ ſufficit ad neceſſariā fabricā eccleſie cathedralis. poterunt facere ſta tutū deputādo fructus pͥmi āni benefi orū vacantiū ad fabricā eccleſie. ⁊ vide tur hoc ꝓbari in illo tex. dū facit menti onem de ſtatuto. ⁊ facit. c. ꝯſtitutus. et qd̓ ibi noͣ. de reli. domi. ⁊ ī. c. i. de re. eccl̓. nō alie. li. vi. per que iura ⁊ in eis notā puto ꝙ etiā certā ꝑteꝫ fructuū benefici orū nō vacantiuꝫ poterūt deputare ad fabricā neceſſariā eccleſie cathedralis. ſi ex reliqua parte rectores eccleſiarum honeſte viuere ⁊ onera eccl̓ie ſpire poſ ſunt. ⁊ idē dico de fructibus capelle re ſpectu plebis cui ſb̓iaceret vt notat fre. ꝯſilio. xxvi. ⁊ hec ad īdiuidue trinitatiſ gloriā ſufficiant Itiuſ clericuſ Ex ſui beneficij eccleſiaſtici redꝑitibus patrimonio ꝯſer uato vitā duces ab eodē beneficio ab iectus extitit ⁊ ſpoliatus exiſtenſ dicto beneficio renunciauit ſpōte. ſibimet pꝰ modū reſtitutionē petenti. tria obiecta fuerūt. ¶ pͥmo ꝙ poſſeſſionē petitaꝫ ex titulo vel alio modo minime iuſtifica bat. ¶ Secūdo poſt predictā ſpoliatiōꝫ renūciatio ſpontanea. ¶ Tercio circu itu nomine petētis facultatē priuandi dicto titio reluctāte tribuens ⁊ afferen te ante obiectoꝝ diſcuſſionē reſtitutōeꝫ fiendā. ¶ Ex p̄dicto themate quatuor. thematis ordine nō ſeruato. dubia eli ciunt̉. ¶ Primū an eccleſiaſtici bn̄ficij reſtitutionē petens poſſeſſioneꝫ ex titu lo vel alio modo iuſtificare teneatur. ¶ Secundum an petenti beneficij reſti tutionē ſpontanee renunciatiōis facte poſt ſpoliationē obſtat exceptio. ¶ Ter cium vtꝝ crimen notoriū beneficij pͥua tione dignū excludae ipſiꝰ beneficij reſti tutionē petentē. ¶ Quartū vtꝝ habēſ pr̄imonium ⁊ beneficiū eccleſiaſticū va leat recta ꝯſcientia ſalua. ꝯſeruato pr̄i monio de beneficij redditibꝰ vitā duce re. ¶ Ad pͥmuꝫ dubiū multipliciter af firmatiue arguit̉. pͥmo ſic. vbicūqꝫ rea nō eſt vniformiter poſſibilis ſed certo modo. nō tm̄ pōt ꝓbari illiꝰ rei poſſeſ ſio niſi ꝓbet̉ ille modꝰ cuiꝰ reſpectu res poſſideri pōt. hͦ ꝓbat̉ in. c. ex trāſmiſſa. ⁊. c. ex ꝑte. iij. de reſti. ſpo. vbi petēſ reſti tutionē ꝯiugis habet ꝓbare ꝯiugium ſalcē pͥmo effectu validū qͦꝫtūcūqꝫ aga tur poſſeſſorio. qd̓ non cōtingit ex alio niſi qꝛ libera ꝑſona poſſideri nō pōt. et ſi ī vinculiſ teneat̉ vt in. l. euꝫ heres. in fi. ⁊ in. l. quāuis. ff. de adquirꝭ. poſſ. ideo habet ꝓbare reſpectu cuiꝰ libera ꝑſona pōt poſſideri. ad idē facit. l. i. ff. de rei vē vbi vendicans liberā ꝑſonā debet ꝓba re titulū legitimū. qꝛ libere ꝑſone domi nium habere nō poteſt. ſꝫ beneficiuꝫ eē cleſiaſticū ratione tituli non pōt habe ri ſeu poſſideri niſi mediante inſtitutio ne canonica vt ī regula prima de regū lis iuris libro ſexto. ⁊ ī capitulo ex fre quentibus. de inſti. ⁊ pro hoc quia id dicimur poſſe qd̓ de iure poſſumus. xij queſtione. ij. faciat homo. l. filius. ff. de condi. inſti. ergo poteſt ꝓbari poſſeſſio beneficij. niſi probetur titulus cuiꝰ no mine poſſideri poteſt ¶ Secundo ꝓba tur ex identitate rationis. ſicut eniꝫ in coniugio carnali tituluſ probari debꝫ ſaltem primo aſpectu iuſtꝰ vt in predē̄o capitulo ex trāſmiſſa. ⁊. c. ex parte ergo idē dicenduꝫ in coniugīo ſpirituali ar. capituli inter corporalia. de tranſla. p̄ lato. maxime cum in iſtis vertitur ma ius periculum. ergo cautius ⁊ ſtrictiuſ eſt agendum. de electioni. vbi periculū libro ſexto. facit textus optimus in ca pitulo dudum. ij. de electio. vbi dicitur ꝙ anime damnabiliter decipiuntur ꝓ eo qui ſine titulo in eccleſiaſticis bene ficijs introducuntur. ¶ Tercio pro batur ſic Ibi non fuit inſtitutio non b s

poteſt allegari deſtitutio ⁊ ꝑ ꝯſequenſ nō pōt allegari ſpoliatio de ſpō. ipub. c. ad diſſoluendū. ⁊ in. l. decē. ff. de ꝟbo. obli. facit bn̄. c. qd̓ nō formatū. xxxij. q. ij. ſꝫ ceſſante legitimo titulo nō pōt dici inſtitutio vt in dicto. c. ex frequētibus. ⁊ in regula prima d̓ regū. iurꝭ. ergo nec deſtitutio ⁊ ſic nō pōt pretendi ſpolia. tio niſi ꝓbet̉ titulꝰ. ratione cuiꝰ ꝓbatur inſtitutio. ¶ Quarto videt̉ aperte pro bari in. l. ij.§. quedā. ff. de interdictꝭ. vbi dicit̉ ꝙ interdictū de locis ſacris ⁊ reli gioſis exhibendis habet annexaꝫ cau ſam ꝓprietatiſ ⁊ ſic videt̉ ibi tex. ꝙ ſit ꝓ bandus citulꝰ etiā cum agit̉ de interdi cto vel alio interdicto qꝛ in iſtis ſacris nō eſt dare nudū poſſeſſoriū. ¶ Quīto arguit̉ ſic benieficiū eccleſiaſticū verſat̉ circa incorporalia ⁊ circa diuinoꝝ ad miniſtrationē ⁊ iuriſdictionē in foro cō tentioſo ⁊ penitenciali exercendā ſꝫ in corporaliū poſſeſſoriū haberi nō poteſt niſi de ꝯſcientia domini. l. quotiēs. ff. d̓ ſeruitutꝭ l. iij.§ dare. ff. de vſufru. le. ⁊ d̓ ſerui. ⁊ aqua. noͣ. Inno. in. c. bone. el. ij de poſtu. p̄la. ⁊ in. c. in litteris. de reſtitꝭ. ſpolia. ⁊ de offi. ordi. ꝯquerente. ⁊ ī mul tis alijs locis. ergo non ſufficit ꝓbare nudā poſſeſſionē beneficij. ſꝫ oportet ꝙ ad minus ꝓbetur ſcientia ſeu auctori tas ſuperioris. ⁊ ſic ſatis coloret̉ poſſeſ ſio. ¶ Ultimo adducit̉. c. ꝯſtitutus. de fi. preſbi vbi petenti reſtitutiōꝫ fuit op poſita exceptio. ꝙ pater ipſius in eadē capella miniſtrauerit ſic fuit admiſſa exceptio ꝯcernens defectum ꝓprietatis qd̓ nō ꝓuenit ex alio niſi ꝙ in iſtiſ bn̄fici alibus nō eſt dare nudū poſſeſſoriū. In ꝯtrariū ad partē negatiuā pͥmo ad ducit̉. c. in litterꝭ. de reſti. ſpoli. vbi dicit̉ pͥus debere agere de eiectione qͣꝫ de ca nonica inſtitutione. qꝛ predo eſt ẜm iu ris rigorē reſtituendꝰ. que verba fatis clare innuūt ꝙ in beneficialibus ē da re nudū poſſeſſoriuꝫ partibꝰ vt in aucͣ. ſꝫ iam neceſſe. C. de dona. an̄ nup. ⁊ qd̓ nō. per Inno. in. c. pleriqꝫ. de īmuni. eccl̓ ⁊ per docto. in. c. is qui fidē. de ſponſa. ¶ Secūdo ꝓbat̉ ꝑ. c. accepta. de reſtitꝭ. ſpoli. vbi videt̉ caſus ꝙ exceptio ſpon tanee renūciationis obſtat agenti int̓ a recuperande in iſtis beneficialibꝰ ¶ Tercio probat̉ ratione. ex quo enim poſt ſpoliationeꝫ renūciauit ſpōte. pur gat omne vicium violentie p̄cedens. ⁊ ideo nō debet poſſe agere de violentia p̄terita cuꝫ videat̉ huic iuri agendi re nunciaſſe. ſpōte renūciādo illi rei circa quā violentia fuit ꝯnexa. vt ꝓbatur in ſimili in capitulo ſecūdo qd̓ me. ca. vbi patet ꝙ ſiquis primo ꝓmiſit ſoluere ꝑ metum. poſtea ſoluit ſponte. nō pōt vi olentiā ſeu mētum p̄cedentem allegare cum ſponte ſoluendo ſublata ſit cauſa p̄cedentis turpitudinis. ad ideꝫ. l. ſi ob turpem cauſā. vbi dicitur ꝙ ſi ꝓmittēs ob turpem cauſam conuenietur. poteſt vti remedio exceptiōis ⁊ repellere adto rem. ſecus ſi poſtea ſponte ſoluit cum tunc ex ſolutione ſpontanea videt̉ ſub lata precedens cauſa turpitudinis. Quarto arguit̉ ſic per renunciationeꝫ perdit renuncians oē ius qd̓ habebat in beneficio. Nam ex ſolo animo perdi tur dominiū. poſſeſſione exiſtēte penes alium vt ī. l. fiquis.§. dn̄a. iūcta glo. ff. d̓ adquiren. poſſeſſ. videtur enim habere velle rem ꝓ derelicto. l. i. ij. ⁊. iij. ff. pro de reli. ſacit quod noͣ. in capitulo ſuper hͦ. de renun. xv. queſtione. vi. c. i. ergo non debet poſſe petere reſtitutionem illius rei quā a ſe ſpōte abiecit. maxime in be neficialibꝰ in quibus nō pōt ſine pecca to teneri poſſeſſio ſine titulo. vt in regū la. i. de regulis iuris. ī vi. ⁊ c. ex frequē tibus. de Inſti. ⁊ maxime hoc procede ret ſi tenens poſſeſſionem in beneficiali bus non paſſet haberi ſine titulo. tunc eniꝫ excipiendo de renunciatione defē veret ſe ſuꝑ poſſeſſorio. ¶ Pro ſolutōe huius ſecundi dubij examinandi ſunt Primo intellectus. c. ſollicite. ⁊.c. acce pta. de reſti. ſpoli. ex quibus dependet huiuſ dubij deciſio. Nam. c. ſollicite. vi det̉ velle ꝙ non admittat̉ hec exceptio. cuiꝰ ꝯtrarium innuit. c. accepta. ¶ Et ſciendum ꝙ pro concordia illoruꝫ capi tulorum quatuor oant̉ ſolutiones. pri mo ꝙ decre. ſollicite ꝯtinet diſpenſatio nem. ex eo quia auditur ille cōtra iura mentum. de iure enim non debuiſſꝫ au diri per. c. accepta. ſed certe hec ſolutio non eſt bona quia intellectus iuriū nō ſunt trahendi ad graciam vt noͣ. Iohā an. in capitulo ex parte. Ade. de teſti ¶ Item ex ſolutione illius capituli nō

poteſt colligi ꝙ ibi fiat gratia. ad idem quod habet̉ ſupra in ꝓhemio vbi dicit̉ reſecatis ſuꝑfluis ⁊cͣ. Nā ſic intelligen do illud capitulū eēt ſuꝑfluū cum nō apparet an ſit gratia. ¶ Secūda ſolutō eſt ꝙ in. c. ſollicite. renuciauit metu. ⁊ n̄ corā ſuo iudice. iō nō obſtat renuciati onis exceptio. ſꝫ in. c. accepta. renuncia uit ſpōte. ⁊ corā ſuo iudice. hec ſolutio colligit̉ ex gl. c. ſollicite. que mihi n̄ pla cet. qͦ ad tex. qꝛ nihil ibi de metu dr̄. nec ponoerat̉ ꝙ nō coraꝫ ſuo iudice fuerit facta. ¶ Tercia ſolutio ꝙ in. c. ſollicite. agebat̉ poſſeſſorio tantū. hec eī ſolutio nimis reſtringit tex. c. accepta ¶ Quar ta ſolutio eſt ꝙ ī. c. accepta. admittit̉ ex ceptio renūciationis facte ante omneꝫ ſpoliationē. qꝛ illa ꝯcludit ad poſſeſſori um. renūciando enī dū exiſteret in poſ ſeſſione. habuit rē ex toto ꝓ derelicta. et ꝑdidit ꝓprietatē ⁊ poſſeſſionē in dc̄a. l. liqͥs.§. differēda ideo nō pōt p̄tendere ſpoliationē. illa eniꝫ exceptio admittit̉ tāqͣꝫ ꝯcernens defectu ꝓprietatis ⁊ poſi ſeſſionis. ſꝫ in. c. ſollicite. nō admittit̉ ex ceptio renūciationis facte poſt ſpolia tionē. qꝛ ꝯcernit ſolū ꝓprietatē et n̄ poſ ſeſſionē. nō eī pōt renuciatio referri ad poſſeſſionē quā nō habebat illo tꝑe. iō nō debet admitti ꝯtra agentē poſſeſſo rio. vt in. c. in litteris. et in. c. itē cum qͥs co. ti. hec ſolutio elicit̓ ex glo. c. accepta. ⁊ videt̉ ibi placere Io. an. et Inn. et idē ſentit Inno. in dicto. c. ſuꝑ hoc. de renū. Nec obſtat ſi dicat̉ ꝙ ſponte renūciādo videt̉ purgaſſe ꝓximam cauſaꝫ turpi tudinis et violentie. ar. dicti capituli. ij et. iij. et in. l. ſi ob turpe̓. sͣ. alle. ꝓ parte affirmatiua. ſoluit eniꝫ hoc ꝯtrariū In no. multipliciter in dicto. c. ſuper hoc. ⁊ vera ⁊ notabilis ſolutio eſt ꝙ in cōtra rijs ſolutio ſubſequēs eſt executio acti onis p̄cedentis. nec aliter pōt fieri ſo lutio ordinata. niſi propter ꝓmiſſioneꝫ p̄cedentē. Ideo ſponte ſoluendo cū nō tenet̉ videtur libere nūc donare ⁊ pur gare omne viciū precedēs ar. l. cuius ꝑ errorē. ff. de regū. iuris. ſꝫ renuciatio ſe quens ſpoliatiōeꝫ n̄ ordinatur ad actū p̄cedentē vt executio illius. cum ad ml̓ ta alia poteſt fieri renuciatio quaꝫ ꝓpt̓ ſpoliationē p̄cedentē. forte enī nō pote rat ꝓficere in illo beneficio vel aer ſibi nō ꝯferebat vel cōſcientia de iniuſticia tituli eum mordebat. ¶ Itē propter re nunciatiōeꝫ ſic factam nō acceſſit ius ſpoliatori iuxta no. ꝑ Bar. in. l. natura liter.§. nihil cōe. ff. de adqͥren̄. poſ. ſꝫ ī cō trarijs ius ꝑ ſolutionē accreſcit ei qui metu intulit vel turpē ꝓmiſſionem rece pit. nec obſtat ꝙ renuciādo videat̉ rem ꝓ derelicta habuiſſe iuxta noͣ. in.§. dr̄a p̄alle. nā vt ſentit Innocen. in dicto ca pitulo ſuper hoc. procedit enī hoc quo ad ius reale. nō quo ad ius perſonale inherens ꝑſone ⁊ ſibi adquinto ex vio lentia ſibi illata. nā interdictū vnde vi eſt ꝑſonale. licet in rem. l. i. ī fi. ff. de int̓ dict. ⁊ maxime qꝛ tali iuri ꝑte abſente. re uciare nō poteſt iuxta noca in. l. i. C de pac. imo plus putat do. Anto. ī dc̄o capitulo ſollicite. ꝙ etiamſi preſente ꝑ te renunciaſſet beneficio ſeu illi rei ſpō liate non tolleretur ius agendi poſſeſ ſorio ex mēte renūciantiſ. ¶ Ego puto hoc verum niſi eſſemus in prophanis ⁊ renūcians cederet ius ſuū ſpōte ſpō liato. tunc enim obſtaret agenti poſſeſ ſorio exceptio renuciatiōis. tum qꝛ fū varet intentū excipiētis ſuꝑ ꝓprietate ⁊ excludet̉ intētio agētis ſi eēt notoria tu qꝛ renuciādo illi ſpoliatori videtur voluiſſe purgare viciū ſpoliatiōis ſal tem reſpectu poſſeſſionis ꝯſequēdē cū poſſeſſio ſequat̉ proprietateꝫ vbi noto toria eſt. vt in. c. dilectus. de cau. poſſ. et proprieta. ⁊ in. l. pupillus. ff. de auc. tu. ſed hec videtur lectu. cōmunis ad illuꝫ tex. ex qua infertur ad ſolutiōeꝫ huiuſ dubij ꝙ cū ſpoliatus exiſtens. renunci auit beneficio. nō poteſt talis renunci atio referri ad poſſeſſionē. quā non ha bebat quātūcunqꝫ eſſet ſpontanea. nā ratio decidenbi ſupra poſita conclupit pariter ad ſpontaneā renunciationem ſicut ad nō ſpontaneā. ſꝫ magiſ ꝯcludit ꝙ nō p̄ſumitur ſpontanea vt ſentit tex. in dicto.§. ſollicite. ¶ Sed contra hāc cōeꝫ lectū. ſic diſpenſataꝫ ego fortiſſime oppono. nam per renunciationē ſpōta neam ſiue nō ſpontaneam p̄ſumptiōeꝫ prodidit hoc eſt neceſſariū facit qd̓ noͣ. Archidia. in dicio capitulo primo. de eo qui mit. in poſſeſſ. libro ſexto. ſed In nocen. variat et in capitulo bone. el. ij. de poſtu. prela. ſolum requirit ſcientiā

ſuperioris dicēs ꝙ licet ſcientia nō ſuſ ficiat ad iuſtificandū poſſeſſionē. ſuffi cit tn̄ ad hoc vt poſſeſſio nō appareat e uidenter iniuſta ⁊ hoc ſufficit ẜm eum ad agendū poſſeſſorio. qd̓ eſt verbū noͣ. dignū in. c. ex ꝑte p̄alle. ſolū requirit vt ꝓbet̉ exercitiū actuū. canonicis tm̄ cō petentiū vel alioꝝ actuuꝫ ſi exercuit vt canonicꝰ. Io. and̓. in dicta addi. qͦ ad omne beneficiū. tenet pͥmā opi. Inno c. ſcilicet ꝙ ad minꝰ ꝓbetur ſe fuiſſe poſ ſeſſorē potentia canonicoꝝ admittenti um iſtos ad tales actus. ⁊ ſic ẜm eum quale refugium habet poſſeſſor ſibi de bet ſufficere in odium violentie ⁊ ſic ꝓ cedit dictū Inn. in. c. ex parte. An ſuffi ciat ꝓbare illum ſic fuiſſe habitum ⁊ re putatum Io. an. in addi. ſpecu. in titu. de reſti.§. nūc videndū in ꝟſi. multum. videtur velle ꝙ ſic ſi probatur real̓ cō tractus. ſecus ſi verbalis tantū ar. cle. ſi ſūmus. de ſentencia excō. ⁊ de priui. c. ſi papa. li. vi. Do. Anto. multū ſentie in hac materia. dicit enim ꝙ poſſeſſiōeꝫ beneficij reſpē̄u tituli nemo habere po teſt abſqꝫ ſcientia ⁊ pacientia eius a qͦ pendet ius conferendi ſeu tranſferēdi quia hec eſt impropria poſſeſſio. que n̄ poteſt haberi niſi per pacientiam illiuſ ad queꝫ ſpectat ius tranſferendi alle. l. iij.§. dare. ff. de vſufruct. ⁊ in. l. quotiē de ſerui. quaſi ſentiat ꝙ iſta poſſeſſio vl quaſi confiſtat circa incorporalia eum habeatur reſpectu iuris adminiſtrādi nec in canonico putat ſufficere ſcientiā ⁊ pacientiam canonicoꝝ. niſi quando ab eis pendet poteſtas conferendi vel poſſeſſorium tranſferendi vel inquātū agit̉ de adquiſitione poſſeſſionis alicu ius iuris cuiꝰ tranſlatio depēdet a po teſtate canonicoꝝ vt in poteſtate eligē̓ di vel intereſſendi capitulo ⁊ ſimilibuſ ¶ Item licet ſcientia ⁊ patientia ſupe rioris ſufficiat ad habendū poſſeſſiōeꝫ beneficij. non tamē ſufficit ad agenduꝫ poſſeſſorio ſi ab illa poſſeſſione deijciat̉ quia oportet aliter poſſeſſionē colora̓e exquo enī nō apparet auctoritas ſupe rioris. eſt euidenter iniuſtus poſſeſſor cui nō competit poſſeſſoriū niſi forte ſu perior alique actum feciſſet. per quem illū probaſſet vt admittendo ad oſculū ⁊ ſimilis. vt in. c. ex ore. de his que fi. a maio. par. ca. ⁊ de p̄ben. dilectus. vel n̄ antiqͥſſima ſit poſſeſſio qꝛ eo ip̄o ex hoc colorat̉. ꝓ hͦ qd̓ noͣ. Inno. in. c. ij. de in ī te. reſti. ¶ Itē ẜm eū ſufficit ꝓbare titu lum pͥmo aſpectu validuꝫ. vult ergo in effectu dominꝰ Anto. ꝙ reſpectu adqui ſitionis beneficij ſufficiat ſola ſcientia ſuperioris ſed reſpectu agendi poſſeſſo rio. oportet ꝙ alit̓ iuſtificet̉ poſſeſſio. vl̓ ꝓbando auctoritatē ſuꝑioris vel titu lum pͥmo aſpectu validū vel longā poſ ſeſſionē vel quid ſimile. ⁊ hͦ dicit ꝓcede re ne dum iudicis officio ſꝫ etiaꝫ ad in ſtantiā ꝑtis. qꝛ alias eſt euidenter īiu ſtus poſſeſſor cui nō dat̉ poſſeſſorium. Et idem putat dicendū ⁊ fortiꝰ ſi agat vti poſſidetis. quia alias poſſeſſio pre ſumetur clam deſtina vel euidenter īiu ſta q̄ nō parit poſſeſſoriū. Et hͦ idē tenꝫ Dal. in dicta cle. ſi ſūmus. hec ſūt com pendioſe que ī hoc articulo difficili re perio ſcripta. Ego meliꝰ ⁊ acutius ſen tiens iudicio ſꝑ ſaluo. pͥmo puto qͣꝫqͣm in ꝯtrariū ſenſerit Do. Antoniꝰ. ꝙ poſ ſeſſio bn̄ficij adqͥri pōt abſqꝫ ſcientia et paciētia ſuꝑioris. Et pͥmo induco tex apertum. iij. q. i.§. patꝫ. vbi dicitur ſpeci ale eſt in occupante illicito modo papa tum vt poſſit inde expelli abſqꝫ iudicio cū nō reperiat̉ ſuperior hoc cāu. qui po teſt adiri. ſed in alijs qualitercunqꝫ etſi per violentiam occupauerint bn̄ficia. ⁊ tamen epiſcopꝰ non debet inde abſqꝫ iudicis auctoritate repelli. ⁊ſi fuerīt ad iecti poſſunt petere in integrum reſtitu tionem poſſeſſionis. ⁊ ſic apertiſſime ſē tit poſſeſſioneꝫ in beneficialibus poſſe adquiri abſqꝫ ſcientia ⁊ pacientia ſupe rioris. ⁊ ꝙ etiā illa poſſeſſio ſufficit ad agendum poſſeſſorio recuperande. ⁊ li cet dicta gracia nō ſit auctorata. cuꝫ nō reperiantur approbata iuxta noͣ. in ca pitulo ſecundo. de reſcriptis. per Iohā an. tamen ſunt magne auctoritatis. Ad idem adduco auctoritatem Inno. in capitulo bone. el. ſecundo de poſtu. p̄ la. vbi apertiſſime vult ꝙ abſqꝫ ſcientia ſuperioris poteſt adquiri ſalteꝫ illicita poſſeſſio. ſufficit enim ſcientia illius. qͥ poſſidet beneficiuꝫ. ⁊ adhuc plus dato ꝙ ſine cauſa poſſeſſoris poteſt adquiri poſſeſſio ſaltē natural̓. q̄ erit ſufficiēs ad agendum poſſeſſorio. ſi repelleretur

a tercio vt noͣ. Dar. in. l. i. ff. de adqui. poſſ. facit qd̓ noͣ. ī. c. clam poſſidere.§. qͥ ad nundinas. ⁊ in. l. peregre. eo. titu. Item ⁊ tercio exquo bn̄ficium ex ſe eſt poſſibile. ⁊ perſona eſt capax qꝛ clericuſ qͣre debet īpediri adquiſitio ſuperioris ſine licentia ſuperioris. cū talis adqui ſitio ꝯſiſtat ī facto. ſolum eniꝫ reperitur ꝯtrarium in layco. qͥa poſſidere rē ſpiri tualē nō poteſt. adqͥrit tamē denūciati onem ⁊ nō poſſeſſionē vt in. c. cauſam. de p̄ſcriptꝭ. ⁊ nō. Cald̓. in c. ex parte. de reſti. ſpo. facit quod no. glo. ⁊. xiiij. q̄ſti on prima. in ſūma. vbi aꝑte hoc poſt Hoſtien̄. ſentit Archidiaco. in dicto.§. patet ¶ Quarto ad duco tex. valde no tabilem ī. l. pͥma.§. ſi vir. ff. de ad qͥ. poſſ. ⁊ ī. l. pͥma.§. deijcit̉. ff. de vi et vi ar. vbi patet ꝙ licet adqͥſitio certe rei īterdica tur a iure nihilominus poſſeſſio adqͥri poteſt. qꝛ poſſeſſio cōſiſtit in facto vt di cit tex. in dicto.§. ſi vir. ⁊ talis poſſeſſio parit poſſeſſoriū ſi ab ea quis deijciat̉ vt in dicto.§. deijcitur. licet enī donatio interdicat̉ inter virum ⁊ vxorē. tamen ſi donatio ⁊e facto fit tranſit poſſeſſori um. ſecuta traditione vt dictis legibꝰ nec ob. tex. in. l. ſi cum. ff. de donatꝭ. inter viꝝ ⁊ vxorē. vbi dicitur mulierē nō poſ ſe poſſidere ſupraſcripto cāu de iure ci uili. Intelligitur enī dupliciter. pͥmo ꝙ nō poſſidet cilicet ciuiliter ſed natura liter ſic. quia poſſeſſio acta eſt ad reſtitu tionē ſequendā vt dicto.§. dicit̉. ¶ Ee cundo intelligit̉ ꝙ poſſidet etiā ciuilit̓. ſꝫ tex. in dicta. l. ſi cum. debet intelligi qͦ ad effectuꝫ qꝛ ꝯtractus fuit inutilis et hec opinio cōiter tenetur vt ibi notat̉. facit qd̓ noͣ. glo. ⁊ Io. an. in dicto. c. ex ꝑ te. ⁊ xiiij. queſtione pͥma in ſumma. ita dicendū in ꝓpoſito ꝙ licet beneficiū nō poteſt dici ipſius clerici. ſine canonica inſtitutione. poſſeſſio tn̄ adquiri pōt. et per hoc rn̄detur ad regulā pͥmam de re gulis iuris li. vi. dum dicit beneficium non poſſe obtineri ſine canōica inſtitu tione vt ītelligat̉ reſpectu huius modi habendi ⁊ obtinendi vt ſit rector. Etn̄ vis intelligere etiam reſpectu poſſeſſio nis dico ꝙ verbuꝫ licite ſoluit ꝯtrariū dicit enim ꝙ licite nō poteſt obtineri. er go illicite ſic ſicut in dicta. I.ſi eum. ⁊ in .l. prīa.§. ſi vir p̄allega. ¶ Iteꝫ inuaſor ⁊ p̄do licite nō poſſident. tn̄ poſſidēt vt in. c. in litteris. ⁊ dicto.§. patet. ⁊. l. cum fundū. ⁊. l. ſi colonꝰ. ff. de vi ⁊ vi ar. Item ⁊ quinto ſicut ex poſtfacto exem pto titulo poteſt recineri poſſeſſio bene ficij vt ſatis colligit̉ de mente capituli licet ep̄us de prebe̓. libro ſexto. ita et a pͥncipio facit. c. eū qui. eo. ti. ⁊ optīe ca pitulū cum noſtris. ⁊ ī. c. litteras. de cō ceſſi. p̄ben. vbi tex. loquentes. de poſſeſ ſione beneficij dicunt. ꝙ habēt plurimū facti ⁊ ſatis innuūt ꝙ poteſt illicite ad quiri poſſeſſio beneficij. ⁊ qn̄ nō vt ibi no. in glo. Ego adduco dominos de rō ta deciſione quarta in pͥncipio vbi hoc ſentiunt. dicentes. ꝙ ſi vnus eſt intruſ ⁊ alius habet legitimū titulū. non pōt iſte agere nomine eccleſie. quia videret̉ poſſellorē ſpoliare. quod non licet. Ad idem. c. per venerabileꝫ. qui fi. ſint. legi. ⁊ ibi no. ⁊ quod noͣ. Innocentꝭ. in dicto capitulo in litteris. nō obſtat. l. iij.§. da re. ⁊. l. quotiens. de ſeruitu. loquūt en ī in adquiſitione rei incorporalis. q̄ nō poteſt haberi ſine ſcientia ⁊ pacientia poſſidentis. l. ij. de fututibus. ⁊ aqua vt notat Ijnnocen. in dicto. c. bone. et in capitulo conquerente. de offi. ordi. ⁊ in multis alijs locis ſed beneficiū eſt qͥd corporale ratione illius poſſeſſiōis ad miniſtrate. veniunt eniꝫ alia per viam actionis vt in dicto capitulo per vene rabilem ibi qui preeſt loco. ⁊cͣ. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ad idem. l. ſi arrogauero. ff. d̓ p̄carꝭ. ⁊. l. arrogato. ff. de adoptꝭ. ⁊ quod noͣ. Inno in capitulo in preſentiā. de ꝓba tioni. et gl. xix. queſtione vltima ſiqua mulier. ¶ Item hic in cāu noſtro poſſꝫ habere pacientiam poſſidentis bn̄ficij etiam ratione tituli. poteſt adquiri abſ qꝫ ſcientia et pacientia ſuperioris. Sed dubium eſt nūquid circa pͥncipa le queſitum agenſ poſſeſſorio teneatur iuſtificare poſſeſſionē ex titulo. vel alio modo vt. sͣ dixi. cōmunis opinio eſt ꝙ ſic. Sed certe iudicio meo hec opinio nullo iure fulcitur ſeu equitate natu rali vt ſatis colligi poteſt ex adductis ꝓ parte negatiua. ⁊ ex his que ſatis ſb̓ ijciā ī diſtinctōe. dico ergo ꝙ aut ius canonicum non obſtat petenti reſtituti oneꝫ beneficij vt qꝛ eſt in vltima etate ad illud beneficium obtinenduꝫ. et ha

det alias qualicates a iure requeſitas de quibus ī capitulo eū ī cūctis d̓ elec. nec poſſidet plura beneficia incorꝑalia et tūc ſufficit ꝓbare nudam poſſeſſionē nec ē neceſſe aliter eam colorare exqͦ no torie non ꝯſtat d̓ defectu tituli hͦ apertiſ ſime videt̉ probare dic. c. in litteris dū dicit prius de violenta deiectione qͣꝫ d̓ canonica īſtitutiōe īquirendū et alias dixi de poſſeſſione iuſtificanda Et licet quidam dicūt textuꝫ illū multum non facere pro iſta parte quia dicit nō eſt ī quirendū d̓ canonica inſtitutione. ⁊ ſic ponderat verbum canonica et ſic erat ſatis iuſtificata poſſeſſio exquo con ſtabat de inſtōne Terte iſtorū cōfidera tio ſatis colligitur per finem. c. vbi pa pa arguens a minori dicit ꝙ et predo debet r̄ſtitui oportet ītellige̓ ꝙ etiāſi op ponebat̉ ꝙ ꝓrſus ſit ītruſus ⁊ ꝙ nullā inſtitutioneꝫ habuit nichilominꝰ ante omnia fiēda eſt reſtitutio ſicut quādo allegat̉ contra petentē ꝙ ē p̄do ⁊ ꝑ hoc d.§. patet. iij. queſtione.i. vbi aꝑte vult Gracianus ꝙ qualitercunqꝫ qͥs fuerit ſedem adeptus ſi de facto ſpoliatur eſt ante omnia reſtituēdus Sed dices tu ita ītelligendo largo modo illū textuꝫ ſequeret̉ ꝙ notorie ītruſus ſit reſtituen dus qd̓ videt̉ contra noͣ. per Innocenci et alios in capl̓o conſtitutꝰ de fi. preſbi et capitulo qͦniaꝫ. eodeꝫ titulo libro ſex to vbi nō reſtituit̉ ille qui habet iuris preſūptionem cōtra ſe quoquo modo ergo nec reſtituit̉ ille d̓ cuius iniuſticia et defectu tituli notorie cōſtat ⁊ maxīe qͥa ſaltem iudex ex officio debꝫ tali cuꝫ pacto reſtituere beneficiū ar. optimū in capitulo cū nobis de electio. et. c. conſti tutus ⁊ capitulo oblato de appell. ⁊ ꝙ notat Iohan. and̓. poſt Hoſtie. in capi tulo cōqueſtus de reſtitu. ſpoli. Rn̄deo ꝙ ille textus debꝫ ſic ītelligi qd̓ ſicut ī rebus ꝓphanis r̄ſtituit̉ predo. ita eadē. ſubtilitate ſeu rigore debꝫ ī beneficiali bus reſtitui ill̓ qͥ allegat̉ p̄do nō auteꝫ deberet ītelligi quādo cōſtaret eū p̄do nem ꝙ tunc fiēda eſt reſtō licꝫ cōtrariū ſenciat Innocen. ibi. et expreſſius dn̄s Anto. ditēs reſtitutionē nō fiēdā cum peccato ſꝫ qd̓ tex. dicit dꝫ intelligi ꝙ reſ tituēdus eſt predo id eſt ille qui allega tur predo et ē ī veritate predo ſed de hͦ non conſtat nec debet quis admitti īte reſtitutioneꝫ ad hoc detegendū ſecūdū eum ſed certe illa littera vult cōtrariuꝫ nam fundat ſe ſuper legibꝰ ciuilibꝰ que aperte volūt etiam in caſu certi p̄donē reſtituendū vt patet in. l. cum fundū et l. prima.§. qui vi a me. et in. l. colonꝰ ff. d̓ vi et vi ar. et in. l. i.§. predo et. l. bona fi dēs. ff. depofiti vbi dicit textus ꝙ ſi pre do vel fur vepoſuit poteſt agere depoſi ti reddens rationeꝫ qͥa eorū intereſt cū alteri teneatur ⁊ habꝫ depoſitarios ob ligatos ex contractu que ratio habꝫ lo cum quantūcūqꝫ conſtat eos eſſe p̄do nes ⁊ fures quinimo tūc habet locū non aliter Item ſi nō loquatur tex. ille ī capitulo ī litteris. quando cōſtaret eū eſſe predonē parū faceret illa allegatio pape a minori Hec obſtat ꝙ r̄ſtitutō n̄ debeat fieri cū peccato qͥa quo ad iſtū ſpoliatorem legittime tenet vnde pōt dicere qͦ ad te liberas edes habeo. l. lo ci.§. competit. ff. ſi ſer. ven. facit. l. fi. C. d̓ rei vendic. Item fit ſibi reſtitutio nō vt vſurpet ⁊ ſibi retineat ſed vt domīo ha beat facultatatem r̄ſtituendi ar. ī dicta l. prima.§. ſi predo. ff. depoſiti Item iſte agit de vi cōmiſſa in perſonā ſuā et īter dictū eſt perſonale licet ſit in re ſcriptaꝫ l. i. ff. de interdict. Hec obſtat capituluꝫ ad decimas. quia loquitur quādo ius cōmune facit pro eo et contra petētem reſtitutionē tue enī qꝛ concurrit verus dominus non debet fieri reſtitutio exqͦ conſtat ſaltem preſumptione iuris de fectus tituli. l. bona fides. ff. d̓poſiti Ex hijs declarat̉ multū ītellectus iſtius ca pituli in litteris ⁊ patet multū bene fa cere. ꝙ nō teneat̉ iuſtificare poſſeſſionē Item facit equitas maxima exquo po teſt adqͥri poſſeſſio ꝑ clericū ec̄ ſine titu lo vt. sͣ dixi et ſatis innuit̓ ī. d. c. ī lr̄is. ꝯtra petētē nō fiat ius cōmune. nec ali ter conſtet de defectu tituli non apparet aliqualis alia equitas vl̓ humanitas qͣre non debet reſtitui probata poſſeſſi on et ſpoliatione immo iniquum eſſet reſtitutionem non facere quia forte ꝓp ter inopiam ſeu defectum probationuꝫ poteſt iſte aduertē ius ſuum cōtra eqͥ tatem. c. ſepe de reſtituc̄. ſpolia. Hec eſt aliqͥd ius quod reqͥrat hic iuſtificatōeꝫ

poſſeſſionis. ergo non eſt recedendum ꝓpter opi. ignoratoruꝫ a cōibus regu lis iuris quinimo reperit̉ expreſſe con trariū in beneficialibus vt ſufficiat ꝓ bare poſſeſſionē ⁊ ſpoliationeꝫ vt in. c. ꝯſultationibꝰ. de offi. dele. ⁊ in. c. ex inſi nuatione. de ꝓcura. ⁊. c. cōquerente. de reſti. ſpo. ¶ Item multuꝫ. me mouet in hanc ſnīam ꝙ cum varia iura tam an tiqua qͣꝫ noua ⁊ nouiſſima emanarunt ſuꝑ reſtitutione beneficioꝝ vt nūqͣꝫ in eis tacite vel expreſſe fuit facta mencō de hac iuſtificatōe poſſeſſiōis. imo po tius īnuitur oppoſituꝫ vt patet in iuri bus allegatis ꝓ ꝑte negatiua ⁊. ij. q. ꝑ totaꝫ illam q̄ſtionē. ⁊. iij. q. i. maxīe ⁊. c. redinte granda. habemuſ ergo pro iſta ꝑte negatiua regulā generalē. ⁊ potiſſi mam. pro qua facit regula vt dicit glo ſuꝑ ℟ica de regu. iuris. li. vi. ¶ Itē ha bemus iura ſpecialia in materia bene ficiali que aperte vident̉ ꝯcordare cuꝫ regulis que. sͣ. ſunt allegate. Nō eſt eī ſequēdā cōis opi. ſi euidenter male diē ⁊ ꝓbabilibus rōnibus cōuinci poteſt. dicit Io. an. in. c. i. de ꝯſti. pro cuiꝰ dicto ad excuſationē meam reprobantem hāc cōem opinionē. ⁊ maxime illā quā infra ſubijciā. elegantiſſime facit tex. in .l. i. C. de veteri iure enu. vbi dicit̉ non eſſe in multitudinē auctoꝝ iudicandaꝫ cū poſſit vnius forſitan ⁊ deterius ſen tencia ⁊ multos ⁊ maiores in aliqua parte ſuꝑare. Hec etiā puto ꝙ iudex ex officio ſuo poſſit ante reſtitutionē exqͥ rere titulū vel iuſtificationeꝫ poſſeſſio nis. qꝛ iura volūt ante omnia reſtituti onem fieri. nec eſt ꝯueniens vel equum vt quis litiget ſpollatꝰ. dicto. c. frequēſ de reſti. ſpol li. vi. ⁊. iij. q. i. ꝑ totū. nec ali quid iſte poterat qd̓ pͥus nō habuit. re ſtituat ergo in pͥſtinum ſtatu ⁊ demum ſuꝑior ſi vult inquirat ex officio. ⁊ hoc apertiſſime probat tex. in. c. ex infinua tione in fi. Hec debet iudex ſuper inſtā tia ordinaris ſupplere ex officio. exquo non apparet peccatū manifeſtum iuxta noͣ. per Io. an. poſt compoſtell̓. in. c. man datuꝫ. de reſcriptis. hoc ꝓxedit quo ad pͥmū membꝝ quando ius cōmune nō reſiſtit petenti reſtitutionē. Si vero iuſ commune reſiſtit vtputa qꝛ poſſidebat quo beneficia incōpatibilia vl̓ patieba tur defectū in etate. reſpectu illiꝰ benefi cij vel quid ſimile. tunc eſt magis dubi um Io. an. videt̉ ſentire in additꝭ p̄dc̄a ꝙ tenet̉ ꝓhare titulū etiam ſi ius nō fo uebat intentionē poſſidētis ꝑ noͣ. in di cto. c. conſtitutꝰ. ⁊ ſic videtur recedere a glo. quā poſuit in. c. ad decimas. de re ſtitu. ſpoli. in vi. ⁊ de p̄ſcriptꝭ. eod̓ li. vbi dicit non ſufficere ꝙ ius faceret contra petentē reſtitutionem ⁊ fundaret inten tionem poſſidentis. reſtringit tamen il lud dictum in dicta additione in matri monio carnali ⁊ ſpirituali ⁊ hanc opi nionē videtur ſentire dominus Anto. in dicto capitulo in litteris. ¶ Ego ta men puto ꝙ hoc ca̓u debet fieri reſtitu tio etiam non docto prius de titulo ad hoc allego textum apertum in dicto. c. ex inſinuatione. vbi ille poſſidebat ar chidiaconarum ⁊ prebendam que ſiml̓ iur̄ cōmuni. maxime ſecundū tempora illius iuris haberi non poſſunt de pre ben. c. cum non ignores. ⁊. c. quia intan tum. de cleri. non reſiden. ⁊. c. conquerē te. ⁊ quod no. in capitulo.i. de conſue. libro ſexto. ⁊ nihilominus mandatur ibi prius reſtitutio qͣꝫ inquiratur de ti tulo aut colore poſſeſſionis. imo plus erat ibi quia vltra illam preſumptiōeꝫ iuris. erat alia p̄ſumptio ſcilicet ſenten cie late contra illum licet cum procura tore reuocato. facit. c. referente. ⁊ quod ibi no. de preben. ¶ Nec obſtat capitu lum ad decimas. quia loquitur vt ibi noͣ. in glo. quando iuſ cōmune fundat intentionem poſſidentis exquo enim tunc concurrit cum dominus grauat̉ modo deteriori probādi arg. l. bona fi des. ſecus vbi pro ſpoliante ius cōmu ne non facit. nā tūc eſt valde odioſus. ſpoliando alium. etiam ſi ius ille nō ha beret ar. l. non eſt ſingulis. ff. de re. iurꝭ. nec obſtant noͣ. in dicto capitulo ꝯſtitu tus. ſuper quibus ſe fundat Io. an. qͥa illa loquuntur quando per confeſſiōeꝫ vel probationes admiſſas. conſtat de defectu tituli. tunc non eſt fienda reſti tutio exquo manifeſte cōſtat de defc̄u tituli. nec ſpoliatus habet aliquā pre ſumptionē ꝓbationis. exquo ꝯfeſſio vl̓ probatio eſt in oppoſitū. ſed in cāu nr̄o ſecus eſt. quia racione poſſeſſionis in qua erat ius. p̄ſumitur ꝙ poterat hr̄e

aliquē titulū poſſidendi ⁊ de hoc ē tex. no. in dicto. c. licet ep̄us. de p̄ben. lib. vi. vbi dicit̉ ꝙ licet habens beneficiuꝫ cu ratum recipiat ꝯſimile. ⁊ ſic ẜm iuriſ diſ poſitionē ſit pͥuatus pͥmo. ꝑ. c. de multa eodē titu. tn̄ ep̄us nō debet illū ſpoliae niſi pͥus citatione p̄miſſa. quia poſſet ſi bi ꝯpetere ius retinendi vtrunqꝫ. vt ibi dicit̉. ad idē ſimilis tex. in. c. ordinarij. d̓ offi. ordi. li. vi. vbi dicit̉ ep̄ꝫ ſtatuere ter minuꝫ poſſidentibꝰ beneficia incōpati bilis vt ꝓbent de iure retinendi. nō au tem debet pͥus ſpoliare. ecce ergo ꝙ iuſ non reſiſtit in tantū quin reſpectu ſpoli ationis nō ſit ꝓbandus titulus. Si er go nō licet ep̄o ſpoliare iuris ordine n̄ ſeruato. iurꝭ. reſiſtentis nō obſtante. ni hilominus licebit priuato qui nō pōt moueri niſi ex zelo malo de paſſione ꝓ pria. ¶ Item exquo ius inhibet ſpolia tionem iuris ordine nō ſeruato. quare ſic de facto. ſpoliato nō debet ante oīa fieri reſtitutio. cū ꝯcurrat odiū ſpolian tis ⁊ fauor ſpoliati. quis enī diceret ꝙ ſi in cāu illius. c. licet ep̄us. etiā ſuꝑior ſpoliaret poſſeſſorē. nō ſeruato iuris or dine. qꝛ nō deberet autē oīa pͥꝰ fieri reſti tutio. alias enī de facili veniremus cō tra mentem illiꝰ capituli. licet ep̄us. ⁊. c ordinarij. prealle. ⁊ daret̉ materia ſpoli andi poſſeſſorem. qd̓ ſonat in abſurdū exquo eniꝫ ius tolerat ne ſpoliet̉ iuris ordine nō ſeruato. qꝛ poſſet ꝯpetere iuſ retinendi. quare ſi ꝯtra iuris diſpoſitio nem ſpoliat̉. non debet ante oīa fieri re ſtitutio. ꝓfecto. nulla equitas ſuggerit oppoſitum. ⁊ ꝑ hoc ſuſtinet̉ glo. in. c. ad decimas. ⁊ in. c. i. de p̄ſcrip. li. ſexto. Sꝫ vbi notorie conſtet de defectu tituli pu ta per ꝯfeſſionem vel ꝓbationē vel ſen tenciā. tunc fateor quia denegāda eēt reſtitutio ⁊ iudex ratione facti maīfeſti debet ſpoliare ex officio iuxta ea que notant̉̓ in. c. cum nobis de electi. ⁊. c. ab bate. ⁊. c. cōſtitutus. de appellatio. ⁊ qd̓ noͣ. Inno. in capitulo ad noſtram. el. ij. de iureiurā. ⁊ per Bar. in ſimili in. l iiij .§. hoc autē iudiciū. ff. de dam. infect. ⁊ hec ſunt que ſentio in hoc vtiliſſimo et difficillimo articulo. ¶ Nunc redeo ad rationes ⁊ iura. sͣ. alle. pro ꝑte affir matiua. ⁊ pͥmo ad pͥᵐ articuluꝫ dico ꝙ procedit quando iura reſiſtunt iuri ha bendi ⁊ poſſidendi ſine titulo. ⁊ eo non apparente preſumunt iniuſticiaꝫ. vt in iuribus allegatis in contrario. Non enim poteſt liber homo poſſideri etiam ſi detineatur ⁊ ligerur vt ī dicta. l. ſi he res. in fine. ff. de adquire. poſſeſſi. Ideo non poteſt quis petere reſtitutionē cō iugis. niſi probet coniugium. Nam ex ſola cohabitatione iuſ canonicum p̄ſu mit adulterium. xxx. queſtione quinta. aliter. ¶ Item ex parte reſtituentis dat incapacitas niſi probetur titulus. me rito habet probare ea que tribuunt fa cultatem poſſidendi. ſed in cāu noſtro beneficium ex ſe eſt poſſibile. ⁊ perſona petens cum ſit clericus eſt poſſeſſionis capax. ⁊ indubio preſumenda eſt iuſta poſſeſſio cum clericus non deberet eſſe ſine beneficio. de p̄ben. c. cum ſecunduꝫ ⁊. c. ſi epiſcopus. imo ꝙ plus eſt preſu mitur iuſta poſſeſſio etiā cum quis poſ fidꝫ plura beneficia incōpatibilia quo ad hoc vt non ſpolietur iuris ordine n̄ ſeruato vt dictis. c. licet epiſcopus. et. c. ordinarij. Et ad regulam pͥmā. de reg. iurꝭ. in vi. ſatis.sͣ. reſpondi. ⁊ per hoc in fero ad ſolutionem ſecundi argumenti dico enim ꝙ cum matrimonium carna le ⁊ ſpirituale procedunt a pari ſed in multis differunt vt plene per Iohan. andree in cupitulo. tue. de ſpon. ⁊ in ca pitulo noſtro. aperte patet diſſimiliſ ra tio per ea que proxime dixi. ¶ Ad capi tulū dudū. reſpondetur ꝙ exquo pͥmꝰ erat in poſſeſſione preſumendum eſt ꝙ legitime poſſidebat ſaltem quo ad hoc vt pͥus fiat reſtitutio vt probatur in di cto capitulo ex inſinuatione. ⁊ capitulo conquerente. ¶ Item ſuperior facta re ſtitutione poterit ex officio īquirere iu xta notata ꝑ glo. in pͥma regula de re gulis iuris libro ſexto. ⁊ pro hoc in ea pitulo licet hely. de ſymo. Itē facit glo in. c. dudum. ¶ Ad tercium argumen tum ꝙ vbi non fuit inſtitutio non ca vit deſtitutio. ⁊cͣ. Reſpondeo ꝙ illud ꝓ cedat reſpectu tituli nō autem reſpectu poſſeſſionis. quia exquo habebat poſ ſeſſionē ⁊ ab ea fuit deiectꝰ ſatis pōt ſe re integrari ad ſuam poſſeſſionē vt etiā vult tex. in dicto.§. patet. ⁊ ibidē dat rō nem ¶ Ad quartū argumē. de le. ij.§. qͥ dam. ff. de interdic. de qua videt̉ facere

feſtū Iohan. an. in additꝭ. predicta dico ꝙ nō pōt ꝓcedere nec debet intelligi in cāu noſtro qꝛ ſi haberet ānexam cauſā ꝓprietatis eſſet contra cle. iſtaꝫ. de cau. poſſ. ⁊ ꝓprieta. vbi p̄ſuppōitur ꝙ poteſt ſuſpenſo petitorio ꝓcedi ī ſolo poſſeſſo rio que verba clare inducunt ꝙ etiam in beneficialibus ſeꝑata eſt cauſa ꝓpri etatis ⁊ cauſa poſſeſſionis ad ideꝫ tex. de reſcriptꝭ. ex ꝑte. de reſtitutꝭ. ſpoliato. cū ad ſedē. cū ſimili. ⁊ alia iura ſupra ꝓ hac ꝑte allegata ſic intelligo ergo illaꝫ quādo quis nomine ꝓprio non vt re ctor eccleſie agit vt interdicto de locꝭ. ſa cris vel religioſis qꝛ cū illa non ſint in bonis alicuiꝰ vt inſti. de reꝝ diui§ nul lius nō pōt quis dicere ſe illis ſpolia tum niſi probet titulū. Sed nos loqui mur qn̄ petit reſtitutiōeꝫ vt rector ⁊ ad miniſtrator eccleſie quo ca̓u licite poſſi oet ⁊ preſumi debet licita poſſeſſio exqͦ clericus eſt vt poſſidebat. de p̄ben. cuꝫ ſcd̓m ⁊ sͣ. plene dixi. ¶ Ad qͥntum ar. ꝙ beneficiū ratione tituli debet iudica ri tanqͣꝫ res incorporalis. et ſic debet re quiri pacientia domini in adquiſitiōe dico ꝙ bn̄ficium eſt quoddā corꝑale ⁊ eo ip̄o ꝙ habet corpus eccleſie pōt rōe illius adminiſtrationis al̓s poſſeſſiōiſ adminiſtrare. veniūt enī alia ꝑ viaꝫ ac ceſſorij vt in dicto c. ꝑ venerabilē. qui fi ſint le. hinc videmꝰ ꝙ expulſus a corpo re ecc. eſie iuriſdictionē nō exercet ⁊ ſpe ciale in expulſo ep̄o. vt no. in cle. i. de fo compe ad predicta facit licū arrogaue ro. ff. de p̄carꝭ. ⁊. l. arrogate. ff. de adoptꝭ. ⁊ quod noͣ. Inno. in. c. in pn̄tia. de ꝓba. ⁊ gl. xix. q. vltima. ſiqua mulier. ¶ Itē poſſit hic haberi pacientia poſſidendi ip̄m beneficiū abſqꝫ ſcientia ſuperioris iuxta no. per Inno. in dicto. c. bone. el. ij de poſtu. p̄la. ¶ Ad vltimū ar. de. c. ꝯſti tutus. de fi. preſbi. dico ꝙ non facit ibi enī ſi bene ponderet̉. dicit ꝙ petēs reſti tutionē debeat iuſtificare poſſeſſionem ſꝫ admittit̉ exceptio defectus ꝓprietatꝭ. obſtat tn̄ aliqualiter inqͣꝫtū nō fit incō tinenti reſtitutio ꝓbata nuda poſſeſſio ne. ſꝫ rn̄deo ꝙ illud capitulū multiplicit̓ intelligit̉ vt ibi noͣ. Inno. ⁊ Io. an. aliqͥ vero intelligunt qd̓ ibi fuit actū petito rio ⁊ poſſeſſorio. alij ꝙ poſſeſſorio ſꝫ op ponebat̉ notorius defectus ꝓprietatis qd̓ ſi verū eſſet nō debet fieri reſtitutio vt ſupra dixi vel ſi nō erat notoriuſ de fectus oꝑtet intelligi ꝙ ille actor de iu re ſuo cōfidens conſenſit vt diſcuteret̉ illa exceptio. ſimile in. c. i. de reſtitu. ſpō liato. vel hoc fecit papa vt euiteretur circuitus ſed alius iudex hoc nō potu iſſet alias autem ſi illud capitulū intel ligeretur reſpondetur prout iacet. aꝑte eſſet contra capitulum in literis ⁊ mul ta alia iura ſupra allegata quod non eſſet dicendum imo iura iuribus ſunt concordanda de elect. cum expediat. li. ſexto. ⁊ hoc de primo dubio dictum. Ad ſecundum dubium quod eſt an pe tenti reſtitutionem beneficij obſtet ſpō tanee renuciationis exceptio arguitur pͥmo ad partem negatiuā ꝙ non obſtet vt videtur de hoc caſus expreſſe in ca pitulo ſollicite de reſtitu. ſpolia. ibi pa pa mandat inquiri quo tempore facta fuit renūciatio ⁊ conſtitutio facta poſt ſpoliationeꝫ mandat ante omnia reſti tione fieri ſꝫ in caſu noſtro p̄ſupponitur ꝙ iſte titius renunciauit ſpoliatus ex iſtens ergo non eſt renunciationis ex ceptio admittenda. ¶ Secundo ꝓbat̉ ratione petenti reſtitutionē non obſtat exceptio defectus proprietatis vt in. c. in literis de reſtitu. ſpoli. ⁊ in capitulo litteras. eodem titu. cum ſi. ſed renunci atio facta poſt renunciationem concer nit defectum proprietatis duntaxat. n̄ autē poteſt referri ad poſſeſſionē quaꝫ nō habebat et noͣ. in dicto capitulo ſol licite. ergo non debet admitti cōtra pe tentē reſtitutioneꝫ. ¶ Tercio ad idem inducitur capituluꝫ ſuper ſpoliatione de or. cogni. vbi generaliter videtur ꝙ conuentus ſuꝑ ſpoliationē non eſt ad uerſus reſtitutionē petentē ſi cum con ueniat aubiendus niſi ſuper poſſeſſiōe ſed huius renūciationis poſt ſpoliati onē exceptio nō ꝯcernit poſſeſſionē vt ſupra dixi ergo non eſt ip̄am ꝓponens ante reſtitutionē audiendus. ¶ Quar to arguitur ⁊ alit̓ renūciatio beneficij facta nō in manibꝰ ſuperioris qui po teſt inuitum deſtituere non valet vt in capitulo quod in dubijs ⁊. c. admonet et in. c. niſi. cum pridem de renuncia. ſꝫ in themate noſtro non preſupponitur renunciationē fuiſſe factam in manibꝰ

ſuꝑioris ergo tanqͣꝫ nō preiudicās etꝭ. reſpectu ꝓprietatis nō eſt admittenda. Nec obſtat ſi dicat̉ eā preiudicare quo ad renū̓ciationē qꝛ vt dicit hoſti. in di cto. c. qd̓ in dubijs. hoc nullo iure ꝓba tur. qn̄qꝫ enī ſuperior cōſentit ad nihil valet talis renuciatio qꝛ nō pōt diſſol ui illud vinculū qͦ obligatus ē eccleſie ſine licentia ſuperioris vt in dicto. c. ve niens. facit. l. legatus. ff. de offi. p̄ſi. vbi bonus tex. pro dicto Hoſti. ¶ In ꝯtra rium ꝓ parte affirmatiua ꝙ talis exce ptio obſtet videt̉ pͥmo ꝓbari in dicto. c. ſollicite. de reſti. ſpoli. ⁊ licet ſupra indu xerim illud capitulū ad ꝑteꝫ negatiuā tn̄ nūc induco aliter. ibi enī papa repel lit exceptionē ſpontanee renuciationis qn̄ ꝯſtat interceſſiſſe poſt ſpoliationem reddens cauſaꝫ quia nō preſumit̉ ſpō tanea. Si ergo pro certo ꝯſtaret eā eſſe ſpontaneā admitteret̉ a rōe ceſſāte qd̓ eſt validū in iure. xvi q. i. generaliter. ⁊ in. l. generaliter. C. de ep̄i. ⁊ cleri. ſꝫ ī the mate noſtro p̄ſupponit̉ ꝙ fuit ſpōtanea ſicut in ꝯſimili dicimꝰ ꝙ ꝯtra p̄ſumptio nem iuriſ ⁊ de iure admittit̉ ꝓbatio in ꝯtrariū ꝑ ꝯfeſſionē ⁊ ſic ad ꝯſequendaꝫ reſtitutionē beneficij nō ſit neceſſe ꝓba re titulū nec aliter iuſtificare poſſeſſiōꝫ ex titulo cū nullū habeat. ¶ Secundo videt̉ ꝓbari ſi vis nō inferat̉ legitime cle. vnica. de cau. poſſ. ⁊ ꝓprie. vbi dicit̉ queꝫ poſſe nō ſolū a pͥncipio agere poſ feſſorio ſꝫ etiāſi intentauit petitorium ⁊ poſſeſſorium ſuſpendet̉ petitoriū a ſe et ab aduerſa ꝑte intentatu ⁊ ꝓcedere in poſſeſſorio ſolo ⁊ nō verbuꝫ ſolo. exclu dit ergo prorſus petitoriuꝫ ar. c. i. ⁊ qd̓ ibi no. de here. li. vi. nō ergo eſſet ſolum poſſeſſoriū ſꝫ haberet annexā cām ꝓpri etatis vel ſi haberet iuſtificaret poſſeſ ſionē ex titulo nā in ſolo poſſeſſorio qͥs nō artatur ad ꝓbandū niſi poſſeſſionē ⁊ deiectionē. l. i. in pͥn. ⁊.§. interdu. ff. de vi. ⁊ vi ar. ⁊. l. is qui deſtinauerat. ff. de rei vendi. ¶ Tercio hoc videt̉ aperte ꝓ bare etiam in beneficialibꝰ in. c. conſul tationibꝰ. de offi. delega. vbi aperte tex innuit ſufficere probare poſſeſſioneꝫ et deiectionē. ¶ Quarto eleganter facit c. ex inſinuatione de ꝓcurato. maxime in fi. vbi papa mandat executioneꝫ be neficij eo ſolo probato ꝙ ad ſentenciaꝫ latam cum procuratore reuocato fue rit facta ſpoliatō ⁊ ꝙ reſtitutione facta inquiri debet de inſtitutione canonica ¶ Quinto facit. c. conquerente. de r̄ſti. ſpol̓. vbi ante omnia mandatur reſtitu tio etiamſi pͥus epiſcopus pretendens mixtaꝫ cauſam ſpoliauit ſine ordine iu diciario ⁊ poſtea debꝫ contendi de cau ſa legitima. Fortiuſ ergo quando pͥua ta perſona ſpoliauit. ¶ Sexto ⁊ vltīo faciunt omnia fere iura que habent̉. ij. q. ij. ⁊. iij. q. i. per totum que indiſtincte mandat prius reſtitutionē legitimam fieri in beneficialibus ⁊ alijs quaꝫ de aliquo obiecto diſcutiatur quia nō de bet litigare. ſpoliatus nec nūdus ꝯten oere nec inermes minime proponere d̓ reſti. ſpoli. frequens. li. ſexto. ¶ Ad ſolu tionem huiꝰ dubij chriſti eiuſqꝫ matris nec non ⁊ deuotiſſimarum virginum Agathe ⁊ Lucie ſuffragio humiliter ī uocato condeſcendenſ. ſciendū ꝙ varij varia ⁊ varijs locis confuſe ⁊ diminū te ſcripſerunt ſuper hoc articulo. Ego autem attingēdo materiam etſi n̄ ꝓfundius ſaltem clarius ceteris eam ſub quatuor pertingam opinionibus. Prima opinio habet titulum eſſe ꝓbā dum licet agatur poſſeſſorio ꝓ hac opi. faciunt iura allegata pro contraria ꝑ te maxime regula pͥma de regulis iurꝭ. li. vi. et hanc opi. refert Archidiaco. in .§. patet. iij. q. i. et. c. eum qui. de eo qui mitti. in poſſeſſi. li. vi. Sed huic opinio. vehementer reſiſtit tex. in dicto. c. ī litte ris. et. c. item quis. eodē titu. et alia iu ra ſupra allegata ad partem negatiuā Unde hec opi. a docto. non recipitur. ¶ Secunda opinio eſt quando ad in ſtantiam rei conuenti nō ſit neceſſe oſtē oere titulum vel colorem poſſidēdi an te reſtitutionem nec ſpolians pōt de hoc queſtionem referre ſed iudex ex of ficio ſuo antequam reſtituat debet ſe d̓ titulo informare etſi de titulo legitime conſtat vel ſaltem per probabilem pre ſumptionem debet eum reſtituere. Si vero nihil conſtat de titulo reſtitutōeꝫ non faciet. ¶ Ex hoc infertur ꝙ ſi ꝓpo nat beneficium eſſe reſeruatum iudex ex officio de hoc cognoſcere poteſt an tequam reſtitutionē faciat ⁊ hanc opi nionem tenet Lap. de caſtill̓. ſua alleg.

catione. xxv. ⁊ ſic dicit viua voce ſe au diuiſſe a Iohan. cal. in. c. ex parte. de re ſtitu. ſpolia. ⁊ dicit ꝙ hoc firmabat pro vera concluſione hanc eandē tenꝫ bar in cle. i. de cau. poſſ. ⁊ ꝓprieta. ⁊ ſic fuiſſe obtentū in palatio apoſtolico qꝛ ī iſtis nō dat̉ poſſeſſio ſine titulo vt dicta re gula prima. de regulis iuris in vi. ¶ Sed ex hac ratōe infert ꝙ etiā ad inſtā tiā partis tenet̉ iuſtificare appellatiōeꝫ qꝛ licet conuentus ſuper ſpoliatiōe nō audiatur ſuper proprietate audit̉ cum volens ſe defēdere ſuper poſſeſſorio et ꝓponere poteſt ꝙ aduerſarius non ꝓ bat poſſeſſionē vt in. c. olim. el primo. et olim. el. ij. de reſti. ſpoli. facit. c. fi. de ordi cog. ¶ Tercia opinio habet vt nec ad inſtantiā aduerſarij nec iudicis officio teneat̉ ſpoliatus probare titulū vel iu ſtificare poſſeſſionē ſed ſufficit docere de ſola poſſeſſiōe per dictū. c. in litteris. debet enī iudex excludere aduerſariuꝫ in odiū ſui ⁊ actorē reſtituere ⁊ poſtmo dum ſuo ſi voluerit poterit inquirere ſi cut ſeruat̉ in ſil̓i in. c. cū nobis. de elect. facit. c. ordinarij. de offi. ordi. lib. vi. vbi iudex ex officio inquirit de titulo ꝯtra poſſidentē. Hanc opi. tenuit recolende memorie dominus meus do. Frāci. de ſabarell̓. olim cardinalis florentinus ⁊ hanc opi. aliqualiter ſentit Innocꝭ. in dicto. c. ex parte. de reſti. ſpo. vbi reuocā do qd̓ dixit in. c. in litteris. dicit cancͣui cum poſſe petere reſtitutionē iure cano nicali dato ꝙ nō probet euꝫ poſſeſſorē fuiſſe ingreſſū auctoritate ſuꝑioris. vl̓ exercuiſſe aliquē actū ꝓportionabilem canonico duntaxat ſed ſatis ꝙ doceat ſe exercuiſſe aliquē actū vt canc nicum animo adquirendi quaſi poſſeſſionem iure canonicali ſcientibꝰ illis quoꝝ in tereſt. alibi autē vt infra dicā. aliter ſen tit ideꝫ Inno. huic opi. videt̉ obſtare. c. ad decimas. de reſti. ſpoli. ⁊ regula.i. de regū. iuris. li. vi. ſed infra plenius attī gam. ¶ Quarta opi. videt̉ eſſe cōis ha bens ꝙ nō teneat̉ ꝓbare titulū ſed de bet iuſtificare poſſeſſionē ex titulo ſiue aliter tolerare ⁊ hāc opi. ſentit glo. licet nō multū aꝑte ī cle. i. de cau. poſ. ⁊ ꝓpri ⁊ eā allegat totus mūdus. Sꝫ Io. an. opi. ſuā circa hāc materiam melius de clarauit quā alibi in additꝭ. ſpe. in ti. de reſti. ſpo. ſuꝑ ℟ica īmediate poſt pͥn. et ibi apertiſſime firmat ꝙ vbi non cōſtat petentem non habere iuſ audit̉ petēſ re ſtitutionē ſꝫ haberꝫ iuſtifica̓e poſſeſſiōꝫ et hanc opi. tenet Pau. ī dicta cle. vna. et do. An. in dicto. c. in litteris ſed ī mo do iuſtificandi varie ſunt oꝑi. vt refert Iohan. an. in addi. preall̓. ¶ Quidam dicūt petentē reſtitutiōeꝫ ꝓbare debere titulū pͥmo aſpectu legitimū. nō enī ve nit in poſſeſſorio omē qd̓ requirit peti toriuꝫ ſil̓e in mr̄imonio carnali in qͦ pe tens reſtitutiōeꝫ nō artat̉ ad ꝓbandū titulum neceſſario ꝯcludentē ſꝫ ſatis ē ꝙ ꝓbet mat̓moniū legitimū ex cōſenſu nec admittunt̉ exceptiōes defectū ītrin ſecum ꝯcernētes vt noͣ. in. c. ex ꝑte. ⁊. c. litteras. ⁊. c. ex tranſmiſſa. de reſti. ſpoli ⁊ ſatis videt̉ hoc ſentire glo. in dc̄a cle vnā dū dicit aliud ē ſignificare poſſeſſi onē ex titulo ⁊ aliud agere petitorio. Alij dicūt vt ſatis ſit ei ꝓbare auctori tatē ſuꝑioris in poſſeſſionē inductā ad hoc vt reſtitutionē ꝯſequat̉ ⁊ hāc opi. tenet Innocen. in dicto. c. in litteris vbi videt̉ velle renūcians ius qd̓ habet in beneficio iuxta no. per gl. in. c. ſuꝑ hoc. de renunci. in ꝟbo cauſaꝫ. xvi. q. vi. ī vi in glo. ij. tenēt do. de rota deciſione. ccc. lxij. optime inducit̉ in ar. cle. ij.§. ſane. d̓ penis. vbi illa renuciatio metu extorta ꝑ captionē ⁊ detentōeꝫ ſeculariū poteſ tatem pronunciatur nulla ⁊ inducitur ibi caſus vt ibi no. cum ergo in illo ca pitulo ſollicite ꝯſtaret renunciationeꝫ īterueniſſe tam per ꝓbatiōes quaꝫ per cōfeſſionem partis vt patet ibi in tex. vbi tantū mandatur inquiri an preceſ ſerit ſpoliatio ⁊ ſic nō dubitatur inter ueniſſe eam quomodo fit illi reſtitutio eccleſie cum pacto tamē nullum iuſ ha berꝫ reſpectu proprietatiſ et ſic notorie ſecundum illaꝫ datur vicioſus ingreſ ſus contra capitulum ei qui iuit in poſ ſeſſionem et theorica cōmunis ē vt nū quam ſaltē in iſtis beneficialibus fiat reſtitutio cuꝫ īductio vbi aliaſ notorie cōſtat d̓ defectu proprietatis iuxta noͣ. per Innocen̄. et Iohan. and̓. ī capitulo conſtitutus de fi. preſbi. et in capi. cum eccleſia de cau. poſſe et proprieta ¶ Se cundo ego arbitror per hoc cōtrariuꝫ hanc cōmunem lect. reſtringendam vt

nō ꝓcedat qn̄ renunciatio fuiſſet facta etiā poſt ſpoliationē in manibus ſupe rioris tū qꝛ illa p̄ſumi debet ſpōtanea ar. l. nō eſt veriſimile. ff. qd̓ me. cā. ⁊ eoꝝ que noͣ. gl. in. l tranſactionē. C. de trāſ actio. tum qꝛ exquo ꝯſtat non habere ius in ꝓprietate nō debꝫ ſibi reſtitui be neficiū. licet enī talis renūciatio nō re feratur ad poſſeſſionē quā nō habebat ⁊ ideo poſſet agere ꝓ damnis ⁊ int̓eſſe tūc illatis tn̄ debet fieri reſtitutio bn̄fi cij ꝑ ſupradictā rationē. vnde in illo ca pitulo ſollicite nō ponderat̉ int̓uentuſ ſuꝑioris. ſicut in. c. accepta. ⁊ ſic videt̉ ꝙ in dicto. c. ſollicite nō fuit facta renū ciatio in manibꝰ ſuperioris. qn̄ aūt fit renunciatio beneficij non in manibꝰ ſu perioris nō perdit ius qd̓ habebat in beneficio. imo talis renuciatio non te net iuxta noͣ. per docto. in. c. ꝙ in dubijſ de renuci. ⁊ in. c. qͣꝫto. de reſtitꝭ. ſpoli. nec etiā ſuperior in caſu huiꝰ. c. ſollicite po tuiſſet illā ratam habere. qꝛ. c. in dubijſ loquit̉ ſponte qn̄ in manu laycali ſꝫ in caſu noſtro nō apparet ꝙ in manu lay cali. ¶ Item quia fuit facta poſt ſpoli atione ⁊ ſic nō p̄ſumitur ſpontanea vt ibi. ideo ad nihilum valet illa renūcia tio nec qͦ ad ꝓprietatē nec quo ad poſſeſ ſioneꝫ merito talis exceptio nō debuit admitti. ⁊ ſuꝑ hoc dico Io. an̄. pꝰ Goff. nō bene dicere inqͣꝫtum dicit ꝙ renunci atio illa nō preiudicet renucianti quo ad poſſeſſoriū preiudicat tn̄ quo ad pe titoriū ꝑ dictū. c. qd̓ in dubijs. ⁊. c. acce pta. hoc enī dictū nō ꝓcedit qꝛ aut int̓ uenit auctoritas ſuꝑioris ⁊ debet p̄iu dicare. aut nō interuenit ⁊ nō debet p̄ iudicare vt. sͣ. dictū eſt. ⁊ pro hoc hr̄ cla re intellectus illoꝝ iuriū ⁊ nulluſ rema net ſcrupulus. ¶ Et infero nunc ad ſo lutionē noſtri ſecundi dubij. dico enim aut hec renunciatio iſtius fuit facta n̄ in manibus ſuperioris ⁊ ea nō obſtāte poteſt peti reſtitutio qꝛ per talē renūci ationē licet ſpontaneā nō perdit iuſ qd̓ hēbat in beneficio iuxta noͣ. in dicto. c. qd̓ in dubijs. ⁊ ī. c. qͣꝫto. quo ad ſe. qꝛ nō potuit a ſe abdicare beneficiū vt nota tur in iuribus preallegatis. ⁊ facit. l. le gati. ff. de offi. preſi. Aut renūciauit in manibus ſuꝑioris ⁊ tunc ſi de ea noto rie ꝯſtat exceptio licet non fundet intē tionem excipientis qꝛ ſuperior ex renū ciatione beneficij nō debꝫ reſtituere bn̄ ficium ei qui nullum ius notorie habꝫ arg. c. cum nobis. de electi. ⁊. c. quoniaꝫ de fil̓. preſbite. ⁊ quod notatur in dicto capitulo conſtitutus. poterit tamē age re ad damna ⁊ intereſſe tunc illata vt noͣ. Innocentius in dicto capitulo ſuꝑ hoc ſuperior tamen ſi conſtat de ſpolia tōne non vebet ſpoliatorem dimittere ī poſſeſſionē beneficij ſed ſupplendo ex of cio illum ſpoliare ⁊ licite alteri confer re de prebendis. de multa. Aut nō con ſtat notorie de renunciatione ⁊ tūc nō obſtat exceptio tanqͣꝫ concernens defe ctum proprietatis vt in dicto capitulo in literis de ordine cognitꝭ. capitulo fi nali cum ſimilibꝰ. Et per hoc ſatis patꝫ reſponſum ad omnia ſupra allegata in contrarium niſi ad arg. a contrario ſen ſu ſumptum ex capitulo ſollicite. Dam ſi ibi ponderatur ꝙ non fuit ſpōtanea ergo ſi conſtaret de ſpontaneitate ſicut preſupponitur in themate noſtro obſta ret obiectum ⁊ videtur argumentuꝫ ſa tis vrgens. ¶ Sed reſpondeo duplicit̓ Primo quo ad argumnēta a contrario ſenſu non vrget quando reperitur con trarium in iure vel reſultaret. clarum enim in iure eſt ꝙ vbi notorie conſtat de defectu proprietatis debet fieri reſti tutio in iſtis beneficialibuſ ⁊ vbi noto rie non conſtat non debet admitti exce ptio defectum ꝓprietatis concernēs vt .sͣ. pleniſſime dixi. ¶ Secundo poteſt reſponderi ꝙ conſideratur ibi ꝙ nō fu it ſpontanea ad maiorem exaggeratio nem duo tituli impediebāt illā excepti onē admitti. Prima quia concernebat defectū ꝓprietatis vt. sͣ. dixi. Secunda quia preſumitur talis renūciatio poſt ſpoliationem facta nō ſpontanea debꝫ enim reduci illud capitulum ad alias iuris regulas īdubitatas et hoc quo ad ſecundū dubium. ¶ Ad terciuꝫ qd̓ fuit ¶ Utꝝ crimen notorium beneficij priuatione dignum excludat ipſius be neficij reſtitutionem petentem. Arguo pͥmo ad partē affirmatiuam ⁊ ſic noto torius criminoſus eſt ſuſpenſus ſatis qͦ ad ſe vt in. c. fi. de coha. cleri. ⁊ mul̓. et amplius ſine diſpenſatiōe admīſtrare non poteſt. de temp. ordi. c. fi. ergo non

Ēt petere reſtitutiōeꝫ beneſicij cū nō p̄t in eo adminiſtrare in. c. fi. de cleri. exco. mi. vbi dicit̉ excoīcatum cligi nō poſſe ꝓ eo qꝛ ad ſuſceptiōem eligit̉ a quoruꝫ ꝑceptōe eſt pͥuatus non ergo debet iſte notorius criminoſꝰ audiri cū nō pōt in dicto beneficio adminiſtrare. ¶ Secun do de hoc videt̉ caſꝰ in. d. c. ad petitio nem de accuſ. vbi proceſſus agitatꝰ cō tra illū abbatē erat nullus ꝓpter iudici ariū ordinē non ſeruatū. ſed quia ꝯſta bat de criminibꝰ illius noluit illū reſti tuere ſed voluit cum manere priuatum ¶ Ad idem facit. c. ſi ꝯſtiterit eo. ti. ſcd̓m vnū intellectū vbi admiſſa fuit exceptō criminis contra petentē reſtitutiōem. li cet non īduceret pͥuatiōem tituli ip̄o fa cto ¶ Tertio arguit̉ ſic iſte ꝓpter noto rietatē criminis. dꝫ incōtinenti pͥuari d̓ accuſa. euidentia ij. q. i. manifeſta ⁊.c. lo tarius facit. c. qm̄ de fili. p̄ſbi. ergo for tius dꝫ ſibi r̄ſtitutō denegari qꝛ turpit̉ cijcit̉ quaꝫ non admittit̉ de iureiutā ꝙͣ ad modū. et maxime hoc ſeruari dꝫ ī iſtl. cuidentialibꝰ vt euitet̉ circuitꝰ de reſcri ptꝭ. cle. auditor crimīoſo ⁊ nō patēt por te digītatꝭ. d̓ ex. pre. īter dilcos ⁊ ī regl̓a infamibꝰ de re. iurꝭ. in vi. ¶ Quarto ꝓ hac ꝑte facit. c. ſignificaſti de adult. vbi patet ꝙ ꝯtra ꝯiugē petentē reſtitutiōeꝫ admittit̉ exceptio adulterij ⁊ hoc ad ꝑ tem affirmatiuā. ¶ Ad partē ꝟo nega tiuā non arguo qꝛ ſatis patebūt argu menta ex ſolutione quā ſtatim ſubijciā In hoc articulo r̄perio do. An. in. c. itē cū quis de reſti. ſpo. expreſſe tenētē iſtā ꝑtem ⁊ idem ſentit in. c. ſi ꝯſtiterit preal. non tamen mouetur per oīa ſupͣ dicta. ſed allegat dūtaxat. c. ad petitiōem ⁊. c. ꝯſtiterit de accu. ¶ Reſtrīgit tamen hͦ dictum in beneficialibꝰ. mihi tamen hͦ dictū nō placet dum ſcriberem ſuper. c. Item cum quis. et hic inſero ea que ibi ordinarie dixi. ¶ Moueor primo quia quātūcūqꝫ quis ſit criminoſus niſi cri men inducat priuatiōem ipſo facto lici te tamen tenꝫ beneficiuꝫ anteqͣꝫ pͥuet̉ ꝑ ſententiam Ham ⁊ poſſet ſecum ante ſē tentiam diſpenſari hoc eſt noͣ. dictū In no. in. c. cum noſtris de conceſſ. p̄ben. Ętſi diſpenſetur iuſte tenet anteqͣꝫ pͥue tur vt ibi dic̄ Inn. Si gͦ iuſte tenebit. ī iuſte fuit ſpoliatus et per violentiaꝫ. gͦ dꝫ reſtitui̓ in priſtinū ſtatum cum ſibi ꝯ petet ius prelature āteqͣꝫ pͥuet̉ nec exce ptio huiꝰ crimīs ē admittēda hͦ tꝑe nō clidens actiōem in iudicio deductā. ex ceptio enī dꝫ eſſe talis qd̓ excludat acti onē. l. i. ff. de excep. c. a nobis de exceptꝭ. de or. cogni. c. ij. ſꝫ exceptio huiꝰ crimīs non excludit hoc īterdictū ne reddat pe tenteꝫ incapacē. qꝛ p̄ſuppoſito ꝙ crimen appoſitū ſit veꝝ. nihilominꝰ manet ī iu re ſuo. nec pōt dici ꝙ debeat pͥuari exee ptione ꝓbata. qm̄ exceptio nō pōt opea ri hunc effectu p̓uatiuū. ſolū enī de ſua natura operat̉ effectu excluſiuum vt ꝓ batur in. c. ij. de ordi. ꝯgni. ⁊ optime ad materiā nr̄am facit. c. ſuꝑ his de accu. vbi crimē ꝓbatū ꝑ viā exceptiōis ꝯtra clericū nō operat̉ facultatē pͥuandi euꝫ ſuis beneficijs ſed dutaxat operat̉ ele ctionē electi ¶ Quīimo plus dico ꝙ etꝭ. ſi ageret̉ petitorio non deberet admitti exceptio criminis ſi nō inducit pͥuatio nē ip̄o facto vt noͣ. per ratiōem ſupͣ dc̄aꝫ concludit Innoc. in. c. inter dilectos de exceſ. p̄la. nec ratio notorietatiſ facit di ctā ratiōem ceſſare ar. viij. q. iiij. nōne Itē huic ſnīe aperte fauet tex. in c. fi. de or. cogni. vbi dicit ꝙ ꝯuentꝰ ſuꝑ r̄ſtitu tione. nō eſt aduerſꝰ reſtitutiōem peten tē niſi ſuꝑ reſtitutiōe audiendꝰ. ſubijci ens rōnem qꝛ reſtitutio q̄ petit̉ in hoc pͥ uilegiata dinoſcit̉ vt ip̄ꝫ ītentans. non cogat̉ ante reſtitutiōem ſuis ſpoliatori bus reſpondere Pondero ergo vniuer ſalē excluſiōeꝫ ſpoliantis ꝯtra reſtituti onem petentē. Ideꝫ vr̄ īnuere tex. in. d. c. Itē cū quis vbi criminis exceptio re pellit̉ īdiſtincte. aduerſꝰ reſtitutiōeꝫ pe tente̓. ad idē allego ij. q. ij. ⁊. iij. q. i. ꝑ to tū in qͥbꝰ iuribꝰ generaliter dicit̉. ꝙ an̄ oīa etiā crimina tractanda reſtituendꝰ eſt ſpoliatꝰ. qꝛ allegant̉ notorie que nō ſūt de appel. conſuluit ⁊ iſte nō dꝫ litiga re ſpoliatꝰ. maxime ſuper crimine arg. optimum in. c. frequens de reſti. ſpo. in vi. vbi exceptio ſpoliatiōis quandoqꝫ competit etiam contra tertium ꝓponen tem crimina aduerſus ſpoliatū. ne ꝓpt̓ inopiam ſeu eius actionem ſuccumbat ⁊ ꝯtra ſpoliāteꝫ indiſtincte admittit̉ ex ceptio ſpoliationis. an̄ reſtitutiōꝫ. For tiꝰ ergo iſte ſpoliatꝰ qui preoccupabat iudiciū. n̄ debet poſſe excludi a petitiōe

reſtitutionis ꝓpter exceptionē criminis ꝓpoſitā a ſpoliatorē qui ē odioſꝰ ⁊ p̄ſu mitur venire ad excipiēdū ſeu crimina xponendū non bono zelo ſed ꝓpter īimi ciciam vt valeat beneficiuꝫ vſurpatum interim retinere vt dicit tex. in. d. c. Iteꝫ cum quis Sed multa ſtatuta ſūt cōtra ſpoliantem vt odioſū que ceſſant cōtra illos ar. in cle. vna eo. ti. ⁊ qd̓ noͣ. in. c. fi. de or. ꝯgni. ⁊ in. c. in lr̄is de reſtit. ſpō. ec multo forciꝰ nō dꝫ admitti exceptio cri minis ſi crimen non dicit̉ notoriuꝫ ſed manifeſtuꝫ vt eſt tex. no. in. c. quia ſuſpe cti iij. q. v. ¶ Et aduerte quia intelligo ꝙ capiendo manifeſtum pro notorio ſic̄ intelligit ibi glo. in ver. manifeſtuꝫ atqꝫ notoriuꝫ crimen non ob. petenti reſtitu tionē ⁊ illā glo. videtur ſequi Archi. al legando ꝓ ꝯcordia allegata per Inn. ī c. īter vilectos de exceſ. p̄la. ¶ Sed nun qͥd iudex ex ſuo officio pōt illu pͥuare ꝓ pter notorietatē criminis deferēdo re ſtitutionē. puto ſic dicēdum. ꝙ aut vult pͥuare ſuꝑ eadē inſtantia iā inchoata ī cā reſtitutiōis ⁊ aliꝰ iud̓x ⁊ papa hͦ nō pōt qꝛ ad hoc nō fuit actū nec agi pōt ⁊ ſnīa dꝫ eſſe ꝯformis petitiōi vt in ſil̓i noͣ. dicit Io. an. poſt ꝯpoſt. in. c. mādatū de reſcrip. Aut vult ꝓcedere oīno ex oſ ficio ſuo extra inſtātiā. et tūc ſi eſt noto riū facti ꝑmanētꝭ. ita ꝙ nullo modo poſ ſit negari qd̓ de facili nō ꝯtingit. et tūc poterit iudex ſentētiare al̓s pͥuare. qꝛ ī hoc notorio nulla exigit̉ ꝓbatio vel ſo lēnitas in ꝓcedendo vt in. c. euidentia de accuſa. ⁊. ij. q. i. manifeſta ⁊.c. qm̄ de fi. p̄ſbi. ⁊ noͣ. ꝑ Inn. in. c. ex ꝑte primo. d̓ ver. ſig. fruſira enim hoc caſu fieret r̄ſti tutio ⁊ audiet̉ eam petens cū incōtinē ti veniret pͥuandꝰ ⁊ circuitꝰ euitādꝰ eſt. maxīe in iſtis bn̄ficialibꝰ de reſcrip. cle. auditor. et reſpectu ſuꝑioris ceſſat odiū ſpoliatiōis. et iſte p̄t eſſe caſus in. c. ad petitiōeꝫ de accuſa. ⁊ ꝑ hoc ſit reſpōſuꝫ ad illud. c. vbi papa hoc idē fecit ex ple nitudine ptātis vt ibi nō. glo. Aut non eſt tale notoriuꝫ ⁊ tūc cū exigant̉ ꝓbati ones vt in. c. ſic̄ de re iudi. ⁊ ꝑ glo. in pre alle. c. manifeſta. ⁊ defenſio ex ꝑte rei. fa cit qd̓ noͣ. in. c. i. de offi. dele. in vi. debet ante omnia fieri reſtitutio quia nec nu di contendere ⁊cͣ. et quia ſpoliatus per p̓uatuꝫ habet pͥuilegium ne exigat̉ per ſnīam iudicis ante reſlitutionē vt ī di cto. c. frequēs. ad. c. ſi ꝯſtiterit de accu. quod facit pro ꝯtraria ꝑte. dico ꝙ hͦ nō ꝓbat ad quod inducit̉ Intelligit̉ eniꝫ multipliciter vt ibi noͣ. nō enī pōt ītelli gi in delicto notorio. ⁊ ſatis colligit̉ ex tex. ibi ſi ꝯuētꝰ fuerit ⁊cͣ. ⁊ qͥdā ītelligūt illū tex. ꝙ ideo ꝯtra petēteꝫ reſtitutiōeꝫ admittutur illa crimina. quia ibi facta fuit ſpolatio poſt ſnīam pͥuatiuā lataꝫ ſuꝑ illis criminibꝰ. vel ſcd̓m alios age bat̉ poſſeſſorio. ille de ſua īnocentia cō fidenſ fuit ꝯtentꝰ vt pͥus diſcuciant̉ cri mina obiecta ar. c. i. de reſti. ſpo. al̓s aūt cū ibi crimina nō eſſent notoria de dire cto eſſet ꝯtra illud. c. Itē cum quis. vel deducēda eſt illa decre. ad diſtinctioneꝫ quā ſupra formaui ⁊cͣ. ¶ Hūc reſpōdeo ad illa ꝯtraria ſupͣ formata. ¶ Et pͥmo non ob. pͥmuꝫ arg. quia exquo nō eſt pͥ uatus licite petit reſtitutiōem ratione cituli quem habet. nam poterit aliꝰ ad miniſtrare donec pͥuetur vel ſecum di ſpenſetur. et. c. fi. de cle. excō. loquit̉ d̓ eo qui de nouo adquireret beneficiuꝫ. qd̓ non poteſt. exquo eſt ſuſpenſus. ⁊ ideꝫ in notorio criminoſo. nō enim valeret e lectio de eo facta vt in. c. cum in cunctis de elec. non ob. arg. ſcd̓m quia ſatis ſu pra reſponſū fuit. ¶ Ad tertiū ꝟo dicē oum ꝙ licet poſſit priuari. cū anteqͣꝫ prī uetur nō poſſet exceptio obijci. quia nō elidit actionē vt ſupͣ plene dixi et quis ille ſpoliator tanqͣꝫ odioſus non eſt au diendus. ¶ Ad quartū arg. de. c. ſigni ficaſti Reſpondeo ꝙ crimen adulterij ī ducit pͥuationeꝫ ip̄o facto vnde poteſt ꝯiunx ſua auctoritate aliuꝫ repellere vt noͣ. glo. ij. in. c. fi. de adul. ſentit Inno. in c. inqͥſitioni de ſen. excō. facit. c. agatoſa xxvij. q. ij. ⁊. c. dixit xxiij. q. i. Et hec ſuffi ciant quo ad tertium membrum ¶ In quarto et vltimo dubio quod fuit vtꝝ habens patrimonium ⁊ beneficium ec cleſiaſticum valeat recta conſciētia ſal ua. conſeruato patrimonio. de beneficij redditibꝰ vitā ducere arguitur ¶ Pri mo ꝙ nō ⁊ videt̉ de hͦ caſus in. c. fi. xvi q. i. in fi. vbi dic̄ tex. ꝙ qui bonis parē tum ⁊ opibus ſuſtētari poſſūt ſi quod paupeꝝ eſt accipiūt ſacrilegiū ꝓfecto ī currunt et committunt. et ꝑ abuſioneꝫ taliū iudiciū ſibi manducant ⁊ bibunt

⁊ ꝑ eadē verba loquit̉ tex. in. c. clericos i. q. ij. ad idem. c. paſtor eccleſie His qͥbꝰ ſua ſufficiūt non debet aliquid erogari habenti dare nihil aliud eſt qͣ ꝑcrdere. nec illi qui ſua poſſident dari ſibi aliqͥd volūt fine graui peccato ſuo. vnde pau per vicarius erat. Ad idem. c. cū qͥs eꝯ. cā 7⁊. q. vbi inter cetera dicit nō ē meum dicere quale peccatū cibis pauperuꝫ p̄ ſumēdū ſuſcipiūt ꝑ eccleſiā ſuaꝫ iuuare xprijs facultatibꝰ debuerāt ſuis expen ſis inſuꝑ grauant ⁊cͣ. vel ibi. vbi ponūt̉ multa bona verba ad materiā ſaciēcia ¶ Scd̓o videt̉ ſingulariter ꝓbari ꝑ tex no. et quaſi ſingularē in materia i. q. ij. ſacerdos vbi dicit̉ ꝙ clerici pauperes ſiue ex facultate ſiue ex ꝓpria volūtate licite viuūt de boniſ eccleſie. qꝛ ad ea ac cipienda nō cupiditas cos ducit. ſꝫ vi uendi neceſſitas cogit. ⁊ ſingulariter ſb̓ iūgit ꝙ de talibꝰ clericis videt̉ dicere a poſtolꝰ ꝙ in ſacrario operāt̉ q̄ de ſacra rio ſūt edant ⁊ qui altari deſeruiūt cuꝫ altari ꝑticipent ⁊ vide ibi tex. qui laciꝰ ꝓſequit̉ hāc materiā Ad id ē optime vr̄ ꝯcordare tex. in. c. illi xij. q. i. vbi dicitur ꝙ illi qui tam infirmi ſunt vt poſſeſſiōi bus ſuis renunciare non poſſunt ſimul capiūt d̓ bonis eccleſie. ſatis ſ. ne pecca to illa retinēt. ⁊ ſic aꝑte innuit. ꝙ tūc dꝫ clericus de bonis eccleſie viuere qn̄ nō habet patrimoniū vnde viuat. Ad ideꝫ c. epiſcopus eccleſiaſticaꝝ ea. cā et. q. di cit̉ enī ep̄m habere eccleſiaſticaꝝ reruꝫ poteſtateꝫ ad diſpenſandum erga ōne qui indigent. ip̄e āt ꝑticipare pōt qͥbuſ libet ſi indigēt. ⁊ noͣ. illa verba ſi tamen indigent. qui ergo hꝫ patrimoniū non dicit̉ īdigere concor. c. cp̄s x. q. ij. ¶ Ter tio pͥncipaliter induco. c. ep̄us ⁊. c. tuis de p̄ben. ⁊ de reſcrip. pc ſtulaſti quibus cauet̉ ep̄m nō artari ad ꝓuidendū illis clericiſ qui ex ꝓprio patrimonio viuere poſſūt. ¶ Quarto arguit̉ ſic deputata largitiōe fideliū ad certu vſū. nō poſſūt ſalua ſedis ꝯpl̓ice auctoritate. ad aliū vſū deputari vt in cle. qꝛ ꝯtingit de. r̄li comi. ¶ Item quelibet res ꝯſtituenda eſt ad vſū deſtinatu de appel. ſuggeſtuꝫ et de iureiur̄. quanto. ſed bona eccleſie tradita ⁊ cōſeruata ſunt eccleſijs vt ex tis omnes indigentes ſuſtententur vt in. c. videtes vbi tex. optimus xij. q. i. et alijs. ꝯͣ. allegatꝭ. cū infinitis ſimilibꝰ. er go clerici habentes patrimoniū vn̄ vi tā ducere poſſūt nō. del ēt ꝑcipere de bo nis eccleſiaꝝ facit. c. ſicut xlv. di. nō enī bonaͣ tꝑalia. ſunt ſcruata eccleſijs vt ꝓ pinqui clericorū ⁊itent̉ ſꝫ vt inopes ſt̓ le uent̓ vt d. c. ep̄s. xij. q i. ¶ In ꝯtrariū ꝓ ꝑte affirmatiua ꝙ poſſit ꝓ redditibꝰ bn̄ ficij ꝯſeruato patrimonio vitā ducere. ī duco pͦ mo. c. fi. i. q. ij. vbi dicit̉ ꝙ clerici oēs qui eccleſie fideliter vigilant. qͥ de ſeruiūt ſtipendia ſuis laboribus debi ta. ſcd̓m ſeruicij ſui meritū ꝑ ordinatio nē canonicā a ſacerdotibꝰ ꝯſequāt̉ pō cerādū enī eſt verbū oēs includit ꝓfc̄o tā pauperes qͣꝫ diuites alias ad qͥd di riſſet omnes ¶ Itē ponderādū dicit ſti pendia ſuis laboribus debita dantur ergo ſtipendia clericis deſeruientibus nō ꝓpter indigentiā eoꝝ. ſꝫ ꝓpt̓ labores ſandos qͦs ſuſtinent. q̄ quidē rō vcrifi cat̉ taꝫ in diuitibꝰ qͣꝫ in pauperibus. di gnus eſt enī mercenariꝰ mercede ſua. ⁊ qui ad onus eligit̉. repelli nō dꝫ a mer cede. nec ligari dꝫ os bouis triturantꝭ de p̄ben. extirpande ⁊. c. fi. de magiſir. Sed dic qd̓ ibi ſentit ter. ⁊ glo. ꝙ dena rio fraudari nō debent in vinea dn̄i la borantes ⁊cͣ. ¶ Scd̓o arguitur ſic ep̄us viſitās eccleſias ſibi ſubiectas ſolitā pe tit ꝓcuratiōem ratione viſitationis vt in. c. cum ex officij de preſcrip. et ponde ra rationem illius. c. quia nemo cogit̉ ſuis ſtipēdijs militare Et quia ſecūdū Apoſtolum qui ſpiritualia ſeminat nō eſt magnum ſi temꝑalia metat Tertuꝫ eſt enim ꝙ quātūcunqꝫ ep̄us abundet licite petit procurationem. quia non dꝫ ſuis ſtipendijs militare. Si ergo ep̄us qui habet epiſcopatum ⁊ ipſius onera non tenetur viſitare eccleſias inferioreſ gratis vt ſeruiat expenſis ſuis. quāto ſortius clericus inferior non debet ob ligari ad ſeruiendum beneficio ſuo. cū redditibus ſui patrimonij. ſi enī cū oēs eccleſie ſūt vna eccleſia vij. q. i. nouatio nis. facit quod noͣ. in. c. cū apl̓ica de hiſ q̄ fiūt a p̄la. nō vr̄ ep̄us impendere offi ciū inferiori eccleſie cum redditibus e piſcopatꝰ. forcius nec clericus inferior cū redditibus ſui patrimonij. Ad ideꝫ c. cū ſecūdū apl̓ꝫ de p̄ben. qui altari ſer uit viuere debet de altari ⁊cͣ. vt ibi.

Tertio ꝓbat̉ ſic. clericꝰ hn̄s patrimoni um licite illud relinqͥt parētibꝰ vel pau peribꝰ diſtribuit et de rebus eccleſie vi tā ducit vt in. c. ſacerdos i. q. ij. ergo pōt a pͥncipio licite diſpenſare patrimoniuꝫ in ꝯſanguineos vel pauperes ⁊ viuere de bonis eccleſie. exquo illi debitū īpen dit famulatū. ita vid̓t̉ ꝙ poſſit illud pa trimoniū ꝯſeruare vt ſuis illud in futu rū relinquat vel neceſſitatis tꝑe coīcet eis ⁊ pauperibꝰ ⁊ viuere īteriꝫ de eccle ſia cui ſeruit. pro hoc dictum. c. habebat xij. q. i. vbi dicit̉ ꝙ xp̄us habebat pecu niā vt neceſſitatis tꝑe ſuis ⁊ alioꝝ ne ceſſitatibꝰ ſubueniret. ſic ergo iſte ꝓ tꝑe neceſſitatis poterit patrimoniū ꝯſerua re ⁊ de hoīs eccleſie ad ſuū vſū ꝑticipa re. ¶ Quarto deduco. c. qͣtuor ⁊. c. ꝯceſ ſo ⁊. c. de redoitibꝰ xij. q. ij. in qͥbꝰ dicitur ꝙ de bonis eccleſiaꝝ cathedraliuꝫ dn̄t fieri qͣtuor ꝑtes. quarū vna debet̉ cleri cis deẜuientibꝰ ſcd̓m eorū merita. ⁊ ſe dulitatis officia. nihil diſtinguit ſi ſint pauꝑes aut non. nec dicit̉ ꝙ tribuāt eiſ ſcd̓m indigentiā ſed ꝓ ſedulitate officij ⁊ ſcd̓m eoꝝ merita ¶ Ad idem. c. carita tē ea. cau. ⁊. q. in fi. ibi namqꝫ mixtū eſt. vt illi ſequat̉ ſtipendium qui ꝓ tꝑe ſuū ꝯmodare requirūt̉ obſequiū concor. c. quicūqꝫ ⁊. c. eccleſiaſtici ea. cā ⁊. q. et. x. q ij. precarie. facit. c. de multa in fi. vbi cu ſciētibꝰ ⁊ nobilibꝰ diſpenſare ꝑmittit̉ ī pluralitate bn̄ficioꝝ tn̄ certū eſt vel ſal cē veriſil̓e ꝙ nobiles hn̄t patrimonium ſꝫ nō tenent̓ illud expendere militādo ec cleſie vt ꝓprijs ſtipendijs militent ⁊cͣ. Ad ſolutionē ꝯdeſcendes huius dubij ſaluatoris īuocato p̄ſidio. dico gl. ⁊ do cto. in hoc multū variaſſe ⁊ nimirū cum iura et rōes multū ꝓ vtraqꝫ ꝑte videā tur ꝓ facto vigere. nā gl. in. c. qm̄ xvi. q. i. videt̉ velle intelligere oīa iura ꝓhibē tia extenſionē manꝰ ad bona eccleſiaſti ca habentibꝰ patrimoniū. qn̄ clerici ta les nō deſeruiunt eccleſijs. ſed certe hec ſolutio nō ſatis facit tu etiā qꝛ paupe res clerici nil debent ꝯſequi ab eccleſia ſi nō deſeruiūt vt in. c. ꝯquerēte d̓ cle. n̄ reſidē. maxīe habito reſpectu ad tēpus illoꝝ iuriū qn̄ omne beneficiū r̄qͥrebat refidētiā. cū ꝓpter beneficiū ſit pͥncipali ter fundatū bn̄ficiū vt in. c. fi. de reſcrip li. vi. ⁊ qd̓ noͣ. Io. de lig. in cle. gratie eo. tl. tū qꝛ multa ex illis luribꝰ loquūt̉ ex p̄ſſe in deſeruientibꝰ vt in d. c. illi qui et c. ep̄us ⁊. c. ſacerdos cū ſi. glo. in. c. qͥ xij. q. i. ponit quatuor ſolutiōes ¶ Prima qꝛ iura ꝓhibentia hāc accumulatiōem patrimonij ⁊ beneficij loquūtur de con filio. ſed certe nō ſatis facit iſta ſolutio oībus ꝯtrarijs cum ex eis. plura dicāt ꝙ tales iudiciū ſibi māducat ⁊ bibunt ⁊ ꝙ hoc nō faciūt ſine graui peccato vt B. colligere potes in argumentꝭ. factꝭ. ad ꝑtem negatiuā ¶ Secunda ſolutio hu ius eſt ꝙ loquant̉ illa iura de clericꝭ. va gabundis. certe nec ſolutio iſta ſatiſfa cit oībus ꝯtrarijs cum multa loquant̉ de ſeruientibꝰ vt īnuit illud. c. qui acce pturi erāt ⁊cͣ. Si enī eſſent vagabūdi n̄ fuiſſent aliquid accepturi de appel. ꝑue nit ⁊ de cle. nō reſiden. ꝯquerente ⁊.c. fi. ad idē p̄allegatū. c. ſacerdos vbi exp̄ſſe dicit̉ ꝙ illi debent d̓ bonis eccleſie pa ticipare qͥ nō habēt vnde viuāt. ſubiū gens ꝙ de his intelligit̉ dictū Apl̓i qui altari ẜuit de altari viuē ⁊cͣ. q̄ ſola ꝟba luce clariꝰ innuūt ꝙ loquāt̉ nō ī vaga būdis imo in ſeruientibꝰ ⁊ fac̄. d. c. ep̄ſ xij. q. i. ¶ Tertia ſolutio dat̉ ꝓ illa glo. ꝙ iura loquūt̉ de oblatiōibꝰ q̄ talibꝰ n̄ ſūt coīcande. hec ſolutō etiā nō ſatiſfac̄ oībuſ iuribꝰ ſupra allegatis. ꝓ ꝯtraria ꝑte. maxīe. c. ſacerdos i. q. ij. ⁊. c. ep̄s xij. q. i. 2ᵉª ſolutio dat̉ ꝙ hn̄tes pr̄imoni um poſſūt bona eccleſiaſtica habere nō vt ſibi ẜuent ſed vt diſtribuent pauperi bus. ſed hec nō eſt ꝓpria imo ſapit ꝯtra riā opinionē ⁊ pōe viuere ex redditibuſ bn̄ficij gl. in. c. clericoꝝ i. q. ij. ꝯcordat a liqualiter cū ſolutiōibꝰ p̄miſſis. ⁊ vltra eas. dicit ꝙ illa iura que vident̉ ꝓhibe re vſū reꝝ eccleſiaſticaꝝ in hn̄tibꝰ patri moniū poſſūt intelligi in qͣrta pauꝑibꝰ debita q̄ dari ꝓhibet̉ hn̄tibꝰ. ſubiūgēs ꝙ ſi hn̄tes. de bonis eccleſie ſuſcipiunt vel abſētes vel p̄ſentes. licꝫ nō debeat ei denegari porcio. qꝛ nemo cogit̉ ſuis ſtipēdijs militare mortaliter peccāt. p̄ẜ tim fi ex cupiditate ſua reẜuāt. Et ad uerte qꝛ in hoc vltīo nō apparet an loqͣ tur illa glo. qn̄ ſuſcipiūt de qͣrta debita pauꝑibꝰ. an de quibidā bonis eccleſia ſticis ¶ Sed ꝯtra ſolutiōem p̄cedentē facit aꝑte dictū. c. ſacerdos quod vide tur velle. quod illud dictum. qui altari

ſeruit ⁊cͣ. cꝫ intelligi de nihil habentibꝰ ⁊ ſic vr̄ etiā ꝙ de quibuſdam bonis iſti abundantes nihil dn̄t habere Inno. ī c. ep̄us de p̄ben. dicit qd̓ licet ordinariꝰ nō cogat̉ ꝓuidere ordinato habenti ex patrimonio vnde viuere pōt. tn̄ nō cre vit ꝙ habens bn̄ficiū viuere dꝫ de pa trimonio ſꝫ de altari. per. c. cum ſcd̓m d̓ p̄ben. ad. c. paſtoralis ꝓ ꝯtraria ꝑte. rn̄ detur ꝙ ibi intendit autor canoniſ pro uide re ne de patrimonio auare theſau rizet ⁊ bona eccleſie expendat. alias āt ſcd̓ꝫ eū bene licet bona ſua ꝯſeruare he redibꝰ ⁊ bona eccleſie expendere Ideꝫ ſentit in. c. poſtulaſti de reſcrip. vbi dicit talē patrimoniatū nō indigne accipere de rebus beneficij ſi bene diſpendet ¶ Sed aduerte ꝙ licet cōiter alleget̉ ⁊ te neat̉ hec opinio per illud. c. cū ſecundū apl̓m qd̓ allegat Inno. tn̄ ī veritate ad illud. c. cū ſcd̓m. facillime reſpondet̉ per dictu. c. ſacerdos.i. q. ij. vbi expreſſe tex. dicit illā auctoritatē apl̓i intelligendaꝫ de ſeruientibus nil habētibꝰ. ⁊ ſic tollit dictū ſuū ꝑ. d. c. ſacerdoſ. p̄t tn̄ dictū ſuū ſaluari ꝓut infra dicaꝫ. ſed non ꝑ illud c. cū ſcd̓m. Hoſti. in. c. poſtulati p̄alle. di cit ꝙ qui ordinauit euꝫ exqͦ habet pa trimoniū hꝫ ꝯtra ip̄m exceptōeꝫ ⁊ hͦ eſt planū in. c. tuis ⁊.c. ep̄m de p̄ben. titulo āt eccleſiaſtico poſſūt tales vti. dūmō tn̄ ſeruiciū eccleſie faciāt. honeſte viuāt ⁊ prauā intentionem nō habeant ī the ſaurizando. vel ditando parentes. nec etiā ꝓprijs ſtipendijs militare tenentur de p̄ſcrip. cū ex officij. alias ſi ſeruicium non faciāt vel in malos vſus expendāt pena ſuos teneat aucͣtores. Et dic̄ Ho ſti. ꝙ ſi ſibi nō credūt credāt Ieronimo ⁊ proſpero quoꝝ dicta habent̓ ī iuribuſ sͣ. allegatis ꝓ ꝯtraria ꝑte. ꝯcludēs tan dē ꝙ ſi iura in hoc deficient ꝓpria ꝯſcie tia ⁊ naturalis ratio illos ꝯuinceret. Et licet hoc dictū Hoſti. demulceat au res ⁊ videat̉ in idē reſidere cū Inno. tn̄ huiꝰ dictū videt̉ ꝯtra p̄allegatu. c. ſacer dos ⁊. c. ep̄s. qꝛ ꝓrſus dn̄t abſtinere ſe tudū illa iua̓ Ex qͦ hn̄t vn̄ viuāt nec ꝯ ſūptio ad bonos vſus. eos excuſat qꝛ nō debet qͥs male agere etiā vt bene di ſpenſet vt in. c. forte x. q. ij. debet enī vt diſpenſator eccleſie illa diſtribuere ī pi os vſus a iure deputatos nō āt capcre tenqͣꝫ ſibi debita ⁊ nomīne ꝓprio diſpē ſare etiā ad bonū vſū vt in. d. c. forte. tn̄ opi. Inno. ⁊ hoſti. cōiter tenet̉ ꝑ oēſ doc ⁊ ꝑ Io. de lig. in cle. gratie de reſcrip. et Archi. ⁊ Hugo in. c. clericos.i. q. ij. ⁊. c. illi qui xij. q. i. ⁊ rn̄dit Rugo in. d. c. cle ricos ad iura q̄ vidēt̉ ꝯtraria q̄ loquū tur ſcd̓m antiqua tꝑa nā in pͥmitiua ec cleſia r̄dditꝰ eccl̓iaꝝ erāt tenueſ ⁊ exileſ ⁊ ex eis ꝓuidebat̉ īdigentibꝰ ſcd̓m qd̓ vnicuiqꝫ opus erat ar. xij. q. i. c. ij. ⁊ c. qꝛ tua et hec reſponſio videt̉ ſatꝭ. bona ¶ Sꝫ ego ꝓ clariſſima ſolutiōe huius tubij facio duo p̄ſuppoſita ¶ Primum eſt. qꝛ olim in pͥmitiua eccleſia oēſ credē tes in criſto habebāt oīa coīa. et ſic cleri ci nihil habebāt ꝓprij xij. q. i. cū porcio ⁊. c. certe ⁊ de hoc ꝑ glo. ibi in ſūma Sꝫ poſtea fidei feruore qͥeſcente nedū laici criſtiani. ſꝫ etiā clerici ſeculares īceper̄t poſſidere ⁊ tenere ꝓpria ⁊ nō nulli cleri ci hoc faciebāt clam ⁊ oſtendebāt ſe ſā ctiores quā eſſent vt in. d. certe ⁊ tūc vi debat̉ valde indecens vt clericꝰ etiā ſer uiens eccleſie r̄ciperet portionē ab eccle ſia cū haberet patrimoniū cuius deten tio videbat̉ deteſtabilis cū enī vidētur illicitū detinere ꝓprium ꝯtra veſtigia a poſtolorum multo magis videbatur d̓ teſtabilius tenere patrimoniū ⁊ cū hoc ꝑcipere de bonis eccleſie ſꝫ ſi volebāt te nere ꝓpria et abſtinere a bonis eccleſie tunc aliquatenus excuſabantur quia quodammodo videbantur relinquere ſua cum contenti ꝓprijs rebus abſtine bant ab alijs rebus eccleſie que dabāt̉ eorum labori et iſte ē ꝓpriꝰ caſus ſi bn̄ ponderetur in. c. illi qui xij. q. i. poſtmo dū magꝭ. tenuerūt tepidi ⁊ videbat̉ ho nor tenere bona temporalia ⁊ ꝓpria īce perunt licite et paſſim omnes elerici et palam tenere ꝓpria exquo eis non renū tiauerant vt. d. c. certe et in. c. ſi maniſe ſte xij. q i. et xij. q. v. ⁊ incipit quodāmo do ceſſare ratio illius. c. illi qui. poſita ī principio ¶ Secundum preſuppoſitum eſt ꝙ olim in primitiua eccleſia tempore apoſtoloruꝫ omīa bona oblata eccleſie vendebantur et eorum precijs ſubuel niebatur omnibus communem vitam ducentibus ⁊ alijs pauperibuſ indigē tibus ſed poſtmodum apoſtoli et alij fi veles vidēteſ meliꝰ fore ſi boͣ ſic oblata

ꝯſeruarent̉ eccleſijs matricibꝰ ⁊ eoꝝ r̄o ditibꝰ ſubuenirent indigentibꝰ quaꝫ ſi venderent qꝛ ex venditiōe p̄cio ꝯſūpto ſepe īminebant neceſſaria ⁊ nō erat vn̄ ſubueniret̉. fuit ſtatutū vt boͣ non ven verēt̉. ſed ad vſū p̄dictū vẜuarent̉ eccle ſijs matricibꝰ ⁊ ip̄i haberent poteſtatē diſpenſandi de hoc eſt tex. no. in. c. vidē teſ xij. q. i. ⁊ ſic ſi bene ponderet̉ hoc ex pͥ meua īſtitutiōe reꝝ eccleſiaꝝ vt fuit vt ſubueniret̉ īdigentibꝰ ⁊ ſic nimiꝝ ſi mul ta iura dicūt ꝙ clerici hn̄teſ patrimoni um nō debent quicqͣꝫ ꝑcipere ab eccl̓ia qͣꝫtucunqꝫ defuirent qꝛ in eis tūc cā de putatiōis ceſſabit et detentiōis bonoꝝ tēporalium ſed poſtmodū cū creuerunt facultateſ in fide vt vellent deſeruire ec cleſijs cathedralibꝰ fierēt ex eoꝝ bonis quatuor ꝑteſ quaꝝ vna deberetur ep̄o alia clericis tertia fabrice eccleſie qͣrta pauperibꝰ vt. d. c. quatuor ⁊.c. r̄dditibꝰ ⁊cͣ. ¶ Item fuit ordinatū vt nulla eccle ſia edificaret̉ niſi prius dos aſſignaret̉ ꝓ miniſtris de ꝯſec. di. nemo et de ꝯſec. eccle. vel alts. cū ſicut. ⁊ ſic hodie bona tēporalia deputant̓ eccleſijs pͥncipalit̓ ꝓ miniſtroꝝ ſubſidio ad idē. c. paſtoral̓ de his que fiūt a p̄la. ⁊. c. de his d̓ eccle. edifi. ¶ His p̄ſuppoſitis infero ad cla ram deciſiōeꝫ huius dubij ⁊ ꝯcordātiā oīm iurium varie ad hanc materiā lo quentiū videlicet ꝙ habito reſpectu ad ſtatū pͥmeue eccleſie ꝓcedūt iura que vi dent̓ velle habenteſ patrimoniū nō poſ ſe participare de bonis eccleſie. tū quia videbatur honor et deteſtabile vt tene rent propria. tum quia bona eccleſiaſti ca fuerūt deputata ad vſū duntaxat ī digentium vt ſupra dixi ¶ Sed quādo ſuccedente tempore iſta duo ceſſarūt qꝛ ⁊ clerici palam ex permiſſione eccleſie in ceperunt habere propria ⁊ bona eccleſi aſtica fuerunt pͥncipaliter deputata ꝓ miniſtroruꝫ alimonia ſurrexerunt alia bona et ratio naturalis vrget vt quan tucunqꝫ clerici habeant bona patrimo nialia nihilominus poſſunt viuere ex bonis eccleſie non tanquaꝫ indigentes ſicut in pͥma deputatione erat indultū ſed tanqͣꝫ ſeruientes quia dignuꝫ eſt vt non cogantur proprijs ſtipendijs mili tare exquo enim licite tenent ꝓpria non ſunt pͥuandi appria mercede. c. fi. de ma giſ. ⁊. c. extirpande de p̄ben. cū fi. ⁊ ideo c. fi. i. q. ij. dicit ꝙ oēs clerici qui eccleſie fideliter vigilāt ⁊ deẜuiūt ſtipendia cō ſequant̉. vnde povera bene verbū oēs ꝯp̄hendit tā diuites qͣꝫ pauperes vt ibi etiā noͣ. doc. ¶ Item pōdera verba ſeꝙ̄ tia q̄ volūt clericos ſtipendia ꝯſequi n̄ ꝓpter indigentiā ſed ꝓpter labores ⁊ ẜ uicium Et noͣ. qꝛ dicit ſcd̓m ſeruicij me ritū non āt dicit ſcd̓m indigentie quali tatē ſcd̓m ergo tēpoꝝ diuerſitateꝫ iura varie ꝓceſſerūt ſimile noͣ. xij. q. i. in ſūma ⁊ ſcd̓m hec temꝑa poteſt defendi Inn. ⁊ hoſti. ⁊ ꝑ hoc clare patet rn̄ſuꝫ ad oīa iura ꝯtraria. poſſūt ergo cleriei de boīſ patrimonialibꝰ diſponere tā īter viuoſ qͣꝫ in vltima voluntate ad eoꝝ libituꝫ dūmodo prauā intentiōem nō inducāt ꝓ hoc. c. i. ⁊. c. qꝛ de teſta. ⁊ xij. q. v. per to tum ⁊ bonis cui ſeruiūt vitaꝫ ducere n̄ auteꝫ poſſunt petere ab eccleſia vniuer ſali tanqͣꝫ indigētes. in hoc caſu poſſūt intelligi multa iura. sͣ. allegata in con trariū vt. c. qm̄ xvi. q. i. ⁊. c. clericos ⁊. c. paſtoralis.i. q. ij. cuꝫ ſimi. ſed de proprijſ beneficijs ſic. quia tunc recipiunt non tanqͣꝫ indigentes ſed tanqͣꝫ ſeruientes ⁊ vt laboꝝ ſuoꝝ mercedē ⁊cͣ. Laus deo. ¶ Hec queſtio diſputata fuit per dn̄m Nicolaum de Sicilia decretorum do ctorem famoſiſſimum in amplo Senen ſi ſtūdio anno domini M.cccc.xxiij. die vero viceſima quinta Ianuari et ad vtranqꝫ partem dubiorum Reſpondit ſpectabilis ⁊ generoſus vir dominus Gandolſus dyayaragonen̄ in iure ca nonico eleganter peritꝰ ¶ Et intererāt in diſputationis actu. prelatorum ma giſtroꝝ ⁊ doctorum copia. qui Senas concilij generalis cauſa venerant. IUgerlOcum in baſi Patrona lica nichoſtrati iure ſibi dila tum Plaucius laicus mera liberalitate contulit. ad eandem vacan tem. patrono neglecto. imminēte adhuc tempore electionis et preſentationis a iure ſtatuto Antiſtes actorem clericum inſtituit. quadrimeſtri deniqꝫ elapſo Plaucius filio herede ſuperſtite. diem ꝑſoluit extremum. quo minime accerſi to donatōeꝫ paternā ⁊ ratificauᵉ. ep̄ſ ⁊

ip̄ius ꝯſenſu p̄cioſuꝫ p̄cium baſlice ni cōſtrati ab ottōne toto cui ſui temꝑe v tendū eidē eccleſie quingentis aureis donat̉ recepit Augerius ac ingenti et famoſo orphanotrofo. alia quingenta ꝓrſus ꝯtulit vt ab eo vita coīter anniſ ſingulis reciperet quinqͣginta. ex facto inſtituto qͣtuor in diſcrepatiōem addu cunt̉. ¶ Primū nūquid dicta patrona tus collatio iure ſubſiſtat ſaltē ſenenſis a p̄ſule dicto tꝑe accedēte ꝯſenſu. ¶ Ee cūdū an baſilica nichoſtrati vacet inſti tutione non obſtante p̄dicta. ¶ Tertiū vtꝝ ꝯtractꝰ initus intra Augeriū ⁊ ba ſilicā nichoſtrati ſit vndiqꝫ licitꝰ iurꝭ. ſo lēnitatibꝰ n̄ ne glectis ¶ Quartū ſi con ſcientia refragante valeat Plauciꝰ qͥn quaginta iun dicta ab orphanotrofo. excipere. ¶ Circa pͥmū dubiū hoc ꝓce dam ordīe. ¶ Primo nāqꝫ quīqꝫ forma bo motiua ad ꝑtem affirmatiuā. ¶ Ee cūdo totidem ad ꝑtē negatiuā. ¶ Ter tio ſolutiōem ſubijciam Quod āt huiꝰ iuris patronatꝰ collatio iure ſubſiſtat etiā ſubmoto ep̄i ꝯſenſu. ꝓbat̉ pͥmo ex eo ꝙ liberum eſt cuiqꝫ de re ſua ad libi tum diſponere. per modos a iure nō im ꝓbatos. ſicut velit diſponere in religio ſa loca ſiue in pͥuatas ꝑſonas. vt in c. d̓ his in fi. de ſepul. et in. l. in re mandata C. mandati et in.§. per traditiōem inſti. d̓ reru diui. ſꝫ patronatꝰ nullibi aꝑte re perit̉ ꝓhibitꝰ. qͦ minꝰ ius ſibi competē̄s poſſit in aliuꝫ tranſferre ergo ⁊cͣ. qͥnimo exp̄ſſe videtur ſibi permiſſū vt in. c. illd̓ de iure pa. ⁊ in. c. vnico eo. ti. li. vbi exp̄ſ ſe ꝓbat̉ ꝙ loco religioſo ſine ep̄i conſen ſu donari per patronū poteſt. qd̓ etiam laico donari videt̉ ꝓbat̉ in. c. ex literis ⁊ in. c. cum ſeculum eo. ti. Ibi tranſit ī laicum cuꝫ vniuerſitate ville vel feudi ergo ſine vniuerſitate nō. dꝫ enī hoc ti tulo gratuito ꝯſiderari vniuerſitas. nā ſi nō poſſet donari ſeu aliter tranſferri in laicum. nō trāſiret cū vniuerſitate il lata. cū poſſet illd̓ ius exerceri abſqꝫ eo ꝙ eatur ad villā ſeu vniuerſitatem. ad hoc qd̓ noͣ. in. l. ſi mercedem in fi. ff. de a ctio. emp. ⁊ ſatis eſt ꝙ hͦ iure expreſſo n̄ ꝓhibet̉ ⁊ materia eſt ꝑmiſſa. ad hoc qd̓ no. in. c. ij. de tranſla. p̄la. et facit a ꝯtra rio ſenſu ſeu ꝑ locuꝫ a ſpeciali. c. de iure de iure patro. vbi tranſlato iure patro natus in quendā laicū. papa mādauit ꝙ ſi ꝯſtaret illū ſciuiſſe ꝙ cōtractꝰ cenſe ret̉ nulluſ qd̓ cū ſit annexū ſpirituali vē di nō pōt. ergo a ꝯtrario per modū gra tuitu potuiſſet in illum tranſferri. ⁊ de hoc videt̉ caſus ad literā in. c. ex inſinu atiōe eo. ti. Eecūdo ꝙ ſaltē accedēt: ⁊cͣ. ex poſtfacto ep̄i ꝯſenſu valuerit vide tur exp̄ſſe ꝓbari in. c. cura. ⁊. c ſuggeſtū de iure pa. vbi exp̄ſſe dicit̉ ꝙ ex donati on laici. pōt donatariꝰ eccleſiā ſibi reti nere ſi dioceſani epiſcopi habuerint po ſtea ꝯſenſū ¶ Tertio videt̉ ꝓbari per. c ſi qua de rebus xij. q. ij. vbi dicit̉ ꝙ alie nationē de rebꝰ eccleſie ſede vacante fa ctaꝫ. pōt epiſcopus nouiter creatus ra tificare ⁊ approbare ſi decidit in vtilita tē eccleſie. et ſic eſt ibi caſꝰ ſingularis in quo ꝯſenſus auctorizabiliſ. pōt ex poſt facto interuenire. ergo idem dicēduꝫ in caſu noſtro. ad idē. c. qd̓ in dubijs de re nutia. vbi premittit̉ ꝙ r̄nūciatio bn̄ficij in manibus laici p̄iudicat ip̄i clerico r̄ nuntianti. adeo ꝙ ep̄us p̄t ex poſtfacto illā renutiatiōeꝫ ratificare ſeu illū ſic r̄ nutianiē illo beneficio ſpoliare. ⁊ dicit ibi glo. ꝙ licet qͣꝫtū ad eccleſiā vel ſupe riorē illa renutiatio nō tenet vt ibi ⁊. c. admonet eo. ti. ip̄e. tn̄ renutians nō pōt eam repetere qꝛ quo ad ſe tenuit. licꝫ eī ſit inutilis. hꝫ tn̄ in ſe tacitū pactum vt repetat ſicut appellatio. ff. de accep. l. ac ceptilatum ⁊ vij. q. i. eos. hinc gl. q̄ ſolꝫ ibidē allegari no. in. c. qd̓ dei timorē de ſtatu. r̄g dicit ꝙ hec r̄nutiatō ſine ſuꝑi oris auctoritate in tali beneficio vꝫ ad ſui p̄iudiciū ita vr̄ dicēdū in ꝓpoſito ſn̄ ep̄i ꝯſenſu nō p̄t patronꝰ in laicū patro natū ſibi ꝯpetētē trāſferre. tn̄ qͦ ad ſe et ſui p̄iudiciū dꝫ dicta donatio valere. et ꝑ ꝯſequēs ip̄ius heredis. cū nō pōt he res venire ꝯtra factū defūcti. l. cū a ma tre. C. de rei vendi. no. in. c. i. de teſta. po tuit ergo ep̄us ex poſtfacto donare vel cius filio etiā herede non vocato illam donationem approbare. ¶ Quarto ad ducuntur multa iura que videntur ꝓ bure ꝙ ſaltē d̓ iure canonico p̄t ratiha bitio ⁊ conſenſus ſequi ⁊ actū inutileꝫ validare xvi. q. i. c. fi. de his que fiunt a p̄la. c. ij. et. iij. ⁊ quod ibi no. de electio. ⁊ iunge. ix. q. ij. ſi tibi. ex nunc ſcilicet tem pore adhibiti conſenſus vt notat gl. in

reg. ratum pe regulis iuris in vi Quinto et vltimo adduco tex. iuncta glo. quā ſequit̉ ibi Cy. in. l. fi. C. ad ma cedo. vbi dicit̉ ꝙ ſi citra patris īp̄ſſiōeꝫ vel mandatū vel volūtatē pecuniā tra ditam accepit filiuſfa. poſtea aūt pater ratū habuit ꝯtractū. perinde eſt acſi ab inicio voluntate patris vel mādato fi liuſſa. pecuniā creditaꝫ accepiſſet ratio enī qꝛ oīs ratihabitio retro trahit̓ ⁊ cō firmat ea que ab īitio ſecuta ſūt. ⁊ que rit ibi nunqͥd pater inuito filio pōt hr̄e ratū et ſic teneat̉ acſi eſſet filius. ⁊ ꝯclu vit multū noͣ. qd̓ ſic Idē ibi Ty. dicens ꝙ exceptio n̄ tā fuit inducta in fauoreꝫ filij et odiuꝫ creditoris. qͣꝫtū in fauoreꝫ parentuꝫ. l. i. ff. eo. ti. pater ergo in cuiꝰ fauore pͥncipaliter illud beneficiuꝫ fuit inductū vt in laicū ſine ep̄i cōſenſu ius patronatꝰ tranſferri non pōt. p̄ſuppoſito ꝙ hoc iure exp̄ſſo caueat̉. attamen ex qͦ ep̄s noīe eccleſie vult appellare. non tn̄ debet donator vel heres īpedire cū hec ꝓhibitio non emanauerit in fauorem patroni. ſed ep̄i vel eccleſie cuius ꝑſōaꝫ gerit ip̄e ep̄s ⁊ hoc vident̉ velle illa ca pitula cura. ⁊ ſuggeſtuꝫ. sͣ. allegata. ¶ In ꝯtrariuꝫ ad ꝑtem negatiuā ꝙ dicta collatio patronatꝰ nō valuerit. arguit̉ pͥmo. pater nō p̄t p̄iudicare filio in iure patronatꝰ libertoꝝ rrranſit enī in filioſ etiāſi non ſint hereōēs. l. filij. ff. de iure pa. l. iureiur̄. in.§. fi. ff. de ope. liber. etiāfi patris bona publicarēt̓. l. eoꝝ ad. l. iul. ma. ⁊ noͣ. in. l. iij. ff. de interdic. ⁊ re. ergo idē in iure patronatꝰ eccleſie qd̓ tenet glo. in. c. ꝯſtitutū xvi. q. i. et Lau. vt reci tat Archi. in. c. i. de iure patro. li. vi. ꝓ hͦ facit qꝛ ius patronatus cōceritur pa trono gratioſe ꝓpter eccleſie īpenſaꝫ. nō ergo dꝫ tranſire in extraneū qui eſt ꝓr ſus alia ꝑſona ab ip̄o pͥuilegiato. facit qd̓ in ſimili habet̉ in aucͣ. de non alie.§. emphiteoſim. vbi dicit̉ ꝙ emphiteoſis alicui conceſſa ⁊ eiꝰ heredibuſ nō traſit niſi in deſcendentes. ius ergo patrona tus ꝯceſſum fundatori ⁊ heredibꝰ vide tur conceſſuꝫ filijs quia in iure nō trāſ miſſibili ad extraneos appellatiōe here dum ꝯprehenduntur filij tantuꝫ. vt nō in regu. gallus.§. de lib. ⁊ poſth̓. ⁊ in. l. ſꝫ tibi decē.§. ſi pactus. ff. de pact. facit. c. fi lijs ac nepotibus xvi. q. vij. ¶ Secūdo de hoc videtur caſus in. c. p̄terea el ij. d̓ iure pa. ꝯiūgendo fi. cū pͥncipio ꝯiuncta glo. i. vbi patet ꝙ patroni nō poſſunt ꝓ ſua volūtate ius patronatꝰ in aliū titu lo donationis emphiteoſis vel alijs cō tractibus trāſferre. ad idē. c. illud eo. ti. maxīe ponderato ꝟſ. licet qui venit ad uerſatiue ad p̄cedentia innuens ꝙ la icus nō pōt donare licet religioſo loco ꝯferendo liberā habeat facultatē. facit etiā. c. illud in fi. et. c. nulluſ eo. ti. ¶ Ter tio ꝓbat̉ ꝙ ep̄i ꝯſenſus accedens nō ha buit illā donatiōem validare. Tuꝫ enī iſte ſit conſenſus auctorizabilis nō po tuit ex poſtfacto interuenire vt in. l. ſi qͥſ mihi bona.§. in poſſeſſione. ff. d̓ adqͥ. he re. ⁊ in.§. tutor. inſti. de au. tu. ⁊ in. l. obli gari.§ tutor eo. ti. noͣ. Inno. in. c. cū con ſuetudinis de ꝯſue. et in. c. i. de re. eccle. nō alie. in vi. ¶ Quarto ⁊ vltīo fac̄ cer tum eſt ſaltē cōi opinioni ꝙ ex donatio ne ſolius laici. ius patronatus nō fuit donatario queſitū vt ꝓbat a ꝯtrario ſē ſu d. c. i. de iur̄ pa. li. vi. ⁊ tex. in. c. p̄terea eo. ti. ergo remanſit patronꝰ. qꝛ domini um quod alteri nō querit̉ ex iuris im pedimento mihi nō aufert̉ vt in. l. nec ī utilis ex qui. cau. ma. no. in. l. qd̓ meo. ff. de adqui. poſ. facit rō. l. ſi quis vi. eo. ti. vr̄ enī ſub ꝯditōe donaſſe. ſcilicꝫ ſi dona tarius eā adquireret. tranſit ergo in fi liū heredē xvi. q. vij. c. ſi plures heredes ⁊ de iure pa. c. i. ⁊ iij. Et in cle. ij. eo. ti. cū ſi. ratificādo ergo ep̄us nō potuit illam ponatōem nullā validare. non ex nunc cū interuenit filij patroni ꝯſenſus xvi. q. vij. monaſteriuꝫ. nec ex tūc qꝛ nō pōt illa ꝯfirmatio retro trahi cū filij p̄iudi cio in eo tꝑe fuit ius q̄ſitū in. c. qͣꝫuis ⁊ c. ſi pro te de reſcrip. li. vi. facit quod noͣ Io. an. in reg. ſine culpa de re iu. in vi. vbi concludit ꝙ legitimatio ſuperueni ens non p̄iudicat ſecūdo genito. cui iuſ ſuccedendi in totuꝫ erat vigore conſue tudinis queſitum. et idem bar. no. in. l. ex facto de vul. ⁊ pupil. ¶ Ad ſoluciōeꝫ huius certaminis ieſu criſti ſaluatoris eiuſqꝫ pijſſime genitricis auxilio humi liter inuocato. condeſcendens duo pͥn cipaliter ſunt videnda. ¶ Primo nun quid dicta patronatuſ collatio ſine epi ſcopi conſenſu valuerit. ¶ Secundo pͥ ſuppoſito ꝙ ſine conſenſu ep̄i non ſit ef

ficax an ep̄i ꝯſenſꝰ vel aſſenſus donato re p̄ſertim mortuo ⁊ filio herede nō vo cato accedens illā habuit roborare. ¶ Circa pͥmū doc. noſtri in variaſ ſe diui ſere ſententias Lau. quē ſequit̉ Archi. in. c. i. de iure pa. li. vi. dicens patronuꝫ nō poſſe in filioꝝ p̄iudiciū a ſe ius pa ronatꝰ abdicare. nā vt habet̉ ī canone tranſit in filios etiāſi heredes non ſint arg. in. l. filij de iure patro. ⁊ qd̓ nō in. l. iij ff. de īterdi. ⁊ releg. hoc ipē vr̄ firma re glo. in. c. ꝯſtitutū xvi. q. i. ſed hec opīo merito r̄probat̉. nā ſi in aꝑto obruat. c. ſig nificauit de iure pa. ⁊ tenuit renun tiatio etiā in p̄iudiciū ſuccedentiuꝫ ad idē. c. i. de iure pa. li. vi ⁊. c. illud ⁊. c. ex ī ſinuatione eo. ti. in qͥbuſ aꝑte dicit̉ ꝙ ec cleſie ſeu religioſo loco libere etiaꝫ ſine ep̄i ꝯſenſu p̄t donari ¶ In hāc ꝯtrariā ſententiā vr̄ poſtmodū inclinaſſe glo. in c. ꝯſiderādū xvi. q. vij. nec veꝝ eſt ꝙ ius patronatꝰ eccleſie trāſit ſolū ī heredes ſanguinis. nā trāſit cōi ſententia etiā ī extraneos qꝛ trāſit in emptorē vi le. cū vniuerſitate illiꝰ ville vt in. c. ex literiſ ⁊ in. c. cū ſecūdū. Et hanc opinionē vt trā ſeat ad heredeſ etiā extraneos coīter ſe quūtur moverni. rn̄ſio tamen Inno. et Io. an. mihi nō placet. nō enī ſequit̉ trā ſit in vniuerſitate ville ī extraneū. ergo et cū iure hereditatis. do inſtātiaꝫ iura ſepulcrorū licet religioſa trāſeunt cum vniuerſitate ville in extraneum ſi ꝑ pu blicū nō eſt ad illa additꝰ vt in. l. ſi mer cedem.§. fi. ff. de actio. empt. ⁊ in. l. ī mo dicū. ff. d̓ ꝯtr. emp. attamē nō trāſeūt in heredē extrancū quo minꝰ liceat filijs etiā heredibꝰ nō īſtitutis. ibidē habere ius ſepeliendi vt in. l. familiaria cū. l. ſe ff. de reli. et ſūꝑ fu. mihi tamē placet opi vt tranſeat in heredes etiaꝫ extraneos ꝓ qua adduco. c. filij xvi. q. vij. et. c. ꝯſid̓ randū ⁊. c. ſi plures ea. cā ⁊. q. ⁊. c. ij. ⁊. iij cū multis ſimilibꝰ. in quibꝰ ſimpliciter ſit mentio de heredibꝰ fundatoris ⁊ cū in iure non habemus contrariuꝫ debe mꝰ verbum heredes ꝓprie capere. ⁊ ſic veniunt oēs ſucceſſores vt in. l. herediſ appellatiōe. ff. de ver. ſīg. ⁊ in. l. antiqͥtaſ C. de vſufruc. cū ſi. A verbis āt non eſt recedendū niſi aꝑte de intentiōe contra ria ꝯſtet vt in. l. non alter. ff. de le. iij. ⁊. c. fi. de ver. ſig. ⁊ maxime ꝓbat d. c. filijs vbi fit mentio de filijs nepotibꝰ ⁊ alijs honeſtioribꝰ ꝓpinquis. ¶ Secūda opi. ſuit Inn. ꝓrſus ꝯtraria huic dicēs pa tronū etiaꝫ laico poſſe donare licet ep̄i ꝯſenſus non accedat hanc opinionem firmauit in. c. illud et. c. p̄terea ⁊.c. nullꝰ de iure pa. pͥncipaliter ꝑ. c. ex inſinuatio ne eo. ti. ad. c. p̄terea qd̓ ſue opi. vid̓tur obuiare ℟ndetur dupliciter Uno mō ꝙ nō loqͥtur in patronato ſed aduoca to Et rō diuerſitatis ſcd̓m eū eſt. qꝛ pa tronatuſ eſt qͣi ex debito. ſed aduocatio ex gratia tātū. ¶ Scd̓o rn̄detur ꝙ intel ligēdo etꝭ. d̓ patroīs. dꝫ ītelligi qd̓ n̄ p̄t donare eo mō. qͦ ibi donabat.ſ. cū ptāte exigendi ⁊ grauādi vt ibi dicit̉. hāc opi originaliter tenuerunt Hug. ⁊ recitat Archi. in. c. pie mentiſ xvi. q. vij. ⁊ Ioh. mo. vt r̄fert Io. mo. in. c. illud p̄alle. ⁊ eē vincit vt recitat ibi glo. ⁊ tꝫ glo. in. c. nō ſti xvi. q. vij. ſed pōt illa glo. intelligi qn̄ fit eccleſie vt colligit̉ ex p̄cedentibuſ ¶ Tertia fuit opi. Dul. gloſatoris vt ſine ꝯſenſu ep̄i. laico donari n̄ poſſᵗ vt noͣ. ī. c. illud. ad. c. ex infinuatione. ℟ndet̉ quia ibi īteruenit ep̄i ꝯſenſus vel ibi nō fuit vera donatio ſꝫ r̄miſſio vt ſupͣ in articu lis dixi. hanc tamē opi. ſequūt̉ multi in d. c. illud ⁊ Archi. ī. d. c. pie mentis p̄all̓ ⁊ in. c. vno p̄al. li. vi. eo. ti. ⁊ ſequūt̉ cōit̓ moderni in pia cā. et pͥmo adducūt. c. p̄ dictū p̄terea in fi. et. d. c. vnicū a ꝯtrario ſenſu. ſecꝰ ſi detur loco religioſo vel ec cleſie vt ī. d. c. vno ⁊. c. illud. diuerſitatꝭ. ratio eſt qꝛ ex donatōe facta laico eccle ſie ꝯditio deteriorat̉. cū ſoleāt laici eccle ſie eſſe nimiū īfeſti ij. q. vij. laicos ⁊. c. la ici Sꝫ fit eccl̓e melioratō cū eripit̉ a ma nibꝰ laicoꝝ ar. c. apoſtolica d̓ his q̄ fiūt a p̄la. ¶ Itē ſi clerici excedūt metā faci lius poſſūt ꝯpelli qͣꝫ patroni laici lxix. di. iupicatū. et qd̓ ibi noͣ. reqͥritur ergo ep̄i conſenſus in donatione fienda lai co vt epiſcopus videat an expediat ec cleſie vel non ¶ Item propter timorem fraudis vel ficte venditioniſ. arg. de di uor. c. quanto in fi. d̓ hoc ergo inquiret quia ſi inueniret denegabit aſſenſum arg. c. prouida. de electi in vi. ⁊ hic frau dis timor multum mouet. Io. andr̄. ad hanc opi. ſeruandam. quam ſequitur Frede. conſilio ccxviij. dixit tamen Ar chi. in locis preallegatis ꝙ clerico etiā

Prio noīe accipienti poterit ſine ꝯſenſu ep̄i fieri donatio ⁊ ſic intelligit dictum c. p̄terea. aggrauat̉ oī pͥuitate ad hͦ. ff. de ſeru. vr. p̄di. l. ſeruitutes.§. ſtillicidiū alias bene valet dictū. c. ex inſinuatiōe ¶ Quartā opi. ſentit hoſti. in dicto. c. il lud. dicens qd̓ cum ep̄i ꝯſenſu pōt vni cuiqꝫ ius patronatꝰ donari. allegat. e. nulluſ ⁊. c. p̄terea. fine ꝯſenſu ep̄i nō niſi eccleſie vel clerico recipienti noīe eccle ſie. remittit tamē ad ea que notauit i ſumma eo. ti. qualiter trāſferat̉. ibi tū nō diſtinguit an clericꝰ recipiat noīe eē cleſie vel non. ſed ſimpliciter dic̄ ꝙ cleri co donari pōt. dn̄i de rota deciſione cec liiij. in antiquis tangunt incidenter. pͥ mū ſed pͥncipaliter ſcd̓m. ſenciunt tamē ꝙ ſine ep̄i ꝯſēſu nō valet donatio laico facta. vt ius patronatꝰ ex ſola laici do natione adquiratur laico. ſed cum epi ſcopi conſenſu. ¶ Sed an conſenſus iſte poteſt ex poſt facto interuenire ma xime mortuo donatore et herede filio non vocato. fuerūt inter ſe varij ⁊ hoc dubiū nō reperio ꝑ alique vltra eos ta ctū. ⁊ ob hͦ pͥncipaliter hūc articulū di ſputandū aſſūpſi quē difficilē reputaui ⁊ p̄ſticit mihi diſputādi cāꝫ bone memo rie doctor ſubtilis ⁊ bonꝰ p̄teritus dn̄s magnauellus d̓ mignauell̓. ſenēſiſ qui cū hoc dubiū in hac decora vrbe Sena rū ꝯtigiſſet humanitate ſua me familia riter ꝯſuluit. Et rn̄di tūc ſimpliciter me nō credere talēe donatiōem ꝑ ſubſequē tē ꝯſenſū ſeu tēporiſ tractū valere. ꝯperi dn̄os de rota in deciſione p̄alle. varios exſtitiſſe. qͥdā ex eis in hāc ſnīam negati uā īclinabāt. alij vero ⁊ ꝓ maiori ꝑte ꝯ trariā ſnīam āplexi ſunt. moti pͥncipalit̓ ꝓpter duo. pͥmo ꝑ. c. cura. ⁊ ꝑ. c. ſuggeſtū circa fi. de iure pa. vbi hec ꝑs affirmati ua videt̉ exp̄ſſa ſcd̓m eos. ¶ Secundo ꝑ hanc ratiōeꝫ qꝛ donatio in pͥncipio te nuit ſaltē in p̄iudiciuꝫ donatoris ⁊ he redis. nam qͣꝫtum ad eoꝝ p̄iudiciū non r̄quirit̉ neceſſario ꝯſenſus ep̄i cū dona tor diſpoſuerit de re ꝓpria ⁊ ideo qͣꝫtum ad eoꝝ ⁊ ip̄ius heredeſ nō debet admit ti ꝯuentio ar. l. ꝑ fūdum. ff. de ſer. vrb. pͥ. ⁊. c. qd̓ in dubijs de renū. ⁊. ff. de dona. inter vi. et vxo. l. cū hic ſtatus.§. ſi ſocer a. l. ſi is. C. de p̄di. mi. ſine d̓cre. non alie reqͥritur ergo ſolū ep̄i ꝯſenſꝰ ſcd̓m eos qͦ ad trāſlationē ip̄ius ī pͥuatū. ideo po terit īteruenire qn̄cūqꝫ exqͦ ꝯtractꝰ dona tiōis tenebat ar. nō. ī. c. cū ꝯſuetudīs de conſue. nec obſtat ſcd̓m eos ius q̄ſituꝫ filio meo tꝑe. qꝛ exqͦ fuit heres patris. nō fuit ſibi ius q̄ſitum aliter qͣꝫ eſſet pe nes patrē. ſed cū ip̄e pater non poſſet qͦ ad ſe ꝯueniri. igit̉ nec filiuſ. nec obſtat. c qͣꝫuis ⁊. c. ſi ꝓ te de reſcrip. li. vi. qꝛ ibi fu it ius q̄ſitū tertio. ex diſpoſitiōe eius qͥ poterat recipere. ⁊ diſponere ꝯtra pͥmaꝫ diſpoſitionē. igit̉ in p̄iudiciū iuris talit̓ queſiti. ſequens diſpoſitio vel exiſtētia ꝯditiōis nō potuit ibi retro trahi vt ī. l. balneū Ffi. ff. qui po. in pig. habeant̉. h̓ vero fuit ius q̄ſitū ex diſpoſitiōe eiuſ qͥ ꝯtra ſuā diſpoſitiōem venire nō potea̓t nec ꝯtra factū ſuuꝫ. igitur nec eiꝰ heres ⁊ ꝑ ꝯſequens ꝯſenſus ep̄i ſuꝑueniens poterit retro trahi. qꝛ donatio a princi pio pendebat ſub ꝯditiōe ſi ep̄us ꝯſen ſerit igit̉ ꝑ ſuꝑueniētem ꝯſenſuꝫ ep̄i. fit retractatio vt in. l. potior ī pͥn. ff. qui po ti. in pig. ha. ¶ Uel pōt ſcd̓m eos dici qd̓ valet vt ex nūc a tꝑe ꝯſenſꝰ ꝑ ep̄ꝫ p̄ ſtiti. nec filij abſentia habꝫ p̄iudicare. qꝛ nō poterat cōtradicere ſic nec ip̄e pater ar. l. ꝑ fūdū. sͣ. allega. Hec ſūt in effectu fundamēta dn̄oꝝ de rota in hoc articu lo. Ego āt meliori iudicio ſemper ſaluo Nec iſtud dictū dn̄oꝝ de rota approbo. nec rationē docto. ſententiā de quo ſup̄ in p̄cedenti dubio. Arbitror tamen ius patronatus laico ꝯferri non poſſe etiā ſi tempore donationis auctoritas ep̄i ī tercederet. ad quaꝫ ſententiā tenendaꝫ pͥncipaliter me mouet. quia ius patro natus eſt ſpirituale vel ſpirituali anne rum vt expreſſe dicit tex. in. c. quanto de iudi. ⁊ in. c. i. de iure pa. hinc eſt ꝙ ſuper eo committitur ſimonia. ſicut ſuper iur̄ ſpirituali vt probat tex. nō. ī. c. preteres el. i. de tranſla. nec iudex ſecularis etiā laicus de iure patronatus cognoſcere poteſt dicto capitulo quanto. nec vēdi poteſt dicto capitulo de iure nec ſuꝑ eo tranſigi. d. c. p̄terea ¶ Hinc īfert̉ qd̓ la icus mero iure inſpecto ius patronatꝰ poſſidere nō poteſt. quia ſicut ſpiritua lia ita nec quaſi ſpiritualia poſſidere p̄t cū de ꝯnexis idē ſit iuditiū vt ꝓbat̉ ī. c.

cauſā que de p̄ſcrip. ⁊ in dicto. c. quāto de iudi. ⁊ de conſti. tranſlato. ⁊ in. d. c. p̄ terea. ¶ Preterea laico quātūcurqꝫ re ligioſo nulla diſponēdi in rebꝰ eccleſia ſticis ⁊ dignitatibꝰ legit̉ tributa facul taſ xvi. q. vij. laicis de ꝯſti. eccl̓ia ſande marie ⁊ xcvi. di. bn̄ quidē ⁊ in. c. nulluſ de iure pa. ergo mero iure inſpecto non poſſet laicus pn̄tare rectorē cū pn̄tatio ſit in qd̓dā ius p̄ambulū ad īſtitutiōeꝫ obtinendā que ē mere ſpūaliſ ⁊ ꝑ laicū īpreſcriptibil̓ etiā ꝑ tātū tēpꝰ de cuiꝰ in icio nō ē memoria vt plene nō ꝑ Io. an in. cij. de p̄ben. li. vi. de gratia ergo ſolū ⁊ ex pͥuilegio ꝑ eccleſiā ꝯceſſo. licitū eſt laico ius patronatꝰ poſſidere et tenere qd̓ ꝓbat̉ in. c. i. xv. q. i. tenet Archidi. in .d. c. hortamur lxxi. di. et Goff. in ſūma de iure pa.§ i. ꝟ. ī ſūma Hoſt. in. d̓ c. qm̄ Io. an. ⁊ cōiter doc. ibi. et pro hoc qd̓ di cit̉ patronꝰ in hoc iure d̓ gratia ſuſtine ri nōt ibi hoſti. papā poſſe tales eccl̓is ſine patronoꝝ p̄ſentatione ꝯferre. ſed hͦ nō facit qꝛ n̄ expedit vt laici ab his tra hantur vt noͣ. in. c. cū dilectuſ eo. ti. ⁊ in cle. ij. de p̄ben. Et p̄dicta ꝓcedūt tenēdo tn̄ opi. Inno. in. c. dilectꝰ de off. dele. vbi dicit̉ ꝙ ꝑ pn̄tatiōem ꝯſequit̉ pn̄tatꝰ ius ad rē. pro qͦ facit. c. dilectꝰ de iu. pa. Ter tum āt eſt laicꝰ mero iure inſpecto non ē capax. huius iuris vt poſſit in aliū trāſ ferre ius ad beneficiuꝫ vel ordinare ad bn̄ficia cecl̓iaſtica. Fabilitatio gͦ a ſpe ciali gratia. ſicut olim eccl̓ia cōceſſit ob merita p̄cedentia īperatori. vt poſſit eli gere papā ⁊ alios p̄latos vt in. c. ī fino do lxiij. di. ſꝫ illud pͥuilegiū poſtea fuit r̄ uocatum vt habetur in. c. vtꝝ. ea. di Ex his infero opi. meā ꝙ cū laicꝰ nō ſit huius iuris capax. nō pōt patronꝰ ſai cus gratioſe illud ius obtinenſ in aliū laicū incapacē. illud ius tranſferre cuꝫ in iſto donatario nō ꝯtineat̉ illa quali tas. ꝓpter merita p̄cedētia. ⁊ vt indure rent̉ laici ad edificādas eccl̓ias ⁊ dotā das. q̄ rō ceſſat in iſto donatario. nō eī p̄t pͥuilegio ꝑſonaliter habilitatus illū habilitare qꝛ pͥuilegiū n̄ excedᵗ ꝑſonaſ habilitatas vel pͥuilegiatas vt ī. c. peti ſti vij. q. i. vbi inter cetera ad ꝓpoſitū dic̄ tex hoc nulli alibi concedi patitur qd̓ tibi caritate cogente largiri cenſuimui ⁊ alibi in. c. ſane de priui. dicit̉ ꝯtrariuꝫ eſſe ⁊ īdignū aliquid ſibi ſua atctorita te p̄ſumere qd̓ romana eccl̓ia alicui cer ta rōe inſpecta ſingularibꝰ voluit bn̄fi cijs īdulgere ¶ Pretea̓ cū laicꝰ ex pͥuile gio ex patronatū ſolū cōſeqͥt̉ ꝙ p̄t pn̄ta re ⁊ alimēta neceſſitate īſtāte habere vt in. c. nobis de iu. pa. non p̄ſumit̉ in his gracijs ⁊ a iure exorbitantibꝰ excedere metas pn̄tatiōis ſue. in aliū īcapacē hͦ ius gratioſū trāſferendo arg. opti. in. c. qd̓ trāſlatiōem de offi. dele. ⁊ in. l. qd̓ nō rōe et qd̓ ibi noͣ. ff. de legi. facit. l. ſi vero .§. de viro. ff. ſo. ma. maxime cuꝫ iſta ſint laiciſ īterdicta vt ſi p̄ſumāt tractare ſpi ritualia ⁊ eccleſiaſtica vt in iuribꝰ. sͣ. al legatis vt no. dicit Inno. in. c. quāto d̓ ꝯſue. ⁊ origīalit̓ fuit oēm gl. ī. c. fi. xxiiij q. i. ꝙ de oībus q̄ ſpectant ad officium eccleſiaſticū illud ſolū licet laiciſ etiā in neceſſitate. qd̓ iur̄ reꝑitur expreſſū. hͦ āt nullibi eſt exp̄ſſum qd̓ patronꝰ pōt do nare laico ius ſibi ꝯpetēs in ecl̓. a. imo potiuſ reꝑit̉ ꝯtrariū vt infra dicam de eccleſiaſticis tn̄ negocijs nullibi reꝑitur p̄ter reuerentiā q̄ ſpectat ad laicos etꝭ. ſi ſit imperator vt in. c. hinc etiā xvij. di nec excuſat ep̄i auctoritas qꝛ ep̄uſ ibi n̄ p̄t vbi nō ꝯcurrit cā iure expreſſa ꝯmit tere laico vt ſpiritualia ſeu eccleſiaſties diſponat vt ī. c. decernimꝰ d̓ iud̓. ⁊ in. c. iudicatu ⁊ in. c. qm̄ lxxxix. di. ⁊ xvi. q. vij in noua actione noͣ. glo. in. c. nr̄m xxxij. di. ⁊. c. bene quidā xcvi. di. Ex his ſeqͦr Archi. in. c. hortamur p̄alle. vbi dixit ꝙ populꝰ ꝑrochie vel alius laicꝰ nō patro nus. patronatum p̄ſcribere non pōt. qꝛ cū laicus non patronus nō ſit huius iuriſ capax. nō potuit illud ius ſine pec cato detinere nec poſſidere. ⁊ ꝑ ꝯſequēſ nec p̄ſcribere vt in. c. cauſam de p̄ſcrip. facit. c. di. contra morem et xiiij. di. illud nec ob. c. querelam de elec. quia ibi reẜ uatur queſtio ſuper proprietate iuris patronatus. et ſic innuitur ꝙ populuſ fundabat ſe ſuper poſſeſſione iuris pa tronatus dicendo ſe patronum ¶ Iteꝫ ibi in pͥncipio ponit̉ allegatio ꝑtis ⁊ n̄ iuris deciſio. et licet Io. an. ꝓlixe inſte terit in reprobando hanc opi. in regula quod alicui gratioſe in mercur. tamen plus mihi placet opi. Archi. nec video ſufficienter ⁊ per Io. an. reſponſum ad p̄dictam rationem ꝙ laicus poſſidere

et p̄ſcribere non poſſit. et qͣꝫqͣꝫ ip̄e mirat̉ reſpondēdo. hoc modo videlicet ꝙ illd̓ qd̓ alicui ꝯpetit ex pͥuilegio. p̄ſcriptibi le eſt vt in. c. accedentibꝰ ⁊ in. c. ſi de ter ra de p̓uile. ⁊ in. c. veniens de p̄ſcrip. et ad id quod dicit̉ de īcapacitate Reſpō petur ꝙ ius patronatus vt temporale tranſit in heredes etiā extraneos ꝑ ali quos modos a iure expreſſoſ vt in. c. ex literis ⁊. c. cum ſcd̓ꝫ de iure patro. ita p̄t tranſire ꝑ p̄ſcriptiōem Deutra tamē rn̄ ſio mihi placet. pͥma que ꝓcedit in ꝯceſ ſis per pͥuilegium. que tamen ſūt q̄ſibi lia ꝑ p̄ſcriptionē ita loquūtur iura per eum allegata. ſed nos loquimur in nō q̄ſibilibꝰ de iure cōi regulariter per lai cos qui tn̄ dicit ꝙ ſi papa gratioſe ꝯceſ ſit alicui regi collationē beneficiorū. cō tra regem autē illū ius ꝯferēdi p̄ſcribi nō pōt cū nō poſſit poſſideri vt ip̄emet noͣ. in. c. ſane ⁊ in. c. petiſti cū ſimilibꝰ. Secunda ratio ſua etiā nō vrget quia dico ꝙ ius patronatus nō eſt mere tē porale ſed potius ſpirituale ſeu ſpūali annexum. ſed dicit̉ ꝑtim tēporale qͦ ad intellectū vt noͣ. glo. in. c. pie mentis xvi q. vij. ex pͥuilegio cadit in laicum. vnde ex hoc nō efficitur mere tēporale quod paret quia nec vendi pōt nec ſuper eo tranſigi. nec iudex ſecularis etiaꝫ inter laicos de illo ꝯgnoſcere poteſt vt in iu ribus. sͣ. alle. non ob. ꝙ tranſit in here des quia ex priuilegio ꝯceſſo patrono. pauci reperiunt̉ qui vellēt eccleſias fū dare ⁊ dotare. nec etiā ob. c. ex lr̄is nec e. cum ſcd̓m niſi trāſeat in alium laicuꝫ illud ratiōe acceſſorij cū ius patronatꝰ inheret vniuerſitati. ideo tranſit cū illa ad hoc. l. in modicis. ff. de contra. emp. al̓s aūt ꝑ ſe non trāſiret vt noͣ. de iu. pa in. c. i. li. vi. et in. d. c. ex literis. et rōe āne xionis licet poſſidere duo beneficia in corporalia vt in. c. ſuꝑ eo. de p̄ben. li. vi. ¶ Secundo principaliter ad hanc meā opinionē induco tex. no. in. c. apoſtolica de his que fi. a. p̄la. vbi habetur ꝙ lai cus habens ab antiquo ex pͥuilegio ec cleſie decimas in feudum. non pōt illaſ alteri ꝯcedere in feudum. niſi eccleſie vl̓ loco religioſo ex ꝯſenſu ep̄i. ⁊ ꝑ illū tex. clare innuit̉ a ꝯtrario ſenſu ꝙ laico cō cedere nō pōt etiā d̓ ep̄i ꝯſenſu. tū quia alius laicus non eſt capax illius iuris ſpiritualis vt facilius iura ſpiritualia redeant ad eccleſias ⁊ tamen regularit̓ qͥs pōt ſcūdū infeudare alteri vt in. c. i. .§. ſimiliter de le. cōr. colla. x. noͣ. glo. in. c. q̄ in eccleſiaꝝ de ꝯſti. ſꝫ quia decime ſūt iura ſpiritualia ⁊ gratioſe olim laicis ꝯceſſe. nō pn̄t alias titulo licito alteri la ico ꝯcedi. etiā de ꝯſenſu ep̄i vt per illuꝫ tex. ⁊ alias rōes Et ꝑ. c. ad hec ⁊. c. qͣꝫuiſ d̓ deci. et. c. ꝓhibemꝰ eo. ti. cōiter doc. dā nāt glo. q̄ minꝰ bn̄ tenuit ꝯtrariū ꝙ lai co de conſenſu ep̄i pōt infeudari ¶ Ter tio pͥncipaliter me mouet. qꝛ cuꝫ multa iura de hac materia loquantur nullibi reperit̉ exp̄ſſū nec directe nec īdirecte ꝙ laicus etiā de ꝯſenſu ep̄i donare poſſit imo potiꝰ ꝯtrariuꝫ videt̉ tex. approbare ī. c. nullꝰ d̓ iur̄ pa. vbi ponit̉ regula ꝙ la icꝰ nil pōt eccleſiaſtici iuris ſine cōſenſu ep̄i monaſterijs vel canonicis ꝯferre ī eccleſijs ergo in laicis illa regula nō re peritur violata niſi cū ius patronatus ꝯcedit̉ eccleſie vel laico ⁊ tunc requirat̉ ep̄i ꝯſenſus vt in. c. ex infinuatiōe d̓ iur̄ pa. ⁊ in. c. i. eo. ti. li. vi. ⁊ hoc qꝛ ꝯditio ec cleſie meliorat̉ In alijs aūt ſtat regula vt duo requirāt̉ copulatīe vt diſpoītio fiat in eccleſia ꝙ clerico ⁊ ep̄i ꝯſenſꝰ acce dat. ⁊ p̄ſuppoſito ſine veritatiſ p̄iudicio ꝙ valeat donatio facta laico ep̄i ꝯſenſu accedente vt habꝫ opi. cōis quā ego ꝟi tate fulciri minīe puto. ¶ Puto tn̄ ī ca ſu noſtro nullo mō eā valere qͥdqͥd dixe rint dn̄i de rota eoꝝ reuerētia ſemꝑ ſal ua Moueor pͥmo ꝙ donatio facta pͥua to per ſolum patronum nullaꝫ obtinet vim vt aꝑte ponit tex. in dicto. c. p̄terca in fi. et ſic nec ad tranſlationē iurꝭ. nec ī p̄iudicium donatoris cuꝫ tex. ibi dicat vim aliquam decernimus non habere vnde pondero verbū aliquaꝫ. quod a ꝑte innuit nullius penitꝰ exiſtere firmi tatis. nec habere in ſe aliquā ꝑticulam validitatis. ad hoc. c. ſollicite de ma. et obe. et quod noͣ. glo. in cle. i. de foro ꝯpe. in ꝟ. aut eoꝝ. nec ob. reſponſio Innoc̄. ad illū tex. dum dicit̉ ꝙ loquitur in ad uocato ⁊ non in patrono. quatenus ꝓ hibet donationeꝫ. hoc enim eſt falſum cu patronꝰ appelletur aliquando aduo catus vt eſt expreſſū in. c. cū autē eo. ti. Cum autē illud capituluꝫ nō ſit ſub ru brica de ſpoliat. dꝫ intelligi de patrono

quia nigꝝ eſt adaptādum rubro ſi fieri pōt. vt no. glo. ī. c. bone. de cōfir. vti. vel iuti. ⁊ in. c. tibi. de reſcrip. li. vi. ⁊ ī. c. ſi ſu per gratia. de offi. dele. eꝯͣ. li. hͦ etiā alio modo ꝓbat̉ ex illo tex. nā cū in pn̄cipio feciſſꝫ mentōnem de aduocatis eccleſia rū. cū ſtatī ſubiugit. ī. ꝟ. p̄cedēti declarā do ⁊ ampliando qd̓ dixi pn̄te de cetero ſtatim eos ſiue aduocati ſiue patroni ſi ue vicedomini ſiue cuſtodes. vel guar dianos pn̄tes hn̄tes vel qͦcūqꝫ alio mō cenſeant̓. ¶ Ex quibꝰ verb̓ clare innui tur ꝙ id quod dixerat ī prīcipio intelli gebat de patroniſ. qui diuerſis nomini bus ẜm varias locorū conſuetudines nuncupantur. vt clare innuitur. alias colligit̉ in illo relatiuo eos per qd̓ patꝫ quia retulit ſe ad p̄cedentia ⁊ ad idem illa regula ſeu quo cūqꝫ alio nōie cenſe ant̓ que īnuit diuerſitatem ſolū eē ī no minibus. ⁊ non ī ſubſtantia. ⁊ ideo dic̄ Hoſti. in ſūma. eo. ti.§. i. in fi. qd̓ patro no poſſunt cōuenire omnia illa nomīa de quibus in dicto. c. p̄tēa poſtea dicit in fi. contractus quē huiuſmodi quos fecerunt vel faciūt ī futurū vim aliquā decernimus non habere ⁊ ſic comp̄hen dit omnes de quibꝰ p̄miſerat ⁊ ſic ē ibi caſus apertus litterā non cauillando. ꝙ donatio facta laico per ſolum patro num nullā vim habet. ad idē videt̉ tex in. c. illud. ꝟ. licet. eo. tit. iunctis precede tibus verb̓. hoc ideꝫ innuit iur̄ canoni ci regula general̓. que diſponit vt laici nullam facultatem habeant fine epiſco po diſpenſare. de iure ſpirituali vl̓ eccle ſiaſtico. vt in. c. laici. xvi. q. vij. ⁊. c. eccl̓ia ſancte Marie. de conſti. ⁊ in. c. bene qui dem..xxvi. di. diſpoſitō ergo iſta īquātū voluit hoc ius ſpūale vel ſpirituali an nexū in aliū trāſferri nullius penitus fuit momēti nā pro non dato habet̉ qd̓ ab illo dat̉ qui de iure dare non pōt. vt dicit tex. in ꝓpoſito in c. qd̓ autē. in fi. de iur̄ patro. ⁊.cͣ diabertum.i. q. vij. ſi ergo habetur ꝓ non dato. ergo licitū eſt ꝯtra uenire. vt ibi ꝓbatur ad idē. c. vnicū. eo ti. li. vi. a ꝯtrario ſēſu. vbi innuit̉ ꝙ tal̓ donatō facta laico inefficax eſt cenſēda auctoritas ergo ep̄i ſuꝑueniens maxīe poſt ius adqͥſitū filio non potuit actuꝫ nullū validare. tū quia auctoritas non p̄t ex interuallo regl̓r interuenire. vt in luribꝰ p̄all. tū qꝛ cum conſenſus ep̄i fi hoc caſu auctorizabil̓ cum preſtetur fu ꝑ iure ad aliū ſpectando nō poteſt vali dare actu nullū. vt ī. c. ij. de re. ꝑmu. hͦ p̄ terea ꝓbat̉ īcōuīcibl̓r. Aut eī ꝯſēſꝰ ep̄i reqͥrit̉ hͦ cāu. an auctoritas an ꝑ viā et modū ſolēnitatū. an̄ ꝑ modū ſimplicis ꝯſēſꝰ. ſi ꝑ modū autoritatis certū ē ꝙ n̄ p̄t īteruēire ex poſtfacto. vt ī iuribꝰ. sͣ. al legatis. no. Inno. in. c. cū ꝯſuetudīs. de ꝯſue. ⁊ ī. c. i. de re. ecc. n̄ alie li. vi. ⁊ Dar. ī. l. ſi qͥs inͥ boͣ.§. iuſſꝰ. de ad qͥ. her̄. ⁊ ipſi met dn̄i de rota deciſione. ccc. lvij. ꝓbat̉ ex ſono vocabuli. nā dr̄ auctoritas. qͥa illā p̄ſtās debet eē actor ⁊ pnͥcipal̓ ī illo negotō. vt dic̄ Inno. ī p̄all̓. iuribꝰ. ⁊ pu to firmit̓ ꝙ hic reqͥrit̉ auctoritas cū ſit ꝓbādā ab ep̄o ſuꝑ iur̄ pr̄oni nō eī ī trāſ latione illiꝰ iur̄ he̓t ep̄s aliqͥd ꝑticipar̄. qd̓ pꝫ ex eo. qꝛ ſine illiꝰ ꝯſēſu p̄t pr̄onus ius ſuū dare loco religioſo. vel eccl̓ie. d c. vnico. li. vi. ꝙ nō poſſꝫ ſi ep̄s p̄tēdēt a liqd̓ ītereē. ¶ Hīc dic̄ Inn. ī. d. c. i. ꝙ au ctoritas ē maioꝝ ꝯſēſꝰ nō minoꝝ. ⁊ op tīe ſēſit do. An. ī. d. c. cū ꝯſuetudīs. Sꝫ poſito ꝙ exigat̉ ꝑ viam ſolēnitatis ad hūc nō poſſꝫ ex poſtfacto accede̓. qͥa ſo lēnitas dēt īteruēir̄ in ip̄o actu. ⁊ eodē ꝯtextu. al̓ actꝰ corruit ī totū. vt. l. cū anti quitas. C. de teſta ⁊. l. he̓des palā in fi ff. de teſta. fac̄ qd̓ noͣ. ī. c. auditꝭ. de electō ⁊ vbi actus corruit ex defectu ſolēnita tis nō pōt ꝯualidari ex īteruallo dato ꝙ poſtea īteruēiat. d. c. auditis. no. bar. ī. l. filio p̄terito. ff. de. īiuſ. teſta. ⁊. l. i.§. ſꝫ ſi filiꝰ. de leg. iij. ⁊ Io. an. ī. c. ij. de vſurꝭ. li. vi. ⁊ qd̓ no. ī. l. vniu̓ſa. C. de p̄ci. īꝑat. offe. ¶ Hīc dicit do. An. ī dc̄o. c. cū con ſuetudinis. ꝙ ſi ī alienacōe. vl̓ ꝯtractu mulierū exigat̉ ꝯſēſꝰ duoꝝ cōſāguineo rū. quia ille ꝯſēſꝰ reqͥri vr̄ ꝑ modum ſo lemnitatis. cum non exigatur a maio ri non poterit ex interuallo interuenir̄ ¶ Item et tertio preſuppoſito. ꝙ exiga tur per modum ſimplicis cōſenſus nō poterit hoc caſu interuenire poſt mortē bonatoriſ filio herede ſuperſtite per tex tuꝫ nota. in. l. fi. ff. communia predi. ad quam legem profecto non aduertunt domini de rota. ibi enim dicitur quod ſi plures habent fundum communem. ⁊ vnus conceſſit alteri ſeruitutem ⁊ de ceſſit non valꝫ conceſſio poſtea facta ꝑ

alios ſocios niſi heres defūcti de nouo ꝯſenciat. rō eſt ẜm Dar. ibi quia ꝯceſſio fingit̉ ꝑfecta ꝑ omnes eo tempore quo vltimus cōſenſit. qꝛ prime ꝯceſſiōes tra hunt̉ ad vltimā vt dicit ibi tex. ſꝫ ex quo primus mortuus ē non pōt habere lo cum fictō. vt nunc fingat̉ conſētire fictō enī debet habere extrema habilia ſcilicꝫ tempus a quo trahitur fictō ⁊ tempus ad quod vt noͣ. ibi Bar. ⁊ plenius ꝑ eū in. l. ſi is qui pro empore. ff. de vſucap. nec obſtat ſi dicatur ꝙ heres defūcti cen ſetur eadem ꝑſona. vt in autē. de iur̄ iu ran. a mo. preſti. ⁊ heres fingi dēt conſē̓ tire. ſicut fingeretur defūctus ſi viueret quia due fictōneſ non debent concurre̓ circa idem. vt noͣ. in. l. i. ff. de do. promiſſ. ita videtur dicendum in propoſito. ꝙ ſi ep̄i conſenſus eſt requirendꝰ vt ſimplex conſenſus cum poſt mortē patroni non potuit interuenire. quia nō poteſt fingi vt patronus nunc conſētiat tꝑe qͦ vali datur prima conceſſio ⁊ hoc videt̉ īdu bitatum. ⁊ per conſenſum ep̄i non potu it hoc caſu poſt morteꝫ donatoris acce dere ſenſit iudicio meo. Io. an. in. c. cū ſe cundum. eo d. ti. de quo domini de rota nullam m̄cōne fecerunt. ius enim quei tur. ⁊ ius patronatus legari poſſit vel in illo ſingulariter inſtitui. ⁊ dicit tn̄ qꝛ inſtitutus in re certa habet̉ loco legata rij. C. de here. inſti. l. quotiēs. ſecus dicē duꝫ in eo quā in legatario in quo ꝯclu dit. qꝛ cum legata ſit donatio a teſtator̄ relicta. inſti. de lega. in principio. ꝙ ī do nacōne ſtatutum eſt idem ẜm eum dicē̓ dum eſt in legato. vt eccleſie legari poſ ſit ſicut ⁊ donari ſine epiſcopi conſenſu ſꝫ in priuato requiritur ep̄i conſenſus. ſicut in donacōne. quia quod non licet ī vica nec ī morte. de ſepul. c. de his. Et quod ibi noͣ. ideo conſēciendum eſt ſecū dum eum. ꝙ a principio ſcilicet an̄ teſta mēti factōnem vel ante mortem īteruēi at ep̄i auctoritas. fauore tamē vltīaruꝫ voluntatum vr̄ etiam ẜm eum. ꝙ etiam poſt mortem poteſt ep̄us approbare ex qͦ alias tenuit teſtamentum adducit ſimi le nam ſi teſtator iuſſit eccleſiam cōſtruſ ⁊ circa illud fexit legata cōſtat ꝙ neceſ ſarius eſt conſenſus vel auctoritas ep̄i de ꝯſue. di. i. nemo. de priuile. auctorita te. li. vi. ⁊ tamen tenet legatum. vt in. c. nos quidē. de teſta. ⁊ ſic apertiſſime ſen ſit Io. an̄. ꝙ ſpēale ſit rōe vltīaꝝ volūta tu. vt ꝯſēſus ep̄i ex pꝰ facto īteruēiri ſecꝰ ergo ī donacōe int̓ viuos Fre. de ſenis oſilio. ccxviij. nullā mētōnē de Io. an. fa ciendo dic̄ ꝙ in legato nulla reqͥrit̉ au ctoritas ep̄i mouet̉ qꝛ iura canonica pa ciūtur vt ī ſucceſſiōe trāſfert̉ ius pr̄ona tꝰ. ſꝫ capiēs ex legato vel īſtitutōe largo mō capit ex ſucceſſiōe defūcti. tn̄ ī iur̄ ca nonico nō ē vis ī verbis facienda ꝓ eo pōt allegari bonꝰ tex. i. l. ī ꝯuēcōnalibꝰ ff. de ꝟbo. ſigni. vbi verbū heredes con p̄hēdit qn̄qꝫ legatariū. ſꝫ ꝯtra hͦ dictum Frede. facit qꝛ iura canonica ſolū ꝑmit cūt ex ſucceſſione vniu̓ſali. ⁊ ita cōit̓ iu ra loquūtur ⁊ iō do. an. nō ꝓbat dictuꝫ Fre. ī. d. c. cū ſecūdum. ſꝫ tranſit cum Io. an. nec ec̄ illud Ia. ab. vt ptꝫ ī additōe ꝑ eū facta ad illud ꝯciliū in quo dic̄ ſe pu tare qd̓ ſine vniu̓ſitate ꝑ nullū titulum ſpecialē ſiue inter viuos ſiue ī vltīa vo lūtate ſine ep̄i ꝯſenſu tranſferri p̄t ī pͥua tū ius pr̄onatꝰ quīimo ego plus puto qd̓ nec dictū Fre. nec dictū Io. an. mero iure inſpecto ꝓceda̓t qͦniā vt ſupͣ dixi lai cus non pr̄onꝰ huiꝰ iur̄ eccleſiaſtici pr̄o natꝰ īcapax. eſt. ergo legatū ſibi factuꝫ tanqͣꝫ incapaci habendū eſt ꝓ nō ſcpͥto. vt ꝓbatur ī. l. in metalluꝫ. 5. de hiſ q̄ pro non ſcrip. hab. ⁊. l. nō intelligitur.§. ſi qͥſ palam. ⁊ in. l. in metallum. ff. de iur̄ fiſci ⁊ in. l. in collegio. C. de here inſtitu. ⁊ cū legatum palam factum ſit incapax ma net penes heredem. et non tranſit in fiſ cum. vt nota. in preallegatis iuribus firmat Dartolus in. l. hereditas. C. de his qui. vt indig. vnde ſi legatur colle gio nondum approbato ve filio ſpurio nihil valet legatum. nec ſperatur vt ſu perior conſenciat vl̓ approbet relictum Sed ipſo facto remanet penes heredem et habetur pro non ſcripto. ita dico in propoſito cum illud ius incapaci habe tur pro non ſcripto. et ſic remanſit peneſ heredem non poterit epiſcopus in pre iudicium heredis illud tranſferre in le gatarium. Et idem vicendum in lega tario eadem racione. E quo enim alte ri non poteſt adquiri. ergo remanſit pe nes eum. vt notatur in. l. quo ꝯ in eo. ff. de adquirē. poſſ. ⁊ in iuribus sͣ. allega ⁊ donatō facta non ſeruata legis ſolen

nitate habet̉ pro non ſcripta. vt probat̉ ī. l. ſācimꝰ. C. de dona. Idē ſi quis ꝯtra legū interdicta recipiat. vt ī. l. vnica. C. de ꝯtract. iudi. ⁊ ſic non poſſumꝰ dicē ꝙ in caſu noſtro donatō valuerit qͦ ad do natorē. tū quia de iure donator nō pōt vt. sͣ. dixi. tū qꝛ dedit incapaci. tū qꝛ nō ſeruauit legis ſolennitate. tū qͥa nō ha buit epiſcopi cōſēſū. preſuppoſito ꝙ ep̄i conſenſus ſufficeret ad hoc. xij. q. ij. ſine excepcōe. ⁊. c. ſi qͥs de ẜuis. tu ⁊ quarto quia contra interdicta canonuꝫ dona uit. d. c. p̄terea. auctoritas ergo ſuperue niēs. non potuit nullū validare. vt ſupͣ dixi. ⁊ omnia iſta militāt in legato. Dee obſtat motiuū Io. an. qꝛ fiquis mādat eccleſiā ꝯſtrui. vl̓ diſpōit ꝯtra lege. quia epiſcopi conſēſus reqͥrit̉ in diſpoſicione teſtatoris. vn̄ tex. in. d̓ c. nemo. de ꝯſecͣt. diſt.i. non dicit neminē poſſe legare pro eccleſia fūdanda. ſꝫ ꝙ nemo edificꝫ eccle ſiam. ſine ep̄i conſēſu. ſed eccleſie edificā de legari pōt nō donari. vt ī. c. abbate ſane. de re iudi. li. vi. ⁊ ꝑ Dar. l. ſeruos ad cuſtodiā. ff. de alimen. ⁊ ci. legat. vbi ponit diu̓ſitatē rōnis. ſed ī caſu noſtro tranſlatio iurꝭ. patronatus ī priuatum eſt prohibita vt patet ex predictis. ergo ſiue fiat legatuꝫ. ſiue bonatō. nō poteſt ep̄i conſenſus poſt morteꝫ diſponentis accedere. etiam p̄ſuppoſito cū ipſiꝰ conſē ſu poteſt valē̓. quod tamē ego nō credo ꝑ ſupradicta. prete̓a qd̓ ſupra dixi ī do nacōne. locum habꝫ in legato. nā ⁊ vlti ma volūtas corruēs ex defectū auctori tatis. vel ſolēnitatiſ. nō poteſt ex poſtfa cto ꝯualidari. vt noͣ. ī. d. l. filio preterito. ⁊ ī. d. l. i.§. fiquis filius. ⁊ per Io. an. in. c. ij. de vſur̄. li. vi. ¶ Item contra hāc opi Io. an. quem videtur ibi ſequi Talde. ⁊ communiter ſequentes. vt in legato patronatus. pōt ep̄i conſenſus accedē ex poſtfacto. videtur tex. ad litterā ī. d. l. fi. T. commūia p̄di. vbi dicitur. ꝙ ſi vnꝰ ex pluribus habentibꝰ funduꝫ cōem le gauit alicui ſeruitutem. ⁊ deceſſit ſi adi ta hereditate conſenciūt alij ſocij nihil agut reddit tex. rationē. quia actus de functoruꝫ nō poſſunt ſtare in ſuſpenſo exquo enī dies cedit legato. qd̓ eſt in le gato puro adita hereditate. oportet qd̓ legatū adqͥratur legatario. alias ſit nl̓ lū. qꝛ nō pōt ſtare in ſuſpēſo. ſꝫ ī cāu nr̄o ep̄us nō cōfēſit anteqͣꝫ filio eēt hēdicaſ adqͥſita. gͦ ſtatī fuit illud legatū extīctū ⁊ ſic n̄ p̄t ꝓcede̓ ep̄i ꝯſēſꝰ. ⁊ ad hͦ nō adu̓ tūt p̄dē̄i doc. ¶ Ex his oībꝰ cōcludo. ꝙ pr̄onꝰ nō p̄t donare laico ius pr̄onatꝰ. nec lega̓e ec̄ cū ep̄i ꝯſēſu. ⁊ p̄ſuppoſito ꝙ ep̄i ꝯſenſꝰ ſuffice̓t. dico ꝙ nō p̄t īterueni re ex poſtfacto. maxīe mortuo doͣtore. et filio he̓de ſuꝑſtite. vt ī cāu nr̄o ꝯtīgit. ⁊ patet ex his rn̄ſio ad aliqͣ ꝯtraria. sͣ. in ꝯtrariū formā. q̄ ꝓ maiori claritate ſpe cifice ſūt. ⁊ ſingl̓r attīgēda ſoluēdo. vel ad ſupͣdicta remittēdo. ⁊ pͥmo ad pͥmuꝫ dico. ꝙ hͦ ius pr̄onatꝰ cū ſit ſpāle vel ſpi rituali annexū nō ē ī libera ptāte pr̄oni de eo ſic̄ de alijs bōis diſpone̓. pꝫ ex eo qꝛ illud vēde̓ nō pōt. vt ī. c. i. de iur̄ pat. nec ſuꝑ eo trāſige̓. d. c. p̄tēa. de trāſactōe nec dr̄ illiꝰ habe̓ dominiū. qꝛ res ſacre ⁊ religioſe nō ſūt ī alicꝰ dn̄io. l. in tantū .§. ſacre. ff. de reꝝ diui. ⁊ ſic nō obſtat. l. ī re mādā. ⁊. c. de his alleg. ī ꝯtrariū. nec obſtat. c. illud. ⁊. c. vnicū. e. ti. li. vi. quia loco religioſo. vel eccl̓ie donar̄ pōt. qm̄ per meliorat̉ ꝯdicō eccl̓ie. vt. sͣ. dixi. Itē ꝯfert̉ capaci. ſꝫ cū donat̉ laico deterioa tur ip̄iꝰ cōditō. qꝛ nō ſperat̉ ſaltē de ꝓxi mo ipſiꝰ liberacō. ¶ Itē forte donat̉ la ico deterioris ꝯditionis. qͣꝫ ſit pr̄onꝰ p̄ terea donat̉ īcapaci cū laicꝰ nō ſit huiꝰ iur̄ capax n̄ ex pͥuilegio ⁊ cā pn̄cipal̓ nō concurrit cū laico nō patrono non ob ꝙ trāſeat ī laicū cū vniu̓ſitate ville. d. c. ex litteriſ. Ad hͦ eī rn̄ deo dupl̓r. Et pͥmo ꝙ hͦ ius vt habens mixturā cum tꝑali tate annectitur vniuerſitati temporali ideo tranſit in laicum per quandam cō ſequenciam. et non principaliter mul ta enim premittuntur in conſequenciā. que non principaliter. ⁊ per ſe permit cuntur. vt aperte probatur in. l. in mo dicis. ff. de contra. empcio. ⁊ in. l. ſi mer cedem.§. fi. ff. de acti. emp. vbi religioſa tranſeunt vēdito fundo. que per ſe mi nime tranſirent. vt ibi patet in hoc iure patronatus tranſit enim cum vniuerſi tate in contractu non gratuito. dicto. c. ex litteris. ⁊ in. c. cum ſecūdū. eodeꝫ. tit. ⁊ tamen principaliter per ſe tranſire nō poteſt. dicto. c. de iure. quinimo dubita tur. nunquid vendita vniuerſitate po teſt ſpecialiter exprimi iuſ patronatus

⁊ ꝯſilium dat̉ ꝙ non expͥmat̉ de qͥ plene per Io. an. c. vnico. eo. ti. li. vi. ¶ Scd̓o poteſt reſponderi. ꝙ ideo trāſit cum vni uerſitate. qꝛ pr̄onus nō pōt ampliꝰ illiꝰ curaꝫ habere cum ad illud amplius ire non pōt. vnde ſatis ꝓbabiliter poteſt d̓ fendi opi. Bar. in. l. ſi mercedē.§. fi. p̄alle vbi dicit ꝙ ius pr̄onatus exiſtens ī fū do tranſit cum fūdo cum ad capellā nō datur acceſſus niſi ꝑ fundum. ſecus ſi per viam publicam daretur aditus ſic̄ dicitur in iur̄ ſepulcrorum. vt in dicta. l. ſi mercedeꝫ. ⁊ d. l. ī modicis. ⁊ qͣꝫqͣꝫ Inno ⁊ alij canoniſte ſequētes cōiter tenēt op poſitum dicētes. ꝙ in vēdicōne pallacij vel fundi nūqͣꝫ tranſit ius pr̄onatus o portet enī ꝙ detur vniuerſitas rerū ad hoc vt tranſeat ⁊ reddūt racōneꝫ. quia ius pr̄onatus poteſt haberi ⁊ poſſideri abſqꝫ eo ꝙ vadat̉ ad capellam cū preſe̓ tatio fiat in abſētia. ſecus enī in iure ſe pulcri. eſt enim vtile vt ad illud habeat̉ acceſſus Poſſet tamē ſuſtineri ꝯtrari um. num pr̄onus conſeqͥtur non ſolum honorem p̄ſentādi. ſꝫ etiā onꝰ defendēdi eccleſiam ⁊ bona ſua habet eī ire ad ec cleſiam ⁊ videre an res bene cuſtodian tur per ſacerdotē. vt ī. c. filijs. xvi. q. vij. nō. glo. ī. c. pie mētis. ea. cā. ⁊. q. ⁊ ob hoc onus dubitat̉. nūqͥd pr̄onus poſſit ī to tum abdicare ius pr̄onatus. vt no. per glo. ea. cā. ⁊. q. hēt enī ius ꝓceſſionis vt honoretur cum vadit ad eccleſiam. vt ī c. cum nobis. de iur̄ pa. ⁊. c. filijs. xvi. q. vij. quibꝰ quidem iuribus iſte patronuſ vti non pōt ſi non habetur acceſſus. vn̄ ſatis poteſt attēptari ꝙ ius pr̄onatus trāſit cū palatio ſeu fūdo. ſi ad capellaꝫ nō pōt haberi aditus ex iuramento. qd̓ non eſt cōtra opi. canoniſtaꝝ cum villa ſeu vniuerſitate demum tūc tranſit cuꝫ aliunde ad capellam aditus nō habet̉ alias aūt non debet trāfir̄ cū ſit ius cōe oīno ſeparatuꝫ ⁊ diſtīctū ab vniuerſita te. et videtur ꝓbari ī dictis legibus ꝓxi me allegatis. ⁊ſi hͦ eſt veꝝ eſt ſole̓nis ⁊ noua limitatio ad. c. ex litteris. ⁊. c. cum ſcd̓m. ⁊. c. de iure alleg. pro contrario rn̄ deo ꝙ ꝙͣp ſe retulit ad ꝓpoſitū caſū ex ꝟb̓ eī narratīs nō dꝫ ſumi ar. a ꝯtrario ſen ſu vt noͣ. ī. c. pb̓lico de elect. ad. c. ex īſinu acōe p̄t ml̓tipl̓r rn̄deri pͥmo vt ibi dic̄ ꝙ ibi nō fuit mera doͣtio. ſꝫ potiꝰ q̄dā remiſ ſio cū illd̓ ius ꝯpetet ābobꝰ fr̄ibꝰ īſolidū ſꝫ illa ſolutō nō ml̓tū placꝫ ꝑ ꝟ̓bū hēbat qd̓ eſt ſingular̄ numēi ⁊ ꝟ̓bū ꝯtulit ⁊ iō ſatꝭ. p̄t tene̓i opi. Archi. ſupͣ recitā vt cle rico poſſit donari. qꝛ meliorat̉ ꝯdicio ec cleſie ⁊ donatō fit capax. ¶ Ad ſcd̓um pnͥcipale ar. de. c. cura. ⁊. c. ſuggeſtū. in qͦ bꝰ clare dr̄ ꝙ ep̄i ꝯſe̓ſꝰ p̄t interuēire ex p facto. ℟ndeo ꝙ illa iura nō loquūt̉ ī do natōe iur̄ pr̄onatꝰ. ſꝫ eccleſie vt ī eis ptꝫ Erāt eī qͥdā putātes ꝙ vigore iurꝭ. pr̄o natus pn̄t ꝯferre ip̄am eccleſiā collegio a̓ eccl̓ie maxīe ī ꝓprietate vt illa iura lo quūt̉ ꝑtinꝫ eī ad ep̄m. vt in cle. ij. de reb. eccle. nō alie. ⁊ ī. c. ꝯſultatōibꝰ de dona tio. ⁊. c. paſtoral̓. de his q̄ fiūt a p̄lat. reqͥ rebat̉ enī ibi ep̄i conſēſus nō vt auctori tas. qꝛ nō pōt auctorizare in facto ꝓprio ſꝫ vt cā agēs merito p̄t ibi ꝯſenſus īter uenire ex īteruallo ⁊ validare actū a tē pore ꝯſenſus prelati vt noͣ. glo. ī regula ratum. de reg iu. in. vi. ſꝫ in caſu noſtro ſecus eſt quia epiſcopi conſenſus requi ritur non vt cauſa agēs nec vt habēs participium aliquod in iure patronatꝰ quia illud ius totuꝫ pertinet ad patro num hinc eſt. ꝙ ſine epiſcopi conſenſu poteſt illud donare eccleſie ſeu loco reli gioſo. quod non eſſet ſi epiſcopus habe ret partitipium aliquod vt in. c. paſtora lis. de donatio. non poteſt ergo in tran latione illius iuris requiri conſenſus epiſcopi. niſi vt auctoritas. Fateor tam̄ quod iura quandoque vtuntur promiſ cue et improprie his vocabulis. Nam auctoritatem quandoque appellant cō ſenſum quandoque econtra vt patet in c. cum apoſtolica. de his que fiunt a pre la. ⁊. xij. q. ij. ſine exceptione. ⁊ hoc ideo. quia auctoritas nihil aliud eſt qͣꝫ conſē ſus auctorizabilis. vt not. glo. in. c. i. de rebꝰ eccle. non alien. li. vi. Hinc eſt ꝙ. c. ſuggeſtum. appellauit auctoritatem. et c. cura appellauit conſenſum et hunc in tellectum ad. c. cura ſentit Io. an. ī. c. cū conſuetudiniſ. de conſue. ⁊ eſt veriſſimꝰ et ſic tollitur fundamentum dominorū de rota. ¶ Uenio ad terciū contrariuꝫ et primo ad. c. ſi qua. de reb. eccleſi. non alie. ℟ndeo intelligendo ꝙ contractus ibi tenuerit a principio licet potuerit re ſcindi per beneficium ī integruꝫ reſti. et tenet ibi glo. non vrget in caſu noſtro

¶ Secūdo pōt ītelligi. ꝙͥ contractꝰ fuit a principio nullꝰ. ⁊ tūc dicēdū ꝙ fauor̄ eccleſie pōt ibi auctoritas īteruenire ex poſtfacto. hūc intellectū tenet ibi Hug. ⁊ ſequit̉ glo. in. c. i. ne ſede vacā. ⁊ archi in. d. c. ſi qꝛ. ſꝫ donacō fiēda alteri laico. nō cadit ī vtilitateꝫ eccleſie et ſic ceſſat diſpoſicō illiꝰ. c. ad. c. qd̓ in dubijs. dico ꝙ nō probat ꝙ renūtiacō valeat ī preiu diciū renuciātis imo dico ꝙ ē ꝓrſus nl̓ la. qd̓ aꝑte ꝓbat tex. ibi du dicit. nullaꝫ obtinet firmitatē. ⁊ ſētit ibi Hoſt. ⁊ Io. an. ī. c. qͣnto. de trāſl. p̄l. vbi aꝑte dicit ꝑ talē renuciacōnē renunciās nō ꝑdit ec cleſiam. imo ſubditi ei obedire tenēt̉ ar. viij. q. iiij. nōne. ⁊ optīe facit. l. legatꝰ. ff. de offi. preſi. ⁊ fateor ꝙ ſuꝑior poſſꝫ illū ſic renuciātē reuoca̓e. d. c. qd̓ ī dubijs vl̓ habere ratā illiꝰ renuciacōnē. ⁊ hͦ iō qꝛ in hͦ cāu reqͥrit̉ ꝯſēſꝰ ⁊ nō nuda auctori tas ep̄i. nā ītereſt ep̄i. vt ille renūciet cū ſit ſibi obligatꝰ rōne bn̄ficij. vt ī. c. cū ca pella. de priuile. ſꝫ in cāu nr̄o pure reqͥri tur auctoritas q̄ non pōt īteruēire ex ī teruallo. maxime poſt mortē prelati per sͣ. dicta. ¶ Ad qͣrtū argu. ſatis patet re ſpōſio ꝑ p̄dicta nō loquūt̉ illa iura ī au ctoritate. ſꝫ ī ſimplici ꝯſēſu. ¶ Ad quītū ⁊ vltimū arg. rn̄deo ꝙ in mutuo ꝑ filiū cōtrahēdo nō reqͥrit̉ auctoritas patris ſed nūdꝰ ꝯſēſus hinc ē ꝙ ratihabitō ibi trahitur retro. agebat̉ enī ibi de p̄iudi cio pr̄is. ſꝫ nos loqͥmur ī auctoritate int̓ ponēda. vt. sͣ. dc̄m eſt. ¶ Ad ſcd̓m dubi um deſcēdēs formabo priꝰ quatuor mō tīa ad partē affirmatīam.ſ. ꝙ dc̄a baſili ca nicoſtrati vacet. Scd̓o totidem ad ꝑ tem negatīam ¶ Tercō ipſius dubij ſo lucōnem annectā ¶ Primo enī ꝙ dicta baſilica vacꝫ collatōe per ep̄m patrono neglecto facta nō obſtante ꝓbat̉ per tex apertuꝫ in. c. decernimus. xvi. q. vij. vbi dicitur ꝙ talis ē irrita. ad ideꝫ. c. ex infi nuacōne. de iu. pat. vbi ẜm cōem intelle ctū inſtituti ſiue patroni preſentatōe di cunt̉ detētores ⁊ occupatores. naꝫ mā dant̉ priuari ⁊ bn̄ficia cōpellunt̉ ſic ad quiſita relaxare. ¶ Scd̓o adduco tex. ī c. cū Tertoldꝰ. de re iudi. nō ꝯfirmatur ſeu īſtituitur p̄ſentatus ſcd̓o loco ꝑ ve rū patronum nulla facta prius ceſſatō ne de īſtitutōe iā facta ꝑ ep̄m ad p̄ſenta cionem cuiuſdam. qui non erat verꝰ pa tronꝰ nec in poſſeſſione p̄ſētādi. Si eniꝫ collacō facta per ep̄m vl̓ īſtitutō non p̄ cedēte preſentatōe veri patroni non tri bueret aliquod ius. cum fuiſſet facta ſe cunda prima non caſſata. etiāſi prima habuiſſet aliquē ſaltē iur̄ colorē. vt noͣ. in. c. inter dilectos. de exceſ. p̄la. ⁊. c. audi tis. ⁊ conſideramꝰ de elect. ¶ Tercio cer tum eſt. ꝙ inſtitutio ⁊ preſentacio ſunt diuerſa ⁊ magna inter ſe dinoſcitur dif ferētia. vt dic̄ tex. ī. c. ī ill̓. de p̄bē. li. vi. p̄ ſentatio non pertinet ad patronū. vt in c. nob̓. ⁊ quaſi per totum. de iure pa. ſed in eccleſia patronata non collacō. ſꝫ īſti tutio pertinet ad ep̄m. vt in. d. c. decerni mꝰ. ⁊ de iur̄ pa. ꝑ totū. hinc dixit Io. an ſuꝑ regula qd̓ alicui gratioſe. de regul̓ iur. li. vi. ī mercuria. ꝙ hodie ep̄i fūdāt ī tēcōnē ſuā de iure cōmuni. non ſuꝑ col latōne. ſꝫ īſtitutōne. quia omnia benefi cia preſumuntur habere patronos. cuꝫ nō naſcant̉. ſꝫ ꝑ alios ꝓducūtur ī eē cū ergo collacio de qͣ querit̉. fuerit facta a non habente poteſtatē. quia cum eccle ſia nicoſtrati haberet patronū non col latio. ſed inſtitutio pertinebat ad ep̄um ergo fuit ipſo iure nulla. quia pro non dato habet̉ quod ab alio datur. qͦ d̓ iu re dare non pōt. vt in. c. diabertū. vij. q i. ⁊. c. quod auteꝫ. de iur̄ pa. ⁊. c. cum olī. de cā poſſ. ⁊ ꝓprie. ⁊ in. c. querelaꝫ de ele cti. ⁊ in. c. ſi ānum. de iudi. li. vi. ꝑ totum hīc eſt ꝙ ſi pͣp mādat prouideri. de bn̄fi cio ſpectante. ad collacōnem alicꝰ nō ve nit bn̄ficiū ad illum pertinēs reſpectu inſtitutionis nec econuerſo. vt dicit tex in. c. cū in illis. quia hec ſunt iura oīno diuerſa attentās ergo alterum nō ꝯpe tēs nihil agit. de reſti. cum dilecta. de re ſti. ſpo. c. fi ¶ Quarto ⁊ vltīo probat̉ ſic vbicūqꝫ aliqͥd explicandū eſt. cum aliqͦ rū pn̄tia ſeu ꝯſēſu. vl̓ ꝯſilio nō vꝫ ſi expe dit̓ ill̓ abſētibꝰ ⁊ irreqͥſitis. vt ī. c. cū ī ve teri. de elect. ⁊. c. nouit. de his q̄ fi. a p̄la ⁊. c. cām matrimonij. de offi. del̓. ſꝫ eccl̓ia pr̄onā nō eſt ꝑ ep̄m ordīanda niſi conſē ciēte patrono. quinimo patronus debꝫ eſſe aucͣtor. ⁊ cā mouens epiſcopus hꝫ inſtituere quē patronus deſignauit. et pecierit. vt ī. c. i. xvi. q. v. ⁊. c. decernimꝰ. ea cau. ⁊ de iure pa. nobis. ⁊. c. illud. in fin. ergo collatio facta per ep̄um patro no neglecto debet eſſe nulla. ⁊ per conſe

quēs baſilica nicoſtrati dicēda ē vacar̄ collatōe illa nō obſtāte ⁊cͣ In ꝯtrariū ad ꝑtē negatiuā adducitur primo. c. il lud in fi. de iure pa. vbi textus videtur aꝑtus ⁊ collatio talis nō ſit irrita. nec mero iure inſpecto irritanda ſꝫ de rigor̄ iuris duntaxat quaſi īnuat ille tex. ꝙ ī ſpecto mero iure quo cauetur. ꝙ vna q̄ qꝫ eccleſia eſt per ep̄m ꝓprium ordinādā nō deberet talis collatō irritari per ab ſentiam pr̄oni. ſꝫ de rigore ſecus. ¶ Se cundo ꝓbat̉ ad idē ſic ep̄s a iuce pͥmeui diſpoſicōe fundat intēcōnē ſuꝑ collatō ne ⁊ ordīatōe omnium beneficōꝝ vt oi cit glo. no. in. c. qͣꝫqͣꝫ. de elec. li. vi. ꝓbat̉ in c. regēda. ⁊ ī. c. nouerit. x. q. i. ⁊ xvi. q. vij. omnes baſilice. ⁊. c. nullus. ⁊. c. ſi quis deinceps. ⁊ melius ī. c. i. de appel. diſpoſi tio ergo gratioſa poſtea ſuꝑueniēs ꝓui des pr̄onis ſuper iure p̄ſentādi. ⁊ man oās ep̄us ſuꝑ eis preſētantibꝰ ꝓuidꝫ ec cleſijs ⁊ nō hēt inducere actus nullita tem ep̄is ꝯtrauenientibus ad hoc glo. que ſolet ꝓ ſingulari alleg. in cle. i. de iu re pa. que dicit ꝙ ſi mādatur alias ptā tem non habenti data certa forma non valet actus formatꝰ non ẜuata forma. ⁊ ſic loquitur. c. cū dilecta. de reſcrip. ⁊. c. venerabili. de offi. dele. ⁊. c. fi. d̓ reſti. ſpō cū ſi. Aut mādatur alij poteſtatē habe ti. ⁊ tūc tenet actus licet nō ſeruata for ma. quia videt̉ hoc ille facere ſuo iur̄ ex priori poteſtate. quam ille habebat. ⁊ ſic loquitur. c. dilectus. el. ij. vbi tenuit col latio bn̄ficij facta ꝑ ep̄um licet papa pͥꝰ mādaſſet vt alteri conferret ita videtur ad ꝓpoſitum inferendum. ꝙ cum iura mandauerūt ep̄o alias ꝑ ſe poteſtatem habēci vt conferat̉ de conſēſu ⁊ volun tate patroni ſi epiſcopus per ſe. ⁊ irreqͥ ſito patrono. conferat qd̓ nihilominus valet collatio. ¶ Tertio probatur vali ditas alia ꝯſideracōe p̄ſuppoſito fine ve ritatis preiuditō ꝙ a pnͥcipio fuiſſꝫ nul la. attamē ex quo pr̄onus nunqͣꝫ ꝯtradi xit. ſꝫ. infra tꝑs ſic prefixū ad preſentan dum tacuit videtur tacite collatōni ep̄i ꝯſenſiſſe. quia ē veriſimile. ꝙ neglexerit ſuum ad hoc. c. ij. de his que fiunt a pre la. ⁊ qd̓ ibi noͣ. Hoſt. ⁊ Io. an. ī. c. ex ore. de his q̄ fiūt a ma. ꝑ. cap. Dā conſēſus patroni poteſt interuenire ex poſtfacto. vt ī. c. ſi ꝟo. de iur̄ pa. noͣ. Inno. in. c. per veſtras eo. ti. ⁊ Hoſt. ī ſūma. eo. ti.§. fin. circa fi. ꝟ. qd̓ ſi eccleſia. ꝓbat̉ rōe. vbi in actu reqͥrit̉ alicꝰ ꝯſenſꝰ poteſt ex poſtfc̄o ꝯſenſus intercedere. vt ſi actus value̓it a principio ꝯfirmat actum. vt ex tūc ꝙ ſi nō valuit ꝯfirmat vt ex nunc. l. ꝑ fūduꝫ ff. de ſer. ru. p̄di. iūcta. l. fi. ff. cōi p̄di. facit c. lugdinen̄. ix. q. ij. ⁊. c. cua. ⁊. c. ſuggeſtū de iu. pa. ⁊ multe concor. habe̓t̉ in glo. in regu. ratum. li. vi. ⁊ hec videtur theo rica Inno. ⁊ Io. an. in. c. i. de re. eccle. nō alie. li. vi. ⁊ ſcd̓m ibi noͣ. debent limitari dicta Inno. in. c. cum ꝯſuetudinis de cō ſuetu. ¶ Quarto ⁊ vltimo probat̉ alia ꝯſideratione preſuppoſito. ꝙ a prīcipio non valuiſſet nec ꝙ patronus tacendo conſenſiſſet actui. exquo lapſo tempore prefixo patrono epiſcopus ſtetit ī eodē Spoſito videtur tunc de nouo cum pote ſtas ad eum libera erat deuoluta illaꝫ primam collationeꝫ ratificaſſe ⁊ confir maſſe ſeu de nouo feciſſe vt probari vr̄ in. l. obſeruare. in fi. in ſimili ff. de offi. ꝓ conſul. l. vbi dr̄. ꝙ ſi ꝓconſul delegauit cauſam tempore quo non poterat. ſcili cet ante ingreſſū prouīcie ſi poſtea īgreſ ſus ꝓuinciam in eadem voluntate fuit credendum eſt dic̄ tex. ibi delegatuꝫ ha bere iuriſdictōnem non a tēpore exquo mandata eſt. ſꝫ exquo prouinciam ꝓcō ſul ingreſſus eſt ad id qd̓ noͣ. i. l. vna. C. qui ꝓ ſua iuriſ. ⁊ in. c. ſi tibi abſenti. de p̄ ben. li. vi. ⁊ optīe qd̓ nōͣ in. c. fi. de ꝯiugi. ſer. 7. c. i. de eo qui dux. ī ma. vbi mr̄imo nium nullū tacite confirmatur ſublato īpedimēto ita dicēdū eſt in hͦ qͣſi mr̄imo nio. ¶ Pro ſolutiōe clara huius dubij xp̄i nōie rece̓ſito duo pnͥcipalit̓ ſūt vide oa. ¶ Primo nūquid collatō bn̄ficij pa tronal̓ ꝑ ep̄m facta pr̄ono neglecto te̓at an ſit nulla ip̄o iủ ſine alia caſſacōe. Scd̓o p̄ſuppoſito ꝙ ſit nulla an ꝯualeſ cat patrono infra tempꝰ a iure ſibi pre fixum illuꝫ preſentare ⁊ in vtro que du bio varia ſenſiſſe do. de rota reperio. vt pacet deciſione. ccclvij. in antiqͥs qͥdam tamē ex eis maiorem partem faciētes. vt recitat ibi coll̓r. diſtīguebant īter pa tronum laicum et clericum dicentes. ꝙ collatio facta infra tempus patroni cle rici ſit nulla ipſo iure ⁊ quod non vali detur. ſeu ratificetur propter negligen tiam patroni ſubſecutaꝫ quia quod ab

initio nullum eſt ⁊cͣ. ſecus ī collacōne fa cta īfra tꝑs patroni laici. ¶ Diuerſita tis rō ſecūdū eū hec eſt. qꝛ laicꝰ pr̄onuſ parū. aut nihil hēt iur̄. vel ſaltē debile ī diſpoſitōe bn̄ficij. ⁊ quicqͥd hēt ē de gra tia. ⁊ toͣlis bn̄ficij diſpoſicō potiꝰ cenſet̉ ad ipſū ꝑtine̓ allegāt noͣ. ī. d. c. qui de iu re pa. per Hoſt. ⁊ iō collatio ep̄i tūc cēſe tur validior p̄ſertī. qꝛ magis iuriſ habꝫ ī ꝯceſſione p̄latus qͣꝫ ī pn̄tatōne. d̓ offi. vicarij. c. dilectꝰ ⁊cͣ. Scd̓a fuit qͦrūdaꝫ doctorū opi. īdiſtīcte tenentiū collatōnē ep̄i eſſe validā. exquo pr̄onꝰ infra tempꝰ debitū nullum preſentauit ⁊ dicebāt eā tenuiſſe ab initio ipſo iure. quātūcunqꝫ fuiſſet facta īfra tēpus patroni. fatebāt̉ tamē. ꝙ ſi pr̄onus īfra tempus ſibi a iu re conceſſum aliū preſētarꝫ. tūc eo vl̓ pn̄ tato īſtante eſſet caſſanda ſeu irritanda arg. no. ꝑ Inno. ī. c. cū bertoldꝰ. de re iu di. ¶ Tercia fuit opinio ipſiꝰ coll̓o. ⁊ ml̓ toꝝ aliorum. vt ip̄e refert dicentiū circa primū dubiū. ꝙ collatio ep̄i facta infra tempus cuiuſcūqꝫ patroni ſiue clerici ſi ue laici ſit nulla allegāt. xvi. q. vij. decer nimus. ⁊ nō per hoſt. de iure pa. c. ex in ſinuacōe. ⁊ ſic debet ītelligi ẜm eos. c. iſ lud. in fi. eo. ti. Addebant tamen attī gendo ſecundum dubium ſupra forma tum. ꝙ licet talis collatio a principio ſit nulla. tamen ſi patronus ei conſenſerat ſiue tacite ſiue expreſſe. quod per eiuſ ra tificationem validetur. arg. nōt. ꝑ hoſt. ī ſumma de iure patronat.§. fi. circa fin. ꝟ. quid ſi eccleſia. vbi dicit non intereſſe an patronuſ a pn̄cipio cōſenſerat vl̓ ex poſtfacto quo ad hoc. vt ſine ꝯſenſu ſuo ordinata non valeant. tunc eniꝫ exquo ceſſat cauſa impediens. ⁊ ſuperuenit cā confirmanſ. licet fuerit nulla a prīcipio bene poteſt validari. argu. l. per funduꝫ ff. de ſer. ruſti. predio. ⁊ in. l. obſeruare. in .§. fi. ff. de offi. proconſu. ⁊ nota. per Dy ⁊ alios in regula non firmatur. de reg. iuris. in. vi. ¶ Circa hoc diſtinguebāt iſti. aut epiſcopus contulit iure deuolū to. aut iure ſuo ordinario ⁊ originali. ¶ Primo caſu dicunt. ꝙ nunquam va luit. exquo re vera ad epiſcopum nōdū erat deuoluta poteſtaſ ar. c. ex ꝑte aſtēẜ de foro ꝯpe. cū ibi noͣ. per hoſt. nec ſeq̄nſ pr̄oni ratificatō. vel tacitꝰ ꝯſēſꝰ vl̓ exp̄ſſꝰ validat eā. quia non fuit facta ipſo iur̄. ſeu ex illa poteſtate ep̄i. ad cuiꝰ vigorem requirit̉ ꝯſenſꝰ pr̄oni. nā ep̄s deferēdo iure deuoluto. vr̄ preſupponere pr̄onuꝫ negligentē. ⁊ priuatū ⁊ ꝑ ꝯſequēs cum non ſit factū nomīe pr̄oni non pōt ꝑ pa tronū ratifica̓i. vt iure ratū. li. vi. nā ad tale̓ collacōnem validādā. ſeu ius cōfe rendū noua collacōe opus eſſꝫ poſt tē pus pr̄oni. ẜm eos allegat ad hͦ qd̓ noͣ. Io. moͣ. ī. c. ſtatutū. de p̄bē. li. vi. cū enim diſpoſicō ep̄i ſe habeat hͦ caſu. vt aucto ritas oportet ꝙ īterueniat debito tēꝑe. quia ea que ſūt auctoritatis non ſuo tē pore facta non valēt. qͥa auctoritas dēt ſemper interuenire ī ipſo facto tempore quo ipſe actꝰ poteſt ⁊ debet fieri. Scd̓o caſu quando ep̄s contulit ſuo iur̄ ordi nario ⁊ originali cōualidat̉ ex ſubſeq̄n ti conſenſu patroni expreſſo. vel tacito. vtputa non contradicendo īfra tempꝰ a iure ſibi prefixuꝫ mouetur. qꝛ hoc ca ſu videtur ep̄s indubio diſponere iure ſuo. ⁊ ſub tacita condicōne ſi ſibi placu erit. ⁊ ſic debemus interpretari. ne alit̓ interpretando. videatur īutiliter diſpo nere quaſi eligere viam ad impugnan dam ſuam diſpoſicōnem. qd̓ non eſt in dubio preſumēdum. ar. l. iij. ff. de mili. te ſta. facit quod nota. ī ſimili in. c. ea noſ citur de his que fi. a prela. vbi preſumi tur. ꝙ prelatus actū ſeu preſentacioneꝫ fecerit de capituli ſui conſenſu. vt ſic a ctus teneat. ⁊ per conſequens dicta col latio facta. poteſt per ipſū patronū rati ficari. ea enim que circa beneficij diſpo ſitōnem debent interuenire ex parte pa troni. potius ſe habēt iur̄ conſēſꝰ quam auctoritatis. ea enim que ſunt cōſēſus poſſunt īteruenire ex poſtfacto. ſed ſecꝰ in his que ſunt auctoritatis. iuxta noͣ. per Innoc̄. in. c. i. de re. eccle. non aliena ⁊ ibi per Io. an. in. c. cum conſuetudiniſ de conſuet. ⁊ dixi plene in precedēti du bio. vnde poteſt patronus poſtea cōſen ciēdo tacite vel expreſſe validare colla tionē epiſcopi ad hoc quod in ſimili nō ī. c. cum nos. de his que fiunt a prelatꝭ. ⁊ in. c. cum in eccleſijs. de prebend̓. li. vi. de iure pat. c. cura. ⁊. c. ſuggeſtū. hoc in effectu ſentiunt domini de rota deciſi. p̄ alle. qui ad hec dubia nullā doct. aucto ricatē contra eorū morē. ⁊ ſtilū introdu xerunt fortaſſe. vt arbitror nullam pro

tūc habētes. ¶ Sed ad pͥmū dubiuꝫ ꝙ collatō pr̄ono nō vocato ſit nulla. alle go pͥmo Io. an. in. c. i. de offi. vica. vbi ex p̄ſſe tenet ꝙ ꝑ talē collatōnem nullū iuſ trāſfert̉ in prouiſū. iō etiaꝫ corā vicario ep̄i pōt peti per pr̄onū vt declaret̉ nullū ius ibi ꝯpetere ẜm eū idē voluerūt idē Hoſt. ⁊ Io. an. in. c. ex īſinuatōe. de iure pa. ⁊ videt̉ ibi tex. ẜm vnū intellectūu. Item apertius voluit Fre. de ſenis in tractatu permutacōnis. cxxx. vbi noͣ. di xit ꝙ licet permutatō beneficōruꝫ facta ꝑ ep̄m nō vocatis his q̄ hn̄t preſetacōꝫ vel electōnem valet. licꝫ veniat retractā da illis contemptis poſtmoduꝫ contra dicentibus. collatō tn̄ facta patrono cō tempto eſt ip̄o iure nulla ẜm eū ꝑ dictū c. decernimuſ. xvi. q. vij. Diuerſitatis rō nem aſſignat quia permutandi auctori tas principaliter pertinet ad epiſcopuꝫ vt in. c. queſitum. de re. permū. ſꝫ collatō nō ſic hoc idē ſentit Inno. in. c. cū bertoſ dus. de re iudi. in glo. in verbo memora to in. ꝟ. vel potes dicere. ¶ Circa 2ᵐ pͥ ſuppoſita nullitate an ꝯualeſcat patro ni taciturnitate Hoſt. ⁊ Io. an. in ſimili bus terminis videntur ſentir̄ quod ſic in. c. ij. de his que fiunt a pre. dicūt eniꝫ ꝙ ſi contempti in collatōe vel electione tacēt infra tempus ei prefixuꝫ ad eligē dum vel conferenduꝫ videtur tacite ele ctōni vel collatōni conſētire arg. de con ceſſ. p̄bē. quia diuerſitatem. ⁊ in. c. ex ore de his que fiunt a ma. par. ca. idem ẜm Io. an. ſi fuit edictum propoſitum. ⁊ ne mo infra tempus ꝯparuit ad ꝯtra dicē dum. vt in. c. fi. de elect. li. vi. ſaluo quod noͣ. in. e. fi. qui ma. accu. poſſ. Alioruꝫ iu dicijs ſic enarratis ſubijciaꝫ breuiſſime quod mihi videtur. ⁊ in pͥmo dubio an patrono nō vocato. collatō ꝑ ep̄m infra tempꝰ patrono affixa attēptata valeat ampliando terminos queſtōnis dicerē ſic ꝙ ſi ep̄us contulit ipſi patrono tunc. vel ex poſtfacto conſentiente hoc cōiter tenent doct. in. c. per veſtraꝝ. de iure. pa non eniꝫ poteſt dici ſine conſenſu pr̄oni exquo ꝯſenſit licꝫ ex poſtfacto vt proba tur in. c. ſi vero. de iu. pa. noͣ. Io. an. in. d c. ꝑ veſtras. ⁊ regularit̓ hoc tenet Bar. in. d. l. ſi quis mihi bona. de adqͥ. hered̓. ⁊ Inno. in. c. i. de reb. eccle. non alienā. li. vi. 1. sͣ. lacius vixi. Aut collatio fuit fa ca alteri qͣꝫ pr̄ono ⁊ tūc aut pr̄onꝰ erat pn̄s ⁊ pōt ꝓbabilit̓ dubitari an tacitur nitas hoc cāu debeat haberi pro ꝯſēſu qͥ in actu p̄iudiciali habet̉ regularit̓ ꝓ ꝯtradictōe. vt in. l. filiuſfa. ſꝫ inuitus. ff. de ꝓcu. nō. Inno. ī. c. ī geneſi de elec. ⁊ gl ī regu. qͥ tacet. de reg. iu. li. vi. ad idē. c. il lud. in fi. de iu. pa. vbi dicitur irritandā fore collatōnem factā ſine preſentacōne patronoꝝ. Contrariū credo poſſe attē ptari quis hoc ca̓u nullum p̄iuditiuꝫ fi et pr̄ono. cū ius ſuū patronatus rema neat illeſum per collatōnem clericis eē cleſie vacantis ⁊ ſic tractatur de ꝯcupiſ cibili. ⁊ per ꝯſequēs debꝫ haberi pr̄onꝰ ꝓ ꝯſentiente. l. qui patitur. C. mandati. noͣ. Inno. in. d. c. in genefi. nā ſi collatio ibi diſplicuiſſꝫ non habebat niſi contra dicere Et hoc indubitāter eſſet veꝝ ſi ex parte pr̄oni tunc. vl̓ poſtea interueniſſꝫ aliqͥs actus poſitiuus approbatōis col latōnis ar. optimū in. c. ex ore. de his q̄ fi. a ma. par. capi. fac̄ etiam ad p̄dicta. c. decernimus. pall̓. niſi decernatur colla tō nulla qn̄ ſpretis patronis ep̄s eccle ſiam ꝯtulit. ſꝫ in cau noſtro data pr̄ono ruꝫ preſentia non poſſūt dicere ꝙ fuer̄t ſpreti. quinimo propt̓ vinculuꝫ caritatꝭ. ⁊ filiacionis ſpiritual̓ q̄ eſt inter ep̄m et ſuoſ dioceſanos vident̉ patroni exquo nō cōtradixerūt ep̄o ꝯſentiūt ꝑ tex. no. ī l. ſi ſeruus ꝯmunis. de dona. inter vi. et vxor. aut patronus erat abſens ⁊ ſb̓di ſtingue Aut enim ꝯtulit ep̄s iure deuo luto ⁊ non tenet collatō exqͦ in veritate pr̄onus nōdū erat priuatꝰ ꝑ. c. ex ꝑte aſ tenſis. de ꝯceſſ. prebē̓. cum ibi nota. vbi patet ꝙ collatio facta eo iure. quo fieri non poterat non tenet licet alio iure fie ri non potuiſſet facit quod in fimili no. Dar. in. l. ſi is ad quem. ff. de adqͥ. here. Aut contulit iur̄ ſuo ordinario. etſi po ſuit ſpem expreſſe in patrono ⁊ tunc pa trono conſenciēte valebit collatō vt ex tunc ar. regule ratihabitionem. de reg. iuris. lib. vi. Si autem contraxit puto quando ſimpliciter cōtulit patrono ab ſente ⁊ demum infra tempus preſenta tionis contradicente moueor principa liter per. c. decernimus. xvi. q. vi. vbi ex preſſe per verba preſentis temporis vi cſtur ꝙ talis collatio eſt irrita et ea non mandata aliter caſſari ſubijcit̓. vt aliꝰ

ad vēcundiam epiſcopi ordinetur ⁊ īſti tuat̉ quem ipſe patronꝰ ꝯdignū elegit ergo oportet dicere ꝙ. c. illud de iur̄ pa. vbi dicitur. ꝙ ē irritanda dēt exponi.i. irrita nunciāda. vel poteſt ſtare proprie ſꝫ debet referri ad effectū ſicut reuocet̉ ſi cut de facto ꝓceſſit ꝓ hac expoſicōne vi de in ſimili. c. accedēs. el. i. vt lite non cō in. ꝟ. caſſamus. nā lex poſterior dꝫ refer ri ad priorē. vt in. l. ſꝫ erſi poſteriores. ff. de legibꝰ. ⁊ per eā dēt diſtīgui ⁊ limita̓i ⁊ facit quod ibi noͣ. Bar. ⁊ pleniꝰ in ex trauagan. ad reprimendam ī verbo nō obſtantibus. Huic intellectui ſatis cō cor. c. cum bertoldus. de re iudi. inducē do. vt ſupͣ induxi. Preterea hͦ idē ꝓbat̉ ⁊ alia racōe vbicunqꝫ collatio pertinet ad aliquē cum conſilio alterius. nō va let ipſo iure collatō conſilio non requiſi to. vt patet in. c. nouit. de his que fiunt a prela. in fi. iuncta glo. fi. facit. c. cuꝫ in cūctis. de elect. ⁊. c. cum olim. de arbi. ⁊. c. vnicū loquunt̉ in epiſcopo qͥ hēt cōfer re cū cōſilio capituli ſui. ergo multo for tius dicendum ī cāu nr̄o. vt nō valeat ipſo iure collatio attentata ꝑ ep̄um vel aliu prelatū patrono non vocato ⁊ po ſtea contradicēte cū pr̄oni ſit habendū non modo cōſilium. ſꝫ requiritur vt iſ. tanqͣꝫ cā mouēs ⁊ primaria dēat p̄ſētae̓ inſtituendū per ep̄m. vt ī iuribꝰ vulgari bus. sͣ. allegatis ¶ Itē ⁊ tercio hec col latio reperit̉ attēptata a nō habēte po teſtatem cū hodie ad ep̄m ſpectet īſtitu tō que fit ad pr̄oni poteſtatē. non aūt li bera collatio. vt. sͣ. dixi. factū a non hn̄ te poteſtatē ē ipſo iure nullū. qꝛ pro nō dato habet̉ quod ab illo dat̉ ⁊cͣ. i. q. vij. diabertū. ⁊. c. qd̓ autē. de iure patro. Si aūt pr̄onus infra tempꝰ preſentacō nis cōſētiret. tūc puto ꝙ collacio valēt vt ex tunc. non aūt vt ex nūc moueor qꝛ ad plenū ius ꝯferendū vel trāſferendū in clericum reqͥrit̉ factū patroni ⁊ ep̄i ⁊ ambo veniunt tanqͣꝫ principales. ⁊ hn̄ tes participium in illo iure tranſferen do licet ep̄s habeat ius pinguius. vt in c. dilectuſ. de prebē. vbi ſingularit̓ ꝓbat̉ ꝙ etiam pr̄onus hēt in preſentacōne a liquid iuris ergo factū ab illo valet ra tione iuris ſui tantū. ſed quia non hēt ius ītegrū per ſe ꝯualidat̉ eo tēpore qͦ patronus aſſerit. ⁊ non prius ⁊ optime probacur in ſimili in. l. per fundum. ff. d̓ ſer. ruſti. predi. vbi patet ꝙ ſi vnꝰ ex olu ribꝰ habētibꝰ fundū cōem conſtituit ſer uitutē in fūdo. licet valeat quo ad ſe. vt ipſe contrauenire nō poſſit cum non an̄ adqͥritur ſeruitus donatario. qͣꝫ alij cō ſenſerīt ⁊ nouiſſima conceſſiōe conceſſi ones precedentes cōfirmāt. Aut pr̄onꝰ nec cōſenſit nec ꝯtradixit infra tempus ad preſentanduꝫ iur̄ ſibi p̄fixū; ⁊ ſic per negligentiā eſt priuatus iure ſuo qͦ cāu procedit 2ᵐ dubiū meū. ⁊ puto ꝙ colla tio ep̄i facta prius īmediate conualidet̉ abſqꝫ alia collacōe ī futuꝝ fiēda. quia ip̄e ep̄s non poteſt contrauenire argu. v. l. per fundū. et. c. veniens de filijs pre ⁊. c. diuerſis fallacijs. de clericis coniu ga. ⁊. c. ſi tibi abſente. de prebend̓. li. vi. vnde patronus negligens habebitur pro conſentiente. exquo non contradiē nec alium preſentauit. vt in dicta. l. ſi ſer uus communis. aut iuſ ſuū eſt per neg ligentiam ꝯfuſum in ſuperiorē. qui ha be̓t ius īſtituendi iuxta nō. glo. in clem̄ i. de ſepul. ⁊ etiā ep̄uſ qui cū ſit collator non poteſt contradicere. et obuiare. et tenetur illā habere rata m. preſertim in caſu noſtro in quo conferens benefici um quod conferre tenet̉ aliud conferre non poteſt. vt in. c. inter cetera. de p̄ben. ad idem bene facit quod in ſimili habe tur ī. l. exceptōe. de euictio. ⁊. l. cum a ma tre. C. de rei ven. in quibus iuribus ha betur ꝙ is qui tenetur ex perſona ſua n̄ pōt cōtrauenire ex ꝓpria. Preterea a pa trono negligente ceſſat cauſa impediēſ ⁊ ſuperuenit cauſa confirmans merito debꝫ nunc irreuocabiliter conualidari argū. eorum que noͣn. in regula non fir matur. de regū. iuris. li. vi. ⁊ per hoc pa tet reſponſio ad omnia contraria ſupra allegata preterqͣꝫ ad ſecundum. ad hoc reſpondetur. quod procedit cum māda tur ſimpliciter aliquid fieri habēti al̓s poteſtatem. ſed in caſu noſtro non ſolū mandatur ep̄o vt conferat ad pn̄tacōeꝫ patroni. ſed ipſa poteſtaſ fuit auctorita te iuris in patronū tranſfuſa et per con ſequēs illud ius pr̄oni qd̓ includebat̉ ī iure epiſcopi. ſcilicet in libera collacōne fuit ab eo abdicatum. vt de iure patro quaſi per totum merito factum ſolius epiſcopi non debet tenere pro ſe tantuꝫ

arg. c. ſi capitulo. ⁊ c. ſi ſoli. de ꝯceſ. p̄ben in. vi. ¶ Contra tercium ꝓcedā magis ſuccincte. tum ꝓpter ꝓlixitatem euitādā tum quia videtur mihi habere tātā fa cultatem ſicut p̄cedēs. Et pͥmo adduca tria argumentū ad ꝑtem negatinam Scd̓o totidem ad ꝑtem affirmatiuam. Tertio ſolucōnem aggrediar Uidet̉ nanqꝫ primo ꝙ ꝯtractus initꝰ intra Au geriuꝫ ⁊ buſilicam nicoſtrati nō fuit oī no licitus per tex. expreſſuꝫ in. l. iubemꝰ nullus.§. ſane. C. de ſacroſanct. eccle. ibi exp̄ſſe cauet̉. ꝙ ad hͦ vt alicuius eccleſie vſuffructus alicui ad vitā ſuam vel ad minus tꝑs ꝯcedat̉ oportet ꝙ is cui fit oceſſio ꝓmittat dare eidem eccleſie poſt mortem ſuam aliam poſſeſſionē de ſuo xprio quo ad dominiū et vſufructū eqͥ ualentē ⁊ eiuſdē redditꝰ cuius ē illa. q̄ vſu fructuanda ſibi ꝯcedit̉ ⁊ niſi hoc pa ctum initū fuerit nō valet qd̓ inter eos agitur. Ideoqꝫ eccleſie poſſeſſio remanꝫ in iur̄ ⁊ dominio eccleſie ſicut prius ita qꝫ ẜm quoſdam etiam poſſeſſio facti nō trāſfertur ꝑ tradicōnem illo pacto non p̄cedēte. vt ſētit Bar. in. l. i.§. ſi vir. ff. de adqͥ. poſſ. ⁊ hodie per ius autenticoruꝫ videtur aucta ⁊ meliorata ꝯditō eccl̓ie ī hoc qꝛ vbi olim ſufficiebat ꝓmittere re linquere ſuā poſſeſſionem poſt mortem hodie nō tenet̉ mox quo ad dominium remanente apud eum vſufructu tꝑe vi te ſue. vt ꝓbat̉ in aucͣ. de non alie.§. ſi qͥſ autem voluerit. ſꝫ in ca̓u noſtro dictº au gerius hoc non ſeruauit. ſꝫ ſolum dedit pecuniam. ergo talis contractus non ē licitus cum exp̄ſſe ſit a lege dānatꝰ. Et certum eſt. ꝙ lex pōt ex cauſa impedire validitatem ꝯtractus. vt. l. cum. lex. ff. d̓ fideiuſſo. fac̄ regula q̄ contra ius fiunt de reg iu. li. vi. ⁊. x. diſt. vides. ¶ Scd̓o contra dictū contractum adduco tex. nō in. c. quicunqꝫ. xiiij q. iiij. vbi dicitur qd̓ ſi emitur vt cariꝰ vendatur eſt tarpe lu erum. ad idem. c. eijciēs. lxxxviij. diſti. ſꝫ augerius recepit iſtus prediū ꝓpter lu crum vt plus inde recipiat qͣꝫ fuerit pa ctū ⁊ qͣꝫ dedit ergo talis contractus nō eſt vndiqꝫ licitus. ¶ Tertio videt̉ ꝙ tal̓ contractus ſit vſurariꝰ qꝛ ſola ſpes ha bendi aliqͥd vltra ſortē ꝯſtituit hominē vſurariū vt in. c. ꝯſuluit. de vſuris. no. glo. xiiij. q. iiij. ī ſumma. ꝙ iſte augerius ductꝰ fuit hac ſpe putauit enim tantuꝫ ſe poſſe viuere vt plus recipiat qͣꝫ dedit. ergo ⁊cͣ. Hec obſtat ſi dicat̉ ꝙ ex hac ī tentōe nō apparet. qꝛ cū nemo faciat ta lem ꝯtractum n̄ propter lucruꝫ ſatis pͥ a cōiter accidētibꝰ argui. vt ī. c. i. sͣ. alle. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de cleri. nō reſi. ¶ In cōtra rium ad partem affirmatiuam. ꝙ talis contractus ſit licitꝰ pͥmo ꝓbat̉ q. c. p̓ea rie. x. q. ij. vbi putet. ꝙ de iure canonico pn̄t de bonis eccleſie fieri ꝯceſſiones p̄ carie gratioſe ⁊ in benefitiū vt ſi donā ti rem ſuam eccleſie in ꝓprietatem poſſit eccleſia concedere duplum de bonis ſu is poſſidendis vſufructuandis toto te pore vite ſue. ſi ergo hanc munificētiaꝫ pōt facere eccleſia oe bonis ſuis ml̓to fortius ⁊ reoditus alicuius poſſeſſiōis longe enī plus recipiatis qͥ recipit du plum retēto vſufructu rei ſue quā vale bat res ſua tempore mortis fige enī ꝙ res ſua valebat mille ⁊ ab eccleſia rece pit bona valentia ouo milia ſatiſ contī gens ē. ꝙ de bonis eccleſie recipiat quo libet āno duce̓ta. ⁊ ſic ſi veniret lōgo tē pore recipiet plꝰ qͣꝫ valeret poſſeſſio ſua ⁊ ioē poſſꝫ ꝯtigere habito reſpectu ad ius ciuile ſcꝫ. ad. l. iubemus C. de ſacroſan. eccle. nā licet ab eccleſia recipiat poſſeſſi nem eiuſdem valoris cꝰ eſt ſua quā ꝓ mittit relinq̄re eccleſie poſt mortē tamē poterit faciliter concingere data lōgitu oīe vite ſue ꝙ pluſ ꝑcipiat qͣꝫ valeat ſua poſſeſſio ⁊ nihilominꝰ hͦ ꝑmirtit̉ eccleſie nō in fauorē eccl̓ie. ſꝫ etiā in beneficium illiꝰ cui ꝯceditur. vt in dicto. c. p̄carie. ⁊ ī d. l. iuhemus. ergo fortiꝰ deberet admit ti talis contractus initus int̓ augeriū ⁊ baſilicam nicoſtrati preſuppoſito. qd̓ ſpem habeat plus recipiendi quam de dit. ¶ Secundo ad idem induco. l. ſi ea lege. C. de vſuris. ⁊. l. in ciuitate. eo. tit. vbi patet ꝙ contractus in ſe alias illici tus vel vſurarius tolleratur racione ī certitudinis cum dubium ē. an ⁊ qͣꝫtuꝫ poterit participare ⁊ quantum valebit reſolutionis tempore ita dicendum ī ꝓ poſito cum dubiū nunc ſit quanto tem pore ſit dictus augerius viuiturus cū nihil hora mortis incertius. vt. l. i. ff. de condi. ⁊ demon. ⁊ per conſequens ꝓba biliter dubitatur an plus vel minus qͣꝫ debenti ſit percepturus debet cōtractuſ

talis excuſari cū dictꝰ augeriꝰ p̄t ſe hr̄e ad lucꝝ ⁊ ad dānū Prete̓a ⁊ tercō be ne facit. c. eijciēs. p̄all̓. lxxxviij. di. vbi pꝫ. ꝙ licite ⁊ ſine peccato qͥs locando agrū ſuū recipit annuā pēſiōeꝫ. qꝛ videtur qͦ dammodo lucꝝ. quod potuiſſet perciꝑe toto temꝑe vite iſtius Augerij ex fūdo ſeu predio ꝯmutar̄. cū iſtis qn̄gētis au reis. quos nunc in principio ꝯtractꝰ re cepit ab augerio. nec dēt iſte contractuſ viciari cū ſe liberauit. cū ex hͦ ꝯtractꝰ dꝫ argui magis licitꝰ qͣꝫ ſi oī anno aliquid ſolueret cum magis hoc accedat ad na turā emptōnis. vr̄ enī vſūfructum illiꝰ p̄dij emiſſe. ad hoc glo. noͣ. ī. l. i. ff. de ſuꝑ fi. ⁊ latiꝰ ⁊ meliꝰ in. l. cōtē ferro.§. qͥ maxi mos. ff. de publi. facit etiam dictuꝫ. c. eij ciens. ſic̄ enī qͥs licite poſſet emere aliqͣꝫ materiam. vt ibi poſſꝫ ſe exercitare r̄du cēdo illam ad aliquā formaꝫ. ⁊ inde lu cꝝ cōſequi. ita iſte augeriꝰ licite poterat dare quīgēta ꝓ vſufructu illiꝰ p̄dij toto tempore vite ſue. ⁊ ſic habet materiaꝫ ſe exercitandi in colēdo prediū. vt inde ſe quatur. ⁊ viuere poſſit vnde potiꝰ videt̉ lucrum ꝯſequi ex ſua cura et induſtria qͣꝫ ex ſubſtantia proximi. ſeu eccleſie hī dicit tex. in.§. ſiquis a non domino īſti. de rerum diuiſio. ꝙ poſſeſſor bone fidei facit fructus ſuos ꝓ cultura ⁊ cura ip̄i us poſſeſſoris. ¶ Hunc ſolutiones ag grediens chriſti nomine inuocato. ſcien dum eſt. ꝙ hanc queſtionem principali ter formauit Goff. ī ſumma. de vſuris. ⁊ idem Rai. ī ſumma. ⁊ ambo breuiſſiē iudicarunt talem contractum vſurariū eorum fundamentum fuit. quia hoīes ſperant viuere. ⁊ ſic ſperant amplius ſe percepturos ex prouentibus poſſeſſio num qͣꝫ ſit pecunia quā dederunt. vſura autem ſola ſpe contrahitur. vt ī. c. conſu luit. de vſuris. ſecus ſiquis dat vnā poſ ſeſſionem. ⁊ recipit aliam equiualenteꝫ quia tunc licitus eſt contractus. vt ſupͣ diximus in argumentis. ſed Hoſtiē. in ſumma eodem.§. an aliquo cāu. ꝟ. quid de his qui emunt. Iſtorum opi refert. ⁊ reprobat dicens eos non bene ſenſiſſe. quia homines ita poſſunt ſperare lucꝝ ī hoc vltimo caſu quando recipiūt vnā poſſeſſionem. ⁊ dant aliam equiualēteꝫ poſt motē ſicut in primo quando dant pecuniam. ⁊ ideo ẜm eum eſt licitꝰ pͥmꝰ ꝯtractꝰ cum ſit emptōnis ⁊ vēdicōis. ſic vltimꝰ p̄cariarum. niſi in fraudē fiat. nā vtraqꝫ approbat̉ a iur̄ in ti. de contrah. empt. ⁊ ī. ti. de p̄carijs. per totū ¶ Prete rea iſtoꝝ opi. confutat Hoſtiē. ꝑ eoꝝ di ctum. qꝛ ipſi dixerūt. ꝙ cōtractꝰ vſurariꝰ nō hēt locū. n̄ in mutuo. ⁊ ī cāu nr̄o cer tum eſt mutuū nō ꝯtrahi. qͣre concludit Hoſtien̄. contractu iſtū ratōne īcertitu dinis exeuſari. ar. l. i. C. de pac. ⁊. l. i. ff. d̓ condi. ⁊ demō. meliꝰ facit. l. ea lege. C. d̓ vſuris. hanc opi. Hoſtien̄. ſecutꝰ fuit. ar chi. ī. c. qͥdqͣꝫ prealleg. xiiij. q. iiij. ſētit Io de lig. ī cle. vna. de vſuris. hec ſūt que ī iſta materia reꝑio. ¶ Mihi auteꝫ placet hec opi. Hoſtiē. vt talis contractus lici tus ſit etiam in rebus eccleſiaſticis. qͥa videtur quedam emptio vſufructuſ ad vitaꝫ recipie.tis. ⁊ allego pro hoc caſū iudicio meo apertum. ⁊ rotundum. ī cle men.i. de rebus eccl. non alie. vbi exp̄ſſe dicitur. ꝙ exigente neceſſitate. vel vtili tate eccleſie poteſt prelatuſ etiam religi o ſuſ. non ſeruata ſolennitate debita iu ra redditus. ⁊ poſſeſſiōes eccleſie. ad vi tam eius. ſeu ad aliud certum tempꝰ pe cunia īde recepta cōcedere. ⁊ ſubijcitur poſtea in fine illiꝰ tex. ꝙ prelatus. ſeu re ctor eccleſie. poteſt ſolus alias ſolēnita te non ſeruata. locaciones. ſeu redditu um. ⁊ fructuum venditiones ad tēpus non modicum facere. vnde nō video ex quo capite calis ꝯtractus emptōiſ. ⁊ ve dicōnis vſuffructꝰ ſit īualidꝰ. vt ī. d. cle. i. iuncto prīcipio cum fi. Et quia textus ibi reſpectu fructuum ponit locationes et vēditiones. vt diuerſa. dico ꝙ propͥe locatō eſt. quando pro fructibus annu atim ſoluitur penſio. licet ſit facta loca tō ad magnum tempus. ad hoc. l. q̄ro.§. īter locatorem. ff. locati. et in. c. propter. ſterilitatem eo. ti. ¶ Hīc dicit Accurſi. in. l. penulti.§. īſtituto. ff. de leg. ij. quod locatō poteſt fieri ad mille annos. ven ditio fructuum proprie eſt quandocūqꝫ precium ſtatuitur pro toto tempore. de quo per Bart. in dicta. l. cōtem ferro. ff. de publi. in. Oqui maximos. vbi hoc in ter cetera voluit ¶ Hinc dicit gloſa ſin gularis in. l. i. ff. de ſuperfic. quod preci um eſt mercebis quantitas. et facit diſ cerni emptorem a conductore. quia de bet intelligi ſecundum predicta per tex.

dicte cle. i. peꝫ qꝛ non ſolū fructuū poſſeſ ſione pōt fieri vendicō cū bona ꝯſciētia ſꝫ etia n̄ redditus iuriū puta gabellaꝝ vt alteriꝰ pn̄t vedi. qd̓ etiā ſatis voluit Bar. ī dicto.§. qͥ maximos ¶ Fateor tn̄ ꝙ ſi eccleſia eēt decepta ī pretio ꝙ poſſit pecere reſtitutōnem in ītegrū ratione le ſionis propter. c. i. de ī inte. reſtitu. in. vi. vbi patet ꝙ gn̓aliter adu̓ſus quēlibꝫ cō tractum poteſt eccleſia petere reſtitutio nem ī integrum ſi ī eo ſenſit ſe leſam et ſpecialiter reſpectu locatōis ꝓbat̉ eo. ci. c. i. in āciqͥs. ⁊ reſpectu īfeudatōnis. vt ī c. penul. de re. eccl. non alie. Et ad predi cta facit quod noͣ. Io. an. in. c. fi. de eccl. edifi. ⁊ dicit ꝙ etiā his p̄latus qͥ iua̓uit non alienare poteſt veno ere fructuſ ad certum tempus quod tā men ſatis ꝓba tur in dicta cle. i. ¶ Scd̓o hoc idē vide tur probari in dicto. c. i. de cb. eccle. non alie. vbi patet ꝙ pecunia recepta poteſt ec cleſia dare in feudū et licet licitus ſit contractus licet eccleſia poſſet petere re ſtitutionem in ītegrum ſi ex tali ꝯtractu enorme diſpendiuꝫ īcurriſſet ꝑ infeuda tionem autē proprietas remanet apud dominum. Uſufructus autē illius rei tranſit in accipientē. vt in. c. vnico. Ex qͦ bus cau. feu. amit. collatio. x. Sicut er go licite pōt fieri talis contractus īfeu da cōis. ita et fortius ēptōis vſufruct. cum pinguius ius tranſit in accipiēteꝫ ex infeudacōne qͣꝫ ex fructuum emptōe quia hoc vltimo caſu trāſit poſſeſſio na turalis. vt. l. naturaliter. ff. de ad qͥ. poſſ. et expirat ius iſtius per mortem. vt ī. c. fi. de pigno. ⁊ in. c. fi. de vſufruct. ſꝫ in pri ori caſu feudum tranſit in heredem ac cipientis maſculum vel feminā. ¶ Itē tranſit vtile dominium ipſius. vt no. gl ⁊ latius ⁊ clarius Bald. in. c. i. de capi. corra. ⁊ noͣ. in. c. ſi diligenti. de p̄ſcriptio. ⁊ in. c. nuꝑ. de do. poſt diuor. reſti. ⁊ glo. in. c. cum Dertoldus. de ſentē. ⁊ re iud̓. ¶ Tertio probatur tali ratione ſit̄ eccle ſia poteſt vendere exigente neceſſitate vtilitate vel pietate bona ipſiuſ quo ad directum vel vtile dominium. vt noͣ. per glo. xij. q. ij. in ſumma. ita ⁊ fortius dēt ex eiſdeꝫ cauſis poſſe vēdere bona quo ad vtile dominium. vel quo ad vſufru ctum ⁊ minus leditur etiaꝫ hoc vltimo cau qͣꝫ in precedenti. ¶ Item ſicut vſua non ꝯmietitur ex vēditōe ꝓprietatis ita nec ex vēditōe vſufructꝰ. vſura eī nō cō mictitur niſi ī ꝯtractu mutui veri vel fi cti iuxta noͣ. in. c. ī ciuitate de vſuris. Et plene per glo. noͣ. xiiij. q. iiij. ī ſumma. et pleniſſime ꝑ Io. an. in regula peccatuꝫ de reg. iur̄. in. vi. in mercurialibꝰ. ⁊ dic ā ſpecialius infra in ſequenti dubio. ¶ Sed ꝯtractus de quo nunc querit̉ non pōt dici ꝙ ſit veri vel ficti mutui cū nō poteſt aliquo caſu īpediri nec augeriuſ expectat duas retribuciones ſicut expe ctat vſurarius. ſꝫ ſolum conſequit̉ vſū fructum cōto tempore vite ſue. ergo cal ꝯtra ctus ex nulla ꝑte poteſt dici vſura rius vel aliter ē ſua forma illicite talem ꝯtractum permittere indefinent̓ laicis. dūmodo fraudem ⁊ dolum euitent. ſed clericis non puto licere niſi cauſa neceſ ſitatis moueor ꝑ tex. nō. ī. c. ꝑuenit. lxvi di. vbi dicit̉ ꝙ cā lucri non licet clericis vel monachis ꝯducere a lienas poſſeſſi one s. Ad idem. c. fornicari. lxvi. diſ. vbi dicitur ꝙ ante clericatū lꝫ negotiari po ſtea non ⁊ preſertim oebent clerici a p̄oi cto ꝯtractū abſtinere propter opinioneꝫ illorum euitandam qui dixerūt eum eē fe neraticium debent enim abſtinere ab omni ſperantia ⁊ non ſolum a malo re ipſa. ſꝫ eo quod eſt malū in opinione de vita ⁊ honeſta. clerico. cum ab omni. ⁊ ī c. terula. xi. q. iij. ⁊ hec pro ſolutione que fici ſufficiant. ¶ Uenio nūc ad contra ria ſupͣ allegata pro ꝑte negatīa. ¶ Et pͥmo ad primū reſpondeo ꝙ. l. iuhemus oēt intelligi qn̄ quis vellet habere vſu fructum alicuiꝰ rei eccleſiaſtice nō dato ꝯpetenti p̄tio ſꝫ vellet habere gratis vl̓ ad qͥd modicuꝫ relīquat de ſuo tꝑe mor ti a vel cū neceſſitas vel vtilitas eccl̓ie non expoſtulat talem contractum ⁊ idē dicendum ad autent. de non alie. alius autent fetus. vt in dicta cle. i. de rebus eccleſie non alienan. cum alijs iuribus ſupra allegatis et facit autent hoc ius porrectum. Tōe ſacroſanctis. eccleſi. ca nonizata x. q. ij. ¶ Ad ſecundum con trarium de. c. quicunque. xiiij. q. iiij. di. co quod procedit quando quis emit rē integram. vt alij pro maiori pretio ven dant taliſ enim contractus licet non ſit feneraticius tamen non conuenit criſti ano. eum habeat in mente lucrādi fine

aliqua īduſtria cū ſola iactura proximi de quo eſt bon. tex. in dicto. c. eijciēs. cū c. ſequenti. lxvi. diſt. ⁊ dicendū. vt nota. Inno. in cle. i. ne cleri. vel mona. ſꝫ ī cau noſtro hͦ nō ꝯtīgit: nō eī emit vſūfructū vt alteri ipſū ꝓ p̄cio cariori vēdat. ſꝫ vt annuatī ꝑcipiat fructꝰ. Itē ī cultura et cura ſe exercet. vt cū ex predio ꝑcipiant̉ fructus īduſtriales. vt ī.§. ſiqͥs. a nō do mino inſti. de reꝝ diui. ¶ Ad tertiū cō trariū dico. ꝙ ſola mēſ fac̄ hominē vſu rariū. qn̄ qͥs alias nō eēt mutuaturus eo dūtaxat ꝓpoſito mutuat. ut plꝰ forte recipiat. vn̄ ſi ex hac ītēcōe deprauata aliqͥd ꝯſequit̉ vltra ſortē tenet̉ ad reſti tucionē. vt ī. c. ꝯſuluit. de vſur̄. qd̓ qͥdaꝫ ītelligūt. vt ibi noͣ. qn̄ praua ſua mēs ī noteſcit debitori. ita ꝙ licet dederit ſine omni peccato. tn̄ nō ſpōte dedit. ſꝫ vt ſa tiſfaciat menti creditoris iſte enī credi tor fec̓ ꝯtra oēm zelum iuſticie. qͣ cauet̉ mutuū dātes. nihil inde ſperātes. vt in d. c. ꝯſuluit. loqͥtur ergo ille tex. in ꝯtra ctu mutui merito iudicat̉ taliſ creditor vſurariꝰ mētal̓. qꝛ ſperat duas retribu cōnes. ſcꝫ ſortē quā mutuauit. ⁊ aliqͥd vltra. ſꝫ in cāu nr̄o nō loquimur ī credi tore. cū iſte augerius nō mutuauit. ſed pociꝰ emit vſūfructum illiꝰ p̄dij tꝑe vite ſue. nec ſpea̓t duas retribucōes. ſꝫ vnā duntaxat. qn̄imo qd̓ plꝰ ē pōt ſe hr̄e ad dāna. ⁊ ad lucꝝ cū pōt eodē āno mori. ⁊ ſic extīcto vſufructu prediū illud r̄dit ad eccleſiā que habebit p̄diū ⁊ pecūiaꝫ vnde racōne īcertitudīs toleratur tal̓ ꝯtractus. vt ſupra dixi. ⁊ debet excuſai licet habuit ꝓpoſitū lucrādi. qͦniaꝫ ſatꝭ. eſt ꝙ exponat ſe pe̓iculo. nā ⁊ qͥlibꝫ mer cator hēt ꝓpoſitū lucrādi. nec ex hͦ dam natur. exquo īpēdit operas ſuas. ⁊ po nit ſe periculo. vt ī. d. c. eijciēs. ⁊ ī. c. ſeqn ti. ⁊ per Inno. in d. c. i. ne clerici vel moͣ. ſed vſurarius eſt certus de ſorte ſua. et expectat vt dixi duaſ retribucōnes. nec ſe exercet in hoc lucro. ſꝫ illud vult cōſe qui rōne pecūie dūtaxat. cū tamē alias non ſit acta. niſi ad emendū. vt dīcit tex tus in d. c. eijciens. ⁊ plenius per Ioh̓. an. in dicta regula. peccatuꝫ. et per hoc remanet tercium dubium declaratum. ¶ Ad quartum ⁊ vltimum dicam tria Primūm ad partem negatiuā Scd̓ꝫ ad partem a firmatiuam. poſtea ſolucō nē aggrediar. ⁊ ꝙ dictꝰ Plauciꝰ n̄ poſſit cum bona conſcientiā dicta quīquagī ta ab orphanotropho recipere ꝓbatur primo ſic. Contractus iudicat̉ illicitus ⁊ vſurarius non ſolum cum ex ſui for ma apparet vſurarius. ſed etiaꝫ cum ex contractus ſubſtantia vſuraria pͣuitaſ reſultat ⁊ probatur. in. c. in ciuitate.§. i. de vſuris. nam ⁊ ibi legitur et notatur ꝙ non licet ſi ne prauitate vendere rem plus qͣꝫ valet. quia precij ſolutō ad cer tum tempus differtur. vel circa rem vi liori precō qͣꝫ in preſenti valeat. quia rei traditio differtur. et cum talis contra ctus ex ſui forma non appareat fenera ticius. cum hic non interueniat mutuū ſed fuit pura venditio. nec licet repeter̄ pecuniam traditam ſicut contīgit ī mu tuo. ſed quia ī effectu reſultat vſuraria prauitas. quia vt ibi dicunt docto. ius fingit pecuniam fore reſultatam in pre ſenti pro competenti precio. ⁊ quod vē ditor talem pecuniam mutuat emptori vt ab eo recipiat illud plus quod ꝓmi ſit vltra cōmunem extīacioneꝫ. racione temporis ad quod eſt precij ſolutio col lata. Ita dicendum in propoſito. Licet iſte contractus initus inter Plau eiuꝫ ⁊Orphanotrophum ex ſui forma appa reat feneraticius. quia nō īteruenit ſtri cte mutuum cum non poſſint dicta quī quaginta amplius repeti abOrphano t ropho tamen in effectu reſultat vſura ria prauitas cum videatur quoddam mutuum cōto tempore vite Plau cij du raturuꝫ. et quolibet āno pro capitali re cipiet iſte Plaucius decem pro cētena rio ⁊ quanqͣꝫ non poſſet amplius repe ti capitale. tamen infra breue tēpus re cipiet capitale. ⁊ quanqͣꝫ inde recipiet erit ſibi in effectu vſura pro illo capita li quod tenuit apud Orphanotrophuꝫ ꝑ decennium. ¶ Ad conſiderādum enī contractum maxime vbi initus ē. aliaſ propter iuris proditionem debemus ī ſpicere effectum magis qͣꝫ verba. vt in c. ad noſtram. de emptio. ⁊ vendition. ⁊ in. c. illo nos. de pignori. facit. c. ea que. de ſimoni. ⁊. l. ſi vno. ff. locati. et regula fi. de regulis iuris. li. vi. ⁊. l. non dubiū C. de legibus. vb patet ꝙ is cōmittit ī legem. qui ſeruans verba venit cōtra legis voluntatem ⁊ mentem ergo dict

contractus nō eſt licitus. ¶ Scd̓o ꝓbat̉ per identitatem ratōnis nam contractꝰ vſurarius videtur propterea ꝓhibitus Primo ꝙ pecunia generat pecuniam ē ꝯtra naturam cum pecunia non ſit. niſi ad emendum facta Scd̓o quia tempus eſt a deo datum ⁊ ratione dilatate ſolu tionis petitur lucrum vltra capitale. Tercio qꝛ ſperat duas retributōnes vi delicet pecuniam ſuam ī nullo deterioa tam ⁊ vſurā vltra id qd̓ dedit. ⁊ ſic poſt tempus repetit ſuum ⁊ tollit aliud. qꝛ eſt oīno illicitum. ¶ Hec tria vident̓ ſb̓ tiliter colligi ex. c. eijciēſ. lxvi. di. ⁊ eſt ori ginaliter Io. Triſoſti. ſuꝑ matheū. ſꝫ he ratōnes concurrut in effectu in caſu nō ſtro. qꝛ iſte plauciꝰ dedit pecuniaꝫ vt pe cuniā reciperet. ¶ Item quodaꝫ modo vendit tempus qꝛ expectat orphanotro phum ī ſolutōe integra per magnū tem pus conſequetur maximum lucrum qꝛ vt dixi poſt decenniuꝫ recuperato capi tali recipiet annuatim qn̄quagīta ſine aliquo onere cū ſola iactura hoſpitalis ⁊ ſic locuplerabitur cum iactura illius contra regulā locupletari. li. vi. ⁊. l. nā hͦ natura. ff. de cono. ind. 2º ⁊ vltīo ꝓbat̉ ſic. Orphanotrophus facit hunc ꝯtra ctam ad vtilitateꝫ ſperans ſuꝑ repenti na plaucij morte et non licet qꝛ debet pi us locus. ſic̄ ⁊ clericus ab huiuſmodi negociacōne abſtinere. lxvi. di. fornicai facit. c. qͣlitas. de peni. diſt. v. maxime in ſperando lucroſaꝫ alterius mortē. Aut fecit hunc ꝯtractum neceſſitatis cā ſcili cet propter illa quīquaginta habenda Idem dicerem cum iure caueatur ꝙ ne ceſſitate īſtante debꝫ eccleſia vēdere boͣ immobilia ſi de mobilibꝰ neqͥt ſatiſface̓ x. q. ij. hoc ius porrectū. nec debet īduce̓ ad peccatum iuxta noͣ. per Inno. ī. c. ſuꝑ eo. de vſu. ¶ In contrarium ad partem affirmatiuam arguitur primo ſic. annu us reodituſ computatur inter immobi lia. vt dicit tex. in cle. exiui. in.§. cunque annuus redditus. de verbo. ſigni. et in autenti. de nō aliena.§. i. ſꝫ vtrobiqꝫ lici tum ē emere boͣ immobilia licꝫ ſpe̓t pluſ percipere tractu temporis qͣꝫ fuerit veꝝ preciū. vt ꝑ totū. ti. de ēp. ⁊ vēdicō. maxi me ī. c. penul. gͦ pari rōe licitū fuit plau cio dare qnͥquagīta vt recipiat āno qͦli bet quinquagintaCum hoc nihil aliud fuie quam emere ab hoſpitali annuum reoditum. quia ſi cauſa neceſſitatis vel vtilitatis licet vēdere bona immobilia ex toto. ¶ Fortius fuit licitum ānuum reoditum in bonis hoſpitalis toto tem pore vite plaucij meliꝰ eī eſt ex fructibuſ hoſpitalis annuatim ſatiſfacere. qͣꝫ ven oēre pure de preſēti bona immobilia vt innuit tex. in dicta autēti. hoc ius porre ctum. nec obſtat ſi dicatur ꝙ iſte plaueiꝰ plus percipiet qͣꝫ ſi emiſſet ex illis quin gentis aliquem a grum ſeu fundum cū non percipiat ab hoſpitali ad rōneꝫ de cem pro centenario in anno. qꝛ dico ple rumqꝫ contingere. qꝛ ager bene cultus reddat decem pro centenario. ¶ Iteꝫ ſe pe res habetur in bono foro. nec ex hoc iudicatur contractus illicituſ dūmodo fraus ex propoſito non interueniat. l. in cauſe. ff. de mino. Preterea ⁊ melius fi iſte plaucius emiſſet fundum vel habu iſſet illum in perpetuum pro ſe et ſuis heredibus ſꝫ iſta. l. recepit ſolum in vita ſua ⁊ ſic veritate inſpecta potiꝰ decipit̉. ſeu ledit̉ ip̄e qͣꝫ hoſpitale. ¶ Scd̓o pnͥci palit̓ ꝓbat̉ ſic. vſura ꝯmittit̉ in cōtractu mutui duntaxat vt no. xiiij. q. iiij. ī ſum ma. ⁊ plene ꝑ Io. an. in regula peccatuꝫ in mercurialibꝰ. ſꝫ in cāu nr̄o non int̓ue nit mutuum vere nec ficte ergo nō pōt dici talis ꝯtractus feneraticiꝰ ꝓbat̉ in. l cum quid. ff. ſi cer. peta. vbi dicit̉ ꝙ ī mu tuo id agi. vt id qd̓ datu fuit redoatur in eodem genere ⁊ eadem bonitate. ſed in caſu noſtro plaucius non poteſt repe tere id quod dedit. imo poſſibile eſt euꝫ perdere totum capitale puta ſi poſt con tractum decederet ergo ⁊cͣ. ¶ Hec ficte apparet mutuum. quia vt dixi iſte plau cius efficaciter irreuocabiliter erāſtulit quinquaginta in hoſpitale ⁊ quādocū qꝫ eum mori contigerit extinguit̉ om nis obligatio. ¶ Tertio ad idem facit. quia veritate inſpecta in nullo iſte con tractus communicat vſurarie prauita ti. nam vſurarius eſt certuſ oe ſuo capi tali ⁊ ꝙ percipiet aliquid vltra. et ſic re petiturus eſt ſuum cum alieno. ſꝫ plau cius iſte non ſpectat veraciter niſi vnaꝫ retributionem ſcilicet quinquagīta an nuatim donec vixerit nec poſt decenni um petit alienū. imo ſuum cū ille ānuꝰ redditus currit toto tempore vite ſue.

et poſſibile eſt ꝙ etiam quod dedit ꝑdꝫ vt ſi ꝯtigerit mori an̄ decenniū. nil enī īcertius hora mortis. vn̄ rōne incerti tudīs non poteſt iſte contractus ī aliqͦ iudicari illicitus. argum̄. l. ſi ea. l. C. de vſur̄ cū ſimilibꝰ ¶ Solucōeꝫ huiꝰ qͣrti dubij iheſu chriſti ſaluatoris p̄ſidio de uote prius inuocato atcīgēs p̄mittā q̄ per alios ſcripta reperio demū qͥd ſenſe rit īgeniolum meū. Inno. pnͥcipal̓r hūc articulum tetigit. ī. c. ī ci̓tate. de vſur̄. et ꝑ quīqꝫ fere opiniōes rerulit. Prima ꝙ ſi aliquis ꝓ certa pecūie quātitate emē ret aliquē redditū grani vel vini. vel ec̄ aliud ſimile ꝑpetuo ſibi ⁊ ſuis hēdibꝰ dandum a veditore ⁊ ſuis heredibꝰ vel ad certū tp̄s vite alicuiꝰ qd̓ licitꝰ eſt hu iuſmodi ꝯtractꝰ dumō redditꝰ annuꝰ cō muni extīacōe nō excedit reoditu queꝫ habuerūt. ſi terrā de tanta pecūia emiſ ſet. ¶ Si autē excederet cōmuneꝫ extīa cōnem nō eſt licitꝰ ꝯtractꝰ. ar. in. c. cōſu luit. de vſur̄. ⁊ ꝓ pͥmo dicto adducit In no. textū illiꝰ. c. ī ciuitate ¶ Secūda fu it opinio quorundam dicenciuꝫ ꝙ quā do ī perpecuū emitur nunquā pōt eē il licitus ꝯtractꝰ quatūcūqꝫ magnꝰ ſit red ditus. qꝛ licitū ē ꝯtrahētibꝰ ſe decipere l. ī cauſe. ij.§. fi. ff. de minori. ¶ Tercia fu it alioꝝ opīo ⁊ forte meliꝰ ſentiētiū ẜꝫ eū ꝙ ſi quis emit redditū ꝯſtitutū an̄ ꝯtra ctum ſiue ꝯſtitutus fuerit in re puta in domibꝰ. vel poſſeſſiōibꝰ vel alijs huiuſ modi ſiue ī ꝑſona reſpectu liberti vl̓ ru ſtici. vel actio vel nomen. ¶ Itē fiue ſit certꝰ redditꝰ puta qꝛ reddit decē ſiue in certꝰ. quia reddit quartā fruduū. qͥ ꝑci piebant̉ de aliqͣ domo vel de oꝑis alicꝰ perſone. ¶ Itē ſiue ſit ꝑpetuꝰ ꝯtractus puta extenditur ad heredes vtriuſqꝫ cō trahentium. ſiue ſit ad vitam hominis ſiue ſit ad certū tempus puta ad quīqꝫ annos ¶ Itē non refert ſi redditꝰ ſit in pecunia nue alijs rebus ſiue ī ſpecie ſē per in omnibus premiſſis reputatur cō tractus licitus. quia eſt purus et licitꝰ contractus venditionis. Nam ibi eſt p̄ tium. ſcilicet certe pecunīe quantitas. Item quia ibi eſt mers ſcilicet certꝰ redditus vel cenſus vel annona. C. de ſacroſanct. eccleſi. l. iubemus. in princi pio. ⁊ quando venditur actio ſeu debi toris nomen eſt ibi actio pro re vel mer cede. ff. de here. vel ac. ven. per totum. et C. eo. per totum. et licet iſtorum opinio videatur obuiare tex tui preallegat. c. in ciuitate. quia non eſt dubium. quod vſqꝫ ad certum tempus ſaltem longum plus percipiet de redditu quam ſit pre cium. et tamen venditur actio clare con ſtat quod plus eſt in nomine debitoris quam ſit precium. hoc tamen ſecunduꝫ Innocē. non obſtat quia hec certitudo non facit illicitum contractum vendici onis. cum etiam hoc ſit in vendicōne a licuius poſſeſſionis vbi certum eſt pro pter inferiores cauſas quod plus acci piat de fructibus eius quam ſit preciū quia pro eo datur etiam ſine expenſis. vel labore dando ſcilicet eam ad certū fictum. vel emphitheoſim. ¶ Ad. c. in ci uitate reſpondit Innocen. quod ibi re prehenditur contractus cuꝫ carius vē dit mercem propter tempus. quod dat prolixum emptori ad ſoluendam pecu niam. vel quia minori precio emit mer cem. quia ſtatim dat pecuniam et proli xius tempus exſpectet merces. In his eniꝫ caſibus vendit tempus pro illa pe cunia que verum et iuſtum precium ex cedit quod ex eo patet. quia ſi vtrunqꝫ paratum eſſet precium. ſcilicet et mers pro minori fieret venditio ¶. Sed in ca ſu noſtro omnia ſunt preſencia nec ven ditur tempus. ¶ Quarta fuit aliorum opinio dicen tium omnes premiſſos contractus eſſe licitos. etſi reddicus. vel nomē de nouo conſtituatur ī rebus vel perſonis alijs contrahentibus. quia dicit tu conſtitu es tales redditus in tali poſſeſſione vl̓ ſeruo vel facies quod talis confitebit̉ ſe debere mille vſqꝫ ad annum ⁊ ego ꝓ illis mille ⁊ magis pro actione de illis mille dabo tibi quingenta ⁊ mouētur iſti ad ſaluandum iſtos contractꝰ quia in eis non veatur mutuum ſꝫ emptō. ¶ Item quia multi caſus poſſunt īter uenire quod iſte emptor admittetur in iſto contractu. puta ſi inops fierꝫ nom̄ Innocentius tamen dicit fore xp̄ianiſ conſuſendum quod ab huiuſmndi con tractu abſtineāt ſcilicet. quod de nouo propter hoc conſtitutum redditum. vel actionem emant et ponit ī hac materia

ip̄e fore quintā opinionem. dicēs illum penitus videri illicitum quod ip̄e idem qͥ dicitur veditor in ſe ꝯſtituat redditū vel actōnem. qua ſe obligat ad plus dā dum vel in pecunia vel in ſpecie quam receperit quaſi velit dicere Innocentiꝰ ꝙ premiſſi contractus pn̄t colorari. qn̄ ānuus redditus vel actō vendita conſi ſtat in alia ꝑſona ad dandum annuum redditum vel conſtituat debitoreꝫ ī ma iori quantitate quā receperit. Hec ſūt quaſi formalia verba Innocētij. cum qͦ tranſeunt ꝯmuniter doctores hic ⁊ ī cle i. de vſuris. ¶ Ego aut meliori conſilio ſemper ſaluo ad maiorem lucidacōnem facio tria mēbra. Aut enim vēdit̉ annu us redditus iā ꝯſtitutus ꝑ priꝰ an̄ ꝯtra ctum fuerit ꝯſtitutꝰ ip̄e ꝯtractꝰ. aut vēdi tur actō ſeu nomē debitoris. Prīo cau an qͥs vendit annuū redditum ꝓut ip̄e ꝑcipiebat ⁊ non video ꝙ ꝯtractꝰ debeat iudicari vſurariuſ niſi aliqͥd tacite aga tur qui vt predixi annuus redditus cō putatur inter immobilia dicto.§. cūqꝫ. ī cle. Exiui de paradiſo. de ꝟbo. fig. Un̄ hic concurrūc vere precium ⁊ res vēdi ta ex quibus reſultat vendicō. ff. de con trahenda emptione. per totum. l. natu ralis. ff. de preſcriptio. verbo. ¶ Hec ali quo modo poteſt dici mutuuꝫ cum non poteſt amplius repeti capitale ⁊ annu us reoditus venditus ſtat periculo em ptoris. poteſt enim ex toto perire perſo na. aut res in qua eſt reoditus annu us. ⁊ ſic perderet emptor precium. ¶ Aut vendidit quis ānuum redditū ali ter qͣꝫ ipſe percipiet puta quia ip̄e habe ret in perpetuum vendidit ad tempus incertum puta ad vitam emptoris ⁊ eē pure emptōnis ⁊ vendicōniſ. qꝛ poſſibi le eſt illum emptorem nō victuruꝫ vltra annum. ⁊ ſic perderet precium. ¶ Item hic concurrūt precium ⁊ res. eum ergo hec ſunt ſubſtantialia contractꝰ ēptōis. vt inſtitu. de emptio. ⁊ vedicō.§. preciuꝫ Et deſūt ea que ſūt de racione vſur̄ qͦni am vnum eſt materiale ſcilicet mutuuꝫ ex materia enim mutui gignit̉ vſura. Aliud eſt formale ſcilicet ipſa exactō lu cri ſcilicet obligatio in pactum deducta Nam his ceſſantibus non poteſt dici vſura etiamſi aliquid ſponte oetur vl̓ tra ſortem. argu. in. c. tua. ⁊ in. c. etſi que ſtiones. de ſymonia. De his plene dicē dum. vt notat Io. and̓. in dicta regula. peccatum de regulis iuris. in. vi. in mei curialibus. ⁊ per glo. xiiij. q. iiij. in ſūma ¶ In caſu autem noſtro non eſt mutu um. quia non obligatur recipienſ ad tā tundem reddendum quod eſt de ſubſtā tia mutui. vt in. l. cum quid. ff. ſi certum petatur. Sed iſtud liberat ſe ponendo illum in poſſeſſione annui redditus. et ſtat ammodo in periculo ipſius empto ris. Hec eſt lucri exactio vel obligatio. lucri conſequendi in pactōneꝫ deducta cum poteſt vt dixi perdere totum preci um ſi contingeret eum mori primo āno. ¶ Cum ergo predicta ratōne incertitu dinis excuſatur talis contractus ab oī labe prauitatis vſurarie. argumen. l. ſā cimus.§. ſi quis autem. C. de donacio nibus. ⁊ in. l. ſi ea. l. C. de vſuris cum fi milibus. ⁊ hec faciunt etiam ad infra dicenda. ¶ Aut vendat ad tempus cer tum. puta ad vigintiquinqꝫ annos. et tunc ex quo plus eſt percepturus infra quindecim annos quam dederit preſu merem contractum vſurariuꝫ puta mu tuauit ſibi nomine precij centum. ⁊ de bet per quindecim annos recipere decē annuatim. ⁊ ſic infra illud tempus per. cipiet centumquinquaginta. Nam hic recuperat capitale ⁊ conſequitur luerū ex pacto dilatate ſolutionis ad premiſ ſum tempus. vnde in effectu concurrēt que ſunt de ratione vſure que proxime premiſi. ⁊ qͣꝫqͣꝫ mutent̉ verba contractuſ quia ſb̓ ſpecie ēptōnis ⁊ vēdicōis cum ſubſtantia debeat magis attēdi vn̄ enī ad palliandum contractum vſurariuꝫ mutantur nomina ad hoc. c. illo vos d̓ pignori ⁊ in. c. ad noſtram. de emp. ⁊ vē ditio. l ſi vno. in princi. ff. locati. Et qͣꝫqͣꝫ īpugnando poſſet dici ꝙ non debet dici contractus vſuratiꝰ cū annuꝰ redditus ſtet periculo emptoris. dico quod per in feriores omnes ſatis poteſt dici certus de lucro et de capitali eodem modo cuꝫ res in qua conſiſtit non eſt veriſimile in fra illud tempus peritura. Nam eodeꝫ modo in puro contractu mutui. poteſt deficere per caſum fortuitum capitale cum lucro puta ſi bona debitoris. et ip ſe debitor parerent. vl̓ ſi bona ſua inun darentur ⁊ debitor efficeret nō ſoluēdo

Secundo. membro principali quando conſtituit annuos redditus nūc ratio ne contractus et tunc dicerē ꝙ aut cō ſtituitur in rebus iſtiuſ debitoris aut in perſona. Primo cāu ſi conſtituit̉ in ꝑpetuum ſatis p̄ſumerē contractū lici tum cū hic ꝯcurrūt vere preciuꝫ ⁊ res nec poteſt preſumi vſura. cū ratio ꝑpe tuitatis excludit preſumptionem vſu re. ¶ Preterea quemadmodū licet do mino vendere rem ſuam abſolute. ita fortius poteſt ꝯſtituere obligationem annui reoditꝰ ⁊ illū vendere. arg. C. q̄ res pigno. obli. poſſ. ꝑ totū. Aut ꝯſtitu it ꝑ tempus incertū et puto idem raci one incertitudinis p̄miſſa in proximo membro. puta cū vendit ad vitam em ptoris ſeu venditoris. Aut ad tp̄s cer tum exqͦ certū eſt ipſuꝫ ꝑcepturū capi tale ⁊ vltra ⁊ preſumit̉ ꝯtractꝰ vſurari us ꝑ ea q̄ dixi in p̄cedēti membro. Et fortius adhuc p̄ſumerē ꝓpter nouita tem noui redditꝰ. ar. c. officij. de elect. et in. l. lecta. ff. ſi cer. pet̓. Si autē ꝯſtituit annuum in ꝑſona ꝓpria voluit Inno hūc ꝯtractū non eſſe licitū. nō tn̄ rōneꝫ reddidit. Sed ego dicerē ſic ꝙ a̓ que rimus nunqͥd hͦ caſu ꝯtrahat̉ emptio ⁊ venditio. ⁊ credo ꝙ nō qꝛ abeſt in ca ſu nr̄o res ſui qua nō ꝯſiſtit venditio. dicto.§. p̄cium. nā iſte qͥ dicit̉ venditor nō p̄t ꝑſonam ſuaꝫ vende̓. cū nemo ſic dn̄s mēbroꝝ ſuorū. in. l. liber hō. ff. ad l. aquil̓. nec p̄t ius in ꝑſonā ſuā vende re rōne predicta. ⁊ hͦ mō p̄t intelligi di ctum Innoc̄. Aut querimꝰ nunqͥd p̄t ſe obligare ad dandū annuatim qͦlibꝫ anno certā qͣntitatē. ⁊ tunc indubitan ter dico ꝙ ſic vt in. l. ſtichuꝫ a̓ pamphi lum. ij. rn̄ſo. de ꝟ. obl. ⁊ ī. l. ſancimus.§. fi. C. de dona. ⁊ poteſt ſe obligare ꝑ ſti pulationē ad tp̄s certū ſeu incertū ⁊ ī ꝑpetuū vt in iuribꝰ p̄al. le. ⁊ noͣ. ſic̄ igit̉ ſe pōt obligare ex cauſa donatōis ita ⁊ fortius ex cauſa pecunie recepte ut ſic ſit contractꝰ do vt des. l. naturalis ff. de ſcrip. ꝟb. et pro hoc facit quia in dicta. l. ſtichum nō dicit̉ ꝙ ibi īterueīt ſtipulatio cauſa donatōnis vnde p̄ſu mendum eſt ꝙ interuenit ob cauſam. ¶ Sꝫ ſi querimꝰ nunquid debeat pre ſumi ꝯtractus ſeneraticius. diſtingue vt. sͣ. dixi in ꝓximis membris ꝙ ſi obl gauit ſe in perpetuum vel ad tempus incertū puta ad vitā ſui obligātis vel recipiētis ⁊ nō dꝫ p̄ſumi tūc ꝯtractus vſurariꝰ. ſecꝰ ſi tp̄us certū ita ꝙ ſit am plius certitudinalit̓ ꝑcepturus qͣꝫ de verit qꝛ videt̉ hͦ factū in fraudē vſura rū. ⁊ hͦ caſu ꝓcedit dictū Inno. ⁊ ꝓbo tur hec diſtinctio ꝑ ea q̄ dixi ī p̄cedenti mēbro et tāto fortius qͣnto in hͦ vltīo caſu maior inſurgit p̄ſumptio qꝛ in ꝑ ſonam ſuā ꝯſtituit obligationeꝫ. ita ꝙ nō p̄t aliqͦ mō venditio dici. Et ad mē bra p̄cedētia vide pulcꝝ dubium Pe. qd̓ refert Cy. ī. l. lege. T. de iure emphi vbi dicit ꝙ licite moſteriū capit p̄diuꝫ ab aliqͦ ⁊ obligat ſe ad danduꝫ illi ali menta toto tꝑe vite ſue adeo ſi p̄dium inundaret. remanet nihilominꝰ moſte riū obligatū ad alimēta qꝛ cū dn̄ium predij trāſiuit in moͣſteriū cedit pericu lo ſuo. ar. ī dicta l. naturales poſt prī. ff. de preſcrip. ver. Ita dicendū vt poſſit quis eodē recipere pecuniā ad ānuuꝫ redditū toto tēpore vite alterius vel ī ꝑpetuum ¶ Tercio mēbro cum vēda tur actio vel nomen debitoris idem ē in effectu. aduerte tres caſus Aut enī vendit̉ actio iam ꝯpetenſ ante ꝯtractū venditioniſ. aut fuit de nouo inducta tꝑe ꝯtractus venditōnis. ⁊ hͦ dupl̓r. a in ꝑſona vēditoris a̓ in ꝑſona alteriꝰ. Primo caſu contractus eſt licitus ẜᵐ vtriuſqꝫ iuris inſtituta. dūmodo non ſit actio litigioſa. vt. C. ⁊. ff. de here. vl̓ act. ven. per totum. et in. c. ij. de ali. iud mu cau. fac. et videt̉ prius cōtractus emptionis et venditionis cū cōcurrūe res ſcilicet ip̄a actio et pretium vt in p̄ allegato.§. precium. nec inducit̉ praui tas ex eo ꝙ pro mīori precio venoitur quam ſic qͣꝫtitas ad quā actio vedita cōpetit qꝛ cū ſit dubius euētus litis. l quod debetur. de pecul̓. et. c. frat̓nita tis. de frigidis. ratōne periculi ⁊ incer titudinis nulla deceptio poteſt in pre cio notari ſaltē vt ex hoc reſultet vſu raria prauitas. quinimo ꝓpter incerti tudinē et anfractus iudicioꝝ fuit opi ꝙ tranſactio non debꝫ retractai quan tuncunqꝫ peſſime facta fuerit. de quo per Bal. ⁊ alios in. lij. C. de reſcin. vē di. notat̉ in. c. penul. de empt. et vendi. et in deceptione reſpectu quāte partis

eſt tex. no. in. l. lucius. ff. ad trebell̓. con ſulendū eſt tamen omnibus et p̄ſertiꝫ clericis vt a tali ꝯtractu emptionis ſe abſtineant cū a radice cupiditatis vi deatur procedere vt dicit tex. in. c. ij. de ali. iudi. mu. cau. fac. et bonuſ vir debꝫ lites execrari etiā cum ſuo incōmodo vt in. l. item ſi res. ff. eo. facit. c. vnicū. de ſynd̓. et. x. q i. et qͥdē. ¶ Scd̓o cū cō ſtituit̉ de nouo in ꝑſona vēditoris te nuit Inno. in dicto. c. ī ciuitate talē cō tractu omnino illicitū exquo obligat ſe ad plus dandū quā ip̄e recipiat ⁊ ꝑ fecte neſcio talē ꝯtractū ab vſuraria p̄ uitate excuſare. Moueor qꝛ non poteſt qͥs ī ſe ꝯſtituere actionem anteqͣꝫ alteri ſe obligat tn̄ nemo poſſet ſibi ipſi obli gare ar. in. l. tutor. ff. ad vell̓. et in. l. pel ff. de ſer. vr. predi. oportꝫ ergo ꝙ qͦs ob liget ſe alteri ideo non valꝫ venditio cū tꝑe ꝯtractus nō ſb̓ſit res que vēda tur. Eſt enī veritate inſpecta ꝯtractus mutui ⁊ feneraticiꝰ cū recipiēs ꝯſtitu at ſe debitorē in maiorē qͣꝫtitatē quam recepit ⁊ ſic ꝯcurrunt hic illa duo que ſūt de ratiōe vſure de qͥbꝰ. sͣ. ¶ Tercio ca̓u qn̄ actio ꝯſtituit̉ de nouo in ꝑſona alteriuſ ⁊ vendit̉ ꝓ minori qͣꝫtitate cre do talē ꝯtractū feneraticiū. al̓s de faci li daret̉ locus fingētis qd̓ nō eſt dicēᵏ de diuor. c. qͣꝫto. nā volens vſurariam prauitatē palliare nō haberet niſi dice re induces talē vt ꝯſtituat ſe debitorē tuū in mille vſqꝫ ad annū ⁊ ego ꝓ illiſ mille dabo tibi nomine vēditionis oc tingenta qͥs enī dubitat talē ꝯtractuꝫ vere vſurariū. Unde rōe obligatiōis nouiter ꝯſtitute p̄ſumerem fraudē ar. c. officij. de electi. ⁊ in. l. lecta. ff. ſi cer. pe ctſi ille nulla obligatiōis cauſa p̄cedē te ſed vt ſolū amico ſeruiat ꝯſtituat ſe debitorē illiꝰ vt nomē ſuuꝫ ficte valeat ſibi vedere indubitāter talis ꝯtractus eſt feneraticius ⁊ fit fraus de perſona ad perſonā iuxta illud qd̓ plene leg. et notatur ī. c. qͣꝫto. de priui. ¶ In dubio aūt rōe nouitatis p̄ſumerē fraudē vt p̄dixi. Si aūt ꝯſtaret ꝙ nō in fraudem factuꝫ fuit ſꝫ ex aliqua legitima cā ille conſtituit ſe debitorē iſtius qͥ actioneꝫ contra illuꝫ ꝯpetentē alteri licet ꝓ mi nori p̄cio venoidit nō iudicareꝫ talem ꝯtractū illicitū cū hic cōcurrāt vere reſ ⁊ preciū dicto.§. p̄ciuꝫ. ⁊. l. ſi merces. T locati. ¶ Ex his deducit̉ ꝙ qͦtidie ve netijs ⁊ Florētie contingit temꝑe enī quo cōitas indiget ꝯpellunt̉ ciues ſb̓ uenire ciuitati ⁊ ciuitas rn̄dit vnicui qꝫ ꝓ lucro ad rōeꝫ quinqꝫ pro centena rio. Capitale aut nūqͣꝫ valent repetere ſꝫ pn̄t bn̄ vendere alteri ius qd̓ hn̄t. an hoc ſit licitum. Do. an. in. c. in ciuitate dicit ꝙ licite fit alteri hec vēditio cum ſit ānuus redditus pͥus ꝯſtitutus vt patet ex dictis Inno. ⁊ hoc ego habeo pro indubitato reſpectu illiꝰ qͥ emit an nuum redditu ꝑ ciuitatē pͥus ꝯſtitutu vt ex p̄dictis. ¶ Sꝫ dubiū ē in iſtis ci uibus qui pecuniā prius cū obligati one talis lucri intulerūt cū videat̉ cō currere mutuū cum lucro quicqͥd acci dit ſorti vſura eſt ⁊ ſola ſpe lucri ꝓce dit de vſu. ꝯſuluit. ⁊.xiiij. q. iiij. c. i. ⁊. ij. ¶ Sed his nō obſtantibꝰ credo nō fo re ꝯtractū illicitū cuꝫ hic deſinant illa duo que ſūt de rōe vſure deficit enim hic quod ē naturale in vſura. ſcilꝫ mu tuum exquo gignit̉ quis enī ciuis cō pellit̓ ad pecuniā tribuēdaꝫ tn̄ qꝛ non valet amplius repetere ip̄ꝫ capitale ſꝫ ſolum annuū reodituꝫ ergo nō eſt mu tuuꝫ vt in. l. cū quid. ff. ſi cer. pe. ¶ Itē deficit formale in vſura ſcꝫ lucꝝ quia pactione ceſſante ciuitas ꝯſtituit illaꝫ annuā penſionē. Unde etiaꝫ p̄ſuppoſi to ꝙ eēt mutuū. exquo tn̄ ciuitas ſpon te donat omni pactione ceſſante ceſſat vſura qꝛ deficit formale. ar. i. q. ij. ſicut ep̄m. ⁊. c. quāpie. in fi. de ſymo. c. tua. ⁊ in. c. etſi q̄ſtiones eo. ti. ⁊ noͣ. Io. An. in ſupradicta regula peccatū. Et ꝑ dicta ſatis patet ad ſupra facta. Et hec ſuffi ciant. Deo gr̄as. ¶ Diſputata fuit hec queſtio ꝑ domi num Dicolaum d̓ ficilia momacen̄. ab batem ⁊ decretoꝝ doctorē in famoſiſſi mo Senaꝝ ſtudio. Anno domini Mil leſimo quadringenteſimo viceſimoſcpͥ timo. Et ad vtrāqꝫ partē dubioruꝫ re ſoondit ſubtiliſſimꝰ ſcholaris dominꝰ Iohannes de Alemania nūc vero do ctor egregius. ⁊cͣ.

Andulſus fce ſcolarium ſenenſium ꝓ ma tori ꝑte laicoꝝ Rector lam bertum Florentiū clericū eiuſdē vni uerſitatis ſcolareꝫ in mille ex depoſiti cauſa cōdemnauit a cuius ſententia ad ſenenſem ep̄ꝫ appellat lābertus gā dolfo rectori ſub ex cōmunicatiōis pe na late ſententie p̄cepit ep̄s vt illā ſen rentiā infra menſem iuribꝰ nō ſubſiſte re nunciaret gandulphꝰ ꝑ triduuꝫ an te menſis clapſū ad apl̓icam ſedē ꝓuo cauit ⁊ ad terminū veniens minime p̄ cepto ſatiſfecit Contingit d̓ tribus ex p̄fato themate dubitari. ¶ Primo an ſententia rectoris corru at ex iuriſdictionis defectū. iuriſdictio nis cenſum ſimpliciter inſpecta ¶ Scd̓o an ad p̄ſidem Senenſem po tuit legitime appellari ¶ Tertio an dictus gandulſus in ex communicationeꝫ inciderit ſua appel latione nō obſtante p̄ſuppoſito ꝙ ex iu ſto grauamine fuit prouocatum. ¶ Ueniens ad pͥmū dubiū adducaꝫ pͥmo ad partē affirmatiuam.ſ. ꝙ dicta ſn̄ia rectoris corruit qͥnqꝫ motiua. 2º adducā totidē ad partē negatiuā.ſ. ꝙ dicta ſn̄ia rectoris nō corruat. Tertio cum dei adiutorio ſolutionē hꝰ primi dubij annectā. Primo igit̉ ꝙ dicta ſen tentia ſit nulla ex iuriſdictionis defe ctu. ꝓbat̉ ſic. Sententia a nō ſuo iudi ce ꝓlata vtroqꝫ iure diſponēte ē nulla in. cat ſi clerici. de iudici. ij. q. i. in pri mis. in. c. ad noſtrā. de ꝯſue. ⁊ in. l. fi C ſi nō a ꝯpet̓. iu ſꝫ hec ſn̄ia fuit lata a iu dice nō competēti. ergo eſt nulla. Ma ior ⁊ conſequētia patent. Minor ꝓbat̉ ex iuris vtriuſqꝫ diſpoſitōe qua cauet̉ vt ſolus ep̄s ſit iudex clericoꝝ vt pro bat̉ in. c. ſiquis ꝯtra clericu. de fo. ꝯpe. vbi dr̄ ꝙ habens cām ꝯtra clericū nō debꝫ ꝓpriū ep̄m ip̄ius clerici deſerere. ſꝫ prius apud ipſū actio ventilet̉. For tiꝰ ad idē facit. c. ij. e. ti. vbi dr̄ ꝙ nll̓s iu dicū neqꝫ preſtyterū neqꝫ diaconū aut clericum vllum aut minorū eccleſie ſn̄ permiſſu pontificis pro ſe diſtringere vel condemnare preſumat. quod ſi fe cerit debet ab eccleſia dei cui iniuriaꝫ derogari dinoſcit̉ ſequeſtrari. Un̄ di ligenter ponderanda ſunt verba huiꝰ .c. Primo ꝙ in eo vniuerſalit̓ denegat ⁊ interdicit iuriſdictioneꝫ oībus iudi cibus citra ep̄m in clericū exercendaꝫ Scd̓o in eo ꝙ dicit ī legitimā irroga̓i eccleſie ſi clericꝰ ꝯmunicat̉ ꝑ aliū iudi cem citra ꝑmiſſum ep̄i. Ad idem pn̄t multa iura allegari vt xi. q. i. d̓ ꝑſona ⁊ qͣi ꝑ totā illā qōnem ¶ De iure ciui li poteſt allegari tex. in aucͣ. vt cle. apd̓ ppr̄. ep̄i. pͥmo ꝯue. coll̓. vi. in rubro ⁊ ni gro poſt pͥn. vbi dr̄ ꝙ apud ſolos ciui tatu ep̄os clerici pͥus ꝯueniendi ſunt facit tex. in aucͣ. cā que fit cū mocho. et in aucͣ. ſtatuimꝰ. C. de ep̄i. et cle. ¶ Ex quibꝰ clare infert̉ ꝙ ſcolariū rector nō debet eſſe iudex clericoꝝ ¶ 2º ꝓbat̉ ꝑ gl. in. l. fi. C. de iuriſ. o. iud̓. qͥ dicit ſcho lares nō facere vniuerſitatem ⁊ ꝑ ꝯſe quens de iure non poſſe ſibi eligere re ctorē. ergo indubitant̉ tenēdo illā glo rector ſcholariū nō hꝫ de iure etiaꝫ ci uili iuriſdictionē in ſcholares ⁊ fortiꝰ nō debꝫ hr̄e ī clericos ⁊ ſiquam hodie haberet. videt̉ hr̄e ex forma ſtatutorū terraꝝ q̄ nō extendunt̉ ad clericos. vt in. c. ſancte marie. ⁊ in. c. que in eccl̓iaꝝ de ꝯſti. ¶3º preſuppōito ſine veritatis p̄iudicio ꝙ ſcholares faciant vniuerſi tatē de iure cōmuni tamen ī caſu nr̄o in qͦ ſunt layci et clerici ſcholares nō p̄t dici ꝙ ſimul faciant vniuerſitatē qꝛ hoīes diſparis ꝓfeſſionis nō debēt fa cere idem collegiū. vt in cle. i. de elect. ⁊ xvi. q. vij. in noua actione Facit. c. fi. d̓ regū. iu. ⁊ in. c. cauſaꝫ. de elect. cum cō uerſione laicorum vt in. c. layci. ⁊ in. c. laycos ij. q. vi. ¶ Quarto probatur vniuerſitas illa vbicunqꝫ ī ſtudio ſūt plures layci qͣꝫ clerici tunc illa vniuer ſitas eſt ſecularis. quia denominatio fit a maiori parte. minor autem venit iure acceſſionis licet ſit precioſior. vt ī § ſi cum alienam. Inſti. de re. diui. ⁊. l. ſi non ſint.§. perueniamus. ff. de. au. et ar. leg. tenet in terminis noſtris. Dar in. l. fi. C. de colleg. illic̄. ⁊ Dal. in aucͣ. habita. T. ne fi. pro pa. ſed in collegio ⁊ vniuerſitate clericus nulluꝫ officiū nullam deniqꝫ actionem ſeu aliquam ꝯmunionē debꝫ hr̄e vt in. l. placet. C. de ep̄i. ⁊ cle. no. Innoē. in. c. dilecta. de exceſſib̓. prela. prope finem. vbi dicit ꝙ

clerici alicuius ciuitatis vel caſtri nō pn̄t facere collegium ea ratiōe qꝛ ſunt in eadē ciuitate vel caſtro qꝛ clerici nō ꝯſtituūr vniuerſitatē caſtri vel ciuita tis ſeu caſtrū vel ciuitatē qd̓ idē eſt. ſꝫ ꝯſtituūt vniuerſitatē eccleſiaꝝ ſuaruꝫ ⁊ ciues conſtituūt ciuitatē vniuerſita tem ciuitatis caſtellū. ⁊c̄. ſed bene pn̄t clerici ꝯſtituere vniuerſitatē cauſa reli gionis vt miſſas celebrent pro viuis ⁊ defunctis cū ſimilibus. hec ſunt for malia verba Innocꝭ. in dicto. c. dilecta. ad idē facit quod noͣ. Inno. in. c. cū ab eccleſiaꝝ de offi. ordi. vbi dicit̉ duo re quirere ad hoc vt rector habeat iuriſ dictionē Primo ꝙ ipſe ſit clericus. Se cudo ꝙ vniuerſitas que ip̄m eligit ſit clericoꝝ ac religioſoꝝ quaſi ſētiat ꝙ ſi rector eſt laycus nō pōt recipere iuriſ dictionē ſpiritualē quā nō habet ipſa vniuerſitas que ꝑ electiōeꝫ trāſfertur in rectorē vt in. c. ex litteris. de ꝯſti. ⁊ fa cit qd̓ noͣ. Inno. in. c. qͣꝫto. de offi. ordi. ¶ Quinto facit. c. ſignificaſti. de fo. cō pe. vbi tradit̉ regula ꝙ clerici non pn̄t conſentire in iudicē non ſuum niſi for te ſit perſona eccleſiaſtica ⁊ ipſius dio ceſani volūtas accedat ergo ſine volū tate ep̄i nō poteſt ipſe lambertus cleri cus conſentire in rectorē tanqͣꝫ in iudi cem ſꝫ in cāu noſtro nil dicit̉ de volun tate proprij ep̄i ergo ſentencia fuit nul la. ¶ Ad partē negatiuā ꝙ ſnīa nō ſit nulla. arguit̓ pͥmo ſic. Priuilegiuꝫ ali cui generi perſonaꝝ ſub nomine appel latiuo laycis ⁊ clericis ꝯgruenter con ceſſum competit nedū laycis ſꝫ etiā cle ricis vt probat̉ in. c. dilecti. de fo. cōpe. niſi priuilegiuꝫ conceſſum laycis vim ſuā porrexit etiā in clerieos. facit qd̓ d̓ ſtatuto laycorum de pͥuilegio nouerit Dal. in. l. i. C. de ſacro ſan. ec. ⁊ Ioh̓. de lig. in. c. qd̓ clericis de fo. cōpe. Sed in aucͣ. habita. C. ne fi. pro pa. ⁊ in. l. fi. T de iuriſdic. om. iudi. emanarūt in pͥuie gium ſtudentiū ⁊ exercentiū ꝓfeſſiōeꝫ approbatā vt in eis patet in quibꝰ diſ ponitur vt exercētes profeſſionē ſcho laſticā poſſint certos iudices habere inter quos eſt eoꝝ rector que quidem qualitas ſcholaſtica ita ꝯpetit clericiſ ſicut laycis in. c. ij. de priui. in vi. e. ti. c. fi. cum fi. ergo dicta ſnīa lata a rectore vniuerſitatis ſcholariū in Lābertum clericū ⁊ ſcholarem nō debet eſſe nul la ex iuriſdictionis defectū. Scd̓o ꝓbat̉ ſic ex qͦ clericis permittit̉ de iure ſtudiū vt in. c. ſuper ſpecula de magiſ. ⁊ in. c. ij. c. ti. li. vi. cū fi. in qͥbus ꝓbat̉ ꝙ nedū in ſtudio pn̄t clerici cā ſtudij mo ram trahere ſꝫ in multis ſtudij fauore pͥuilegiant̉ adeo ꝙ docēdi officiū pn̄t religioſi ꝓmoueri dumodo ad illud le gitime ꝓmoueant̓ vt eſt cōis doct. cō cluſio in. c. nōnulli. de magiſ. ergo oīa que ſtudij ratione in dulta ſunt vidēt̉ eis ꝯpetere ar. c. prudentiā. ⁊. c. p̄terea de offi. dele. ⁊ in. l. ad re mobilē ⁊ in. l. ad legatū. ff. de ꝓcura. facit optime qd̓ in ſil̓i legit̉ ⁊ noͣ. in. l. longius. ff. de iud̓ vbi habet̉ ꝙ filiuſſa. in ſtudio exiſtens pōt agere ⁊ ꝯuenire ſine pr̄is cōſenſu ſicut pater fa. Idē in religioſo no. in. c. vt periculoſa. ne cle. vel mona. li. vi. ſed ſtudij ex ꝓfeſſionis approbate cū emā narunt di. aucͣ. habita ⁊. l. fi. C. de iurꝭ. om. iudi. ergo eoꝝ diſpoſitio videt̉ cle ricis ꝑmiſſa. ¶ Tercio ar. per optimū ſimile ſi enī ratione feudi quod habet clericus a layco ſubijcit̉ clericus in cō cernentibꝰ feudū iuriſdictioni dn̄i feu di ſibi tributi a lege ciuili vt in. c. impe rialem.§. p̄terea de ꝓhi. feu. ali. per fre. coll̓. x. iucto eo qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. in. c. ceteꝝ de iudi. ⁊ melius in. c. veꝝ. de fo. cōpe. ita ⁊ fortius dicendū eſt in clericis ex iſtentibꝰ in ſtudio vt ratione ſcholaſti ce ꝓfeſſionis ſubijciant̉ iuriſdictioni re ctoris ⁊ alioꝝ de quibꝰ in aucͣ. habita preſertim eo attento ꝙ dn̄o feudi da iuriſdictio in vaſallos in fauorē ipſiuſ dn̄i hinc dicit glo. notabilis in dicto.§. preterea. ꝙ vaſalli non pn̄t ſub alio iu dice litigare ſine conſenſu domini feu di. ¶ Idem tenet Dar. in. l. i. ff. de iudi ⁊ in. l. i.§. ⁊ poſt operis. ff. de no. ope. nū Studentibꝰ auteꝫ dantur iudices in eorum fauoreꝫ vt in dicta aucͣ. habita ¶ Quarto arguitur de. c. quia in cau ſis de ꝓcura. vbi aperte colligit̉ ꝙ ſco lares faciūt vniuerſitatem licet ſint cle cici ⁊ layci. loquit̉ enim ibi vt patet ex ſupradictis de ſcholaribꝰ videlicet pa rifien̄. qui pro maiori parte ſunt clerici ad idem textꝰ. in prohemio ſexti et cle. vbi ſcribitur vniuerſis ſcolaribꝰ bono

nie ꝯmorātibus ⁊ ꝯprehēdit eos poſt modū ſub noīe vniuerſitatis et tamē certū eſt ꝙ bononie ſtudentes ſūt cleri ci et laici ⁊ credo plures laicos quaꝫ clericos ergo exqͦ faciūt vniuerſitatē dicūtur habere oīa iura vniuerſitatꝭ. vt in. c. dilecta iūcta glo. de exceſ. p̄la. ⁊ ī. l. i. ff. qd̓ cuiuſqꝫ vniuer. ergo poter̄t habere rectorē archam cōmunē ſyndi cū figilluꝫ et ſimilia hec eī ꝑtinēt ad vniuerſitatē vt noͣ. in iuribꝰ p̄allegatꝭ. ⁊ in. l. fi. C. de iurꝭ. om. iudi. ¶ Quīto ⁊ vltimo arguit̉ ſic. vbicūqꝫ clerici fa ciunt collegiū approbatū poſſūt elige re p̄latum cuius iuriſdictiōi ſalteꝫ in ciuilibꝰ ſubijciant̓ vt in. c. i. de elec. ⁊ ī c. ꝯgregatio xvi. q. iiij. c. i. et. ij. de iudi. cū ſi. no. glo. in. c. qͣꝫto de offi. ordi. ⁊ in c. cū ab eccleſiaꝝ ſed clerici ſtudentes in ſtudijs generalibus faciūt collegi um approbatū in dicto. c. qꝛ in cauſis de ꝓcura. ⁊ ī prohemio vi. et cle. ergo poſſunt ſibi eligere rectorē cuius iuriſ dictiōi ſubijciant̉ ad idem optime fac̄ c. ex literis de ꝯſti. vt patet ibi ꝙ doct. et magiſtri pariſien̄. faciūt collegiū et ſtatutū ſicut alij faciēteſ vniuerſitatē et tamē illi ꝓ maiori ꝑte ſūt clerici Ad ſolutiōem huiꝰ pͥmi dubij il̓u cri ſti ſaluatoris eiuſqꝫ pijſſime genitricꝭ. Marie beataꝝ ꝟginū agathe et lucie ceterarūqꝫ iociuſqꝫ celeſtis curie īuo cato preſidio cōſidentes pͥmo p̄mitto ſi volumꝰ ſeqͥ opi glo. iurl. ciuilis in. l. fi. E. de iuriſ. om. iudi. q̄ dicit poſt azo ſcolares nō poſſe habere rectorē quia nō exercent ꝓfeſſionē ſed ſub exercen tibꝰ ſūt diſcipuli pellipariorū ideo cō cludit ꝙ magiſtri vel doct. poſſunt re ctorem eligere qꝛ ip̄i et nō ſcolares ꝓ feſſiōeꝫ exercent allegat in hoc ꝯſuetu dinē parifien̄. hec queſtio eſt ſatis de ciſa ꝓ parte affirmatiua ſcilicꝫ ꝙ hec ſententia rectoris ī clericū lata fuerit nulla Si enī non poſſunt ſcolares eli gere rectorē ergo electꝰ per eos nll̓am hꝫ iuriſdictiōeꝫ cū c. eſſet diſpoſitio. l. fi. ⁊ p̓uati n̄ poſſūt iuriſdictiōeꝫ tribu ere vt ī. c. ſignificaſti de fo. ꝯpe. et ī l. pͥ uatoꝝ. C. de iuriſ. ō. iudi. hinc dic. In no. ī dicto. c. cū ab eccleſiaꝝ de offi. or. ꝙ ſi tot hoīeſ qͦt ſūt rome eſſēt collegij cā collecti ⁊ nō haberēt exp̄ſſuꝫ vel ta citū ꝯſenſū a ſuperiore qꝛ facerēt vni uerſitateꝫ nō poſſūt ſibi iudicē facere nec habere alia iura vel pͥuilegia vni uerſitatis ar. ff. de colle. illic. l. i. et qͣi ꝑ totū ſꝫ illā glo. nō puto verā imo ꝯtra illā eſt tex. in ꝓhemio cle. vbi dic̄ ꝙ fa ciut vniuerſitatem ⁊ poſſunt ſindicuꝫ papa ſcribit vniuerſis doctoribus et ſcolaribꝰ bononie cōmorantibꝰ ⁊ poſt modū ī fine ꝓhemij dicit vniuerſitati veſtre ⁊cͣ. et ꝑ illa ꝟba notauit Paulꝰ de lyazar. ꝙ ſcolares faciūt vniuerſi tatē Idē voluit glo. ⁊ doc. in dc̄o. c. qꝛ in caīſ ⁊ Inn. in dicto. c. cū ab eccleſia rū ⁊.c. dilecta de exceſ. p̄la. et Bar. in dicta. l. fi. et Dal. in dicta aucͣ. habita Nec ꝓcedit rō gloſe illiꝰ. l. fi. dū eqͥpa rat ſcolares diſcipulis pelliparioruꝫ qͥa illi diſcipuli ſunt tanqͣꝫ ſeruitores ip̄oꝝ magiſtroꝝ ſꝫ ſcolares ordinant̉ ad iuſticiā exercendā ⁊ prudentiā am pliādā hoc exp̄ſſe voluit imperator ī dicta aucͣ. habita vbi ꝯmendādo ⁊ pͥ uilegiādo ſcolares dic̄ ꝙ ipſoꝝ ſciētia mūdus illuminat̉ ⁊ ad obediēdū deo ⁊miniſtris vita ſubiectoꝝ īformatur ergo ip̄oruꝫ vniuerſitas ordinat̉ ad iuſtitiā ⁊ prudētiaꝫ ⁊ ſic differūt a di ſcipulis aliarū artiū. ¶ Secūdo pͥnci palit̓ poteſt decidi ꝓ hac ꝑte affirma tiua ſi tenemus opi. ꝙ hoīes diſpariſ ꝓfeſſiōis nō pn̄t facere vnū collegiū vt innuere vidētur iura. sͣ. ī ar. dedu cta Cum eniꝫ in caſu nr̄o p̄ſupponeba tur ꝙ in hac vniuerſitate plures ſunt laici qͣꝫ clerici ergo de iure cuꝫ ſint di ſparis ꝓfeſſiōis vt ī. c. duo ſūt genera xp̄ianoꝝ xij. q. i. nō poterāt facere vni uerſitatē ſil̓ rector ergo electꝰ cōtra iu ris diſpoſitiōem nullā ī clericis oebꝫ hr̄e iuriſdictiōeꝫ vt in regū. q̄ contra ius de regū. iu. in. vi. l. nō dubiū. C. d̓ legi. xij. di. vides. ¶ Sꝫ hec opi. in cāu noſtro mihi nō placet ꝑ tex. ī ꝓhemio vi. et cle. vbi papa nouiſſie ſcripſit vni uerſis ſcolaribꝰ bononie ꝯmorātibuſ et eos poſtea ſimul ꝯprehendit ſb̓ vno nomine vniuerſitatis et tamē certuꝫ eſt ꝙ tunc et nūc in illo ſtudio ſūt cle rici et laici. ¶ Item fecit in ſcolaribuſ parifien̄. vt in dēo. c. qꝛ in cauẜ ad ioē c. ex literis de conſti. vbi mgr̄i ⁊ ood parifien̄. faciūt vniu̓ſitatē approbataꝫ

⁊ tamē certū eſt ꝙ inter eos aliqui ſūt clerici alij laici ergo ex iſtiſ iuribus eui denter concluditur ꝙ ſcolares diſparis ꝓfeſſionis poſſunt facere eandē vniuer ſitatem ⁊ allegari poſſet in arg. l. fi. C. d̓ iuriſ. om. iudi. vbi in eodē collegio p̄ſup ponitur ꝙ poſſūt eſſe milites in dignica tibꝰ ꝯſtituti vna cum plebe ſeu pͥuatis hanc opinio. aꝑte ſentit Dar. in. l. fi. T. de colle. illic. ⁊ Dal. in dicta aucͣ. habita vbi aꝑte voluit ꝙ ſcolares clerici ⁊ lai ci etiā religioſi ꝯſtituūt eandē vniuerſi tatē ⁊ tenendo hoc ad iura que innuūt ꝙ homines diſparis profeſſionis non poſſūt collegialiter ꝯiungi Reſpondeo ꝙ procedūt in collegijs realibus nō āt in ꝑſonalibꝰ qd̓ eſt bene notāduꝫ ⁊ qͣꝫqͣꝫ in iure nō r̄periantur hec vocabula vt dicit Inn. in. c. dilecto p̄allega tamē po ſunt ſic dici ad inſtar ſeruitutū realiuꝫ ⁊ ꝑſonaliū vnde collegia q̄ ſūt occaſio ne rei poſſūt dici r̄alia ⁊ ſūt collegia ec cleſiaruꝫ monaſteriorū ⁊ ſimilia Ea ꝟo q̄ ſūt occaſione exercicij ꝑſonaliſ poſſūt dici ꝑſonalia vt collegiuꝫ ſcolariū lani ficū cerdonū ⁊ ſi. in realibus enī debēt homines diſparis ꝓfeſſionis ſꝫ īꝑſona libꝰ ſecus. ¶ Et pōt eſſe diuerſitatis rō diſparitas ꝓfeſſionis ꝓhibens collegi aliter ſociari quia quoꝝ ſtudia ſūt diu̓ ſa coherere ⁊ ꝯiūgi non poſſūt vt in. c. ī noua actione xvi. q. vij. q̄ rō ceſſat in col legijs ꝑſonalibꝰ cum enī collegiataruꝫ cū oīm collegiatoꝝ reſpectu ꝓfeſſionis ſeu negociationis quā exercent vnus ſit finis ⁊ ſic diuerſitas ꝓfeſſionis non obſtat ſed in collegijs realibus nō. naꝫ ꝓpter mutuū conuerſari poſſet r̄ſultare ſcandalū quia ſcd̓m ſuā ꝓfeſſionē vnꝰ tenetur ieiunare alius non vnus ad fi lentiuꝫ alius nō ⁊ ſic de ſimilibꝰ p̄terea iura q̄ ꝓhibent iſtos diſparis ꝓfeſſiōiſ ſimul ſociari nō loquūtur indiſtincte ſꝫ r̄gula monaſterioꝝ ita loquitur textuſ in. c. i. de elec. preall. hinc eſt ꝙ gloſa ibi dubitauit an hoc habeat locuꝫ in eccle ſijs ſecularibus non obſtat. c. in noua actione xvi. q. vij. vbi generaliter ꝓhibe tur ꝙ in eodē officio non ſint homines diſparis ꝓfeſſionis qꝛ dico ꝙ ibi textꝰ loqͥtur de generali ⁊ pͥncipali ꝓfeſſione Nā generaliter vt ibi dic̄ archi. due ſūt ꝓfeſſiones ⁊ duo habiti ſcilicet clerico rū ⁊ laicoꝝ ī. c. duo ſūt genera xij. q. i. et iſti non debēt ſimul aſſociari in officio ſpirituali vel in collegijs realibus ſed ꝓfeſſio clericalis ſic̄ ⁊ habitus diſtīgui tur inter clericos ſeculares ⁊ moͣchos vt ibi noͣ. quare ꝯcludo ꝙ per hanc cōſi derationeꝫ q̄ſtio noſtra decidi non pōt ¶ Tertio pōt dici tenendo ꝙ ſolꝰ ep̄us ſit iudex clericoꝝ ſic̄ ml̓ta iua̓ q̄ ſūt pro hac ꝑte deducta innuere videntur ſed hoc caſu mihi non placet qꝛ multi alij poſſunt requiri iudices citra ep̄os vid̓ mus eniꝫ ꝙ ratione feudi dn̄s efficitur etiam iudex clericorum vt in. d. c. veruꝫ de fo. ꝯpe. ¶ Itē p̄lati in eccleſijs colle giatis iudices ſaltē in ſimilibꝰ ⁊ colligi tur ex. c. cū ab eccleſiaꝝ ⁊. c. qͣꝫto de offi. or. xxv. q. iiij. c. i. et. c. ij. de iudi. cū fi. volu it Inno. in. d. c. cū ab eccleſiaꝝ ⁊.c. qͣꝫto de offi. or. ⁊ glo. ibidem et. c. cū de ꝑſōa xi. q. i. ꝓbat̉ rōe cū enī iura diſponāt vt in eccleſijs collegiatis p̄latus eligatur ad electiōem collegij ꝙ non fieret p̄lato iſta ſi nō competeret ſibi iuriſdictio cir ca ꝑſonas collegij vt legit̉ et̓ noͣ. in dc̄o c. dilecta de exceſ. p̄la. facit ratio natua lis ſuꝑ qua fundat̉. l. fi. C. de iuriſ. om. iudi. dicit enī iniquū eſſe ⁊ temerariuꝫ ꝙ quis ſit de vno collegio ⁊ euitet iuriſ dictionē illius cū data eſt cura collegij ⁊ ad iura q̄ generaliter loquunt̉ de tꝑe dico ꝙ ꝓcedunt regulariter qꝛ cōtingit cōmuniter ꝙ clerici ſunt ſine alio p̄lato ⁊ collegio. ¶ Iteꝫ multa ex illis iuribꝰ intendunt excludere alioſ iudices ſecu lares nō āt eccleſiaſticos qui ꝯcurrunt cum ep̄is ⁊ inter eos eſt locus p̄uentio ni iuxta no. in. c. paſtoralis ⁊ in. c. qͣꝫto de offi. ordi. licet eniꝫ habeāt prelatum collegij. non tamē poſſunt declinare iu riſdictionem epiſcopi ſi ibidem conueni ant̓ ſicut dicit̉ in iſtis collegijs ſpiritus libus alias ꝑſonalibus vt probatur ī dicta. l. fi. ⁊ noͣ. Inno. in dicto. c. cum ab eccleſiaꝝ ⁊ ideo cū iſte conſiderationes non ſufficiant ad deciſionem queſtiōis noſtre eſt nunc generaliter videndum an clerici pretextu ꝓfeſſionis ſcolaſtice poſſint habere alium iudicem citra epi ſcopum ⁊ primo diſſenſio que videtur reſpectuauc. habita. C. ne fi. pro. ſecūdo virtute. l. fi. T. de iuriſ. om. iudi. Eſt eni int̓ iſta duo iua̓ differētia n̄ modica nā

l. fi. tribuit ſcd̓ꝫ ꝯmunē ītellectū iuriſdi ctiōem rectori cuiuſlibet collegij cauſa ti ob profeſſionē vel negociatiōeꝫ litiū eoꝝ que oriunt̉ dutaxat occaſione illiꝰ ꝓfeſſionis et nō alia ꝯſideratione. Eſt at iudex inqͣꝫtū lanifer ſeu ſcolaris non āt inqͣntum eſt ticius vel ſemproniꝰ hoc voluit glo. ibi ⁊ ſequit̉ Dar. et bal. ⁊ cō muniter doc. ⁊ Inn. in. d. c. cuꝫ ab eccle ſiaꝝ ſed aucͣ. habita dat iuriſdictionem indiſtincte iudicibꝰ de quibꝰ ibi adeo ꝙ gl. ibi voluit ꝙ etiā in criminalibus ha bere poſſunt ſcolares illos iudices et eoꝝ opi. licet in ſe vt ip̄e refert Dal. vo luit ꝙ non habeat locū in criminalibꝰ motus ratione qꝛ tex. ibi vtit̉ verbo ne gocio ⁊ verbo lis que referūtur ad cau ſas ciuiles ⁊ nō criminales Gal. ibi te net ꝙ idem ſit in criminalibuſ ciuiliter intentatis ſecus dicit ſi criminaliter ꝓ bat ex qualitate ep̄i cui dat̉ iuriſdictio qꝛ nō pōt ꝯgnoſcere d̓ crimine crimina liter vnde fruſtra ibi diceret de ep̄o ſed certe hec ꝯſideratio eſt ſatis debiliſ. Nā in ꝓhemio. ffoꝝ. in fine fit expreſſa men tio de delictis et rn̄det̉ iuriſdictio p̄ſidi detur ⁊ ep̄o ciuitatis. Preterea ep̄o nō ꝓhibet̉ de cā criminali ſed qn̄ venit im ponenda pena ſanguinis poterūt alij iudices eligi vl̓ ip̄e ep̄s electus poterit alijs cauſaꝫ delegare ſic̄ facit cū habe ret iuriſdictionem in tēporalibus vt in c. i. ne. cle. vel mona. li. vi. ¶ Ad dictum factum de matre poteſt reſponderi ꝙ ꝟ bum lis ponitur ibi large vt no. in glo. vnde puto ſequēdo gloſā p̄allega. ꝙ ec̄ in criminalibꝰ habeat locum iſta aucͣ. habita et hanc opi. ſenſit Spe indubi tanter in ti. de reo. poſt pͥn. Moueor vl tra alios hac ꝯſideratione aucͣ. habita venit poſt diſpoſitioneꝫ factā in. ff. ⁊ lo quit̉ de iudicibꝰ ibi datis licet loquat̉ magis generaliter et det ibi optionem ſcolaribus reſpectu illorū iudicū ergo debet indubio intelligi de oībus cauẜ ſic̄ loquebat̉ ius antiquū ar. in aucͣ. de filijs ante dota. inſtru. natis.§. fi. coll. tertia Preterea. l. fi. differt ab aucͣ. ha bita qꝛ in. l. fi. iuriſdictio dat̉ ſolum re ctori collegij ſꝫ in aucͣ habita ſcd̓m com munem intellectū dat̉ p̄ſidi ep̄o ciuita tis ⁊ mgr̄o ip̄oꝝ ſcolariū vt in. jͣ. ſubijciā vn̄ videamꝰ pͥmo an aucͣ. habita hēac locū in clerico ſcd̓o de. l. fi. p̄alle. ¶ Cir ca pͥmū ꝓut ex multiſ vtriuſqꝫ iurꝭ. ꝓfeſ ſoꝝ ſcpͥturiſ colligit̉ qͥnqꝫ pͥncipalit̓ ſūt opi. pͥmā ſenſit gl. ī. c. inolita xi. q. i q̄ ſen ſit aꝑte ꝙ dicta aucͣ. et ip̄iꝰ pͥuilegiui hꝫ locū ꝓut iacet in ip̄is ſcolaribꝰ clericiſ p̄ſertim reſpectu iudicū ⁊ ſic ſentit ꝙ eē iudicē ſecularē poſſent eligere clerici ſe culares ¶ Secūda fuit opi. goff. in ſū ma de fo. ꝯpe. ꝟ. dubitari qͥ tenuit totū oppoſitū.ſ. ꝙ illa auc. nō habeat locū in ſcolaribus clericis ſꝫ ſolum in laicis ⁊ hāc opi. ſequunt̉ Hoſt ⁊ Io. an. ī. c. ſi di ligēti de fo. ꝯpe. ⁊ ar. in dicto. c. inolita moti qꝛ īperator cū nō haberet iuriſdi ctōeꝫ ī clericos nō potuit illā alijs iudi cibꝰ tribuere Nec obſtat ꝙ ꝯtineat pͥui legiū qꝛ nō potuit pͥuilegiare clericos ī p̄iudiciū iuriſdictiōis tēꝑalis ep̄alis. ¶ Tertia opinio ꝙ illa auc. hēat locuꝫ in clericis alienigenis reſpc̄u iudicuꝫ eccleſiaſticoꝝ duntaxat ergo doctor po tuit eſſe iudex ſi eſt clericus alias non hāc opi. tenuerūt Io. de deo ⁊ Nber. de bo. et Spe. in loco p̄alle. ⁊ goff. in. d. c. ſi diligēti in hac opi. do Tardi. floren̄. dicēs hoc idē p̄cedere ex ꝑte rectorꝭ. ſco lariū licꝫ ī illa aucͣ. d̓ eo nō fiat mentio ſꝫ hec rō proceſſit qꝛ tunc tꝑis ſcolares non faciebant rectoreꝫ vnde veriſimile ē ꝙ ſi feciſſent hanc iuriſdictōem tribu iſſet et ſic videtur hodie rector adiūctꝰ alijs iudicibus de quibus ſecundū cū an ſit verum. jͣ. ſubijciam hanc eandem opi. tertiam primo videtur ſenſiſſe Do An. ſed poſtea dicit ꝙ illa aucͣ. non ha bet locum in clericis inqͣꝫtum ſubmit tit eoſ iudici inferiori ep̄o qui detrahit honori ordiniſ eccleſiaſtici ⁊ ꝓ hoc vid̓ tur ꝙ illa aucͣ. in totum tollatur reſpc̄u clericorum ſecularium cum ſecūdū hoc ibi remanet ſolꝰ ep̄s ciuitatis qui fine illa aūcͣ. habeat iuriſdictiōem in ſcola res clericoſ in ſua dioceſi reſidentes vt ar. in. c. ſuper ſpecula et quod ibi noͣ. ne cle. vel mona. ⁊ in. c. ꝙ clerici de fo. com cum fi. nec ratio ſua eſt vera cū in ml̓dꝭ. caſibus de quibus. sͣ. clericus ſubijcia tur iuriſdictioni iudicis nō ep̄i ⁊ preſer tim hoc probatur per. c. ſignificaſti e. ti. vbi clare probatur clericum poſſe cum licentia ſui ep̄i prorogare iuriſdictionē iudicis eccleſiaſtici licet non ſit ep̄us

¶ Quarta ꝓpī poſuit Io. cal. in dicd. c ſi diligenti dicens hanc tertiā opi. poſſe defendiſi clericus eſt in ſtudio de licen cia ſui ep̄i ar. eoꝝ que in ſimili no. in. c. paſto. ij. q. vij. et in. c. ex ꝑte de accu. tūc enī ceſſat p̄iudiciū ep̄i. sͣ. allega. quaſi ſentiat ꝙ tunc vr̄ ꝑ ꝯſequentiā habere licentiā apprio ep̄o litigandi ſub iudice alieno dumodo ſit clericuſ ar. in dicto. c ſignificaſti. ¶ Quintā opi. poſuit Inn. Nico. de math. refert ⁊ ſequitur Dal. ī dicta aucͣ. habita qui ī hoc fec̄ quatuor membra dicens ꝙ aut clericꝰ venit ad ſtudium licētiatus a iure vt qꝛ ad ſtu dum theologie vt ī. c. fi. de mag. ¶ Aut licētiatꝰ a papa aut a p̄lato ſuo aut ſine aliqua licentia. pͥmis duobus caſibꝰ te net clericum poſſe vti diſpoſitione illiuſ auc. habita etiam quo ad iudiceꝫ laicū qꝛ lex et p̓nceps potuerunt ſuꝑ hoc di ſponere ⁊ videt̉ diſpoſuiſſe dando licen tiam veniendi ad ſtudium qd̓ patet ex eo qꝛ aucͣ. habita eſt inducta in bn̄ficiū ſcolarium cū ergo ꝯcedat̉ eſſe in ſtudio videt̉ diſpenſare ſuꝑ his q̄ ſequūtur ad illud. ff. de re iudi. quidā ꝯſulebant ⁊. T de nupc. imperalis.§. ſimiles ſic̄ mona chus licentiatꝰ ad ſtudiū videt̉ habere licentiā ad agendū ſuꝑ factis ſtudij vt no. in. l. ſi longius.§. fi. ff. de iudi. ¶ In tertio ꝟo cau diſtīguit aut elegit iudicē eccleſiaſticum ⁊ hoc poteſt ꝓpter licenti am ſui p̄lati ⁊ ſic poteſt eligere magiſtꝝ ſi clericus eſt. ſed ſi eſt laicus non qꝛ r̄ſi ſtit. c. ſigīficaſti de fo. ꝯpe. ¶ In quarto caſu cuꝫ legē offendat non debet habe re pͥuilegium ſcolaſticū vt in aucͣ. vt dif fe. iudi.§. neqꝫ autem et. l. auxilium. ff. de mino.§. fi. ⁊ hoc dicit Bal. tenendū po tius qͣꝫ quod ſcripſit Io. an. in. dicto. c. ſi diligenti ¶ Ego vero pro deciſione du bij noſtri pͥmo examinabo aucͣ. habita an habeat locum in rectore ſcolarium. Secundo quid in alijs iudicibus ibi ꝯ tentis reſpectu clericoruꝫ ⁊cͣ. ¶ Circa pͥ mum do. Car. ſenſit ꝙ ſic vt ſupra dixi non ꝙ de rectore fiat mentio ibideꝫ ſed videtur hodie ſubrogatuſ ex tacita mē te imperatoris Contrarium ſenſit aꝑte Dal. in aucͣ. habita dicens ꝙ ſcolaris conuentus coram doctore non poteſt e ligere rectorem vniuerſitatis quia tex tus ibi non dat optionem niſi in tribuſ iudicibꝰ ſcilicet in poteſtate ep̄o ⁊ docta re De rectore vero non meminit ar. l. ſi vero.§. de viro. ff. ſolu. ma. Et credo ꝙ hͦ dictum ſuum ſit verius Moueor vltra eū qꝛ cum illa aucͣt. ſit ius pͥuilegiatum ⁊ ſpāle non oēbet extendi ad nō exp̄ſſa p̄ſertim ꝯtra cōis iuris regulaꝫ vt ī. c. porro de p̓ui. ⁊ in. c. ſane eo. ti. ⁊. ij. q. i. pe tiſti ¶ Preterea poſſet dici ꝙ etiāſi tūc ſcolares feciſſent rectorem Imperator non dediſſet illi iuriſdictiōeꝫ quā dedit alijs qꝛ iuueni ſodali nō eſſet danda po teſtas in criminalibus ⁊ etiā in omni bus ciuilibꝰ ſicut datur in illa aucͣ. vt p̄ dixi quare etiā puto ꝙ ſcolaris conuē tus hodie corā rectore nō pōt mero iur̄ inſpecto illius iuriſdictionem declinare ⁊ eligere ſibi ep̄m doctorem vel ptātem ſcd̓m formaꝫ illiꝰ aucͣt. habita Noueor pͥncipaliter vt dixi qꝛ ꝑ illaꝫ auct. habi ta non datur optio niſi in illis tribus ergo ꝯuentꝰ corā rectore nō hꝫ optionē Nō obſtat ſi diceres rectorē nō habē po teſtatē ſupra ſcolares cū illa auc. habi ta det eam illis tribꝰ iudicibꝰ ar. in. l. cō ſulta dinalia d̓ teſta. qꝛ dico ꝙ illa auc dedit hanc iuriſdictiōem illis tribꝰ ī fa uorem ſcolarium vt ibi colligit̉ manife ſte ergo poſſūt ſcolares illi fauori ī ꝑte renūtiando eligere ſibi rectorē ar. l. ſi qͥs in ꝯſcribendo. C. de pact. ⁊. c. ad apoſto licā de regū. cū ſi Nō eſſet p̄ſūptio ꝙ im perator pͥuilegiando ibi ſcolares volu erit eis tollere ptātem eligendi ſibi re ctorē ne qͥd ob gratiaꝫ ꝯcedit̉ trahatur in diſpendium ꝯtra regulaꝫ iuris libro vi. C. d̓ legi. l. qd̓ fauore. ¶ Itē iura vo lunt ꝙ faciāt vniuerſitatē vt in iuribꝰ ſupra allegatis ergo ꝯcedunt ꝙ habe ant iura vniuerſitatū inter que eſt iſtd̓ vt poſſint eligere ſibi rectorem vt in. l. fi C. de iuriſdict. om. iudi. ⁊ eligendo ſibi r̄ ctorem perdunt quo ad eum beneficia illius aucͣt. habita tamē procedit diſpo ſitio illius. l. fi. C. de iuriſdict. om. iudi. qua cauetur periniquum ⁊ temerariū eſſe ꝙ illi de collegio p̄textu milicie di gnitatꝭ. vel alterius qualitatꝭ. debeāt d̓ clinare iuriſdictiōem rectoris collegij Nil ergo habent in hoc ſcolares de qͦ ꝯquerant̉ cum per electionem rectorꝭ. re cedant quo ad eum a prouiſione legis vt ī. l. fi. C. de pact. ꝯue. tā ſuꝑ do. Hec

obſtat ſi dicat̉ ꝙͥ cū ꝟtute. l. i. ff. nō lice at illis de collegio recuſare iuriſdictio nem ptātis cū rectore collegij ⁊ tn̄ pre textu aucͣ. habita hoc licet vt ibi. Si ergo licitū ē declinare iuriſdictionem ptātis eligēdo aliū ex illis tribꝰ. ergo fortius debet licere declinare iuriſdi ctionē rectoris eligēdo aliquē ex iſtis tribꝰ cū ptās ſit maior rectore vt dicta .l. fi. ⁊ ꝑ Inno. in. c. dilecta. de exceſ. p̄la in fi. Nā ſi vinco vincenteꝫ te ergo vin co te vt in. c. aucͣte. de ꝯceſſ. p̄ben. in vi. in aucͣ. multo. C. de ep̄i. ⁊ cle. Ad hoc rn̄ deo ſic poteſtas erat iudex neceſſari us vt dicta. l. fi. merito ius voluit pro uidere ſcolaribꝰ ſꝫ rector eſt voluntariꝰ vnde eligēdo ſibi rectorē recedūt a ꝓ uiſione legis vt predixi facit qd̓ in ſil̓i legitur ⁊ notat̉ ī. c. arbitris. de offi. de le. in vi. ¶ Concludo ꝙ mero iure īſpe cto nō poteſt ſcolaris cōuentus coraꝫ rectore declinare ſuam iuriſdictionem ſupponendo ſe iuriſdictioni ep̄i ptātiſ vel magiſtri. Et nota hoc qꝛ nouuꝫ et veriſſimū eſt idem ſi conuenitur coraꝫ aliquo ex illis tribus vt nō poſſit eli gere rectorem vniuerſitatis ⁊ per hoc patet ꝙ vigore auct. habita nō poteſt decidi queſtio noſtra cū illo iure non hēat rector iuriſdictionē ſꝫ ad materiā ampliandā et qꝛ poſſꝫ facere in ar. ma terie nr̄e quo ad ſcd̓m.ſ. an iudicibus illis contentis habeat locū illa aucͣt. habita. in clericis dicerē ſic ꝙ ſcd̓m iu diciū laycoꝝ nullo mō habeat locum tū qꝛ laycus nō eſt capax iſtiꝰ iuriſdi ctionis ꝯtra clericū vt in. c. cum nō ab homine. de iudi. vbi patet ꝙ etiā rex n̄ poteſt habere iuriſdictionē in clericuꝫ qͣꝫ tūcunqꝫ in minoribus ꝯſtitutū tuꝫ qꝛ imperator nō potuit alijs dare iu riſdictionē in clericū quā nō habebat qꝛ nemo dat qd̓ nō habet in. c. diaber tum.i. q. vi. ⁊. c. qd̓ autē. de iure pa. nec obſtat dictū bal. ī eo. ma. qꝛ canon ſeu pͥnceps lice̓ciando videt̉ ꝯceſſiſſe ea q̄ tendūt ad fauorē ſtudentiū ⁊cͣ. vt. sͣ. di xi qꝛ dico illud non ꝓcedere in t̓minis nr̄is duplici motiuo. pͥmo qꝛ in gene rali licētia nō videt̉ data ptās contra ſpecialiter ꝑ iura canōica ⁊ diuina diſ poſita vt no. in ſil̓i bar. in. l. ambitioſā. C. de decre. ab or. fa. Iura enī canōica ⁊ diuina volūt clericū diſcuti ꝑ laycū vt in c. ſi diligenti. de fo. ꝯpe. cū ſi. ⁊ ī. c. ſi imꝑator. xcvi. di. ⁊. c. nimis. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de iureiurꝭ. ⁊ ꝑ Inno. in. c. ij. de ma. ⁊ obe. p̄terea nō eſt veriſil̓e ꝙ papa vo luerit p̄iudicare toti ordini clericali in fauorē ſtudentiū nā ledit̉ totiꝰ ordiniſ clericalis pͥuilegiū.ſ. vnꝰ clericus ꝯue nit̉ corā iudice ſeculari vt ꝓbat̉ in dc̄o c ſi diligenti. nec ē veriſimile ꝙ qͥs con cedat ī genere qd̓ ſimilit̓ in ſpē nō fuiſ ſet ꝯceſſurus vt ī. c. fi. de offi. vica. ī vi ⁊ in regula ī generali. de re. iutꝭ. in vi. Preterea ꝓpter generalē ptātē eūdi ad ſtudiū videt̉ illa dutaxat ꝯcedi ſine qͥ bus ip̄e ꝯmode eē nō pōt in ſtudio at opti. in. l. ſed iulianus.§. quod dicit̉. ff. ad mace. ſꝫ clericus pōt eſſe ꝯmode in ſtudio abſqꝫ eo ꝙ eligat̉ in iudicē lay cum ergo ⁊cͣ. Nec obſtat ꝯtrariū. sͣ. formatū in dn̄o feudi qꝛ dn̄s feudi ꝯg noſcit in re ſua rōe directi dominij qd̓ apud eū remanſit. ¶ Preterea imꝑa tor ab inicio hāc iuriſdictiōem cōceſſit dn̄o feudi vt in. l. imꝑialē.§. p̄terea. de ꝓhi. alie. feu. ꝑ Frede. appoſitū eſt. ergo hoc onus ipſi feudo vnde ſi eccleſia vl̓ clericus vult feudu a ſeculari oꝑtꝫ ꝙ cū illo onere recipiat cū res tranſit cu onere ſuo. ar. c. paſtoralis. de deci. hīc eſt ꝙ eccleſia ſeu papa hanc iuriſdcōeꝫ approbauie qꝛ abſqꝫ ea ſētiebat diſpe dium cū aliter nō potuiſſet feudū ad qͦ rere ſꝫ in cāu nr̄o ceſſat hec neceſſitas cū clericꝰ nō receſſitat̉ ad eligēduꝫ iu dicē ſecularē rōe ſcholaſtice ꝓfeſſiōis ¶ Quo ad iudicē vero eccleſiaſticū di cere ſic ꝙ aut querit̉ nunquid habeat iuriſdictiōeꝫ in ſeculares clericos ꝟtu te illiuſ auc̄. ⁊ credo ꝙ nō qͥn imꝑator nō potuit dare iuriſdictōeꝫ in clericoſ cū eā nō haberet vt ī dicto. c. diabertū ¶ Nec obſtat ſi dicat̉ ſatis ꝙ hoc per miſſum ē de iure ciuili ar. c. i. de no. oꝑ nunci. quia illud ꝓcedit qn̄ in matēia nō ē facta prouiſio per ius canonicuꝫ vt noͣ. Inno. in glo. i. c. i. de re. eccle. nō alie. in vi. Sed ī materia noſtra diſpo ſitum eſt per canones coram qͥbus ſūt ꝯueniendi clerici vt in iuribus ſupra deductis in ar. ¶ Aut querit̉ nūquid poteſt iudex clericus cognoſcere ꝟtu te prorogationis iuriſdictiōis fiēde ꝑ

ſcolarem clericum et puto ꝙ ſic ſi ei ſit cōmodum iuriſdictōnem illius proro gare quia per generalem licēciā acce dendi ad ſtudiuꝫ videt̉ habere poteſ tatem faciendi ea que cedūt ad vtilita tem ſuā et cōmoditateꝫ ſtudij ar. eorū que habentur ⁊ notātur in. l. ſi lōgius ff. de iudi. ⁊ in. c. vt periculoſa ne cle. nl̓ mo. lj. vi. Et per hoc infero ꝙ clericus conueniens coraꝫ ep̄o loci non poteſt ipſius iuriſdictōneꝫ declinare eligēdo ī iudicē doctorē clericū. qꝛ ꝓrogacō nō hꝫ locū n̄ fiat cū ꝯſēſu partiū vt in. l. i. ff. de iudi. cū ſi. Qui āt ſint iudices qͥ d̓ putāt̉ ꝑ aucͣ. habita Rn̄deo tex. ibi ex pͥmit dn̄ꝫ mgr̄m ⁊ loci ep̄m gl. ibi expo nit magiſtrū id e doctorē legū qͥ alias p̄ceptor appellatur vt in. l. in edībus. fi de damp. infect. alias magiſtri vt. l. qͣlē .§. dicere. ff. de arbi. verbum magiſtrū ītellexit ibi glo. ꝓ doctore alicuiꝰ facul tatis. Ex illa glo. iuncto tex. Nota ſin gulariter pro omnicōſuetu dīe ſecūdꝫ buam doctores iuris appellantur dn̄i doctores vero alteriꝰ facultatis appel lantur magiſtri et idem in ſimili glo in cle. ij. de magiſ. in ver. doctoratus que dicit ꝙ apud italiā ꝓfeſſores iuris ap pellātur doctores ī alijs vero faculta tibus appellant̉ magiſtri. Ego a̓t licet p̄dicta procedāt ſecūdū cōſuetudinem tamen exponere tex. in dicta aucͣ. hīta Capio enī verbū al̓. dn̄o pro p̄ſide ſeu ptāte loci qui poteſt dominus loci ap pellari vt eſt tex. in. l. ſpadonē.§. ſi ciui tas. ff. de excu. tu. no. Dar. in. l. i. prope finem. ff. de iuriſ. ō. iu. ⁊ hec mea expon tio competit tex. ī ꝓhemio fforū. ī fine vbi p̄ſides ſeu ptātes numerātur ī nu mero triū iudicum vt colligit̉ ex diſpu tatione quā fecit Dal. in dicta auct. ha bita An hodie ptās ſit excluſus cū in dicta aucͣ. de eo nō ſit mētio. Cōcludit tamē poſt ml̓ta ꝙ n̄ iuriſdictio enī fuit ſibi tributa vna cuꝫ alijs vt ī ꝓhemio fforū. et hoc nomē qꝛ p̄cedūt hec quo ad dictā auc̄t. habita ꝑ que pacet an quādo habeat vel habere poſſꝫ locū ī ſcolaribus clericis Ueīo nūc ad ſcd̓ꝫ mēbꝝ an ꝟtute. l. fi. habeat rector iurꝭ. dictionē in ſcolares clericos ī quo du bio diſtīgue ſic ꝙ aut rector ē laicus ⁊ habeat iuriſdictione cū maiꝰ dignum trahat ad ſe minꝰ dignū vt ī. e. qd̓ ī du bijs huiuſmodi iuriſdictiōis capax. vt in. c. cū non ab hoīe de iudi. facit optīe c. ij. de fo. compe. inqͣꝫtū dicit vniuerſali ter nullus iudicū ⁊cͣ vnde ītēdit exclu vere omnē iudice̓ laicuꝫ niſi ſpecialiter hec iur̄dictio tribuat̉ firmat. Dar. in. l fi. ff. ve colle. illic. et. Bal. ī auct. habita preall. ſenſit Inno. in dicto. c. cuꝫ ab ec cleſiarū Inde hoc caſu clerici ſtuben tes erunt de vniuerſitate ⁊ erūt exepti a iuriſpictiōe rectoris nec ē hoc nouū cuꝫ ſepe contīgat hec exēpcio vt. l. i. ff. ad munic. no. Dar. ī dicta. l. fi. Aut rec tor ē clericꝰ et conſidero tres caſꝰ. Aut ſcolares vniuerſitatis ꝓ maiori parte ſūt clerici. Aut ſunt tot clerici qͦt laici Aut laici ſūt plures clerici? Primo ca ſu credo ꝙ rector ſit iudex clericoꝝ. Mo ueor. qꝛ exqͦ iura probant hāc vniuer fitatem ſcolaſticā eciam mixta vt ſatis colligitur in. c. quia cauſis de ꝓcur. et in prohemio. cle. et. vi. inducendo vt ſu pra deduxi in ar. ergo vident̓ velle iu ra ꝙ habeant vniuerſitateꝫ et ꝑ conſe ques vt poſſit habere rrctore̓ ſindicuꝫ figillum comūe et ſimilia. qꝛ qͥ ꝑmittit principale ꝑmittit acceſſoriū ſeu quod ex illo ſequat̉ vt in. cū. M. de cōſti. facit optime. c. ex litteris eo. ti. cuꝫ ibi no. ſic enī in realibus collegijs ſubiciūt̉ laici prelato collegij vt. sͣ. dixi ita videt̉ di cendū eadē ratione ī collegijs ꝑſonali bus qͣle eſt iſtud collegiū ſcolarium vt cōpetat rectori hec iuriſctio in clericos directe ex diſpoſitōne legali ⁊ ex appro batione canonica vt ī iuxibꝰ. sͣ. allega tim dico ꝙ ſi ſcolaris clericus cōuenit̉ corā ep̄o loci ratione cōtractꝰ vel delic ti nō poterit ipſiꝰ declinare iudiciū eli gēdo rectore per tex. illius. l. fi. C. de iu riſ. om. iudi. no. Inno in dicto. c. cū ab eccleſiarū ⁊ ſic erit ī optiōe actoriſ corā quo iſtū clericuꝫ ſcolarē cōueniat Itē dico ꝙ coram rectore nō poterit conue niri niſi de hijs litigijs que oriūt̉ occa ſione ſcolaſtice profeſſionis vt in dicta l. fi. no. Inno ī dicto. c. cuꝫ ab eccleſiarū vt.sͣ. tetigi alias vero debet cōueniri clericus corā ep̄o loci ⁊ idē per oīa di cendū quo ad ſcd̓ꝫ mēbrū qn̄ tot ſunt clerici qͦt ſūt laici qͥa vniuerſitas cēſet̉ ec̄ tūc eccleſiaſtica cū maiꝰ digᵐ trahat

in clericos ſibi nō vendicabit qꝛ nō eſt de conſe. eccle. vel alta. noͣ. Bar. in dc̄a .l. fi. ⁊ Dal. in dicta aucͣ. habita. Ter cium vero membrum quando plures ſunt layci qͣm clerici attingit ſpecifice dubiū vnū ꝙ nō reꝑio ſpecifice ⁊ in ꝓ prijs terminis per aliquē tactū Dar. enī ⁊ bal. in locis p̄allegatis ſimilit̓ di xerūt ꝙ ſi rector eſt clericꝰ habeat iuriſ dictionē in clericos ſꝫ nō attingūt hūc caſuꝫ qn̄ maior ꝑs ē laicoꝝ tūc ẜꝫ eoꝝ diſtinctionē quā faciūt ad alium effe ctum dicūt ꝙ talis vniuerſitas cenſet̉ ſecularis cū debeat cōſiderari maior. minor aūt licet dignior venit iurꝭ. ac teſſiōis ar. in. l. ⁊ſi nō ſit.§. ꝑueniamꝰ. ff. de au. ⁊ ar. legato. ⁊ inſti. de re. diui. .§. ſꝫ cū alienā. ¶ Et ꝓfecto hoc cāu vi oet̉ de iuris rigore dicendū ꝙ talis re ctor nō hēat iuriſdictionē in clericū et ꝑ ꝯn̄s ſnīa de qua querit̉ corruit ex iu riſdictionis defectū ⁊ hāc ꝑtē tenui in .c. ſi diligēter. in lect. motꝰ pͥncipaliter. ꝑ allegati. Inno. in dicto. c. cū ab eccleſia rum. ¶ Itē qꝛ vniuerſitas dat iuriſdi ctionē rectori vt noͣ. gl. in. l. ⁊ quia. ff. d̓ iu. om. iudi. notat Io. an. ī. c. qͦniam ab bas. de offi. dele. nō potuit̉ hec vniuer ſitas cū cenſeat̉ ſecularis tranſferre in vniuerſitatē iuriſdictionē ſpiritualem reſpectu clericoꝝ in rectorē ſuū cū illaꝫ iuriſdictionē nō haberet ſꝫ tn̄ de eqͥta te cogitaui nouiſſime poſſe talē ſnīaꝫ ſuſtinere vt ſic ſaluemꝰ ꝯſuetudinē cō munē que hodie viget ꝑ omīa ſtudia Italie in qͥbus cōiter plures ſūt layci qͣꝫ clerici. Et rectores dūmodo ſint cle rici exercēt iuriſdictionē in clericos Moueor pͥncipaliter qꝛ iura canonica ⁊ ciuilia vident̓ hanc vniuerſitatē ſco lariū approbare qͣꝫtucūqꝫ ſit mixta ho minibꝰ diſparis ꝓfeſſionis vt ī dicto. c qꝛ in cauſis. de ꝓcu. ⁊ in ꝓhemio vi. et cle. ⁊ dixi ſupͣ latius ergo vide t̉ dare iuriſdictionē cū iuriſdictio ſit apud pͥn cipē indr̄nter rectori talis vniuerſita tatis ex quo ſb̓iectū recipiēs iuriſdicti onē eū iuriſdictio ſit apud pͥncipē. ſed ip̄e pͥncepſ ſiue lex mortua tribuit hāc iuriſdictionē rectori miniſterio ipſius vniuerſitatis. oīs enī iuriſdictio deri uat̉ a pͥncipe tāqͣꝫ a maiori vt le. ⁊ noͣ. maxie ꝑ bal. in. c. i. qͥs dicat̉ dux. coll̓. x. pro hoc optime facit dicta. l. fi. E. de iuriſ. om. iudi. vbi lex tribuit iuriſdicti onē rectori cuiuſcunqꝫ collegij qͣꝫtūcū qꝫ illi de collegio ſint diuerſe qualita tis ⁊ habent iudices ſpāles vnde diſ ponitur vt p̄textu milicie vel alterius dignitatis non poteſt quis declinare iuriſdictionē rectoris ⁊ tamen certum eſt ꝙ vniuerſitas nō habet iuriſdictio nem ī milites cum habeant ꝓprios iu dices vt in. l. cū magiſtri. C. de iu. om. iudi. ſꝫ exquo exercēt illam ꝓfeſſioneꝫ ſeu negociationeꝫ iura ſūmittunt eos rectori quo ad iſtā ꝓfeſſionē ſeu nego ciationē diſtinctione fori non habita. Ica poteſt eleganter inferri ad ꝓpoſi tum noſtꝝ ꝙ licet clerici dicantur mili tes ⁊ hn̄t ꝓprios iudices. tamē exquo exercēt hanc ꝓfeſſionem ſtudioꝝ iura ſūmittunt eos rectori collegij quo ad illā ꝓfeſſionem et fortiter hoc ſentiunt Bar. ⁊ bal. in dictis locis qui tantum reqͥſiuerūt vt rector ſit clericꝰ nec qͦ ad iuriſdictionē ꝑ eū exercendā diſtinxe rūt an maior ꝑs ſit clericoꝝ vel laicoꝝ ſe hāc diſtinctionē fecerūt qͦ ad effectū ſciēdi cui ſuꝑiori ip̄m corpus collegij ſubiaceat qd̓ examinabo in ſequenti dubio. Reſtat nūc dictū Inno. in preal alle. c. cū ab eccleſiarū ad qd̓ poteſt ſic rn̄deri ꝙ Inno. in ea ꝑte loquit̉ de coſ legio eccleſiaſtico cū alias nō poſſet eē rector vel p̄latus eccleſie ſeu monaſte rij ar. in dc̄o. c. ex eo. in fi. li. vi. de electi. ¶ Uel ſcd̓o pōt dici melius ꝙ Inno. nō dicit ſimpliciter ꝙ rector debeat eē electus a collegio eccleſie. ad hoc vt de beat habere iuriſdictiōeꝫ in clericos ſꝫ requirit ꝙ collegiū ſit eccleſiaſticuꝫ ad hoc vt rector habeat iuriſdictioneꝫ ſpi ritualē ſcilicet excōicandi interdicēdi ⁊ ſimilia exercendi ⁊ ita ꝓprie loquit̉ quaſi aperte velit ꝙ talis rector n̄ poſ ſit aliter cēſurā eccleſiaſticā exercere. al̓ fulminare nec de cauſa mere ſpiritus li cognoſcere nō aūt negat ꝙ in tꝑali bus ſeu ꝓphanis poſſit cognoſcere cō tra clericos exquo rc̄or eſt clericus et electus ab vniuerſitate approbata. et hͦ clarius videt̉ ſentire idem Inno. ī. c. qͣꝫto eo. ti. vbi dicit ꝙ electuſ ab vniuer fitate non conſequit̉ poteſtatē excōicā di ſed ſolum iuriſdictionē ſed ſi confir

mationē recepit ab ep̄o tunt nō poteſt interdicere. hanc enī ptātem recipiunt ab ep̄o ꝯfirmante ⁊ nō ab vniuerſita te cū excōmunicatio ſit mucro ep̄alis. xvi. q. ij. niſus. ⁊ ꝓ honorabilibꝰ inſero ad deciſionē queſtionis nūquid rector ſcolariū poſſit excōmunicare ſcolares clericos vel laycoſ ad qd̓ puto ſic dice̓ dum ꝙ ſi eſt laycꝰ nullo mō pōt ar. eoꝝ q̄ noͣ. in. c. ij. de iudi. ¶ Si vero eſt cleri cus tūc pōt duobꝰ ꝯcurrentibꝰ ſcilicet ꝙ vniuerſitas ſit eccleſiaſtica vtputa ſunt plures clerici qͣꝫ layci vel ſaltem ſūt pares numero ⁊ ꝙ rector ſit clericꝰ ab ep̄o ꝯfirmatus aliaſ nō poterit hāc iuriſdictionē ſpiritualē exercere qd̓ nō facit qd̓ dixi in repetitione. c. ſiquis cō tra clericū de fo. ꝯpe. vbi generalit̓ tra ctaui qui iudices poſſint excōicare. An aut electus per vniuerſitatē ſit cō firmandus a ſuperiore vide glo. nota bilem in. l. priuatoꝝ. T. de iuriſ. om. iu di. q̄ dicit ꝙ ſic ⁊ ſequūt̉ docto. ibi. Ele ctio enī vniuerſitatis dat iuriſdictiōeꝫ ſꝫ ꝯfirmatio tribuit iuriſdictionis effe ctum vel exercitiū ẜm illā glo; ⁊ d̓ hͦ vl̓ timo ſcꝫ de effectu ꝯfirmationis vide bonā glo. que idē ſenſit in. c. qͣꝫto. lxiij. di. tenēt multi in. c. tranſmiſſa. de elect. ſenſit Dar. in. l. ex eo. ff. de teſtam̄. mili ⁊ bal. in dicta aucͣ. habita vbi loquēs ſpecifice de rectore vniuerſitatis ſcola lariū dicit ꝯfirmationē neceſſariam ⁊ noͣ. in dicta. l. pͥuatoꝝ. vbi ſtatutuꝫ vel ꝯſuetudo diſponit ꝙ eo ip̄o ꝙ eſt cleri cuſ nō habeat̉ alia ꝯfirmatio niſi eēnt. duo rectoreſ electi in diſcordia tūc oꝑꝫ adiri ſuperiorē de neceſſitate ꝙ aut cō pellat eos ad ꝯcordiā aut deferat alte ri arg. in. l. huiuſmodi. in.§. fi. ff. de le. i. dicit tn̄ ꝙ nunqͣꝫ pͥus adminiſtrabit qͣꝫ iuret licet enī a naͣ poteſtatē recipiat ī excuſatione poteſtatis nō recipit an̄qͣꝫ iurat in aucͣ. iuſiurandū qd̓ preſta. ab his in rubro ⁊ nigro. facit aucͣ. de de fen. ci.§. interim. ⁊ hec ſunt notāda et ꝙ ꝯfirmatio ſit neceſſaria ſenſit ⁊ Inn in dicto. c. cū ab eccleſiaꝝ. in pͥnci. facit qd̓ in alijs collegijs realibꝰ legit̉ ⁊ noͣ in. c. qualit̓ ⁊ qn̄. ⁊.c. trāſmiſſa. de elect. a. C. eo. ti. li. vi. ¶ Notandū tn̄ eſt dc̄ꝫ Bal. in eo qd̓ dicit valere ꝯſuetudinē vt abſqꝫ ꝯfirmatione cōſequatur iuriſ dictionē ꝙ pōt ꝓcedere ī iſtis collegijſ ꝑſonalibꝰ in quibꝰ ſolū tractat̉ de p̄iu dicio ip̄oꝝ pͥuatoꝝ ſꝫ in collegijs reali bus ſaltē eccleſiaꝝ vel monaſterioruꝫ nō videt̉ valere ꝯſuetudo per. c. cū ve nerabilem. ⁊ qd̓ ibi no. de ꝯſue. ne ꝯtin gat indignū cū diſpendio eccleſiaꝝ p̄fi ci. ꝯſuetudo aut eccleſijs grauoſa non valet. vt ī. c. i. de ꝯſue. qd̓ firmat Hoſti in. c. tranſmiſſa. de elect. ⁊ videt̉ eriā te nere Inno licet pͥus inferat opi. ꝯtrari am ⁊ vide ꝑ Oldra. ꝯſilio. cxlvij. ⁊ per hec habet̉ ſolutio pͥmi dubij. ¶ Et at tende ꝙ nō oēs rectores collegioꝝ ha bent iuriſdictōeꝫ. ſꝫ oportet ꝙ ſint colle gia ꝓpter aliquā negociationē vel ꝓ feſſionē approbatā. ita loquit̉ tex. in di cta. l. fi. C. de iuriſ. om. iudi. ſecꝰ in iſtis collegijs deputatis pietatis cauſa vl̓ ſimilia. rector enī in illis non habet iu riſdictionē ſꝫ p̄eminentiaꝫ quādam fri uolam licet poſſꝫ p̓uare beneficio ſoci etatis vt no. bar. ī. d. l. fi. ff. de colle. illi. in ꝟ. ſꝫ ꝯtra hoc dubitatur. ¶ Ad ſcd̓m iiij bari membꝝ nūc tranſcēdens nūqͥd ſcilicꝫ talis appellatio ad ep̄m a rectore inter poſita valuerit. inſtabo dūtaxat circa iuriſdictionis ꝯpetentiā vel incōpeten tiaꝫ. ¶ Et pͥmo adducā qͣtuor motiua ad ꝑtem negatiuā. ¶ Scd̓o totidē ad ꝑtē affirmatiuā. ¶ Tercio ſb̓mittā ſo lutionē. ¶ Ꝙ talis appellatio nō valu erit arguo ſic. vbicūqꝫ cle̓icꝰ iudicat vt laycꝰ nō appellat̉ ad iudicem eccleſiaſti cum ſeu ſecularē ſuꝑiorē in illa iuriſdi ctione vt ꝓbat̉ in. c. romana.§. debꝫ iū cta gl. ī ꝟ. alio. de appel. ī vi. vbi patꝫ ꝙ ſi ep̄us iudicat rōe feudi ſecularis ap pellat̉ non ad archiep̄m ſꝫ ad dn̄m feu di. licet ſecularē ⁊ idē tenet Inno. ⁊ cōi ter docto. in. c. ceterum. de iudi. et Bar ī. l. i. ff. de appell̓. ſed ratione vniuerſita tis iudicauit ī caſu noſtro tanqͣꝫ laycꝰ quia vniuerſitas erat ſeculariſ cū plu res erant layci qͣꝫ clerici iuxta no. per Dar. ī. l. fi. C. de colle. illi. ⁊ Dal. ī aucͣ. habita. T. ne fi. ꝓ pa. dixi pleniꝰ. sͣ. in precedenti dubio. habet enī iuriſdictio nem tanqͣꝫ quilibet laycus ⁊ nō vt cle ricus in. l. fi. E. de iuriſdict. om. iudi. er go debuit appellari nō ad ep̄ꝫ ſꝫ ad po teſtatē loci. hͦ ar. exp̄ſſe videt̉ formare Bar. in dicta. l. i.§. fiquis in appellatōe

vli dicit ꝙ ſi clericus vel ep̄s eſt fact redor alicuiꝰ ciuitatis ꝙ debꝫ tunc ap pellari ab eo ad dn̄m illius ciuitatis Idē dicit ſi rex iudicat in aliqua cā vt comes ꝙ debeat appellari ad ſuperio rē ipſius inqͣꝫtū eſt rex. facit. c. cū capel la. de p̓uile. hoc idem exp̄ſſe videt̉ ſen ſiſſe in dicta.i. in alia qōe. que incipit quero an aliqua ciuitaſ vbi firmat ꝙ ſi aliqd̓ collegiū fc̄it ſibi rc̄orē cui dat iuriſdictionē quā p̄t vt in. l. fi. C. de iu. om. iudi. ꝙ dꝫ appellari ab iſto rectore ad ſuꝑiorē ꝓximū illiꝰ collegij quē di cit eē rectore ciuitatis ar. ī dicto.§. ſiqͥs in appellatione. ¶ Scd̓o pͥncipalit̓ ꝓ hac ꝑte arguit̉ ſic. hec collegia inferio ra ſubdita ſunt ſuperioribuſ poteſtati bus ſeu iudicibꝰ ciuitatis ſeu loci vbi ip̄a collegia con ſiſtunt Si enī ſunt ſecularia ſb̓ijciant̉ dn̄io ſeculari vt in dicta. l. fi. C. de iurꝭ. om. iudi. facit. l. i. ⁊ fi. C. de colle. illic. ſi eccleſiaſtica ſb̓ijciūt̉ iudici eccleſiaſtico vt in. c. ex lr̄is. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de ꝯſti. in. c. ab eccleſiaꝝ. de offi. ordi. ¶Hanc con cluſionē firmat Inno. in. c. dilecte. d̓ ex ceſ. p̄la. in fi. vbi d̓ cit ꝙ iſta ī eriora col legia ⁊ rectores eoꝝ ſubdita ſunt ma ioribus ⁊ ordinarijs ptātibꝰ intantuꝫ ꝙ ad eoꝝ dictuꝫ deſtrui ⁊ īpedire vt fi ant facit dicta. l. i. C. de colle. illic. ⁊ ap pellatio ſꝑ eſt interponēda ad ꝓximū ſuꝑiorē vt in. c. dilecti. de appel. vt in d. l. i. eo. ti. ⁊. c. romana. eod̓ ti. in vi. ergo debuit appellari in cau noſtro ad ſupe riorē ſecularē. ¶ Tercio arguitur ſic vniuerſitas ſecularis non pōt dare ſuo rectori iuriſdictionē eccleſiaſticam ſed ſecularē dutaxat. vt noͣ. Inno. ī. o. c. cum ab eccleſiarum. nemo enim dat quod nō habet.i. q. vij. daibertum. ⁊.c. qd̓ autē. de iure pa. facit. l. traditio. ff. de adqui. re. do. Sꝫ iuriſdictio iſta eſt ſecularis tunc appellari debet ad iudi cem ſecularem qui eſt ſupͣ illam iuriſ dictionē vt in dicto. c. romana.§. debet ¶ Quarto ⁊ vltimo ꝓbatur ſic rector ſtudij ſeu alterius profeſſionis ſeu ne gociationis habet iuriſdictionē per le gem ciuilem duntaxat in. l. fi. C. de iu. om. iudi. de iure aūt canonico non le gitur tributa iuriſdictionē. ergo appel landū eſt ad eum qui tribuit iuriſdicti onē. l. i. C. vbi ⁊ apud quē. gͦ ad ptātē ſecularē qͥ in loco eſt vice imꝑatoris .l. p̄cipimus. ⁊ qd̓ ibi nō. C. de appel. In ꝯtrariū ad ꝑtem affirmatiuam ar guitur pͥmo ſic appellatio dꝫ ſēꝑ inter poni ad ſuꝑiorē illiꝰ qui iudicauit vt i. l. i. C. vbi ⁊ apud quē. ⁊. d. c. dilecti. et c. rona. eo. ti. p̄allegata. Sꝫ iſte rēor exqͦ eſt clericus in nullo ē ſubiectꝰ iudi ci ſeculari nec eē pōt tanqͣꝫ rector cum ſpāle ſit in feudo vt noͣt̉ in dicto. c. cete ris. ⁊. c. veru. de fo. ꝯpe. Rector enī iſte nihil tenet a iudice ſeculari rōe cuiꝰ dꝫ eſſe ei ſubiectus. ſꝫ ſb̓ijcit̉ iudici eccleſi aſtico dutaxat. xi. q. i. quaſi ꝑ totū. ⁊. c. ſiqͥs ꝯtra clericū de fo. cōpe. ergo recte fuit appellatū ad ep̄m cū ab iſtis cleri cis inferioribꝰ iuriſdictiōem hn̄tibꝰ ſit ad ep̄ꝫ appellandū. dc̄o. c. rōna. de appl̓. li. vi corroborat hͦ argumentū dictum Dar. ī. l. ij. C. vbi ⁊ apud quē. vbi dic ꝙ ſi homīes diuerſaꝝ iuriſdictionum ꝯpromittunt ī terciū alteriꝰ iuriſdictio nis ⁊ ex forma ſtatuti poteſt appellari a ſnīa arbitri appellandū eſt ad iudicē arbitri ⁊ nō ad iudicē partiuꝫ. qꝛ qͥ ap pellat ꝯquerit̉ de ſnīa iniqua ipſiꝰ iudi cis ⁊ ꝑ ꝯn̄s dꝫ appellare ad ipſius ſu periorē. igit̉ ad ep̄m qͥ eſt iudex clerici merito fuit appellatū. Preterea ⁊ ſcd̓o ſicut clericus iudicari nō pōt a iudice ſeculari in pͥma inſtantia cauſe vt in. c clerici. ⁊ ī. c. qualiter. de iudi. ⁊ ī. c. vni co. de cle ꝯiuga. li. vi. ita nec inſtantia appellatiōis cū appellatio ī pluribus poſſet reformare ſnīaꝫ vt ī. c. raynutiꝰ. ⁊.c. Raynaldus. de teſta. ꝙ ſuccedit lo co pͥoris iudicꝭ. vt ī. c. vt debitus. de ap pel. Sꝫ ī cāu noſtro reus erat clericus nec deſinat eē reus in cā appellationiſ ſicut ergo nō potuit etiam ſponte ſb̓ij ci examini iudicis ſecularꝭ. ī cauſa pͥn cipali vt ī. c. ſi diligenti de foro compe. ita nec ī cauſa appellationis recte ergo fuit ad ep̄m appellatuꝫ qui fuit compe tens iudex iudicis a quo ⁊ ipſius rei originē. ¶ Tercio arguitur ⁊ fortius ſic. iſte rector non potuiſſet ſentenciaꝫ cōtra clericū iſtum ferre niſi fuiſſet eē ip̄e clericuſ de iudi. atſi clerici. dixi ple ne ſupra in precedenti membro ſeu du bio. Cum ergo qualitas clericatuſ ne ceſſario concurrat ad validitatē ſentē

tie ⁊ ad potentiā iuriſdictiōis exercē de ergo poterit dici ꝙ iudicauerit non vt clericus ſꝫ vt lalcus ⁊ ꝑ ꝯſequēs oꝫ recurri ī cā appellatiōis ad ſuꝑiorē ſuū reſpectu illius qualitatis ſcd̓m quam luriſdictioneꝫ exercere potuit facit. c. cū capella de priuil. ⁊. l. ſi qn̄. C. de appella. ¶ Quarto ⁊ vltimo ꝓbatur alia conſi veratiōe auc̄t. habita. C. ne fi. ꝓ pa. dat ſcolaribus tres iudices inter quos eſt loci epiſcopus qͣlitercunqꝫ iſte rector iu dicauerit ſiue vt clericus ſiue vt laicuſ potuit iſte ep̄us tanqͣꝫ ꝯpetens in cā ſe culariū elericoꝝ ⁊ laicoꝝ adiri Si eniꝫ datur ſcolaribꝰ optio in pͥma inſtantia eligēdi ep̄m dn̄m ⁊ magiſtrū auc̄t. habi ta etiā inuito reluctante actore vt in di cta aucͣ. habita. ergo fortius potuit iſte in appellatione ſua ſibi eligere ep̄m cuꝫ appellātis ⁊ nō appellati ſit eligere ep̄m iudicē dūmodo ſit ꝯpetēs ij. q. vij. ad ro manā ¶ Ad ſolutōeꝫ ieſu xp̄i eiuſqꝫ pijſ ſime matris beataꝝ virginū agathe et lucie ceterarūqꝫ meaꝝ inuocato patro cinio ꝯdeſcendēſ ad materiā ampliādā ¶ Sciēdū ꝙ materia iſta poteſt diſcur ri ꝑ qͣtuor caſꝰ. Primꝰ caſꝰ qn̄ eſt eccleſi aſtica vniuerſitas ⁊ rector clericꝰ. ¶ Ee cūdus caſꝰ qn̄ actor ē laicus ⁊cͣ. ¶ Ter cius caſꝰ qn̄ vniuerſitas ē eccleſiaſtica ⁊ rector laicꝰ. ¶ Quartꝰ caſꝰ ē cū rector ē clericꝰ ⁊ vniuerſitas ſecularis ſicutꝯ tingit in caſu nr̄o ¶ Primo caſu indu bitāter dico appellādū ad ep̄m loci tum qꝛ ip̄a iuriſdictio eſt eccleſiaſtica exqͦ tal̓ vniuerſitas ⁊ appellatio interponēda ē ad ſuperioreꝫ in illa iuriſdictiōe vt noͣ. ī dicto. c. romana.§. dꝫ ⁊ dicto. c. ceteꝝ. tū qꝛ ip̄e iupex eſt dericꝰ ⁊ regula eſt ꝙ ab iſtis inferioribus citra ep̄m appellādū ad ep̄m dicto. c. romanā.§. i. niſi de ꝯſue tudine vel ſtatuto iſte rector r̄cognoſce ret aliū īmediatū ſuperiorē quia tūc dꝫ interponi appellatio gradatim ⁊ nō o miſſo medio de quo tamen dicendū vt legitur et noͣtur in. c. dilecti de appella. ⁊ hanc ſententiam ſatis ſentit Dar. in di cta. l. i. ff. de appell. vbi dixit a rectore col legij appellandum ad ſuperiorem proxi muꝫ illius collegij ⁊ licet ibi dixit recto rem ciuitatis ⁊ proximum ſuperiorem illud debet intelligi qn̄ collegium eſt ſe culare puta qꝛ oēs vel pro maiori ꝑte ſūt ſeculares ſeu laici ſecus āt vbi eſſꝫ eccleſiaſticū vt quia ōnes ve maior ꝑs vel totidem ſunt clerici qͣꝫ laici. naꝫ tūc ſubijcitur ep̄o loci ⁊ non iudici laico iu xta no. per eunde̓ in. l. fi. C. de colle. illi. et per bal. in aucͣ. habita. C. ne fi. pro pa ¶ Secūdo caſu pͥncipali quando rcōi laicus et vniuerſitas ſeo. laris ſatiſ vi oetur de mente bar. ꝙ appellādū ſit ad rectorem ciuitatis et facit qd̓ noͣ. Inno in. c. dilecti in fine de exceſ. prel. Bal. āt in dicta aucͣ. habita nō attingit hūc ca ſum qn̄ appellatur a r̄ctore ſed qn̄ appel latur a doctore ſeu poteſtate ⁊ ſic reſtrī git ſe ad alios iudices qui deputantur ꝑ illā auc̄t. et dixit ꝙ ſi in ciuitate eſt de putatus generalis iudex pro omnibuſ appellatiōibus recipiēdis ad illum po Iiliciti terit appellari. ¶ Si āt non eſt talis iu dex ſed fint ſpāles iudices appellatio nū ī certis caſibus ſeu in certiſ iudicibꝰ interponendiſ ⁊ tūc dicit ſi appellatur a rumntrtuuicbi doctore poterit appellari ad ptātem ſeu ep̄m quia licet iſti iudices parificāt̉ in dicta aucͣ. habita tamen ep̄uſ maior eſt ptāte allegat glo. in. l. ex ea. ff. de poſtu. ⁊ vbi deficeret iudex appellationis ap pellādum dicit ad dn̄os ſeu pͥores ciui tatis per. l. vbi adſunt. ff. de tu. ⁊ cur. Ego multum miror de his dictis bal que in veritate nec veritatis ſaporem habere videntur licet eniꝫ ep̄us ſit ma ior ptāte non tamen eſt ſuperior in iu riſdictiōe temporali in. c. nouit de iudi. ⁊ in. c. eam. qui fi. ſint legi. ¶ In hac āt iuriſdictione. in cauſis ſcolariuꝫ ius pa rificat eos in ꝓhemio ffoꝝ. in dicta aucͣ habita ergo non poteſt appellari de po teſtate ad ep̄m cum appellatio ſit inter ponenda ad ſuperiorem iudicantem di cta. l. i. ff. de appella. ⁊ ī. l. i. C. vbi ⁊ apud iaa quem. ¶ Idem dico cum eſt appellan dum a ſententia doctoris pone enim il lum doctorem ſententiantem eſſe laicū ⁊ litigantes laicos dicemus ne appellā dum ad epiſcopum certe hoc nullo iur̄ perſuaderi poteſt nec obſtat ſi dicatur ꝙ cum dentur illi tres iudices a iure ī cauſis ſcolarium intra quos eſt ep̄us quemadmodū poteſt adiri ep̄uſ in cau ſa pͥncipali ita in cauſa appellatiōis dꝫ adiri poſſe certe iudicio meo iſta conſid̓ ratio nihil valet qm̄ illi tres.ſ. epiſco

pus poteſtas et doctor dantur iudiceſ ī cauſis ſcolarium et ſic cū prīcipaliter cōueniuntur ipſi ſcolares ⁊ d̓ ipſis cō queritur ſed ī cauſa appellationis nō conquerit̉ appellās de ꝑte ſed de iudi ce ſentenciāte vt. l. i. ff. de appel. et ideo iura voluerūt ꝙ appellatio ſit īterpon ba nō ad ſuperiorē litigātiū ſꝫ ad ꝓxi mū ſuperiorē ipſiꝰ iudicis ſētenciātis vt legit̉ ī dc̄a l. i. et ij. T. vbi et apud ꝙͣ hinc ē ꝙ a ſentencia prīcipis nō appel lat̉ qꝛ nō reperit̉ ſuperior et qꝛ p̄ſumit̉ recte iudicaſſe vt ī. c. cūcta ꝑ mūdum. ix q. iij. ⁊. l. i. ff. a qui. appel. non li. ¶ Con clude ergo qd̓ aut queritur de appella cione interponēda a rectore vniuerſita tis aut ab aliquo illorū triū de qͥbus in dicta auc̄t. habita ¶ Primo caſu te neo appellationem īterponendā ad iu dicē gnalē appellatōnū ſi taliſ iudex ē in ciuitate cuꝫ enī iuriſdictio illa ſit ſe cularis exquo vniuerſitas ſecularis ergo debet ſcd̓m formā alioꝝ iudicuꝫ ſeculariū ¶ Si vero nemo ē in ciuita te debet appellari ad rectorem ciuita tis Nam iſte dicit̉ ciuitatis dominus vt l. ſpadonē.§. ſi ciuitatis prīceps. ff. de excuſa. tu. et ī de fc̄m debꝫ appellari ad dn̄m̄ ſeu dnōs. niſi abſūt. ff. d̓ tu. et cu. da. ab his ¶ Si vero appellat̉ a iu dicibus datis per aucͣ. habita. ⁊ tunc dicendū vt dica. jͣ. ī. fi. huiꝰ ſolutionis Primo enī expediā modū appellati onis int̓ponēde a rectore ¶ Ueīo nūc ad tercium caſum ſcilicet cuꝫ vniuerſi tas ē eccleſiaſtica iudex laicus ſeu rec tor et hunc caſum nō puto poſſe de iu re cōcurrere quia exquo vniuerſitas ē eccleſiaſtica modo predc̄o rector debet eſſe clericus et non laicus nam rector debet eſſe vniuerſalis nō aūt minoriſ partis ſed ſi omnes vl̓ maior pars dꝫ eſſe clericoꝝ iſte non haberet iuriſdicti onem niſi ſuꝑ laicis tm̄ ⁊ ſic ſuꝑ mino ri parte quod non eſt dicēdum facit c. ex eo. in fine de elec. in vi. et hanc ꝑteꝫ ꝙ laicus non poteſt eſſe rector hoc ca ſu affirmauit Bal. in dicta aucͣt. habi ta. ſed vbi plureſ eſſēt laici qͣꝫ clerici tc̄ rector poteſt eſſe laicus nō tamē habꝫ iuriſdictionē in clericos et hoc caſu in telligerem dictū bart. in. l. fi. C. d̓ colle illi. vbi tenuit ꝙ in iſto collegio mixto clericorum et laicorum poteſt laicus eſſe rector. licet a iuriſdictione ſua ſint clerici exempti. ¶ Sed preſuppoſito ꝙ etiam poteſt eſſe laicꝰ rector in tali vni uerſitate eccleſiaſtica dicereꝫ ꝙ exquo iudicauit de laico et ipſe eſt laicꝰ appel landum ē ad ſuperiorē laicū lica ep̄us ſit iudex collegij cū ſit ecc̄iaſticū nō tn̄ ſinguloꝝ d̓ collegio exquo illi ſūt laici nā aliud collegiū aliud ſinguli vt ī. c. qꝛ manumittit̉ xij. q. ij. et. l. lege C. de ī ius vocā. cū ſi. ¶ Etſi diceres cum iu riſdictio ē eccleſiaſtica exquo collegiū ē eccleſiaſticū gͦ appellādum ē ad ſupe riorē de illa iuriſdictione dicto. c. debet Reſpōdeo ꝙ nō poteſt dici eccleſiaſti ca ſi in laicū et ꝯtra laicos ar. in. c. cau ſam de preſcrip. ¶ Quarto et vltīo ca ſu quādo collegiū eſt ſeculare ſꝫ rector ē clericus vt ī caſu nrō cōtingit. certe ē maius dubiuꝫ qꝛ iſte videt̉ iudicare tanqͣꝫ laicus et nō clericus ergo vide tur appellādū ad ſecularē ¶ In cōtra riuꝫ facit qd̓ ſine qualitate clericatꝰ n̄ potuiſſꝫ iudicare in cauſa cleri ſicut in caſu nr̄o iudicauit. ꝯcurrit ergo neceſ ſario qͣlitas clericatꝰ in iſta iuriſdcōne exercenda ⁊ ſic ſumꝰ extra materiaꝫ ta ctam ꝑ Dar. in. l. i. C. de appel. ip̄e eniꝫ loquit̉ qn̄ ep̄us vl̓ clericꝰ eſſet rector ci uitatis ſic iudicabit vt laicꝰ nec quali tas clericatus ea̓t neceſſaria in illa iu riſdictione exercenda. merito appellat̉ ad ſuꝑiorē laicū ſꝫ nos ſumꝰ in cāu pe nitus diuerſo quē nō reperio ab aliqͦ tactū. tn̄ p̄t qͦtidie ꝯtingere cū in italia diuerſitaſ ſcholariū ꝯmuniter eſt vt ꝓ maiori ꝑte ſcholares ſunt layci. rector tn̄ ex forma ſtatuti ē clericꝰ. Dicerē tn̄ ſic aut appellat̉ in cā layci ⁊ eſt appellā dum ad ſuperiorē laycum quia in iſto caſu iſte iudicauit vt laycus. nec qua litas clericatus neceſſario hoc cāu cō currit ad ſentētie valitudinē. Aut ap pellat̉ ī cauſa clerici qui erat reus ori ginarius ⁊ puto appellanduꝫ ad ſupe riorē eccleſiaſticum quia iudicauit cō tra clericum tanquaꝫ iudex eccleſiaſti cus alit̓ eī in caſu nrō poterat cadē iu riſdc̄o cōtra clericum iuxta no. per In no. ī. c. cū ab ecc̄aꝝ. de off. or. facit. c. cū nō ab hoīe. ⁊. c. qͣliter. ⁊.c. clerici. d̓ iudi ¶ Preterea ad valitudinē huiꝰ ſentē

tie ⁊ potentiā exercēde iuriſdictiōiſ cō currebant in caſu noſtro due qͣlitates neceſſarie. ¶ Prima qͣlitas rectoratuſ ¶ Scd̓a qualitas clericatꝰ reſpectu pͥ me videtur appellandū ad iudicem ſe cularē qn̄ eſt ſupra collegium et ſic eſt ſuperior in illa iuriſdictione Reſpectu vero ſcd̓e videt̉ appellandū ad iudiceꝫ eccleſiaſticū. tū qꝛ reus originariuſ eſt clericus qꝛ etiaꝫ iudex eſt clericus de cuius ſnīa exponit̉ querela nec iudica re vt laicꝰ vt ſupra plē dixi ¶ Cū ergo ꝯcurrant iſte due qualitates diuerſe nature in facto īdiuiduo qꝛ ad vtrūqꝫ iudicem nō dꝫ appellari p̄ualere debet tanqͣꝫ dignior qualitas clericatus per iudicem enī ſecularē non pōt expediri obſtantibus rōnibus p̄dictis expedie batur ergo totum ꝑ iudicē eccleſiaſti cū cui nulla obſtat incapacitas ad hoc no. dictum Dar. in. l. eodem obſeruan do. E. de appel. vbi per illum tex. no. ꝙ ꝯuentꝰ maiori indiuiduis gaudet pri uilegio maiori facit. l. ſi ꝯmunē. ff. ꝙͣ ad mo. ſer. amit. ⁊ vide bonā glo. in. c. vni co de iure pa. in vi. Ex quo ſimpliciter infert Uar. ibi ꝙ ſi laicus ⁊ clericꝰ ſūt mihi obligati in cā indiuidua licꝫ cau ſa ex ſui natura ſit ꝓphana rōne tam̄ clerici dꝫ expediri corā iudice eccl̓aſti co qd̓ ꝑpetuo noͣndū Alid̓ ſil̓e noͣndū ī. l. i.§. ſiqͥs in appellatiōe. ff. de appel. di cēs ꝙ ſi in cā iudicarūt ſimul iudex ec cleſiaſticus ⁊ ſecularis appellandum eſt ad ſuperiorē eccleſiaſticū qꝛ ad ſecū larē nō pōt appellari eū clericꝰ nō p̄t ſe illi ſubijcere etiāſi vellet vt in. c. ſi dili genti de fo. ꝯpe. nec eſt equū ꝙ ad vtri uſqꝫ ſuperiorē appellarēt quia forte in locis diſtātibus ⁊ ſeꝑatis ſūt nec poſ ſunt defacili ꝯueniri. ꝯgruentiuſ ergo appellabit̉ ad ſuperiorē eccleſiaſticū ſe cuduꝫ eū cū iudex laicus poteſt ſe ſb̓ij cere ⁊ ꝑ ip̄m tota cauſa decidi ne cauſe ꝯtinentia diuidet̉ in hoc. ff. ex qui. cau. maiores In ea. l. ij. ⁊. l. nullus. C. d̓ iu vi. ⁊ in. l. ſi communeꝫ. ff. quēadmo. ſer amit. quod eſt notandum facit qd̓ le gitur et notatur in. c. per hoc de here. in vi. vbi patet qd̓ ſi ordinaria iuriſdi ctio in aliqua cauſa cum delegata op poſita ordinaria tanqͣꝫ minor aſſumit in diuiduis naturam delegate vnde appellādū eſt ab vtroqꝫ ad ꝓprium ⁊ ſi ad iudicem ordinarij ſuperiorē ad id qd̓ in ſimili legit̉ ⁊ notur in. c. ſuper q̄ ſtionū in ꝟ. ſi vero duo de offi. dele. et ꝑ hoc patet reſponſio ad ꝯtraria ſuꝑiꝰ formata ꝓcedit eniꝫ reſpectu qͣlitatis rectoratꝰ ex ꝑte iudicis ſui quā iuriſdi ctio exerceri nō poterit Idem qͣlitaſ cle ricatus ex ꝑte rei qꝛ nō pōt ſe ſubijce re ſponte iuriſdictioni iudicis ſecularꝭ. c. ſi diligenti. sͣ. allega. ergo neceſſario appellādū ē ad ſuperiorē eccleſiaſticuꝫ hec ꝓcedūt cū queritur de appellatiōe interponēda a rectore vniu̓ſitatis. Sꝫ nunc reſtat examinare aliud dubi um.ſ. cum appellatio veniet interponē da a iudicibus datꝭ. ꝑ aucͣt. habita. C. ne. fi. ꝓ pa. In qͦ quideꝫ articulo qͥd ſē ſerit Bal. in dicta aucͣ. sͣ. retuli cuius dicta minime placent ꝑ rōes ꝑ me ſupͣ formatas ¶ Mihi autē videt̉ poſſe di ci ꝙ ad ſolū imperatorē ſit appllādū qꝛ cū iſta iuriſdictio circa ſcolareſ tribu atur eis.ſ. ep̄o rectori ciuitatiſ ⁊ docto ri ex illa aucͣ. ⁊ ſic ab īperatore nec in il inultirinra la detur aliqͥs ſuperior ergo appellan dū eſt ad illū qui eos deputauit cū ſꝑ ad maiorē ⁊ ſuperiorē in iuriſdictione ſit appellandū vt ſupra pluries dictuꝫ fuit ꝓ hac opi. facit qd̓ in ſimili le. ⁊ no in. c. ab arbitris de offi. dele. in vi. vbi tex. ꝙ ab arbitris iuris appellat̉ ad ſo lū papam qꝛ cum a iure habeāt iuriſ dictiōem illā ergo ad ip̄m ius a qͦ ha bet ptātem appellādū eſt. ⁊ ſic ad papā qui eſt lex aīata in terris vt ibi noͣt̉ in gl. tertia ergo idem dicēdū vr̄ in caſu nr̄o.ſ. ꝙ duꝝ eſt ſemper adire pͥncipem ¶ Pono aliaꝫ opi. que mihi plus pla cet ꝙ dicamus ꝙ cū hec iuriſdictio tri buta ſit ordinario cum tribuat̉ a pͥnci pe ſeu lege certi generis ꝑſonaruꝫ vt no. Dar. in. l. i. ff. de iudi. ⁊ l. ex eo. ff. de mili. teſta. facit quod no. in. c. cuꝫ ab ec cleſiarum de offi. ordi. ⁊ ſic incorpora ta eorum iuriſdictio appellandum ē ab eis in iſtis cauſis per regulas iurꝭ. ge neraliter ſuper appellatione interpoſi ta traditas vt ſupra tetigi vnde ſi eſt ep̄us appellandum eſt ad archiepiſco pū vel ad papam facit quod in ſimili notat Bar. in dicta. l. i. ff. de appel. vbi dicit ꝙ ſi ep̄s hꝫ iuriſdictiōem tꝑalem

temrporatā iuriſdē̄oni eccl̓iaſtice vt qꝛ illū non habet in feudū. appellādū ē ab ecc. in tali iuriſdictōne ad archiep̄m pro quo allego tex. apertū ī dicto. c. romana j. debet. ¶ Si vero appellādum eſt a re ctore loci appelletur ad ſuperioreꝫ ſuum ad quē in alijs cāis appellatur. cū de ip ſiꝰ ſnīa exponat̉ querela. vt dicta. l. i. ⁊. ij C. vbi ⁊ apud queꝫ. ¶ Si autē appellā vū eſt a doctore. tunc ſi doctor eſt ſecula ris appellandum eſt ad doctorē ciuitatꝭ. qͥ eſt proximus ſuꝑior. dicta. l. ſpādoneꝫ §. ciuitatis pnͥceps. Si ꝟo eccleſiaſticꝰ appellabit̉ ad iudicē ſuum ordinarium in dicto. c. romana.§. i. de appel. li. vi. fac̄ qd̓ noͣ. Darto. ī dicta. l. ij. C. vbi ⁊ apud quem. preſertim ſi cā fuerit mota cōtra clericum ſcolarem ¶ Idem puto ſi cōtra laicum ex quo ip̄e doctor clericus. qꝛ cū iuriſdictio ſit ſimpliciter tributa doctori in dicta aucͣ. habita. videtur data ẜm qͣ litatem ſuam ſicut patet in ep̄o. ¶ Sed circa hoc cadit dubitatio. de quo docto re intelligitur tex. ſi ſcolaris ītrat diuer ſas ſcolas. So. tenet Bar. ī dicta aucͣ. ꝙ debet intelligi de pnͥcipaliori qd̓ ſacꝭ. placet ar. inſtitu. de iure natu. gen. et ci ui.§. quotiens. ¶ Preterea teneas mē ti ad materiaꝫ duo. dicta Bal. q̄ ponit ī dicta aucͣ. habita. q̄ licet aperte ibi nō ꝓ bent̓. facit tn̄ tex. ille optīe in ar. vt preẜ tim fauore profeſſionis ſcolaſtice ſūt re cipienda. ¶ Primuꝫ eſt ꝙ ſcolaris pōt a quolibet grauamine appellare. licet eī de iure ciuili non appel etur ab interlo cutoria. niſi qꝛ non poteſt ſubleuari in appellatione a diffinitiua interponēda vt ī. l. ante ſentencie tempus. C. quorū ſen. non reſcin. ⁊. l. ij. ff. de appellation. re ci. ⁊. c. ſuper eo. de appella. vbi plene dixi fauore tamen ſcolarium hec ſpeālitas videtur ī dicta aucͣ. habita deducta dū ab omni īiuria dicit illum releuandum ¶ Scd̓m dictū qd̓ licet ad imperatoreꝫ nō poſſit regulariter obmiſſo medio ap pellari. vt ī. l. imperatores. ff. de appella. tamen ſcolaris in terris recognoſcenti bꝰ īperatorem in ſuperiorem poterit ad eum appellare. quia ipſe imperator exhi bet ſe paratum ab omni grauamine il um protegere. ⁊ defenſare. vt in dicta aucͣ. habita. Ex quo infero ꝙ in terris nō recognoſcētibus. imperium poterit appellare ad dn̄m ſeu dominos illiꝰ ciui tatꝭ cū ibi fuit loco īperatoris ī illis lo ciſ iuxta noͣ. ꝑ Bar. ī. l. īfamem. ff. de pb̓ iudi. ⁊. l. hoſtes. ff. de capti. ⁊. l. vnica. C ne qͥs ī ſua cau. ⁊ qd̓ ibi noͣ. Cy. qd̓ ē no tādum. ¶ Ex omnibꝰ ⁊ predictis infero ꝙ vbicūqꝫ appellatio eſt īterponēda ad ſuperiorē eccleſiaſticū cum nō valet ſta tutum de non appellando ⁊ ſnīa rectorꝭ. quātūcunqꝫ fuerit confirmatū ꝑ ciuita tē qꝛ in preiuditiū ſuperioris eccleſiaſti ci nō potuit ſtatutū de hoc diſponē vt ē textꝰ ſingularis ī. c. venientes. de iur̄iu rā. ¶ Item puto quo ad preiudiciū ſu perioris laici ſi ſtatutum nō fuit factuꝫ ab vniuerſitate ſcolarium dūtaxat. nec fuit ꝯfirmatū per ſuperiorē quia nō po tuit vniuerſitas hͦ ſtatuere ī preiuditiū ſuperioris. quinimo nec ciuitas potuiſ ſet ſtatuere. vt ī ciuitate nō appellāte in preiuditium ſuperioris. ad quē de iure fuerit appellādū. vt noͣ. Dar. ī. l. oēs po puli. ff. de iuſti. ⁊ iure. in. ꝟ. iuxta p̄miſſa q̄ro. ⁊ ſatis ꝓbat̉ ꝑ rōnem dicti. c. veniē tes ⁊ ꝑ p̄dicta remanet plene ſolutuꝫ hͦ 2ᵐ dubiū. ¶ Circa tercium dubium an dictus ſcilicet Gandulphus rector ī ex cōmunicatōnē ceciderit cum appellaue rit poſt decenniū. ante tamen conditōiſ euentum ⁊ anteqͣꝫ excōicacōnis ſnīa in ieciſſet vinculū. allegabo quatuor mo tīa ad partem negatīam. ⁊ totidem ad partem affirmatiuam. Tertō ſolucōnē huius dubij ſubijciā. ¶ Qd̓ ergo in ex communicatōnem non īciderit arguit̉ primo ſic. Appellatō īterponenda eſt in fra decennium grauaminis vt ī clemē. ſicut. de appel. facit. c. quod ad conſulta cionem de re iudi. ſed ſententia condicō nalis cum effectu non grauat ante con ditōnis euentum. vt ī. c. a nobis de ſen exco. fac̄ īſti. de verborū. obl.§. ex condi cōnali. ergo nō fuit neceſſe appellae̓ qn̄ cunqꝫ anteqͣꝫ excommunicatō īijciat vī culum. ⁊ tunc poſt infra decennium vi detur poſſe appellare. quo ad deuoluen dam cauſam. tum tunc incipiet curſus ſentencie. argum̄. eꝰ quod nō ī. c. ad repͥ mendam de offō. ordi. licet tunc nō poſ ſit appellare quo ad ſuſpēdendum excō municacōnis vīculum. vt in. c. paſtora lis. de appella. ⁊ hoc eſt vltimum ſpeci ale in excommunicacōe. vt ibi notatur

¶ Ad predicta fae̓ optime. l. i.§. biduū F. qn̄ appel. ſit vbi textus dic̄ vtile ē ap pellare a tempore ſentēcie ꝯdicionalis. ⁊ non exſpectare ꝯditōnis euētū. vt. ij. q i. biduum. ergo non eſt neceſſe appellare an̄ ꝯdicionis euentum. licet ſit vtile. vt ibi. ſꝫ iſte gandulphus appellat īfra mē ſem licet poſt decenniū. ergo ī excōicati onem minime īcidit. ¶ Scd̓o principl̓r de hoc videtur textꝰ ī. c. p̄terea de appel. vbi fuit lata excōicatio. ſub cōditōe niſi ſatiſfaciet infra viginti dies. ⁊ dr̄ ibi ꝙ medio tempore appellando ſuſpenditur excōicationis vinculuꝫ qualitercunqꝫ autē ſumatur ibi mediū tēpus ꝓ toto eo tempore quod eſt infra pͥmum ⁊ vl̓ timum dieꝫ termini ſiue pro tertō termi no diuidendo illū in tres terminos ſem per eſt īuenire appellatōnem fuiſſe inter poſitā poſt decennium a tꝑe ꝓmulgati onis ¶ Tertio arguitur ſic ſententia ex cōicationis ꝯditionalis non trahitur retro ad diem late ſentencie. quia ſeq̄re tur abſurdum. nā exiſtente ꝯdicōne ap paret illum fuiſſe excōicatum tꝑe p̄teri to quo nō fuit in culpa nec fuit de intē tione proferētis ita ꝙ debuiſſet ilico vi tari. p̄terea ſequeret̉ ꝙ medio tēpore nō valeret appellatio cum reperiretur inter poſita ab excōicato. quod ē contra dc̄m c. p̄terea. trahitur ergo excommunicatō ad dieꝫ condicōnis. ergo ſatis eſt appel lare quandocūqꝫ ante condicōnis euē tum ad effectum tamen deuoluēdi cām ad ſuperiorem. vt ſupra dixi ¶ Quarto ⁊ vltimo probatur ſic poſito ꝙ ſentēcia conditionalis grauet ilico cum ſit lata tamen. quia vſqꝫ ad condicōnis euētū reſpectu ſpei grauamen eſt ſucceſſiuum debet poſſe appellari ex nouo grauamīe vſque ad euentum cōditionis iuxta ea que notantur in ſimili in. c. dilectus. ij. d̓ reſcript. ⁊ per hoc glo. in. c. ſepe. de verb. ſignifi. ꝟ. partibus. ⁊ quoꝑ not. in clem̄. paſtoralis. de re iudica. ¶ In contrari am partem. videlicet ꝙ dictus gandul phus ceciderit in excommunicationem Arguitur primo ſic quicunque infra a cennium a tempore promulgacionis ſi let videtur adquieſcere iudicatis. vt. l. ab eo. C. quomō ⁊ quando iudex. et. c. intra de re iudi. ergo iſte gādulphuſ nō appellādo. jͣ. decēniuꝫ a tꝑe precepti ſibi facti vr̄ adqͥeuiſſe p̄cepto. ⁊ tacite fateri p̄ceptū ⁊ ſnīaꝫ iuſte fuiſſe ꝓmulgatū nō pōt ergo appellare poſtea maxīe poſt cō ditionis euentū cum ſit ī illa executio q̄ dam p̄cepti ab executore aūt nō appella tur. vt ī. c. ꝙ ad cōſultacionē ī fi. de re iu di. ⁊. l. ab executore. C. qͦꝝ app. non reci. raē optīe qd̓ ī ſil̓i noͣ. Inno. in. c. ſepe. de app. ⁊ Io. an. ī. c. venerabilē. de ſē. ex. li. vi. ¶ Scd̓o pnͥcipalit̓ vr̄ de hͦ caſꝰ in. c. qd̓ ad cōſultacōnem p̄all̓. vbi ſnīa lata fuit ſb̓ condicōne vel ad diē. ⁊ tn̄ opꝰ fu it appellare infra decēnium a tꝑe ꝓmul gacōis alias vr̄ adqͥeuiſſe ſentēcie. nec adueniente termino datur appellādi fa cultas. ¶ Tertio ꝓ hac parte faē̓ optīe ī ar. c. romana.§. caueant. de ſen. ex. li. vi vbi habet̉ ꝙ ſentēcia excōicationis nō debet fieri pro futuris culpis. etiam ſb̓ condicione puta ſi hoc feceris te excom munico. niſi precedat culpa ſiue cauſa legitima. quia talis ſententia licet ſub ꝯdicōe lata grauat ilico. al̓s nō prohi betur illa forma fieri. et per conſequēs eſt opus appellationi a tempore graua minis ¶ Quarto et vltimo arguitur a ſufficienti partium enumeratōne aut talis ſentencia lata ſb̓ condicōe grauat ante condicōnis euentū aut non ſi non grauat nō debꝫ poſſe appellari per. c. vt debitus de appell. cuius contrarium ꝓ batur in dicto. c. p̄terea. ſi grauat. ergo debet poſſe appellari infra decennium a tempore grauaminis dicta cle ſicut. ⁊ dicto. c. vt debitus cum ſi. ¶ In ſolutio ne huius tercij dubij primo p̄mittaꝫ q̄ doctores noſtri ſenſerūt. Diuiſerūt eniꝫ in tres ſētētias. Prima Goff. ⁊ Roffre aſſerentium nullam eē differētiam quo ad appellacōneꝫ interponendam inter ſentēciam excommunicacōnis cōdicio nalem. ⁊ alias ſētencias et ꝙ tēpus ad appellandum currit in vtriſqꝫ ab euen tu conditionis. quia tunc incipit eſſe ſē tencia. ⁊ non ante allegant dictuꝫ. c. pre terea. ⁊ inſti. de verbo. obli.§. ex ꝯdicio nali. de voto licet. ꝟ. ſciturus. Dec obſ. ſcd̓m eos.§. biduum. quia ibi dicit̉ vti le non autem eſt neceſſariuꝫ. Scd̓a fuit ſentencia Tancre. ⁊ Barto. Drixien̄ in quadam ſua diſputacōne que incipit. eſto ꝙ iudices dicentium ꝙ in ſētencia excōmunicatiōis ſub condicōe lata nō

pōe poſt decenniū appellare all̓. ꝓ hͦ catū in dicto. c. qd̓ ad cōſultationē. ⁊ eis con ceſſit. p. de ſan. exponēs cū Nīcē. ⁊ egi. tex. ī dicto. c. p̄terea qͥ videt̉ obſtare ibi medio tꝑe.i. an̄ decē dies. vel ī decīa die ¶ Tertia fuit ſnīa gloſatoris ī dicto. c. pͥtea. ⁊Lau. Inno. Hoſti. abbatis gar ſi. ⁊ Io. an. ⁊ Io. mona. ī. c. qͥcūqꝫ. de her̄ li. vi. vt intra ſnīam excōicacōis ſit hec differētia. vt ī alijs ſit neceſſe appellare ī fra decem dies a tꝑe late ſentencie quā tūcunqꝫ ꝯdicionalis. ſꝫ in ſentēcia excōi cationis poteſt appellari quātūcūqꝫ an̄ conditionis euentum. ⁊ etiam per decē dies poſt extantem conditionē. hͦ tamē vltīo caſu valet ẜm eos appellatō ad ef fectum deuoluendi cauſam ad ſuꝑioreꝫ non autem ad ſuſpendendum vīculum excommunicatōniſ. per. c. paſtoralis. de appel. ¶ Pro ratione diuerſitatꝭ int̓ haſ ſententias dicunt. quia ſentencia excōi cationis trahit̉ ad diē conditionis. ſeu ad diem ad quem lata fuit. alias ſeqͥre tur ſi fieret retrotractus. ꝙ ſtatiꝫ eſſꝫ ex communicatus. ⁊ ſtatim vitandus. Et ꝙ per appellationem medio tempore in terpoſitam. non ſuſpenderetur ꝑ dictuꝫ c. paſtoralis. Tuius contrariū probat̉. ī dicto. c. preterea. in alijs autem ſenten cijs ceſſat hec ratio. ideo in eis appellat̉ vſqꝫ ad decem dies tm̄. quare dicunt et prīcipaliter Inno. ꝙ ſi conditō. vel dies in alijs ſentencijs exiſtat infra deceꝫ di es. adhuc vſqꝫ ad decē dies poterit ap pellari ſꝫ in ſentencia excommunicacōiſ ſecus quo ad ſuſpendendum ipſius ef fectum. licet poteſt appellari. quo ad ne gocium deuoluens et nititur Ioh̓. an. hanc opi. defendere per dictum. c. pretēa ſumendo illa verba medio tempore ẜm ꝓpriam ſignificationem vocabuli. eſt eī medium ꝙ equaliter diſtat ab extremiſ vnde qualitercunqꝫ ſumatur ibi medi um reperitur appellatō interpoſita poſt decennium. nam dicere ꝙ in decēnio fu it appellatum eſt ponere tex. contra ꝓpri am ſignificationem vocabuli. quia illd̓ quod fit in decima die non dicitur fieri medio tempoe̓ habito reſpectu ad termi nū decem dieruꝫ qꝛ ibi fuit p̄fixus. qm̄ nō diſtat pariter ab extremis ſic vt dꝫ ꝓ pͥe mediū diſtare. dic̄ tn̄ p̄dicta ꝓcedere in ſententia ſubcouditione lata ſecus ſi per ſtatutum talis excōmunicatio ſb̓ conditione ferretur Tunc enim non vi ciatur appellatio ante conditōnem. vel infra decem dies poſtea īteriecta rō ẜm eum quia a pena iuris non appellatur ī. c. qꝛ. nos. de appell. ⁊ ī. l. ſi qua pena. ff. de verbo. ſigni. Itē ſnīa hoīs poteſt eſſe īiuſta. xij. q. iij. c. i. ſed ſnīa canonis non. Dic̄ etiam ibi notant̓ Inno. limitādo p̄ dicta. ꝙ ſi quis excōicauerit aliquē niſi vſqꝫ ad annū ſoluerit vnū tm̄ eſt māda tū. Un̄ ſi vſqꝫ ad ānū appellauerit qn̄cū qꝫ nō ſolū releuabit̉ qͦ ad ſentēciā excōi catōis. ſꝫ etiam quo ad ſolutōnem faci endam. quia ſublato principali. ſcilicet excommunicatione tollitur acceſſoriuꝫ ſcꝫ ſolutō. sͣ. de conſti. trāſlato. ſꝫ ſi cōdē naſſet pure et poſtea addidiſſet. ⁊ n̄ ſol uerit poſt annū ſit excōicatus. ſi iſte ap pellauerit īfra decē dies reuelabit̉ a cō dēnacōne ⁊ a ſētēcia excōicationis. ſꝫ ſi vltra dece dieſ appellauerit. licꝫ releuet̉ quo ad ſētēciā excōicacōis. nō tamē re leuatur quo ad condēnationem q̄ tran ſit in rē iudicataꝫ. de re iudi. qd̓ ad con ſultationem. ſunt enim diuerſa manda ta. Ideo nihil ꝓhibet in vno valere ap pellatōeꝫ ī alio non ar. in. c. rainuncius ⁊ rainaldus. de teſta. ¶ Hec ſunt que hic ſcripta reperio. cum quibꝰ tranſeūt communiter moderni ſcribentes ¶ Ad uerte tn̄ anteqͣꝫ alia artingam. quia Io. an. in. c. venerabilibus in prima colum na de ſen. ex. li. vi. Ponit circa predicta notabile dictum dicens. ꝙ ſi iudex dixe rit. excōmunico talē. quia fuit cōtumax in tali termino. licet iſta non ſit ſētencia diffinitiua. tamen niſi appelletur nō au dietur amplius ſuper expenſis. ⁊ cōtu matia excuſanda de re. iudi. qd̓ ad con ſultationem licet audiatur petenſ abſo lutionem. quia quo ad illam obtinēdā nunqͣꝫ excōmunicatio tranſit in rē iudi catā. tranſit tamē illa quo ad ītra īclu ſum in ipſa ſent entia excōmunicacōis pro quo fertur ipſa ſētēcia. quod videt̉ prima fronte contra illud. quod ſupra dixi tenendo Inno. vbi dicit. ꝙ ſi iudex excōmunicauit aliquem niſi ſoluerit. jͣ. annū vnicum eſt mandatuꝫ. Ideo qͣꝫcū qꝫ appellādo infra annum releuet̉ tam ab excōmunicatione ꝙͣ a ſolutōne vide tur enī prima fronte ꝙ reſpectu huius

ſolutionis incluſe debuerit appellare in fra decēnium qd̓ puto veriſſimū ſi ī ſen tēciādo iudex ī iuvitio vel interloquen do dixiſſet illa ꝟba. quia tūc reſoluunt̉ in duo p̄cepta. ar. ī. c. piſanis. de reſ. ſpo ⁊ in. c. cū dilecti. de do. ⁊ cōtu. ⁊ hoc cāu ꝓcedit dictū Io. an. ſed ſi extra iuditiuꝫ calem excōicatōnis ſentenciā tuliſſet ꝓ cedit precedēs dictum Inno. quia talia p̄cepta extraiudicialia non trāſeūt ī reꝫ iudicatam. vt ī. c. ꝯcertacōni. de appel. li. vi. ¶ Uenio tamē ad p̄dictum pn̄cipa le ſaluo iudicio ſaniori xp̄i nomine īuo cato eiusqꝫ matris p̄ſidio dicerem ſie. ꝙ aut q̄ritur de alijs ſentēcijs ſb̓ condi tione latis. ⁊ tūc qͥcqͥd dixerūt Goff. et Roffre. puto ꝙ tēpus decēnij currit ad appellacōnem ſtatim a tēpore late ſentē cie. ⁊ non a tēpore ꝯditōnis extantis et hoc pͥmum ꝓbatur per dictū. c. qd̓ ad cō ſultacōnem ẜm intellectum qͥ communi ter tenetur ibi enim ī ſententia lata ſub condicōne ponderat̉ in tex. ꝙ nō appellā do infra decē dies videtur adqͥeuiſſe ſē tencie. nec ī ratione littere pōderatur a liter conſenſus partis. niſi interpretatꝰ ⁊ fictus ex taciturnitate ad idem vr̄ ter optimus ī. l. i.§. biduum. ff. qn̄ appell. ſit vbi in hac queſtione dicit iuriſcōſultuſ vtile fore. vt tempus debeat ſtatī ad ap pellandū currere a die late ſentēcie. Et ponpera diligent̓. quia textus non dic̄ vtile eſſe tunc appellare. ſed vtile eſſet vt tempus debeat ſtatim a tempore ſentē cie currere quaſi innuat ꝙ licet potuiſſꝫ dubitari propter ea que allegata..sͣ. fu erunt ad vtranque partem tamen vti le viſum fuit iuriſconſulto. vt ſtatim de beat currere eſt enim vtile ne ſentencie virtus et validitaſ ſtet in pendenti ī fu turum. ar. in. l. fi. ff. cōia predi. ⁊ hāc opi in iſtis ſentencijs apertiſſime videtur te nere Dar. ibi. ¶ Tertio probatur. quia negari non poteſt quin ex ſentencia cō dicionalioriatur aliqua obligatio ſal tem reſpectu ſpei in contractu condicio nali. eſt enī ſpes in obligacōnē ire. vt ī .§. ex condicōnali inſti. de ver. obli. ergo idē dicēdū in iudiciali ſententia cum in iudicio fiat quaſi quidam contractus. vt in. l. iij. ff. de pecul. ergo cuꝫ poteſt ꝑs pretendere grauamen reſpectu ſpei dēt ſtatim infra decennium appellare dicto c. qd̓ ad conſultacōnem. ⁊ cle. ſicut d̓ ap pella. ¶ Prete̓a cū ī iure generalit̓ cau tum ſit. vt tēpus decēnij currat a tēpo re late ſence̓cie. vt in dicto. c. qd̓ ad ꝯſul tacionem. ⁊ ī cle. ſicut. de appel. ⁊. c. cū in ter. de re iudi. ⁊ ī ſententia ꝯditōnali re periatur ꝯtrarium diſpoſitū. ergo ideꝫī illa dicēdum. preterea cū tex. in dicto.§. biduum hāc ſentētiam videat̉ approba re. Aut queritur ī ſententia excōicacōiſ ſb̓ conditione lata. ⁊ſi fuit lata ī iuditio puto idē dicēdum quod ſupra ī alijs ſē tencijs dixi. vt tam reſpectu incluſi qͣꝫ re ſpectu ſuſpendende obligacōnis vincū lum ſit neceſſe appellare infra decem di es a tempore ſententie. vt probatur pri mo per rationes quas ſupra in alijs ſē tencijs allegaui. ⁊ cōtrarium nō reperi tur in hac excommunieacōnis ſnīa. g idē in iſta quod in alijs dicēduꝫ. Dam ſaltem vbi fert̉ in iuditō nō pōt negari quin aſſumat ſibi naturā ſaltē ſnīe int̓ locutorie iuxta no. ꝑ Io. an. ī. c. venera bile de ſen. excom. li. vi. Pretēa exqͦ excō municatō nō fert̉ ſimpliciter. ſꝫ reſpectu certe cauſe. vt qꝛ in iudicō dixit. niſi ſol veriſ tali te e cōico. videt̉ tacite p̄cepiſſe de ſoluendo. ⁊ reſpectu iſtius intercluſi p̄cepti ſi nō appellat̉ infra decēniū tran ſit ſententia ī rē iudicatam vt dixi. sͣ. pꝰ Io. an. nec reſpectu vīcul i excōicatōis poterit appellari. quia exquo ex tacitur nitate illi p̄cepto adqͥeuit. ꝓ quo fac̄ ex cōicatio lata ſb̓ condicōe. nō hēt ampli us mixtā cauſā appellādi. facit qd̓ ī ſil̓i noͣ. Inno. ī. c. ſepe. de appel. vbi dicit ꝙ ſi iudex ꝓnūciauit alique ꝯtumacē. licet nihil tunc dixerit de expēſis. tn̄ qꝛ veni unt acceſſorie ad ꝓnunciacōnem contu macie. ſi poſtea condemnat in expenſis. non poteſt ab iſta condemnacōne appel lare. debuit enim appellaſſe infra deceꝫ vies a tempore quo fuit ꝓnunciatꝰ con tumax. Iſta enim condemnatō ē execu tio illius pronunciacōis. niſi nunc mo dum excederet in taxando. ita dico in ꝓ poſito in cauſa reſpectu īcluſi p̄cepti de buerit iſte appellaſſe infra decenniuꝫ. qꝛ ſi non erat obligatus nō pote̓at negari per ſupra dicta. qn̄ fuerit īmediate gra uatus tranſiuit illa ſententia in rem iu dicatam. quia videtur adquieuiſſe pre cepto de ſoluendo. ergo nec reſpectu ex

ꝯmunicacōis ſuſpendēde poterit appel lare. qꝛ nō hēt āplius mixtaꝫ cām appel landi. ⁊ ad hͦ vt appellatio ſuſpēdat vin culū excōmunicacōis. oportet ꝙ ſit legi tima. vt ꝓbatur ī. c. licet. de ſē. excō. ⁊ p̄t etiam attēptare. ꝙ reſpectu abſolutōis fiēde. preceptū īcluſum fuit purū. ar. ī. c. vilectus. de do. ⁊ contu. ⁊ in. l. celſꝰ. ff. de arbi. licet cōditio fuit facta reſpectu vin culi. voluit enī illum excommunicare. n̄ ſoluerit infra terminu prefixum. Idem tamen poſſet dici ſi fuiſſet ſolutio etiam ꝯdicional̓. ſꝫ primum plus mihi placet. Et nota diligent̓ hāc rōneꝫ. qꝛ nemo pō oerauit. ¶ Ex his apparet ꝙ conſidera tio Inno. Io. an. ⁊ alioruꝫ parū aut ni hil valet quia ſiue vīculū trahit̉ ad diē condicōis. ſiue retro ſtāt tameꝫ ꝓ me rō nes ſupͣ facte. ⁊ ad cex. c. pretēa. ītelligē do ꝙ fuerit illa excōicatio in iudicio la ta poteſt reſponderi ꝑ mediū tēpus. de beat capi taliter. vt reducatur ad termi nos iuris. ſcilicet ꝙ an̄ elapſuꝫ decennij fuerit appellatum. vel dic ꝙ appellat me dio tꝑe immediati tꝑis. ⁊ ſic decimo die cum fuerit p̄fixus terminꝰ ī.xx. facit qd̓ legitur ⁊ notat̉ per Dart. in. l. nemo ar bitret̉. C. de temp. app. Aut talis excom municatio ſub conditōe fuit lata extra iudiciuꝫ. ⁊ tunc noua conſideracōe poſ ſet dici vt ſufficiat qn̄cunqꝫ ante condi cionem exiſtentem appellare. quia cum hoc caſu ſit contractꝰ. vel quaſi cōtractꝰ cum ſit factum extraiudiciale a ſolo iu dice factum. poteſt dici talē ſentenciam ſub condicione non grauare ante qͣꝫ exi ſtat cōditio. vn̄ cauſatur hic aliquā ob ligatio etiā reſpectu ſpei. ar. ī. c. concerta tio. de appel. li. vi. pro hoc adduco ſingu lariter tex. in preall̓.§. i. ⁊. l. gaius. ff. de execu. tu. vbi ſingulariter probat̉. ꝙ tu tori vel curatori dato ſub conditōe nō currit tempus ad ſe excuſandum niſi a te mpore conditionis extantis. qͣſi tunc ⁊ non prius incipiat grauari. ⁊ per tex. in dicta. l. penul. ⁊. l. non tātum.§. ſub cō dicione. ff. de bo. poſſ. contrarium ſingu lariter ſentit Bar. in dicto.§. biduuꝫ. ꝙ ſpāle ſit propter auctoritatem rei iudic vt tempus ad appellandum currat a tē pore ſentencie. ⁊ non a tempore condici onis extantis. qd̓ videtur innuere iuriſ cōſultus quaſi ſecus ē in alijs actibꝰ ex traiudīcialibꝰ nō reddit aliquā racōnē diuerſitatis ſꝫ collige rōnē ex ſupradc̄iſ ⁊ ē notabile dictū ad multa ⁊ tunc intel ligendo ꝙ ſnīa excōicacōis ī dicto. c. pre terea. fuerit lata extra iudicium non eſt vis tenere. opi. Io. and̓. ꝙ appellacio ibi fuerit interpoſita poſt decenniū ⁊ſi dice res ſi non grauat ante conditionē extā tem. qualiter admittitur appellacio āte ſentenciam ſuſpendendam vt ibi ꝓfecto contrarium vr̄ difficile. ſꝫ poteſt dici ꝙ appellat a futuro grauamīe. exquo ſub eſt iuſtus timor de preſenti cle. ſicut ⁊. c. bone. eo. ti. qd̓ noͣ. per hoc remanēt ſolu ta ⁊ declarata ꝯtraria formata ꝓ diuer ſa parte Preterea vltimū ad qd̓ reſpon oeo ⁊ dico ꝙ ꝓcedat niſi grauamen ite ratur ex facto ſeparato ⁊ diſtīcto a gra uamīe priori. vt qꝛ ſemel fuit citatuſ ad certum actum ad locum non tutuꝫ Iſte non oppoſuit ſe pro nunc ſubiecit ſe ꝓ ꝑ te periculo ſi de nouo citatur ad alium actum in eadē cauſa poteſt excipere etfi non admittitur poterit appellare vt noͣ. in contrario. s. formato. Idē dicenduꝫ in ſimilibus. ſecus autem vbi grauam̄ non eſt ſucceſſiuū reſpectu eiuſdē actus a quo nō fuit decenniū appellatū. tūc eī non poteſt ampliuſ appellari. vt noͣ. ī cō trario. sͣ. formato. exquo actꝰ de ſui na tura nō erit ſucceſſiuus. videt̉ iſte non appellando. illi actui ſcd̓m ſui naturam conſenſiſſe. vt videtur tex. in. c. qd̓ ad cō ſultacionem preall̓. Idē videmꝰ ī cōdē nato. nā nō ſēꝑ grauatꝰ ſi ſentencia fuit iniuſta vſqꝫ ad mortem īcluſiue. ſꝫ nō p̄t poſt decenniū appellare vt noͣ. Dar. ī. l. qͥ vltīo ſupplicio. ff. de penis. ⁊ ſpec. ī ti. de ſen. ex.§. videndum. ꝟ. porro. dixi ple niuſ. i. c. iurgācium. de re iudi. Ideꝫ ē di cendū in dānatis ī metallū. ſeu ad opꝰ mētalli. vel aliā penā ſucceſſiuā. n̄ quis appellauit tꝑe debito non pōt releuari etiaſi ſnīa fuit iiuſta. n̄ a ſolo prīcipe. vt ī. l. mores.§. iuſte. cū ſe. ⁊. l. diu. ff. de pe. Et hec ſuniciāt ad laudē ⁊ oīm ſcōꝝ. ¶ Diſputatio fuit hec ſupͣdicta per do minū Hicolaum de ficilia abbatē ⁊ de cretoꝝ doctorē ī felici Senen̄. ſtudio An no. dn̄i. A. ccc. xxx. ad vtrāqꝫ ꝑtē dubio rū. rn̄dit auditor meꝰ beniuolꝰ dn̄s Frā ciſcꝰ archip̄ſb̓r Fundeū. Laus deo.

Piſcopus Et quidā rector pronien̄ ꝑ romanū pōtificeꝫ eoꝝ p̄la turis nulla rōnabili cau ſa pͥuati ad futurū conciliuꝫ appellaue rūt ꝯgregato cōcilio an prefata appella tio eēt admittēda. Pn̄cipes ſcl̓ares ⁊ p̄ lati īferioreſ ep̄iſ ac clerici ſine p̄laturis ep̄iſ reluctātibꝰ concilio intereē conabā tur. Interim romanus pōtifex predicti qꝫ ep̄us ⁊ rector ꝓnien̄. du ꝑſoluerūt ex tremū de quorum p̄laturis an̄ creacōeꝫ romani pōtificis aliqͣꝫdiu delatam ꝓ uidet concilium qͥbuſdā optīe meritis. ⁊ tandē romanum pōtificem cardinali bus ꝯtradicētibꝰ elegit. Ex predicto the mate ſb̓tiliſſima. ⁊ pulcerrima eliciūtur dubia quatuor. ¶ Primum nūquid dicta priuatio valeat. ¶ Scd̓m an p̄ fata appellatio debuerit per cōciliuꝫ ad mitti. ¶ Tertiū vtrum dicta ꝓuiſio d̓ prelaturis tunc vacātibꝰ romano pōti fice nondū creato facta de iure tenuerit ¶ Quarto nūquid predicto caſu po tuerit cōciliū reluctātibus cardinalibꝰ ad romani pontificis electōnem ꝓcedē ¶ Uenio iuxta ordinem ad pͥmum ad cuius partē affirmatiuā ꝓmouendam primo adduco ſex motiua principalia. ¶ Primum ſic Papa hēt ꝑfectam ī bn̄ ficijs plenitudinē ptātis ratōe cuiꝰ pōt ſupͣ omne ius diſpenſare. eciam ſi ſit diſ poſitō concilij generaliſ. vt clare probat̉ in. c. ꝓpoſuit iuncto. c. ij. de conceſſ. prebē. vbi dicit tex. papā poſſe ex plenitudine ptātis inueſtire de vacantibus bn̄ficijſ licet hoc ſit ꝓhibitum in concilio latera nen̄. de quo in dicto. c. ij. hoc ideꝫ proba tur in. c. ij. de prebē. li. vi. Etſi dicatur pa pam nō ſolū poſſe ꝯferre beneficia. ſꝫ eē̄ dare ius ad vacatura. ⁊ vide gloſā. nō tabilē in. c. vbi periculum de elect. li. vi. que dicit papā poſſe de plenitudine po teſtatis reuocare ꝯſtitutōnem tociꝰ con cilij. Et ratio eorū poteſt colligi. ex. c. ſig nificaſti. de elect. vbi dicit̉ ꝙ concilia nō poſſunt prefigere legē romane eccleſie. Et eſt ratio quia ip̄i petro ⁊ per eū om nibus ſucceſſoribꝰ data fuit plena ptās ligādi ⁊ ſoluēdi dicente dn̄o quodcūqꝫ ligaueris ſuper terram ligatū erit et in celis. ⁊ habet̉ etiā originaliter Mathei xvi. ⁊ tranſſumptiue. iiij. q. i. quodcūqꝫ. xxi. diſt. oīno. ⁊.xxx. diſt. ita dn̄s cū ſil̓ibꝰ Et cū diceret qd̓cūqꝫ nihil excipit d̓ ma ⁊ obe. ſolite. l. di. ſi romanorum. ⁊ cū ip̄e nō diſtīxit nec nos eius ptātem debemꝰ diſtinguē. xxx. q. i. ſi dormierit Inno. ī. c. qͣꝫto. de ꝯſue. exponit illa ꝟba dn̄i quod cūqꝫ ligaueris ⁊cͣ. ſcꝫ ꝑ ꝯſtitucōes p̄cep tis eī eius ī oībus obediēdum eſt ī ſpi ritualibus ⁊ in his q̄ ad animā ſpectāt niſi fiāt ꝯtra fidem vel ſpāliter ꝓhibita hīc Inno. ī. c. deuoto dic̄. ꝙ ꝑ illa verba gn̄alia qd̓cūqꝫ ⁊cͣ. ⁊ ꝑ paſce oues meas. Io. vltimo. ⁊ trāſſumptīe ī dicto. c. ſigni ficaſti. recepit Petrus ⁊ eius ſucceſſoēſ ptātē ſuꝑ fidelibus iuxta ꝟbū dn̄icum. vnum erit ouile. ⁊ vnus paſtor. ⁊ alibi quantū ad materiā belliſſime īquit. Ꝙ ſi pͥp aliquid p̄cepit iniuſtū cuꝫ nō hēat ſuperiorē coram qͦ agi poteſt. obediēdū eſt ſibi ſi in ſpiritualibꝰ ⁊ eccleſiaſticis ꝑ ſonis p̄ceptū facit. quia nemini licet de eius factis iudicare niſi mandatum pa pe hereſim contineret vel niſi ex p̄cepto iniuſto p̄ſumeretur vehementer pertur batꝰ ſtatus eccleſie. vel etiā ml̓ta mala futura eēnt. quia tūc peccaret obedien do cū debeat futura mala p̄cauere non iuuare Si aūt p̄cipiat iniuſtum laico qͦ nō eſt iuriſdictōnis ſue. nec ratōe ꝑſone nec cauſe nec alia dicit ſe non vide̓ ſi tn̄ eum excōicet dꝫ excōicationem ſeruare quia cum ī poteſtate pape ſic eccleſia mi litās ad eius mādat: dent ſacramenta miniſtrari nullus contra eius manda tum debꝫ ſe eis immiſcere. quod eſt val de notandum marime ī hoc vltimo dū dicit ꝙ eccleſia militans eſt in poteſtate pape. ⁊ ꝙ etiam reſpectu iniuſti precepti deficit ſuperior ad quem habeat̉ recur ſus. Ad idē aliud pulerū dictum Inno. in. c. cum ad monaſterium de ſtat. regu. vbi diē quoſdam dicere. ⁊ forte nō ma le ſcd̓m eum. quia licet in his que ſunt ꝯtra votum tacitum vel expreſſum. et ī alijs que ſūt contra euangelium non ꝓ ſit pape diſpenſatio niſi ex cauſa fiat et forte intelligendum eſt ſcd̓m eum. ſi diſ penſet in his que ſunt contra generalē ſtatum eccleſie non tamen hoc verum ē in his diſpenſationibus que fiūt cōtra ius poſitum cum ſicut apparet in ſtatu tis. que facta ſūt ſuper ordinibus faci

endis. vel ī triſticijs ip̄oꝝ et ꝙ qͦs nō p̄t hr̄e duas curas. In his enī diſpēſatōi bꝰ ſufficit ſola voluntas pape. etiā fine cauſa ꝓbatur hac rōne. ſicut enī ex ſola voluntate poteſt ꝯſtitucionem relaxare quia eiuſ eſt deſtruere cꝰ eſt condē̓. ⁊ pnͥ ceps nō ligat̉ legibꝰ. l. digna vox. C. de legibꝰ. Hoſti. vero belliſſimū verbuꝫ in quit ī. c. qͣꝫto. de trāſla. videlicet ꝙ dei et pape idē eſt conſiſtoriū. ar. in. c. ij. ⁊. iiij. d̓ tranſla. pre. ⁊. c. romana. de appella. li. vi Ideo bene dici pōt de iur̄ papā qͣſi oīa poſſe. vt deū excepto peccato de pe. diſt ij. caritas ſpe. ī hac materia late loquit̉ in. c. nūc oſtendēdū. ꝟ. lx. ī. ti. de leg. vbi dicit. ꝙ ⁊ pͣp eſt petri ſucceſſor ⁊ vicariꝰ Iheſu Thriſti. vicē non puri hōis. ſꝫ ve ri dei gerēs ī terris. vt ī preall̓. c. ij. ⁊. iij. vnde ⁊ omnia regit ⁊ diſpōit. ⁊ iudicat prout ſibi placet. ix. q. iij. cūcta ꝑ mundū ⁊ in. c. ꝑ principaleꝫ. licet ⁊ quilibet ep̄s ſit quo ad quedā vicarius xp̄i. xxxiij. q. v. c. mulierē. ⁊ de ſacra vnctiōe. c. vno. ꝟ ad exhibendū habet etiā papa plenitu dine poteſtatis ad quā vocatus ē. Alij vero in partē ſolicitudinis ſunt vocati de vſu pal. ad honorē. ⁊ dicto. c. decreto ij. q. vi dummō contra fidē non veniat in omnibuſ. ⁊ per omnia poteſt dicere ⁊ facere quicqͥd placet auferendo eē ius ſuum cui vult. qꝛ nō eſt qui ei dicat cur ita facis. xix. di. in memoriam. nā apud eū eſt pro ratione voluntas. ⁊ quod ei placet legis habet vigorē inſti. de iure na. C ſed qd̓ principi. ⁊ eſt ius tollere ō nino. ⁊ de iure ſupͣ ius diſpenſare. Iem nō habet ſuperiorem de elect. lꝫ et ipſe ſuper omnes eſt. nec poteſt ab aliqͦ iudicari. xxi. di. in nouo. c. cū aūt. ix. q. iij cūc. ꝑ mundū. ⁊. c. nunc vero. ⁊ ſe ij. q. v. audit. ¶ Item hēt celeſte arbitrium. C. de ſū. tri. l. i. Iteꝫ ei iura celeſtis ⁊ ter reſtris imperij a deo conceſſa ſūt. xxi. di c. i hec ſunt dicta ſpe. ī loco p̄allegato. ⁊ per hoc dicit Io. an. in addi. in loco pre alle. ſꝫ nunc oſtendo. ꝙ etiam bn̄ poteſt papa aliquē ſuo iure pͥuare. Dal. vero videtur hoc expreſſe decidere ī l. repeti ta. C. de preci. imꝑ. off. vbi tractāſ de po teſtate pape quo ad ꝓpoſitū inqͥt ꝙ oīa beneficia mūbi obediencialia ⁊ manu alia reſpectu papalis poteſtatis ⁊ ideo poteſt ſecundum eum pro libito poteſta tis tranſferre ep̄m de ſua poteſtate ⁊ a lium ep̄atū. ⁊ ſic tunc procedit prouidē do nō cogit̉ ꝓuiſꝰ trāſire qꝛ p̄ſumit̉ fc̄m eius fauore. aut p̄ſumitur iubendo. et cogitur tranſire. qꝛ preſumit̉ factum fa uore eccleſie allegat. vij. q. i. omnes. Ad ꝓpoſitū predicta reducēdo cū ep̄atū habuit iſte prouiſus ep̄us aucto. pape. vel eius conſtitutione. vt clare colligit̉ ex his que leg. ⁊ no. in. c. i. ⁊. ij. xxij. di. et cxv. diſtī. olim potuit etiam fine cauſa eo priuari per papam. Et idē ⁊ fortius eſt dicendū ꝙͣp nunc eſt ipſius vicarius vt probatur in. c. firmiter. ꝟ. vna eſt. de ſum. tri. ⁊ ī c. nouacius. vij. q. i. ⁊. c. loqͥt̉. et. c. prouidenda. xxiiij. q. i. et in canticis canticorum. vi. c. dicite in perſonaꝫ xp̄i de eccleſia vna eſt columba mea ꝑfecta. et habetur tranſſumptiue in dicto. c. lo quitur et apoſtolus ad epheſeos. iiij. c. vnum corpus vnus ſpiritus vnus do minus. citra rectorem curatum. argu. xiiij. q. i. c. i. Daꝫ tituli beneficiales non ſūt de iure diuino. ſꝫ poſitīo ī dicto. c. i. et xij. di. c. i. et. ij. lxxx. di. in illis. et. cxvi. di. c. i. noͣ. per Inno. et alios. in. c. niſi cū pri dem de renūc. et ī. c. i. de ſimo. et preſup poſito ꝙ iniuſte faceret. tamen eſt ei pa rendum exquo nō eſt contra fidē et dei preceptum quātūcūqꝫ preceptū videat durum et patet ꝑ predicta et patet in. c. memoriam. xij. di. ¶ Tercio pnͥcipaliter probatur per tex. maxime iuncta gloſa in c. a nobis. de deci. vbi pacet ꝙ ſedes apo tolica poteſt aliquē eximere a p̄ſta tione decimaruꝫ. ⁊ tamen dec me debē tur de iure diuino de deci. tua nobis et ibi dicit gloſa cōtra ius naturale diſpē ſare poteſt papa remttēdo decimaſ ali cui ſpecialiter licet non poteſt in totum illud ius decimandi tollere. quia tūc eſ ſet tollere ius diuinuꝫ quod papa tene tur vſqꝫ ad ſanguinem et animā defen ſare. xxv. q. i. ſunt quidam. ¶ Uidemꝰ et an in ſimili ꝙ li et dictum ſit de iure diuino in ore duorum vel trium ⁊cͣ. Ta men papa et imperator ex multis cau ſis querunt qn̄qꝫ maiorē numerū. qn̄qꝫ minorem. de conſue. di iiij. preſul. C. de teſta. ſi vnus. e. l. fi. C. de deci. cum alijſ no. in. c. vniuerſis. de teſtib. Preſuppo ſito ergo. Ꝙ hee prelature competant iſtis de iure diuino tn̄ habito reſpectu

ꝙ non omnes prelatos vult remouē. ſꝫ tantum aliquos debet hoc ſibi ꝯpeterē ⁊ pro hoc videtur glo. expreſſa ī. c. ꝑ pͦ n̄ cipales. x. q. iij. que dic̄ papā poſſe depo nere vnū ep̄m. ſꝫ non omnes. qꝛ ſic vniu̓ ſalem eccleſiam ꝑturbaret. ⁊ nota hanc vltimā rōnem. ¶ Scd̓o videmus papā poſſe in vno ep̄atu ponere duos ep̄os. vt ī. c. nō autem. vij. q. i. vbi hoc fuit ge ſtum ī ꝑſona auguſti. qui non ſucceſſit ſed acceſſit valerio adhuc viuente. nec fuit deputatꝰ ſimplex coadiutor. ſed ve rus ep̄s. vt ibi legitur ⁊ notat̉. ¶ Iteꝫ duos epiſcopatus concedit vni epiſco po. ita vt ſit ep̄s vtriuſqꝫ. vt in. c. relatio xxi. q. i. et ſic poteſt facere cōtra ſtatutuꝫ ⁊ ordinacōnē concilij ⁊ beati petri apl̓i qui p̄cipit vt ſingul̓ ciuitatibus ſingu li. ⁊ nō plures epiſcopi ponerent̉. ⁊ nat rat beatꝰ clemēs in. c. ī illis. lxxx. diſt. et anacletus pͣp ī. c. ſequēti. ⁊ ꝓ aucͣte. bea ti Gregorij in. c. ſingula. lxxxix. diſt. vbi dic ꝙ ſicut decoctio eſt ī humano corꝑe ī alterum membrum alteriuſ fungatur offitō ita noxium ſimulqꝫ turpiſſimū eſt ſi ſingula rei miniſteria ꝑſonis totidem nō fuerant diſtributa ⁊ tn̄ videmª ꝙ pp poteſt facere contrariū. vt in iure p̄alle ergo eodem modo poterit vnum duos vel plures p̄latos pͥuare conſtitutioni bus ꝯtrarijs non ob. iiij. ar. ſic pͣp diſſol uit matrimonium carnali copia non cō ſūmatum vt communiter notatur in. c. ꝯmiſſum de ſpon. ⁊ quandoqꝫ ꝯſūmatū ſaltem inter īfideles et quandocūqꝫ ale̓ coniugum redit ad fidem altero nolen te ſecum habitare fine contumelia crea tionis de diuortio. quāto. inter quos ē verum matrimoniū. ⁊ eis dictum fuit a dn̄o quos deus ꝯiūxit homo non ſeꝑet de conſang. ⁊ affi. de īfidelibus fortiuſ ergo poterit ſoluere matrimonium ſpi ricuale vel quaſi qd̓ eſt int̓ prelatū et ec cleſiaꝫ ſuā. cum ſit iſtud ſpirituale forti us qͣꝫ carnale iuxta noͣ. ꝑ glo. in. c. ij. de tranſla. p̄la. maxime cum lege poſitiua iſtuo fuit ordinatū ⁊ aucͣte pape iſti fu erunt inſtituti. Quinto on̄ditur iſtud matrimonium ſpirituale quod contra hitur inter epiſcopum ⁊ eccleſiam ſuaꝫ ſpiritualē fuit contractum non propter bonū pͥuatū ip̄iꝰ eccl̓ie dat̉ eī ſibi eccl̓ia nō vt p̄ſit ſꝫ vt ꝓſit vt ꝓbat̉ in. c. qͥ ep̄atū ⁊ ī. c. qͥ in ſcpͥturis. ix. q. i. Hīc dr̄ ꝙ p̄lati ſūt ꝓcuratores ⁊ diſpēſatores nō dn̄i vt ī. c. fr̄nitatē de dona. ⁊ vide bonū tex. in c. vidēteſ. xij. q. i. ¶ Huius aūt boni ad mīſtrator pnͥcipal̓ eſt pͥp qui ē vicarius dei ī terris de trāſl. p̄la. c. ij. ⁊. iij. ſi ergo ꝙͣ vult p̄latū remouere nō pōt ſb̓dituſ reluctare cū eo ip̄o redoat ſe ſuſpectum ⁊ remouibilē exqͦ vult ſe īgerere admi niſtratōi inuito dn̄o p̄p. ar. optimū ī. l. q̄ oīa. ff. de ꝓcu. hīc tex. ī. c. ſcpͥture dicit ꝙ debemꝰ toto deſiderio occupacōnes fu gere ⁊ ꝙ locꝰ regimīs deſiderātibus eſt denegādus fugientibꝰ offerendꝰ ¶ Nec mirum ſi non ita facile ſoluitur matrīo niū carnale carnali copula conſūmatū iuxta ea que notant̓ in dicto. c. commiſ ſum licet Io. an. diſputauerit ⁊ nō deter minauerit in regu. actus legitimi. de re gu. iur̄. li. vi. Haꝫ inter vnū et reliquuꝫ ſunt tres differentie quo ad propoſitū Primo matrimoniuꝫ carnale contrahi tur etiā propter bonum priuatum. iutͣ illud dominicum nō eſt bonuꝫ hominē eſſe ſolum faciamus ſibi adiutoriū ſil̓e ſibi geneſis. ij. c. ⁊ apoſtolꝰ dixit vnuſqͥſ qꝫ habeat ſuam propter fornicacōnem euitandam xiij. diſt. nerui. ¶ Item fuit īductū ſeu inſtitutū a deo in par adiſo ⁊ in ſtatu innocētie ⁊ ab ipſo deo recepit vnioneꝫ ⁊ indiſſolubilitatem vt diē tex. in. c. vno. de voto. li. vi. efficiunt̉ eī vna caro. vt in loco p̄alleg. ⁊. c. debitum. de biga. ¶ Itē ⁊ tertio hͦ matrimoniū car nale poſt conſummacōneꝫ tranſit in ſa cramētū indiſſolubile deſignat enī con formitatem que confiſtit in carne inter xp̄m ⁊ eccleſiā vnde dicit ſignatum ē in diſſolubile. quia carnem quam deꝰ ſeml̓ aſſumpſit nunqͣꝫ diuiſit ita ⁊ ip̄m ſignū debet eē īdiſſolubile. ¶ In matrimoīo vero ſpirituali iſta tria non reperiunt̉. Primo enī hoc matrimoniū contrahit̉ propter bonum publicum. ⁊ non priua tuꝫ. ⁊ ſic non mutatur principaliter vti litas priuata non eſt oe quo conquera tur priuatus p̄latura. ¶ Scd̓o nō fuit inſtitutuꝫ a deo ſaltem reſpectu eccleſie ſpūalis de cuius diſſolutōe nūc q̄ritur ſed a lege poſitiua. vt in iuribus. sͣ. all. qua lege papa non eſt alligatus. Ter tio nō trāſit illud ſacramentum indiſſo lubile quemadmodum carnale licꝫ pōt

veſignare caritatem qͣ cōſiſtit int̓ ipſuꝫ deū ⁊ iuſtā animā ſicut dicimꝰ de matri monio ꝯfirmato dicto. c. debitū. Illd̓ ve ro defacili ſoluit̉ ſicut ſignatū. qd̓ diſſol uitur per pactuꝫ iuxta noͣ. ī. c. q propter xxvij. q. ij. Patet hoc ex alio. nā bigamꝰ ī carnali nō poteſt in. c. nuꝑ. de biga. ſe cus in ſpirituali. vt patet de trāſla. p̄la. per totū. ¶ Item nō poteſt qͥs etiā hr̄e ex diſpenſatōe pape duas vxores eodē tempore. qꝛ eſt contra legē diuinā. vt i. c gaudemꝰ de diuor. ſꝫ duas ſpirituales poteſt habere. vt duos ep̄atus. vt ī dē̄o c. relatō. xxi. q. i. ¶ Sexto ⁊ vltīo videt̉ ꝓbari ī. c. ſi gratioſe. de reſcrip. li. vi. ⁊. c. paſce cū glo. ſua. xij. q. i. in quibuſ patet papam vltra alios poſſe concedere ep̄a tum. et inferiora bn̄ficia ad tꝑs. ⁊ vſqꝫ ad beneplacitum ſuum. ⁊ ſub conditio ne. vt in dictis iuribus. ⁊ in. c. vēiens ī fi. de fi. preſ. vnde dicit glo. notabilis in dicto. c. ſi gratioſe. ꝙ in his q̄ papa vult eſt pro ratione volūtas inſti. de iur̄ na. §. ſed ꝙ principi.i. q ij. quā pio. vij. q. i. qͣꝫ uis. lxx. di ſanctoꝝ. lij. di. precepta. ⁊ op tīe ad predicta facit. c. i. de renunc. li. vi. vbi papa qui eſt vicarius dei ⁊ ſpōſus vniuerſalis eccleſie renuciat papatui ſi ne alicuius licentia. qd̓ face̓ nō poſſꝫ. ſi in perſonam ſuam eſſet paratus de iur̄. diuino abſoluere ſe non poteſt. vt no. in c. cū intra. de renunc. ⁊. c. qͣꝫto de iureiu rā. ⁊ ꝑ Io. an. in. c. ſignificaſti. de fo. com pe. ita nec a papatu ſi in ꝑſonam ſuam eſſet. de iure diuino. licet enim pͣptus in ſe ſit de iure diuino non tamen in perſo nam alicuius vltra petruꝫ fuit de iure diuino. ſꝫ ex electōne humana iuxta no. ī dicto. c. vno. de renūc. ideo poteſt renū eiare. quia non eſt ſibi de iure diuino cū ergo pape ſic diſſoluere hoc vinculum etiam a ſe ip̄o. ⁊ nulli dubium ꝙ in ſe ē de iure diuino fortius debet ſoluere vī culum. quod ē inter epiſcopū ⁊ eccleſiā ſuam. cum certum ſit ꝙ non contingat in perſonam alicuius de iure diuino. ſꝫ ex electione humana. vel ex ꝯceſſione ip ſius pape. nec etiam ꝯſtat ꝙ in ſe ſit de iure diuino. imo potius imitatur cōtra rium vt. sͣ. alle. cā breuitatis. Ad ꝯtrari um non arguo. qꝛ ex his q̄ in ſolutioni bꝰ ſb̓ijciā ſatis ꝑs ꝯtraria patebit Ad ſolutionē igitur huius difficilis dubij Iheſia Thriſti redemptoris noſtri. ſur qꝫ glorioſiſſime genitricis Marie patro cinio humiliter inuocato condeſcendē valde vereor ipſius dubij difficultateꝫ cū ptās eccleſie veniāt exponēda ne lin gua tranſeūte ſuper terrā. xxi. Et vt cla riꝰ ad ſolutionē. tā preſentis qͣꝫ aliorum dubiorum inferius premittā. Primo ꝙ ex omnibus fidelibꝰ ꝯſtituit̉ vna eccl̓ia ⁊ vnum corpꝰ miſticū. de cō. diſ. i. c. eccle ſia catholicorum collegio ⁊cͣ. ⁊ huiꝰ cor poris caput eſt verus ſpōſus ⁊ pōtifex ip̄e iheſus xp̄s redēptor noſter papa eſt ip̄iꝰ vicarius. vt ꝓbatur in. c. firmit̓. ꝟ. vna eſt de ſum. tri. ⁊ in. c. nouatius vij. q. i. loquit̉. ⁊. c. pudēda. xxiiij. q. i. ⁊ in cā ticis. cāticoꝝ..i. c. dicit̉ ī perſona chriſti d̓ eccleſia vna eſt colūba mea ꝑfecta ⁊cͣ. et trāſſūptīe habetur in dicto. c. loquitur ⁊ apoſtolus ad epheſeos. iiij. c. vnū corpꝰ vnus ſpiritus vnꝰ dn̄s ⁊cͣ. ⁊ alibi xp̄us aſſiſtens pontifex futuroꝝ bonoruꝫ ⁊cͣ. ⁊ ꝓ hoc vide bonā glo. ī. c. ne yomani. d̓ elect. ī ꝟbo nō conſonā. ¶ Huius autē corporis duo ſunt membra. vt ꝑticula res eccleſie ⁊ ceteri prelati. ⁊ ceteri fide les boni. ¶ Scd̓o p̄mitto ꝙ ſicut vna ē eccleſia. ⁊ vnus ē epūs ep̄oꝝ ml̓toꝝ cō cordia vniuerſitate diffuſꝰ. vt dic̄ tex. in dicto. c. nouatiuſ. ⁊. c. loquit̉. ⁊ dicit vnꝰ ep̄atus. qͣſi vnum caput. ſeu vna cura. ſeu intētio. Ep̄atus enī eſt nomē grecū ⁊ latine interpretatur ſuꝑītendēs. vt ī c. ep̄atuꝫ. viij. q. i. Et aduertes ꝙ lꝫ fuit etiam in veteri teſtamento hoc vocabu lū ep̄atus. vt patet in pſalmo ⁊ ep̄atuꝫ eis accipiet aliter ⁊cͣ. Attamen cum nō habebāt epiſcopatus ita diſtīctos ſicut hodie nec diſtinguebatur hoc nom̄ epiſ copuſ ab hoc nomine preſbit̓ ⁊ ꝓmiſcue omnes ſacerdotes in priſtina eccleſia ī mediate poſt reſurectionem xp̄i appella bantur qn̄qꝫ preſbiteri. quandoqꝫ ep̄i. ⁊ omnes communiter regnabant in eccle ſia dei. ſed poſtmodum cum oriente ſciſ mate. ita vt vnus vellet alteri preferre. dicendo. ego ſum melior te. quia bapti zatus fui a paulo alij dicebāt. quia fui baptizatus a petro ⁊cͣ. fuit ordinatuꝫ ꝑ apoſtolos ⁊ alios ſeniores ꝙ vnꝰ de p̄ſ biteris preponeretur. qui vocaretur e piſcopus cui alij obedirent. ⁊ ſic epiſco patus prout hodie eſt fuit inuentus or

dinatione apoſtolorum. ⁊ alioꝝ ſenioꝝ non aūt iure diuino. ita aꝑte dicit Ihe ronimus ⁊ multipliciter ꝓbat̉ in. c. oli xcv. diſt. ⁊ legimus. xciij. diſt. Un̄ beatꝰ petrus in pͥma epiſtola vocabat ſe p̄ſbi terum. ſic ſcribens p̄ſbiteros. qui in no bis ſunt preter ego comp̄ſbiter ⁊ teſtis paſſionis criſti ⁊cͣ. ⁊ cū in ſinguliſ ciuita tibus ponerentur per apoſtolos epiſco pi ī ⁊ ſingulis ꝓuintijs archiepiſcopi vt plenius habetur. exix. diſt. c. i. ⁊. c. in illiſ lxxx. diſt. tamen adhuc in effectu epiſco patus erat vnus. quia ſubditi nō erāt diſtincti. vnde quos vnus concertabat alius abſoluebat. vt not. in. c. cū cauſā. de proba. ſꝫ poſtea fuerunt diſtīcte dioce ſes prouintie ⁊ ꝑrochie. vt noͣ. ī. c. i. xiij. q. i. ⁊ ſic epiſcopus ſine epiſcopatu ſpeci aliter eſt inutilis quaſi in eccleſia dei re ſpectu admīſtratōnis licet ſit epiſcopus vniuerſalis quo ad eccleſiaꝫ ⁊ dignita tem. vt no. Hoſtiē. in. c. ij. de trāſla. p̄lat. ¶ Tertio pͥmitto. ꝙ chriſtus redēptor noſter non dedit pure ⁊ ſimpliciter petꝰ ſibi poteſtatem ſꝫ petro ⁊ omnibꝰ apoſto lis eorumqꝫ ſucceſſoribus dedit tāqͣꝫ ca piti alijs tanqͣꝫ mēbris hoc probatur ī c. loquitur. xxiiij. q i. ⁊ in. c. in nouo. xxi. di. ⁊ in. c. ita dominus. xix. diſt. In his enim iuribus aperte dicitur ꝙ chriſtus poſt reſurectionē ſuam omnibuſ apoſto lis parem tribuit poteſtatē dum dixit. Io. xx. ſicut pater me miſit. ⁊ ego mitto vos. Accipite ſpiritum ſanctum ⁊cͣ. Un de hoc erāt ceteri apoſtoli ꝙ petrus fu it pari conſortio prediti ⁊ honorꝭ. et po teſtatis. tamē vt vnitatem chriſtus on̄ deret voluit eccleſiam deriuari a petro eum oſtendēdo paſtorem. ⁊ vt clariꝰ hꝫ hec materia prout ex euangelijs colligi poteſt. Aduertendum ꝙ in tranſlatōne huius poteſtatis tā ante reſurectōnem qͣꝫ poſtea varijs verbis vſuꝫ fuit criſtꝰ tam ad petrum qͣꝫ ad oēs apoſtolos ſil̓ Primum eniꝫ ante mortem promiſit pe tro apoſtolatum ⁊ poteſtatem clauiuꝫ du interrogauit diſcipulos quē dicunt homines eē filiū hominis. et eis reſpō dentibus Alij aūt Iohannē baptiſtaꝫ alij aūt heliā vos aūt quē dicitiſ eſſe rn̄ dit petrus ego dico ꝙ tu es criſtꝰ filiꝰ di viui. tūc dixit xp̄s ⁊ ego dico tibi. ꝙ tu es petrus ⁊ ſuꝑ hāc petrā edificabo eē cleſiā meā ⁊ tibi dabo claues regni ce loꝝ ⁊ quo ocunqꝫ ligaueris ⁊cͣ. vt habet̉ mathei. xvi. nō tamē ꝑ hoc dedit ſibi po reſtatē nec fecit eum pnͥcipē. ſed tantuꝫ ꝓmiſit vt patet per illa verb̓a ⁊ tibi da bo ⁊cͣ. Itē patet ꝙ fuerunt prolata ante reſurectionem. vt habet̉ in. c. ꝯſiderādū ⁊. c. fidelior.i. diſt. no. in dicto. c. ī nouo ⁊ dum dixit ſuꝑ hanc petram ⁊cͣ. voluit di cere ꝙ ſuper illo articulo fidei per eum ꝯfeſſato dū dixit. petrus tu es chriſtus filiuſ dei viui. vt noͣ. glo. ī. c. ita diuinis p̄alle. ¶ Scd̓o videtur chriſtum dediſſe adhuc ante mortē poteſtateꝫ omnibus apoſtol̓ vt habet̉ mathei. xix. dum dixit ſi peccauerit in te frater tuꝰ vade ⁊ cor ripe eum inter te et ipſum ſolū. ſi autem non obedierit tibi adhibe vnū vel duoſ teſtes ⁊ immediate ſubiūxit loquendo omnibus apoſtol̓. Amē amen dico vob̓ quodcūqꝫ ligaueritiſ ſuꝑ terrā erit liga tū ⁊ in celis. ⁊ quodcūqꝫ ſolueritis ſuꝑ terram erit ſolutum ⁊ ī cel̓ poſt paſſiōeꝫ eandem poteſtateꝫ recē ſuit dū inflauit in apoſtolos ⁊ dixit accipite ſpiritu ſan ctum ⁊ quorū remiſeritis peccata remit tuntur eis ⁊cͣ. vt habetur Io. xx. ſꝫ petro poſtmodū dixit. paſce oues meas. ⁊ cō ſtituit eum pn̄cipem aliorum. vt habet̉ Io. vltimo. c. ⁊ tranſſumpt: ue habetur in. c. ſignificaſti. de electi. demum in aſſū ptione dedit omnibus exercitium dum dixit ite et predicate euangelium omni creature ⁊cͣ. vt mathei vltimo. c. ⁊ Marci c. fi. in penthecoſtes vero ꝑ miſſionē ſpi ritus ſancti oīa p̄miſſa confirmauit liqͥ de ergo patet ex p̄miſſis. ꝙ non ſoli pa pe fuit data poteſtaſ. ſed omnibꝰ apoſto lis tanqͣꝫ membriſ pape non tanquā ca piti nec moueatur quiſpiā ad dicenduꝫ qd̓ alij apoſtoli habuerunt poteſtatem ſolum reſpectu ordinis. et non iuriſdi ctionis. ſed Petrus habuit ſolum reſpe ctu iuriſdictōnis. quia dico ꝙ imo etiā reſpectu ordinis hoc clare intelligitur in illis verbis mathei. xviij. naꝫ voluit vt reclamatio fieret apud eccleſiam. Et īmediate ſubiūxit quodcunque ligaue ritis ſuper cerram ⁊cͣ. ¶ Item patet in. c. nōua. de peniten et remiſſione. vbi dicit textus. ꝙ chriſtꝰ dedit claues regi ni celorum omnibus apoſtolis. ⁊ idem ibi Iohā and̓. ad idem facit. c. firmiter

ī. ꝟ. vna ē in fine. vbi colligit̉ ꝙ criſtus dedit claues regni celoꝝ apoſtol̓ ⁊ eoꝝ ſucceſſoribus. ⁊ ſucceſſores fuerūt oēs ſacerdotes rite ordinati. vt ibi colligit̉ ⁊ notat̉. licet ex cōſtitucōe eccleſie ep̄i. q etiam ſūt preſbiteri habeant iuriſdictōꝫ ⁊ ceteri ſacerdotes repreſentent apoſto los quo ad miniſtrationem ſanctoꝝ vt nōt. glo. ī. c. videtis. xij. q. i. ¶ Unde cla riꝰ dicēdo pōt dici ꝙ poteſtas data ī ꝑ ſonaꝫ petri ⁊ apoſtoloꝝ fuit data eccl̓ie alias illis mortuis nō potuiſſꝫ illā ptā tem eccleſia exercere. quod ē abſurdum cum nō ſit veriſimile ꝙ deus voluiſſꝫ ec cleſiā ſuā dimittere ſine paſtore pꝰ mor tem petri. vt dicit Inno. ī. c. ad apoſtoli ce d̓ re iu. li. vi. in fine. ⁊ ꝓ hͦ ē tex. Augu ſtini ī. c. quodcunqꝫ. xxiiij. q i. vbi dicit. ꝙ qͣndo petrus recepit claues eccleſiā ſanctaꝫ ſignauit. ⁊ ꝙ hec poteſtas ſit in eccleſia. ſꝫ in pͣp tanqͣꝫ ī capite. Ultra il lud quod colligitur ex. c. ſupͣ allegato adduco primo actuum. xv. c. ibi enī dici tur ꝙ cum eſſꝫ antiochie cōtentio an cō uerſi deberent circuncidi. fuit miſſū ad apoſtolos ⁊ diſcipulos ſeu preſbiteros qui erāt in iheruſalē ⁊ ibi conuenerunt apoſtoli ⁊ ſeniores vt viderent ⁊ decer nerēt ſuper illa queſtōe. et dicitur ꝙ in illa ꝯgregatōe petrus fuit locutꝰ tanqͣꝫ vnus ex apoſtolis poſtea vocatuſ fuit Iacobꝰ ⁊ fuit vſꝰ qnͥto indice ⁊ placuit apoſtolis ⁊ ſenioribus. vt nō fieret cir cunciſio. ⁊ ſcripſerunt epiſtolam ad an tiochiam ſub hac prefatione. Apoſtoli ⁊ ſeniores fratres ⁊cͣ. placuit nobis col lectis in vnum colligere viros ⁊ cetera viſum eſt enī ſpiritui ſancto. ⁊ nob̓ nihil vltra onus nobis imponere. Et ſic ad uerte ꝙ cōſultacio hec que non erat or dinis nec fori penitencialiſ. non fuit fa cta ad petrum tantum ſed ad apoſtoloſ ⁊ ſacerdotes quos ipſi ordinauerunt ⁊ deliberatio et reſponſio fuit facta in cō muni nec petrus fuit pre ceteris nomi natus. Si enim ipſe ſolus habuiſſꝫ po teſtatem non acceptiſſet illoſ in ꝯmuni qͥ omnes erāt repleti ſpiritu ſancto. quī imo eodem capitulo dicitur ꝙ paulꝰ po ſtea deambulās ſyriam ⁊ ficiliam preci piebat cuſtodire precepta apoſtolorum ⁊ ſeniorum. Unde nota verbum prece pta quod ſapit iuriſdictionem conten cioſam et pondero ꝙ non ſolum māda bat ſeruari precepta apoſtolorum. ſed etiam ſeniorum ⁊ aliorū preſbiterorum vt colligitur ex verbis preallegatis cō ſulatus dum fuit miſſus ad apoſtolos ⁊ preſbiteros. ¶ Item vt habetur actu um. xvi. cuꝫ paulus ⁊ thimotheus per tranſiſſent ciuitates tradebant eis cū ſtodire que erant decreta ꝙ ſapit iuriſ dictionem contentioſam iuxta nota. ī. c. fi. de tem ordi. ⁊ in. c. ij. de iud̓. ⁊. iiij. di.§. hic ⁊ſi legibus ī fine. Inſuper legitur a ctuum viceſimo ꝙ paulus vocabat ma iores natu. epheſeorum ⁊ int̓ cetera dir it attendite vobis ⁊ vniuerſo grege in quo vos ſpiritꝰ ſāctꝰ poſuit epiſcopos regere eccleſiā dei quā adqͥſiuit ſāguine ſuo. ¶ Itē criſtꝰ hͦ aperte deſignauit dū dixit. tu es petrus. ⁊ ſuꝑ hanc petra in edificabo eccleſiā meaꝫ. ⁊ porte inferi n̄ p̄ualebūt a du̓ſꝰ eā id eſt eccleſiā ⁊ ſic a ꝑtiſſime īnuit ꝙ poteſtas ſit ī eccl̓ia. ad idē qd̓ habet̉ ī euāgelio Mathei dū dix it diſcipulis. amē amē dico vob̓. ꝙ vos qͥ ſecuti eſtis me ſedebitis ſuꝑ ſedē duo decim iudicātes duodecī tribꝰ iſrahel. Iudicabit ergo iheſus ī fine ſcl̓i cū om nibꝰ apoſtolis ſic dicēdo ī hac eccl̓ia mi litante. vt ip̄i ⁊ epiſcopi eoꝝ ſucceſſores habeant iuriſdictōnē cum pͣp licet pͣp fit loco dei pͥn̄cipalis. Hinc textꝰ ī clemen tina. ſi qͥs ſuadēte de penis dicit ꝙ epiſ copi dicūtur ſanctiſſimi criſti legati pnͥ cipales fratres exiſtunt ſunt fratres et coepiſcopi pape columne comprobātur eccleſie. que ſunt verba notīda ad idē c. mulierem alias mulier. xcxiij. q. v. vbi epiſcopus dicitur dei vicarius. ſcilicet in parte. et idem dicendum in ſacerdote vt ibi notat gloſa. et probatur in capi tulo. ij. inter de. peniten. diſtincti. ij. et di cto. c. vna. ⁊ pro hoc vide pulcra verba ſeuerij ad Eugenium papaꝫ que refert Archidiaconus in. c. non. decet. xij. di ſtinctione. qui ait. Conſideres autem omnium ſanctarum romanam eccleſiā cui aucͣtor depreſſe eccleſiarum matrem etiam non dominam te vero non domi num epiſcopoꝝ eſſe. Sed viri. nec ex ip ſis porro flerem diligentium deum ⁊ ꝑ ticipes timentium eum. et vide ibi laci us. ⁊ quod ipſe notat in capitulo. non liceat pape. xij. q. ſecūba ¶ Ex quibus

verbis colligitur. ꝙ nedū apl̓i ſꝫ etiā fu erunt ⁊ ſunt prelati per ſpiritū ſanctum probati etiā ⁊ alio modo. Nā ſi apoſto li non accepiſſēt poteſtatem pro ſe ⁊ ſuc ceſſoribus etiā reſpectu iuriſdictōniſ cō tentioſe quomodo poſſēt in cauſa fidei iudicare papam. qd̓ tn̄ poſſunt ꝑ. c. ſi pͥp xl. diſt. ⁊ no. ard̓. ī. c. ī fidei fauorē d̓ her. li. vi. cū a ih̓u xp̄o non receperūt ptātem niſi per illa verba gn̓alia. ¶ Concludo ergo ꝙ in ꝑſona Petri ⁊ alia fuit data ptās toti eccl̓ie tanqͣꝫ corꝑi ⁊ pape tāqͣꝫ huius corporis capiti. ⁊ ꝙ proprie oēs ſacerdotes erāt ſucceſſores apoſtoloꝝ ſꝫ propter ſciſmatatollenda fuit ordīa tum. vt nō omnes ſacerdotes haberēt poteſtatem clauium ſaltē in iuriſdictio nalibus. ſed aliqui eligendi ius. ex eis qui appellarentur epiſcopi. ſed ſacerdo tibus reliquis adhuc fuit dimiſſa ptāſ reſpectu ſacrorum adminiſtrandoꝝ. vt in. c. vidētes. ⁊ colligitur aperte ex dēiſ pauli. sͣ. allegatis. hoc vt puto conſide rās beatꝰ Gregoriꝰ cū hūilitate reſplen oēs qn̄ reprehēdit patriarchā alexādri num qͥ in prefacōe epiſtole quā miſerat ad eū appellauit eū vniuerſalē papā di cēs ꝙ illa verba vnitatē inflāt. caritatē vulnerāt. cū ꝑ hoc detrahitur alijs p̄la tis. nā ſi papa eſſet vniu̓ſal̓. alij ꝓ nihilo eēnt. qd̓ nō eſt dicendū. ⁊ de hoc ē textꝰ pulcherrimꝰ ī. c. ecce. xcviij. diſt. ⁊ propt̓ hāc poteſtatis vnionē poſt reſurectōnē criſti apoſtoli de nouo elegerūt petrum in principē eoꝝ ⁊ eccleſie dando hāc for mā cūctis ſucceſſoribus. vt dicit tex. ī. c. ſacroſācta in fine. xij. diſt. ⁊ criſti apoſto li ⁊ auctoritatē receperūt a petro p̄dicā vi. vt īnuit textus ⁊ clarius Hug. ī pre allegato. c. cū mēbra corporis ſeu ipſuꝫ corpus moueri ſine diſpoſicōne capitis His tanqͣꝫ ꝓ fūdamēto p̄miſſis venio nūc ad ſolutōnē huius pn̄cipalis que ſtionis quā ampliādo facio tria mem bra. Aut enī ſubeſt cauſa remouendi p̄ latos ⁊ hoc ꝯſtat. Aut enim nulla ē cā rationabilis. ⁊ hoc eſt certum. Aut du bitatur de exiſtentia cauſe quia ꝙͣp eos ſimpliciter remouit. Primo caſu dico ꝙ papa etiam ſolus poteſt remouere quē cunqꝫ prelatum ſiue cauſa oriatur a pri uando. quia deliquit ſiue oriatur ex bo no publico. quia non poteſt ille profice re plebi pro primo facit. c. ij. de tranſ. pre lato. ⁊. ix. q. iij. cuncta per mundum per ſcd̓m quod legitur ⁊ notatur in. c. niſi d̓ renunc. debet tamen illi remoto hͦ ſcd̓o caſu ſaltē ex honeſtate dare bonuꝫ cābi um. vt dicit Inno. ī dicto. c. niſi cum ipſe papa ſit caput totiꝰ eccleſie ex diſpoſicō ne pnͥcipaliter diuina. vt in. e. nouo. ⁊ ī c. ſacroſancta p̄allega. ⁊ in euāgelio. sͣ. recitato ponit pro ſalute cotiꝰ corporis Unde criſtus ī euangelio. Palma que non facit bonum fructum excidetur ⁊. ⁊ Iudas ꝓpt̓ ſuas iniqͥtates fuit expul ſꝰ. ⁊ aliꝰ ſcꝫ Mathias fuit poſitꝰ ī locum ſuū actuū. iiij. quinimo ⁊ hac ptāte am pliſſima quā a criſto recepit poteſt ſoluſ etiā ſine ꝯcilio deponere ex cauſa īpera torem. licet reqͥſierat concilium in depo ſicōne frederici vt elare legit̉ in. c. apl̓ice de re iudi. li. vi. Nam ſolus regem fran cie tanquam inutilem depoſuit. vt ī. c. alius. xv. q. vi. ⁊ ex quibꝰ cauſis poteſt deponi imperator ſeu rex. vide bonam gloſam in. c. ſed et papa. xl. diſtī. ⁊ dicto c. alius. ⁊ plenius per Hoſti. ⁊ Io. an. in dicto. c. ad apoſtolice. et per hoc etiaꝫ puto ꝙ ſolus papa poteſt etiaꝫ depone re cardinalem ex cauſa. ita vt non ſit ne ceſſe conuocare concilium etſi conuoca tur non eſt neceſſe ꝙ conciliuꝫ deponat ſed ipſe papa vt ſenſit Inno. ⁊ glo. in. e. ex geſtis. de cle. nō refi. licet aliud ſenſe rit in cardinalibus hoſti. ibi ſꝫ primum plus placet ⁊ hodie probatur aperte in c. c. vnico de ſciſma. li. vi. concilium. ta men collegij cardinalium in huiuſmōi arduis requirendum eſt. Eſt enī quafi ī poſſeſſione. vt ardua non explicentur ſine concilio collegij. vt no. Io. mo. in. c. ſuper eo de her. lib. vi. et ꝙ illa poſſeſſio p̄t de iure defēdi ī dicto tex. valde ſingu lari ī. c. ꝑ venerabilē qͥ fi. ſūt leg. ī. ꝟ. iu ribꝰ ⁊cͣ. ꝑ quē tex. p̄t rōcinari maxime ex auctoritate diuina q̄ ibi īducit̉ ꝙ eē ceſ ſāte oī pactōne dēt collegiū cardinaliū ī arduis ꝑ papā reqͥri. ⁊ ꝑ illū tex. p̄t ſu ſtineri vna ſingl̓arꝭ. opi. lau. quā recitat ard̓. ī. c. ſūt qͥdā. xxv. q. i. vbi dic̄ ꝙ gn̓alē lege̓ ſcꝫ de vl̓i ſtatu eccl̓e ꝯdere non pōt tp fine cardinalibꝰ ſꝫ ꝑticulari ſic. ar. xi. di. catholica. ſꝫ tu tene mēti illud. c. ꝑ ve nerabilē. qꝛ non ſolet ad p̄dicta allega̓i ¶ An aut p̄termiſſo concilio cardīaliū

veniēt geſta ꝑ ſolū papā reuocanda vi de qd̓ dixi in. c. ex geſtis de cle. nō reſi. in lec. p̄dicta etiā dico glo. non ſimpliciter verū dixiſſe in. c. anaſtaſius xix. di. q̄ di cit papā artari ad requirenduꝫ ꝯſiliuꝫ vbi de fide agit̉ et tūc ſinodꝰ eſt maior apa ꝙ ego ſimpliciter nō fateor qꝛ ex p̄ſſe videt̉ tex. ī. c. maiores de baptiſ. vbi patet ꝙ queſtiōes maiores maxīe fidei dn̄t inferri ad ſedem petri et ſic ad papā vnd̓ noͣ. tex. xiiij. q. i. et hec fides vbi pa tet ꝙ ſolus papa pōt corrigere errores circa fidē. ¶ Itē in nulla ꝑte noui teſta mēti legit̉ qd̓ ꝯſilium papa nō errante ſit ſupra papā in cā fidei vel ꝙ ꝯſiliū ne ceſſario ſit vocādū fateor tn̄ vbi dubiū eſſet maximū etiaꝫ vbi papa dubitaret tūc dꝫ ꝯuocare ꝯſilium qꝛ tota eccleſia errare nō poteſt. ¶ Preterea cū in ꝑſōa petri errauit xp̄s vt eſt glo. ſingula in. c. arrepta xiiij. q. i. et noͣ. in. c. maiores ⁊ in hoc caſu dubio facta fuit conuocatio ī iheruſaleꝫ ſuper circunciſione fienda a duuꝫ xv. nec per hoc minuitur poteſtaſ pape quia ipſius poteſtas includitur ī conſilio qꝛ vt. sͣ. dixi tota ptās eſt apud eccleſia ſed papa ē caput tocius corpo ris et per eum explicat̉ nomē eccl̓ie iu xta illd̓ dominicū dic eccleſie ⁊cͣ mathei xviij. ad. c. anaſtaſius ꝙ videt̉ ꝯtrariuꝫ dico ꝙ dꝫ intelligi qn̄ papa vellꝫ aliqͥd ſtatuere ꝯtra iam ſtatuta ꝑ ꝯſilium ī cā fidei. nam doctrina illius achacij fuit dānata xxiiij. q. i. c. i. hoc enim caſu qn̄ papa vellet ſtatuere in cā fidei ꝯtra ſta tuta per conſilium p̄ſumitur errare qꝛ ipſe poſſet hereticus eſſe ⁊ inſufficiens vt in c. ſi papa. xl. di. ⁊ in. c. i. de renunti. li. vi. ſed tota eccl̓ia nō ⁊ hoc caſu pōt ī telligi ꝙ ſinodus eſt maior papa alias ſecus dico etiam vnum quod videbit̉ magis nouum ꝙ ſi papa etiam in fc̄is fidei mouetur melioribus rationibus etiam quam conferunt ſtandū eſſet dif finitioni pape. nam conſilium poteſt er rare ſicut errauit quando diſpoſuit vt inter raptam ⁊ raptorem non poſſet cō ſiſtere matrimonium ⁊ tamen papa di xit contrarium motus melioribus rō nibꝰ ⁊ auctoritatibꝰ ⁊ dictū eius fuit p̄ latū diſpoſitioni tocius cōſilij ⁊.xxxvi. q. ij. c. tota iuncto. c. placuit ibi glo. ⁊ vi de gl. meliorē ⁊ Archi. ī. c. i. xx. diſ. in ꝟ. il lorum nec obſtat ſi dicatur ꝙ tota eccle ſia nō pōt errare cum criſtꝰ ꝓ eius fide orauerit vt ſupͣ dixi dieo enī ꝙ ꝯſilium generale licet repreſentet totā eccleſiaꝫ nō tn̄ eſt tota eccleſia. nā fides conẜua tur ſicut accidit poſt paſſionē criſti que remanſit apud beatā ꝟginē vt cōiter di cūt theologi et cū iam criſtus orauea̓t vt nō deficeret fideſ ante paſſionē ſꝫ vt dixi nō defecit exquo ꝯſeruat̉ in vno qͥ cunqꝫ ſit ille ⁊ hac forte ratione dixit gl in. c. qͣꝫuiſ xi. di. ꝑ illū tex. ꝙ vbicūqꝫ ſūt boni ibi eſt romana eccleſia nā eccleſia romana nullam debet habere maculaꝫ vel rugam ¶ Ex quo concludo ꝙ pa pa ſolus tanqͣꝫ caput poteſt exercere ō nimodā iuriſdictiōem ex poteſtate cau ſa rationabili nec eſt opus ꝯuocare cō filium pro conſenſu habēdo Alij vero f̄lati nō exercēt fine diſpoſitione capitꝭ. ſcilicꝫ pape habent enī poteſtatē a deo ſꝫ ī illa ſubmiſit pape tanqͣꝫ capiti ⁊ for te ad hoc deſignandū Petro dixit mul ta ſeperatim ſed alijs apoſtolis locutꝰ eſt ꝯiunctim ⁊ generaliter vnd̓ petro di rit tu es petrus et ſuꝑ hanc petrā ⁊cͣ. Eidemqꝫ dixit paſce oues meas ⁊ non ſemel ſed ter ⁊ pro ſua fide ſpecialiter o rauit patrē vt nō deficiat fides tua et tu ꝯuerſus ꝯfirma fratres tuos. ¶ Iteꝫ ꝯſidera ꝙ in ſingulari dixit criſtus fiat vnū ouile ⁊ vnus paſtor et ſic vnuꝫ vo luit eſſe paſtorem ⁊ non plures ſꝫ hanc poteſtatem paſcendi contulit petro du dixit paſce oues meas ⁊ ſic fecit euꝫ pa ſtorē nō plures loco ſui ipſe enī erat ⁊ ē verus paſtor ⁊ pontifex et de ip̄o dixit ego ſū paſtor bonus alij namqꝫ apoſto li fuerūt coadiuuāteſ ⁊ cooperantes ⁊ iō recte dicit̉ ꝙ papa fuit aſſūptus ī ple nitudine poteſtatis alij in ꝑtem o. c. ſo licitudīs ⁊. c. ad honorē de aucͣt. ⁊ vſu. pal. allega. ¶ Uenio ad ſcd̓m caſū qn̄ iſtos ſine cā rōnabili ⁊ h̓ ꝯſtat ⁊ credo ꝙ remotio illa nō valeat ſi papa ſuſtinē dꝰ ſimilia attentans pͥº ad hͦ īduco tex. aꝑtū in. c. ſic̄ alteriꝰ vij. q. i. vbi dr̄ ꝙ quē admodū vxor carnal̓ viro viuēte n̄ p̄t ab alio diſponi ⁊ diſpēſari ita nec ſpon ſa ep̄i q̄ ē eccl̓ia cū ſit ei alligata nō pōt illo viuēte ab alio diſpoī ſeu diſpēſari fine ip̄iꝰ volūtate ⁊ ꝯſenſu alias adulte rabit̉ ⁊ poſt pauca ſubijcit ſi āt volupta

tis cā ad aliā ecēiam fuit īuitatꝰ poterit non per ſe ſꝫ romane ſedis trāſferre ⁊ ſic romana auctoritas valet vbi ſubē cau ſa diſſoluendi. Secūdo induco aliū bo nū tex. in. c. quanto de trāſlat. prela. vbi dicit̉ ꝙ matrimoniū ſpirituale ꝯſiſtens inter ep̄m ⁊ eccleſiā neceſſitate vel vtili tate illud diſſoluit non puri hoīs ſꝫ ve re dei vices gerēs vnde pōdero verbū neceſſitate vel vtilitate ⁊cͣ. ad ideꝫ. c. ij. e ti. ī vtroqꝫ enī dicit̉ illā diſſolutionē de us p̄ſumēdus ē reſeruaſſe ſuo iudicio ſicut ibi reſeruauit diſſolutionē ꝯiugi carnalis et obligationē et vinculū de auctoritate in eccleſia nō poteſt papa fi ne cauſa diſſoluere. xxxiii. q. iiii. c. fi. 1s qui. ſicut ī ſimili dicimuſ de iuramento et voto ⁊ alijs que ſunt d̓ iure diuino ⁊ ſine cauſa a papa remitti nō poſſūt iux ta noͣ. in. c. quanto. de iur̄ iuran. et per Inno. in. c. cum inter. P. de renunc. naꝫ diſſoluere tale vīculū ex ſola volūtate eſſet cōtra diſpoſitionē et doctrinā et or dinationē apoſtolicā ⁊ ſāctorū cōſilioꝝ et alioꝝ auctoritatē romanoꝝ pōtificū et que cōtra rationē iuris naturalis ⁊ ciuilis. eſſet enī cōtra diſpoſitionē diui nā quia xp̄s in perſonas apoſtolorum miſit ep̄os et oēs ſacerdotes ad preſtā dū ⁊ ſacramēta miniſtrāda qͣre ſine cau ſa exquo ſemel ſūt vocati nō debēt re uocari que ſpiritu d̓i loquūt̉ nō ſūt ſub lege vt ī. c. cū ex iniuncto de here. et ī. c. licet. de regū. et. c. ij. xix. q. ij. dignior ē eī lex priuata que ſcilicꝫ fūdat̉ ī cordibus hominū ꝑ ſpiritūſanctū qͣꝫ lex publica que edit̓ ꝑ papā xp̄s eī dei lex eſt et ne mo pōt ſpirituiſācto r̄ſiſtere vt dicit tex in d. c. due ⁊ ſi dices ꝙ iſti fuer̄t vocati a papa ⁊ non a deo Reſpondeo ꝙ ymo a deo nā ordinatiōe ſuperior mittit ma num et deus inuiſibiliter adminiſtrat gratiā ⁊ dat poteſtatē.i. q. ij. multi. et. c. dictū. et facit. c. cū deputati de iudi. ibi gratia diuina vocati ⁊cͣ. nec deꝰ voluit remouere Iudā ab apoſtolatū quē ſe mel vocauerat licꝫ ſubeēt cauſa exquo illa nō erat alijs nota vt ī. c. ſi ſacerdos in. fi. de. offi. or. ymo eū miſit ad p̄dican dum ſic̄ alios mathe. xviii. ⁊ expreſſius per tex. ī d. c. xp̄us.i. q. i. nec apoſtoli ſub rogaſſēt aliu n̄ ille ſe ſuſpendiſſꝫ actuuꝫ ij. et qͣꝫqͣꝫ iſte adminiſtratiōes ſpeciales ſint de iure poſitiuo vt ī. c. i. xxij. di. tn̄ di co ꝙ ſuccedūt loco adminiſtratioīs ge neralis ad quā criſtus vocauit oēs ſa cerdotes vnde debent eē loco illiꝰ ſic̄ de baptiſmo dicimus ꝙ ſuccedit loco circū ciſionis de baptiſ. maiores et qd̓ ī ſimi li habetur ī. c. eccleſia. vt lite pen. et per Inno. in. c. ex ratione. de appel. et ꝙ hoc ſit verū patet quia dicimꝰ deū reẜuaſſe ſibi diſſolutioneꝫ huius cōiugij vt ī iu ribus preallega. qd̓ nō eſſꝫ ſi ꝓrſus eſſet de iure humano ⁊ ideꝫ per omnia dico in alijs ſacerdotibꝰ reſpectu adminiſtra tionis ſacramētorū per ſupͣdicta ⁊ con tra ius diuinū papa ſine cauſa venire nō pōt vt in. d. c. ſūt qͥdaꝫ. ⁊ ꝑ Innoc. ī c. que ī eccleſiarū. de conſti. pro ſacerdo tibus vero vide bonū tex. ī. c. ſic̄ in vna xxi. q. ij. vbi dicit̉ ꝙ etiā īter preſbiteruꝫ. et eccleſiā ſuā ꝯtrahit̉ matrimoniū ſpiri tuale qͥa exquo ſemel ē collata vni non debet dari alteri vl̓ pluribꝰ ſimul qͥa de bet eſſe vxor nō ſocia ⁊ dic ꝙ licꝫ nō ſit ita ſtrictū matrimoniū ſic̄ inter ep̄m et eccleſiā ſuā et ip̄e ſolꝰ ī ſignū matrīonij portat ānulū iuxta noͣ. ī. c. clerici de vi ta ⁊ ho. cleri. tn̄ largo modo īter inferio res ⁊ eccleſiā ꝯtrahit̉ matrīoniū vt ī. d̓ c. ſic̄ de elect. ne ꝓ defcū vbi ꝑ mortē ab batis etiā dicit̉ videri viduata eccleſia Item p̄ſbiteri īferiores ec̄ alio reſpectu ſūt electi iur̄ diuino cuꝫ ip̄e dn̄s vltimo duodeciꝫ apl̓os deſignauit diſcipulos et miſit eos ad p̄dicādū vt luce. x. ⁊ trāſ ſumptīe ꝑ gratiā in§. i. xx. di. quorum vicē ⁊ formā gerūt preſbiteri īferiores hodie ī eccleſia dei vt dicit tex. gratia p̄ alle. et clarius in. c. ī nono. xxi. di. ī fi. et licet tex. ibi dicat ꝙ apl̓i elegerūt illos debꝫ ītelligi ꝙ mīſterialiter ſꝫ deꝰ elegit auctoritate vt ꝓbat̉ ī euangelio p̄all̓ ⁊ noͣ. ꝑ glo. ⁊ doc. ⁊ ſic eadē ratio ē ī eis ⁊ ex ſolo capite pōt tal̓ r̄motio facta viti ari dixi etiā ꝙ ē cōtra ordīationē apl̓o rū. nā apl̓i ordinauerūt vt ep̄i ⁊ alij p̄ſ biteri ponerēt̉ ī eccl̓ijs ⁊ eſſēt ꝑpetuig papa ſn̄ ratōnabili cauſa nō debꝫ poſſe face̓ ꝯtrariū cū hͦ ꝯcͣnat ſtatū vniuerſal̓ eccl̓ie nā ſi poſſꝫ r̄mouere vnū ſic eciā a lios ⁊ plurīos ⁊ alterar̄t̉ ſtatꝰ ecc̄aſticꝰ vt ꝓbat̉ ī. c. veīt. xi. q. i. vbi diē tex. ī fi. ſi ſua vnicuiqꝫ ep̄oꝝ iurꝭ. dcō nō ẜuet̉ qͥd alid̓ agit̉ nͥ vt ꝑitoſ ꝑ qͦs ecc̄aſtic̉ ordo

cuſtodiri debuit confundat̉ ⁊ ꝯtra or dinationē apoſtoloꝝ papa venire non pōt tex. ē aꝑtus in d. c. ſūt quidā. xxx. ꝙ i. ¶ Qd̓ aūt apo ſtoli hoc ordinauerūt pꝫ i. c. i. lxxxxviiij. di. ⁊. c. ī ill̓. lx. ⁊. c. vidē tes. xij. q. i. et actuū. iiij dr̄ ꝙ paulꝰ ⁊ bar nabas ꝯſtituerūt eē in ciuitate p̄ſt̓ ros ꝑ ſingl̓as eccleſias ⁊ apl̓uſ ad Corinth̓ vij. in vna vocatiōe qua vocatꝰ eſt ma net ⁊ tranſumptiue xxi. q. i. c. i ¶ Tercō vixi hec eſſe ꝯtra auctoritatē concilij et hoc aperte apparet in c. ſicut. xxi. q. ij. ⁊ ī c. inuentū. xvi. q. vij. vbi fuit diffinituꝫ in concilio quod nō niſi pro graui cul pa ab eccleſia ſua amouendus ſit quiſ ꝯtra vera concilia ⁊ ſtatū vniuerſal̓ ec cleſie papa diſpenſare ſine cā nō poteſt vt legit̉ ⁊ noͣ. in. c. que ad perpetuā. ⁊. c. contra. xxv. q. i. Nam auctoritas Petri manet vbi remanet ratio vt noͣ. dic̄ tex in. c. contra ea. cā. ⁊ qd̓ ibi dic̄ tex. ꝙ cō tra ſtatuta patrum concedere vel mu tare nec huiuſmodi quid ē ſedis poteſt auctoritas. hinc Auguſtinꝰ cū acceſſiſ ſet cū Ualerio ep̄us ordinatus ſum⁊ ſedi cū illo qd̓ in concilio vicino fuiſſet phibitum neſciebat nec ip̄e ſciebat. Dixi quarto ꝙ eſt contra auctoritateꝫ romanoꝝ pontificū hoc claꝝ eſt nā di xit tex. Gregorij. lxxvi. di. ſatis ꝑuerſū. ⁊ contra eccleſiaſticā ꝓbat eſſe cenſurā vt fruſtra quondā voluptatibꝰ ſuis cō modis quis priuet̉. ⁊cͣ. ⁊ in. c p̄cepta. lv di. vbi dicit ꝙ beneficia debent eē ꝑpe tua ⁊ nō debet eis quis priuari etiāſi ſit impotens ad ſeruiendū ⁊ latius ha bet̉ in ti. de cle. egro. ⁊ in. c. vno. de cap. mona. li. vi nec papa debet poſſe tl̓e ſtā tutū eccleſie alterare. tu qꝛ ꝯcernit vni uerſalē ſtatū eccl̓ie vt ad placitū p̄lati nō remoueat̉ tū qꝛ decoloraret̉ ſtatus eccleſiaſticus. nā alias videt̉ ad libitū rectores remoueri tenentes eccl̓ias nec de facili inuenirentur qͥ vellent milita re vt noͣ. dicit tex. de cle. egro. ⁊ vbicūqꝫ contingit eccleſie decoloratio papa im mutare nō poteſt aliquid vt in c. ⁊ſi il la. iij. q. vij. noͣ. Archi. in dicto. c. ſunt qͥ dam. ⁊ facit qd̓ nō. nbbas in cnullus de ſen. ex. vbi dicit ꝙ papa ſine ꝯcilio n̄ pōt tollere canonē in. d. c. ſiqͥs ſuadēte xvi. q. iiij. ⁊ facit illud. c. nulli vbi legit̉ ⁊ noͣ. ꝙ papa nō pōt ſine cā diſpenſare vt ī pune quis cōicet cū excōicato ꝯtra voctrinā apoſto.i. ita enī que ſunt fun data ſuꝑ doctrina fidei ⁊ boniſ moribꝰ ⁊ ad decore̓ eccleſie nō debent relaxari ſine cā. nā tūc papa nō diceret̉ queſ pal cere ſicut ei iniunctuꝫ fuit ſꝫ diſperdere ⁊ necare ⁊ eccleſiā deprimere ⁊ deterio rare ⁊ ſic potius ꝯuinceret̉ errare qͣm legē dare arg. c. i. xl. di. ⁊ d. c. ſunt qͥdam ⁊. c. que ad perpetuā. ⁊. c. contra ¶ Qn̄ to dixi quod eſt ꝯtra rōꝫ naturalē ⁊ ci uilem. ex qͦ enī ſemel placuit nō dꝫ āpli us diſplicere. xxxij. q. v. horrēdus. et in reg. qd̓ ſemel placuit. d̓ re. iu. li. vi. et ſic ī ꝯtrahendo hoc matrimoniū reqͥritur ꝯſenſus ꝑficiendi a pͥncipio vt in. c. cuꝫ inter canonicos. de elec. ⁊ de p̄ben. in. c ſi tibi abſenti. li. vi. ita et fortiꝰ debꝫ reqͥ ri in diſſoluendo vt ibi. nil enī tā natu rale vt vnūqd̓qꝫ vinculū diſſoluat̉ eo dem mō q̄ ligatū fuit de re iud̓i c. i. et ī .l. nil tā naͣle. ff. de reg. iurꝭ. et. l. i. et. ij. T qn̄ licet ab emp. diſ. ¶ Itē etiā ſcd̓m le ges ciuiles nō licꝫ hr̄e filios tēporaleſ .l. ſi cui. alias ſi tuū ff. de adop. et id qd̓ nobiſ adqͥſitū eſt ſine noſtro facto a no bis euelli nō pōt in. l. id̓ qd̓ noſtrū. ff. d̓ re. iurꝭ. et. c. ab eo. de elec. li. vi. vbi ſoluꝫ dicit ꝙ papa pōt ꝯcedere bn̄ficia vacā tia vel ex plenitudine ptātis dare ius ad vacatura nō aūt dicit ꝙ de facto p̄t aliquē pͥuare. ¶ Sexto et vltimo ꝑ au ctoritatē glo. x. di. c. i. Et Archi. ibi vbi ꝯcludit̉ papā nō poſſe ceſſāte legitima cā diuidere ep̄atu in duos ſine ꝯſenſu ep̄i. ꝑ. c. militis. xvi. q. i. ⁊ ꝯtra id qd̓ ſen tit B. an. in. c. qd̓ ob gr̄aꝫ. de regu. iurꝭ. li. vi. ī mercu in illa q̄ſtione. nūquid p̄t papa aliquē p̄latū trāſferre inuituꝫ et videt̉ ꝯcludere ꝙ nō cā n̄ exiſtēte et for te ob hoc papa nllexāder vltimª ſtatu it in ꝯcilio ꝓximo vt nullus ep̄s tranſ ferret̉ inuitus ad p̄dicta facit optīe. c. ꝯquerente. de reſti. ſpo. li. vi. vbi dicit ꝙ nō decet honeſtatē ſuꝑioris ſine mani feſta et rationabili cā ſpoliare aliquem ſuis bn̄ficijs. cū teneat̉ illis paterna ꝓ uiſione ꝯſulere. facit. c. cū ſcd̓ꝫ apl̓m. iū cta gl. in. c. i. xij. diſ. q̄ dicit papā non de bere ius vnius eccleſie ſine cauſa alte̓i dare. ¶ Uenio ad terciū membꝝ ſcilꝫ qn̄ dubitat̉ an ſubſit cauſa et multa ī hoc pn̄t allegari ſꝫ nō infiſtā ꝓpter pro

lixitatē euitandaꝫ ſed ꝙ pͥmi rebeat ſa ciunt nō. per legiſtas in. l. fi. C. ſi cōtra ius vel vti. pub. et in. l. preſcriptione. C de p̄ci. impe. of. vbi coīter volunt cauſā p̄ſumi ī principe etiāſi agat in hijs que cōpetūt alicui de iure gen. et ec̄ ī hijs q̄ ſūt de iure diuino ſi illo reperit̉ aliquid diſpenſatū et nō. per aliquos in. d. c. q̄ in eccleſiarū Ego vero diſtīguo ſic ꝙ a papa diſpoſuit ꝑturbando vniuerſaleꝫ ſtatum eccleſie rōne apparente et nō eſt ſuſtinendū. vnde nō preſumet̉ tūc iuſti cie cā ꝓ hoc facit no. dictuꝫ. Inno. in. c. quanto de conſuetu. vbi dicit papā nō eſſe ſuſtinendū. ſi ſine magna cā et alijs nota īmutaret vniuerſalē ſtatū eccleſie vtputa ſi vellet auferre ep̄is poteſtateꝫ criſmandi vel baptiſandi ſcd̓m eū. Ide dicerē in caū propoſito ſi vellet depone re omnes ep̄os vel maximā ml̓titudinē et ſic iudicio meo poſſet intelligi et ſal ua̓i glo. in c. per prīcipē. ix. q. iii. que dic̄ papā nō poſſe deponere omnes ep̄os ſꝫ vnū ſicut in ꝟ. p̄ſumāt̓. cum nō ſit ī om nibus vel ī magna multitudine ꝓpter grauitatē preiudicij ar. op. ī cle. paſtora lis de re iudi. nā et Paulus ſolꝰ rep̄he vit Petrū cuꝫ videret̉ deuiare a reguſ et doctrinis coībus euitādo ⁊ iudaizā do ī moribus vt in. c. Paulus. ij. q. vij et orignaliter habet̉ ad galat. ij. c. vbi diē ꝙ paulus reſiſtit Petro in faciē eo ꝙ reprehenſibilis erat multo gͦ forciꝰ hoc poterit tota eccleſia et hͦ faciet etiā ex generali poteſtate ſibi tradita a dn̄o vt ſupͣ dixi. vt ſi caput dolꝫ ⁊ errat debꝫ totū corpus r̄ſiſtere quia nō ē tūc bonꝰ pater familias. vnde Ieromimꝰ. cxxxx. di. legimus. orbis ē maior vrbe ⁊ ſi dice remꝰ cōtrariū poſſꝫ papa dicere ſeu ad ducere ad ꝯfuſionē totā eccleſiā ꝙ nō ē dice̓dū cū deus orauerit pro ea vt ſupͣ dixi In alijs vero particularibꝰ vbi nō ꝑturbat̉ vniuerſalis ſtatꝰ eccl̓ie ⁊ fides nō violat̉. p̄ſumēdū ē pro eo ꝙ non mo ueat̉ fine cā rationabili. ꝓ hͦ. c. cū a nob̓ ī. fi. de teſti. ⁊ cle. litteris de ꝓbatio vbi bonus tex. cū glo. ⁊ ſic ſalua dicta legiſ tarū inſtar enī ſacrilegij habꝫ diſputar̄ de iudicio pͥncipū. xvij. q. iiii.§. qͥ auteꝫ ⁊ in. l. ij. C. de cri. ſacri. ⁊ maxīe dicēduꝫ eſt hͦ ī papa quē xp̄s ⁊ Petrus a̓ ſāctū inueniunt a̓ ſanctuꝫ faciūt. c. i. xl. di. ⁊ē Dunc reſtat reſpondere ad cōtraria ad que breuitatis cauſa figillatiꝫ nō reſpō deo maxīe quia ſi quis bn̄ p̄dicta libra uerit cōtraria. recipiūt limitationeꝫ per ea que dixi in ſolutione. Dam fatendū ꝙ papa pōt ex cā diſpenſare quandoqꝫ circa ius diuinū diſpoſitionē concilij et vniuerſalē ſtatū eccleſie ⁊ auctoritatem ſūmorū pōtificū ſed vbi omnino ceſſat cauſa nō pōt vt plene liquet ex p̄dictis et ad. c. de renūc. li. vi. dic ꝙ papa renūti auit ex cā nam fine cauſa peccaret ꝑ ea que habent̓ ī. c. niſi cū pridē de renuc. et per ea q̄ noͣ. in. d. c. Et aduerte circa hoc coniugiū ſpirituale. cōtrahit̉ enī primo coniugiū cū eccleſia vniuerſali cuꝫ vni cus ſit ī ſe ep̄atus vt p̄dixi et dicit̉ con trahi eo ip̄o conſecrato tūc eniꝫ impri mit̉ ei caracter ꝙ ꝑ nullū qͣꝫ ꝑ deū dele ri pōt ⁊ remanet poſt morteꝫ vt legit̉ et no. ī. c. ij. xxxij. q. vij. ⁊ hͦ ē illd̓ ꝯiugiū ſpi ricuale qd̓ forciꝰ ē qͣꝫ carnale cuꝫ illd̓ diſ ſoluat̉ morte ī. c. penl̓. ⁊ vlti. de ſec̓. nup. et pleniꝰ d̓ hͦ ꝑ Hoſti. ī. c. īter corporalia de trāſla. prela. qui ſic ītellexit prīcipiū illius. c. Secūdo contrahit̉ matrīoniū ſpirituale ſcilicet īter ep̄ꝫ et illā eccleſiā particulare cui preficit̓. et hͦ cōiugiū nō eſt ita forte. tamē nō poteſt abſolui ab homīe ad inſtar carnalis vt. in. d. c. ij ſꝫ per papā ex cā pōt diſſolui. ſine cā̓ vero non quia ſalteꝫ deſignat cōiunctionem que conſiſtit ī ſpiritu inter ip̄m ⁊ fidelē animaꝫ vnde quemadmoduꝫ inter ip̄ꝫ ⁊ fidelē aīaꝫ ſignatū. n̄ diſſoluit̉ ſine cā ita nec ſignū nō obſtat dē̄ꝫ. ſpec. ꝓcedit eniꝫ vbi nō decolorat̉ ſtatus eccl̓ie vni uerſalis nec ledit̉ duce̓ vel induce̓ ordi natio dei vt ipſemet Spec. voluit eo. ti ſub. ℟ca de diſpen.§. nunc breuiter cir ca. fi. vbi poſuit caſus plurimos ī qͥbꝰ diſpenſare non pōt et maxime in ꝟſ. xū et ſe. vbi tenet inter cetera ꝙ diſpenſatō pape non valet contra euangelica vel vniuerſalē ſtatū eccleſie vel contra ea q̄ ſancti patres diffiniuerūt bn̄ ꝑ. c. ſi illa i. q. vii. et xxv. q. i. que ad perpetuam. et e. contra et. xv. di. c. ij. cum ſi. ſic etiam li mitandū eſt dictuꝫ Bal. maxime cū ip̄e nihil boni allegat Et. c. omniſ. loquit̉ ī tranſlatōe fiēda ex cauſa. c. ſi gracioſe nō loquit̉ niſi matrimoniū eēt ꝯtractū inter p̄latum et eccleſiā ſed qn̄ diſpenſa

tio fit ad tēpus propter vtil̓itatem ꝑſo narū ꝙ papa ex cauſa facere pōt arg. c de iniuſta. de p̄be̓. ⁊ hoc ſufficiat quo ad pͥmā queſtionē ⁊ nō miret̉ quiſpiaꝫ de ꝓlixitate adhibita in hac prima q̄ ſtione qꝛ non paꝝ eſt attingere et expli care fundamentū poteſtatis totius vt ita dixerim eccleſie et qꝛ ex ſuꝑius dc̄iſ faciliuſ infert̉ ad deciſionē aliaꝝ q̄ſtio num in quibꝰ breuitatē cū hac ꝓlixita te cōpenſabo. ⁊cͣ. ¶ In ſecūda q̄ſtiōe ar guit̓ pͥmo ꝙ p̄fata appellatio nō debue rit ꝑ ꝯfiliū admitti. appellatio eſt ꝓprie de minori iudice ad maioreꝫ ꝓuocatio iij. q. vij. anterioꝝ. adeo ꝙ etiāſi ꝑ erro rem appellat̉ ad minorē iudicē nō valꝫ in aliqͦ appellatio vt ī. l. i. ff. de appel. ſed ꝯciliū nō eſt ſupra papā imo ꝯc iliu re ci pit auctoritatē a papa vt in. c. ſignifica ſti. in fi. de elec. ⁊. xxi. di. qͣꝫuiſ patuit cla rius ex multis ſupra in pͥmo dubio de ductis. appellatio talis nō erat admit tenda. ¶ Secūdo videt̉ de hͦ ꝙ tex. ex p̄ſſus in. c. cuncta ꝑ mundū. ix. q. iij. vbi dicit̉ ꝙ a qͣlibet ꝑte mundi ad ſedē apo ſtolicā appellari pōt. ab illa autē nulli ē appellare ꝑmiſſum. ⁊ qꝛ nulla p̄ceden te ſynodo habet facultatē ſoluendi qͦs ſynodus vnqͣꝫ dānauerat ⁊ damnandi quos oportuit nulla ſynodo exiſtente. vt ē ille tex. valde no. ⁊ facit ꝓ his que dixi in p̄cedenti dubio vt ſolus papa ſi ne concilio pōt ex cā deponere etiā Im peratorē ſꝫ papa̓ iudicare nemo pōt ad idē. c. nemo. ⁊. c. alioꝝ. ⁊. c. pͥncipale. ea. cau. 7. q. ¶ Ex qͥbꝰ iuribꝰ colligit̉ ꝙ a toto clero ⁊ populo iudicari nō pōt. Tercō ꝓbat̉ ꝑ arg. a maiori cū enī. nec ab imꝑatorr ſeculari. nec a ſnīa p̄fecti p̄ torio appellari pōt vt. l. i. ff. a qui. ap. nō licet. ⁊. l. vna. C. de ſen. prefec. pre. multo fortius nec a papa appellat̉ ⁊ cū ipſius ptās eſt lōge maior imperiali vt in. c. ſo lite. de maͣ ⁊ obe. ⁊ in. c. duo ſunt. lxxxxi vi. di. ¶ Quarto fortiſſime facit qꝛ pa pa eſt dei vicarius in terris in. c. ij. ⁊. iij. de trāſla. p̄la. Sibi enī in perſona petri dictū fuit paſce oues meas ⁊ quodcū qꝫ ⁊cͣ. de elec. ſignificaſti. ⁊ xxiiij. q. i. et. c. loquit̉. ergo eū omnibus vice dei ipſe preſit a nemine excepto deo corrigi ⁊ re p̄hendi pōt vt in dicto. c. alioꝝ. ⁊ ī. c. ne mō. ⁊. c. cūcta. appellatio eniꝫ p̄ſupponit maioritatē quandā in eo ad quē appel lat̉ vt. sͣ. dixi adeo ꝙ de vicario ep̄i ad ep̄ꝫ appellari nō pōt cū ſit idē tribunal. ⁊ eadē iuriſdictio nec ꝯſuetudo in ꝯtra rium valet tāqꝫ ſubſtātie rei repugnās vt le. ⁊ noͣ. ī. c. ij. de ꝯſue. li. vi. Sꝫ maio ritas ꝯtra papā nunqͣꝫ fuit tradita cō cilio cū nullū verbū fuit apoſtolis dēꝫ iuriſdictionis ſeu poteſtatis collatum qͣꝫ fuerit dictū ipſi Petro. imo multa ſo li Petro fuerūt dc̄a vt plene dixi. sͣ. ī pͥº dubio ꝑ q̄ ipſimet apoſtoli qui erāt ſpi ritu dei pleni ad maiorē ꝯfirmationem hͦ ip̄m voluerūt ſꝫ ꝙ ip̄e Petrꝰ loco dei oībus p̄eſſet xxi. diſt. ſacro ſancta. ergo hec appellatio nullo iure ſeu iuriſ colo re fūdari pōt. ¶ Quinto ⁊ vltimo vr̄ ꝓ bari in. c. per venerabilē. qͥ fi. ſint leg. v̓. rōnibꝰ. vbi ex lege diuina ꝓbat tex. ꝙ in oī dubio recurrendū eſt ad ſedē apo ſtolicā ⁊ ipſius diffinitioni ⁊ mandato loco dei obtemperandū ex oībus. nō et go licet ꝯſilio de ipſius diffinitiōe iudi care cū facta ꝯcilij ſūt ꝑ ip̄m papā corri genda ⁊ approbanda vt ibi ⁊ in d. c. cū cta ꝑ mundū. Ridiculū eiꝫ eēt dicere ꝙ ſtatuta ꝯcilij pn̄t tolli per papā vt noͣ. ī c. vbi periculū. de electi. li. vi ⁊ in. c. ſigni ficaſti. eo. ti. ⁊ a papa non pōt appellari ad ꝯciliū ſi enī ꝯciliū eſſet ſupra papaꝫ nō poſſent ꝑ eū illiꝰ ſtatuta violari vt ī cle. ne romani. de elec. qd̓ tn̄ eſt falſū vt sͣ. dixi. Ipſe enī papa: uꝑiorē in hoc ſe culo n̄ recognoſcit vt ī. c. ꝑ venerabilē. p̄alle. pꝰ pͥn. ⁊ in. c. licꝫ. de elec. ī fi. vbi di cit̉ ꝙ ad ſuꝑiorē in fc̄o pape nō pōt hr̄i recurſus ⁊ ē ille bo. tex. in maͣ appellati onis. Et facit. e. ſignificaſti. eo. ti. ¶ In ꝯtrariū ꝙ appellatio debuerit admitti pͥmo ꝯciliū generale eſt maioris aucͣtꝭ. qͣꝫ ſit ſolus papa ergo a papa ad illud Et appellari ꝯſequētia pꝫ ex ſe ⁊ ī ra me lius corroborat̉ an̄cedēs. ꝓbat̉ ī ꝯcilio gn̓ali nō ſolū ītereſt papa ſꝫ oēs prelati orbis vt ī. c. i. ⁊. ij. ⁊. iij. ⁊. c. multi. xvij. di et rep̄ſentat̉ ꝑ hͦ ꝯciliū tota eccleſia vni uerſalis vt pꝫ act. xv. fac̄. c. ſicut. ī fi. xv. di. c. eccl̓ia. de cōſe. di. i. ſꝫ nulli dubium qn̄ tota eccleſia ſit iuncta cū capite ſuo maioris aucͣtis ſit qͣꝫ ſolꝰ papa. nā vt. ꝯͣ ī pͥmo dubio dixi ptās fuit tradita toti eccleſie ſed per papā exercet̉ tanqͣꝫ ꝑ ca put eccleſie. xxiiij. q. i. et in. c. ita dominꝰ

xix. di. pleniſſme dixi ibi ſupra hīc eſt ꝙ maioris auctoritatis eſt cōſtitutio to cius concilij qͣꝫ tocius pape vt colligit̉ ex. c. i. xx. di et ibi per Archi. Iteꝫ papa ſolus pōt errare ⁊ eſſe hereticus xl. di. fi papa ⁊ inſufficiens ad regimen eccleſie vt in. c. i. de renūc. li. vi. ſꝫ tota eccleſia er rare nō pōt vt legit̉ et noͣ. in. c. arrepta oe baptiſ. hinc etiā eſt qd̓ ardua n̄ ſolet papa explicare ſine pn̄tia concilij vt le git̓ ⁊ nō. ī. c. ad apl̓ice de re iudic̄. li. vi et ꝓ hoc in. c. ex geſtis de cle. nō reſi. ꝯſequē tia ſatis corroborat̉ ꝑ optimū ſimile ar chiep̄s ē maior ep̄is ſue prouīcie adeo ꝙ ſuper eis habet ordinariaꝫ iuriſdicti onē vt ī. c. paſtoralis de offi. or. vi. q. iij ſcitote. nihilominꝰ d̓ illo archiep̄o appel lat̉ ad conciliū ꝓuinciale cui intereſt ar chiep̄s tanqͣꝫ caput vt noͣ. ſcd̓m vnū in tellectū in. c. multis noͣ. glo. in. c. a colla tione d̓ p̄ben. li. vi ⁊ ii. q. vii oīs oppreſſꝰ Item de ordine et p̄ſide appellat̉ ad pre fidē. ff. qn̄ appel. ſit. l. i.§. ſolent et de ep̄o et capitulo appellat̉ ad ip̄m archepiſco pum vt in d. c. a collatione ſic dicendū ī ꝓpoſito vt a papa poſſit appellari ad cō ciliū cui interē papa vt caput Secūdo adduco. c. veniā et. c. ſentenciaꝫ. xxxv. q ix. et maxīe iuncto c. ex litteris d̓ ī ītegr reſti. vbi dicit̉ ꝙ ſētētia romani pōtifi cis pōt ī melius ꝯmutari qn̄ iuſticia pͥ uilegiata nō ē ſꝫ reformatio ipſius non pōt melius referri qm̄ ad totā eccleſiaꝫ nō interē eciā ipſe papa nā ⁊ ſolꝰ. Pau lus reſtitit ip̄i Petro in faciē ⁊ ip̄m repͥ hendit cū ex facto ſuo ſeq̄ret̉ ſcandalū ī eccleſia dei ij. q. vij. paulus petrū rep̄he dit vt lacius legit̉ ad galathas ⁊c̄ et tamē petrus pͥmo comedebat cū gētibꝰ et diſcernebat cibos ab eis ſic̄ faciebāt iudei demū ſuꝑueniētibus ibi qͥbuſdā iudeis timens eorū ſcādalū ſubtraxit ſe a gentibꝰ ⁊ diſcernebat ab eis cibos ſic̄ faciebāt iudei ⁊ ſic īdiſtīcte cogebat ꝑ exeplū ſuū alios iudeizare ꝙ videns Paulꝰ eū rep̄hēdit ⁊ ſibi reſtitit ī facieꝫ fortiꝰ hoc poterit facere tota eccl̓ia ali as ſolus papa poſſꝫ deducere eccl̓ ā ad ꝯfuſionē maximā ꝙ nō ē dicēdū ad idē ij. q. vij Itē cū Balaā azina rep̄hendit Dalaā ꝓphetā et ꝑ azinā deſignat̉ ſub ditus ꝑ ꝓphetā Dalaaꝫ p̄latus ibi ad denotandū ꝙ cū p̄latus cogit ſubditū ad malū poteſt ab eo rep̄hendi Tertio facit quod colligit̉. xvij. di. vbi dicit ꝙ ꝯ ciliorū venerandorū auctoritas ſingu larē ī eccleſijs ſedis apoſtolice addidit poteſtatē ⁊ dicit ibi ꝙ papa pnͥcipaliter habuit poteſtatē a deo. xxi. di. qͣmuis et xxij. di. omnes ſecūdario vero a cōcilijs ergo conciliū eſt maioris auctoritatis qͦꝫ ꝙͣ alias n̄ potuiſſet dare auctoritatē pape cuꝫ nemo dat ꝙ nō habet.i. q. vii. dub̓tū de iure patro. c. ꝙ autē Quarto videmꝰ ꝙ ī arduis ⁊ ꝯcernētibus ſtatū tocius eccleſie ⁊ in cauſa fidei recurrit̉ ad conciliū vt legit̉ ⁊ noͣ. anaſtaſiˢ. xix. di et in. c. ſicut xv. di. et patet actuū. xv. cuꝫ enī fuit in pͥmitiua eccl̓ia dubitatū an cōuerſi ad fidem deberent circūcidi miſſū fuit non ſolū ad Petrū ſꝫ ad totā eccleſiam q̄ erat iheroſolimis nec legit̉ ꝙ Petrus p̄ſtiterit maiorē auctoritatē ſed omnes cōmuni cōſenſu ſtatuerūt ꝙ nō fieret circūciſio ⁊ ſic ꝯmuni noīe fa cta fuit reſponſio vt legit̉ vbi sͣ ⁊ pleni us ibi dixi ſuꝑ pͥmo dubio engo eū opꝰ erat recurrebat̉ ad conciliū etiā inter il los qui erāt ſpūſancto pleni et ſatis iu formati de potentia pape et eccl̓ie ergo potuit hͦ caſu noſtro appellari ad conci liū vt videat̉ an ep̄i ſint ſola volūtate pape remouibiles qd̓ dubiū ſatis ē ar duū cū ipſi dicant̉ legati criſti īferiores pape ⁊ colūne eccl̓ie vt i d. ele. i. d̓ penis ⁊ ſūt loco apl̓oꝝ vt in. c. videntes xij. q i. et in. c. in nouo. xxi. di. ⁊ ī. c legibus. lx xxxiij. et ſūt vicarij dei ſaltē ī parte. xxx iij. q. v. mulierē nō obſtat ſi dicat̉ quod ſpeciale ē in cauſa fidei vt ī ea ſit cōcili um ſupra papā ſicut noͣ. glo. in. d. c. ſic̄ ⁊ in. c. anaſtaſius et in. c. ſi papa. xl. di. qͥa hec ſpecialitas nō probat̉ iure diuino vnde emanauerat poteſtas pape et ec cleſie nō enī legit̉ ꝙ ī cauſa fidei deꝰ de dit maiorē poteſtatē ꝯcilio ſeu eccl̓ie qͣꝫ in alijs caſibus vel qͣꝫ pape criſtꝰ enī in tranſlatiōe fuit vſus ꝟbis generalibꝰ et pleniſſīe dixi sͣ. ī pͥmo dubio cū ergo eccleſia vſa ſit hac poteſtate in cā fidei etiā sͣ papā gͦ ⁊ in oībus alijs arduis vt papa cū cōcilio vniuerſali errare nō poteſt quia qͥ pōt maius ergo ⁊ minuſ conceſſum videt̉ vt dicit tex in. c. ex ꝑte el. ii. de deci. ſi enī conciliū rep̄ſentat to tam eccleſiā vt dicā in tertio dubio diſ

ponā in cauſa fidei etiā ſupra papa vt in. c. ſi papa. p̄all̓. et. ij. q. iiij.§. Item cuꝫ balaam. ꝟ. item ſi maius. et qd̓ ibi noͣ. Archi. in. c. in fidei fauorē. de here. libº vi. et Hoſti. quē ſequi videt̉ Io. an. in. c. ꝓpoſuit. de ꝯceſſi. p̄ben. et in. c. ꝑ venera bilē. qui fi. ſint le. ergo poteſtatē iſtā re cipit a deo. alias nō poſſet iudicare. iu xta illud euangelicū poteſtatē non ha beres in me vllaꝫ niſi data eſſet tibi de ſuper vt legit̉ et noͣ. in c. nimis. de iure iuran. et. xxi. di. inferior. de ma. et obe. nec obſtat ſi dicat̉ ꝙ ī cauſa fidei iudi cent qꝛ tota eccleſia errare nō poteſt cū deus ꝓ ea orauit vt legit̉ ī. c. ī aures. de baptiſ. et glo. ī. c. arrepta. xxiiij. q. i. qꝛ vt dixi ī dubio pͥmo etiā concilium poſſet errare nec per hoc deficit fides cū pōt ꝯſiſtere in ꝑſona vniuſ vetule q̄ nunqͣꝫ inter fuit ꝯcilio ſicut accidit in ꝑ ſona beate virginis poſt paſſionē xp̄i. apoſtoli enī ⁊ alij credenteſ defecerunt ante reſurrectionē. licet eiſdē dedit po teſtatē clauiū. vt in. c. officij. de peni. et remiſ. vnde apl̓us aucͣtem habens ī ec cleſia. ſcribēs ad corinth̓. ſic in epl̓a ſcri pſit. neſcimꝰ qm̄ angelos iudicabimuſ quanto magis ſcelera. ⁊ dicit angelos eſſe ſacerdotes qui ꝓpter excellentiam ordinis in numero angeloꝝ cōputant̉ vt. xxvi. di.§. ecce. ver. hinc eſt mathias ⁊ tranſumptiue hr̄ in. c. per venerabilē ꝟ. pauluſ. qui fi. ſint le. ⁊ qͣꝫqͣꝫ Hoſti. ibi intelligat deū de papa ⁊ cardinalibuſ hͦ ego nō credo cū tꝑe apoſtoli nō eēnt adhuc cardinales. ſꝫ potiꝰ videt̉ de to ta eccleſia vt ſatis colligit̉ mens ſua. Ad. xv. ꝓpe mediū vbi dr̄ ꝙ paulꝰ voca bat maiores natu eccl̓ie epheſine ⁊ int̓ cetera dixit. attēdite nobis ⁊ vniuerſo gregi in quo nos ſpūs ſanctus poſuit ep̄oſ regere eccleſiā dei quā papa adqͥſi uit ſanguine ſuo. ⁊cͣ. ⁊ ſic videt̉ ꝙ regi men eccleſie nō ſit in ſolo papa ſꝫ in oī bus p̄latis ⁊ ꝓ hoc bonꝰ tex. in. c. bone lxxxxviiij. di. vbi in alia cauſa qͣm fidei conciliū diſcutiebat peragenda ⁊ diffi niuit papa aūt locutus fuit ibi tanqͣꝫ vnꝰ de ꝯcilio. ad idē facit. c. i. de ſpōſa. ⁊ c. oſius. de electi. ⁊ in. c. aduerſus. pꝰ pͥn de īmu. eccle. i. q. vij ꝯuentibꝰ. ⁊. c. Adri anus. lxiij. di. ¶ Iltimo videtur de hͦ caſus. in. c. legimꝰ. lxxxxiij. di. vbi dicit Hīeronimꝰ ꝙ totus orbis eſt maioris aucͣtis qͣꝫ ſola vrbs rōna. ex quo gl. ibi colligit ar. ꝙ ſtatutū ꝯcilij p̄iudicat ſta tuto pape ſi ꝯtradicāt adinnicē. Cum ergo conſiliū ſit maioris aucͣtis qͣꝫ ſolꝰ papa ergo ab eo ad ꝯciliū appella̓i pōt ij. q. vij. anteriorū. ¶ Ad ſolutionē xp̄i ⁊ eius matris p̄cipue p̄ſidio humiliter inuocato. ꝯdeſcendēs arbitror ſic dicen dum. qd̓ aut papa ꝯſentit ꝙ appellatio recipiat̉ ⁊ examinet̉ in ꝯcilio enī debet admitti nā cū pͥnceps nō pōt ſuā ſentē ciam etiā nō mixtā reuocare vt in. c. ve niam. ⁊ in. c. ſnīaꝫ..xxxv. q. ix. ⁊ de in īte. reſti. cū ex litteris. ⁊. c. cū olim. de re iud̓ ⁊ de do. ⁊ ꝯtu cū olim. fortius pōt con ſentire vt in concilio examinetur vt ip̄e eſt intereſt ⁊ multuꝫ bene facit. c. nos ſi incōpetenter. ij. q. vij. ⁊ ꝑ illū tex. ſeu eiꝰ rationē deberꝫ papa velle vbi dicit pa pa ꝙ ſi incōpetēter aliquid egit ⁊ in ſb̓ ditis ſuis nō obſeruauerit etiā iudicō imꝑatoris paratus eſt illud emēdare reddēs rationē nā ſi nos qui aliena de bemus corrigere peccata peiora cōmit timus ſꝫ nō veritatis diſcipuli ſꝫ quid dolentes dicimus erimus p̄ ceteris et roꝝ magiſtri ⁊cͣ. ¶ Si ergo ex humilita te papa ibi voluit ſe ſb̓ijcere imꝑatoriſ iudicio fortiꝰ dꝫ velle pati vt factū ſuū diſcutiat̉ per ꝯciliū. nā vt. sͣ. dixi. ⁊ īpe rator dicit nō erubeſcimꝰ ſi quid meliꝰ hoꝝ q̄ pͥus ipſi diximꝰ inueniamꝰ ꝯpetē tem pͥoribꝰ imponere correctiōeꝫ ne ab alijs corrigi expectemꝰ. in aucͣ. de nup. circa pͥn. col̓ iiij. facit qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. in. c. qͣlit̓ ⁊ qn̄. el. i. d̓ accu. ⁊ ꝑ iura p̄dicta p̄t admitti appellatio de papa male infor mato ad eundē bene informatū. nā in papa nō debemꝰ iudicare ẜᵐ leges hu manas cū eis nō aſt ingat̉ vt in. c. ꝓpo ſuit de ꝯceſ p̄bē. ⁊. c. īnotuit. et. c. ſignifi caſti. e. ti. ſꝫ ẜm rōeꝫ naturalē et diuinā hꝫ qͥs ſuuꝫ errorē corrigere imo dꝫ eſſe magne ſapīe. xxij. qōe. iiij. c. magne. ⁊. c. nos ſi. ⁊ vr̄ eē n̄ papa male agit. vn̄ al tera ꝑſona cenſet̉ cū poſtea bn̄ ē iudex ſi nō ē iuſticia ī eo de ꝟ. ſig. forus. nā et ip̄e deus ſuā ſnīaꝫ qn̄qꝫ īmutat pecca tor̄ ſuo comitāte mores vt legit̉ ⁊ nō in. c. incōmutabilis. xxij. q. iiij. vn̄ dicit̉ diſce mutare mores quia venit mutā ſnīaꝫ ſuā vt ibi noͣ. ita papa debet fore

cius reuocare ꝙ male fecit exquo repe rit cām aliter habere fateor tn̄ ꝙ iſta n̄ eſt ꝓprie appellatio de quo iura faciunt mentionē cū per ea nō ſuſpendat̉ ſentē tia cuꝫ nec cauſa d̓uoluit̉ ad ſuperiorē quod ē ꝓpriū appellationis ſꝫ eſt appella tio generaliter ſumpto vocabulo appel lat̉ enī. l. prouocae̓. ip̄e papa ut diligen tius examīet negociū ſicut dicimus de appellatione extraiudiciali ꝙ eſt q̄dā ꝓ uocatio ad cāꝫ de appe. cū ſit romana ⁊ obtinet vim cuiuſdā ſupplicatioīs arg. auten. q̄ ſupplicatio. C. de p̄ci. impe. offe et facit bene ī ſimili. c. paſtoralis. de ap pel. vbi dicit̉ ꝙ ſi papa īhibuit appella tione ī aliquo negocio nihilominus fi appellat̉ debet ſuperior īſtantiā reuoca re vel ī appellatione deuoluere cauſaꝫ licet nō ſuſpēdet̉ a iudice a qͦ vel ī queꝫ Fateor tamē ꝙ papa nō cogit̉ tale ap pellationē admittere vt ī iure ⁊ rōnibꝰ p̄alle. ⁊ maxīe in d. c. veniā ⁊.c. ſentētiā et. c. ex litteris cū ſi. Aut papa cōtradic̄ ꝙ ſupͣdicta appellatio admittit̉ ī cōcilio et tūc eſt dubiū ſed vt late habeamꝰ mā teriā ampliādo termīos dico ꝙ qͣdam ſūt in qͥbus papa habet plenitudinem poteſtatis vt in hijs que ſūt iuris poſi tiui nec decolorat ſtatus eccleſie et ī ill nō debet admitti appellatio qꝛ nemo in illis poteſt ſibi dicere. cur ita facis cum ipſi fuerit data a xp̄o plena ptās diſpō nendi etſi male diſponit ve anime ſue vt ī. c. aliorū et in. c. nemo. ix. q. iij. et. xix di. in memoriā. ⁊ ī his ītelligo iura que dicūt qd̓ a papa appellari nō pōt vt ī. c. cuncta per mūdū. ea. eau. et. q. quod ſic loquit̉ ſi bene ponderet̉. ī fine ſui maxīe quedam ſūt que papa attētare nō pōt et ī illis poterit quādoqꝫ admitti appel latio et de his caſibus. vide per Specū in ti. de legato ſub ℟ca de ſpon.§. nunc breuiter. ꝟ. hoc autē ſūt vſus ad fi. q̄ ſī gulariter ꝓſequi lōgū eſſet Sed ponaꝫ tres caſus ī qͥbus credo appellationeꝫ admittēdā etiā inuito papa Primꝰ euꝫ p̄cepit aliqͥd cōtra fidē In hac enim eā cōciliū ē ſupͣ papā ⁊ licite recedet̉ a pa pa xxiiij. q. i. achaciꝰ. xix. di. c. anaſtaſiꝰ ⁊ o.§. Itē ſciſmaticꝰ cū fi. ſupra alleg. nā ī eo ꝙ papa ē hereticus minor ē qͦlibꝫ ca cholico vt diē glo. ī dic. c. achacius nec eſt caput eccleſie ſꝫ extra eccl̓iā hͦ autem cognoſcere habet eccleſia cui ī perſona Petri data fuit poteſtas a xp̄o vt in d. c. manet. xxiiij. q. i. etſi diceremus cōtra riū poſſet eccleſia deduci in nihilum cū papa poſſit eē hereticus d. c. ſi papa et inſufficiēs vt ī. c. i. d̓. renūc. li. vi. Et iſte caſus iudicio meo nō habꝫ ml̓tū dubi tationis cū ī hoc caſu fere omniū ſentē tia poteſt iudica̓i a concilio vt ſupͣ dixi. forcius pōt eius p̄ceptū cōtra fidē cor rigi per cōciliū ¶ Scd̓us caſus magis dubitabilis cū ex ſuo precepto ſeu ſnīa decolorat̉ ſeu immutat̉ vnū ſaltē ſtatꝰ eccleſie nā cōiter papa hoc facere non poteſt vt in gl. in. c. ī litteris de reſt. ſpo in. ꝟ. de ſpon. ⁊ ī. c. ꝓpoſuit de. con. p̄ben et Inno. in. c. cū ad monaſteriū de ſtatu reg. et. Spec. in loco p̄alleg. ī. ꝟ̓. xij. vbi ſtatus et videt̉ tex in. c. etſi illa.i. q. vij. et. c. qͥ ad perpetuā. xxv. q. i. per Archi ī o. cſicut qͥdaꝫ. ⁊ facit qd̓ noͣ Abbas in o. x. nulla de ſen. exco. glo. tamē decreti in hoc vident̉ cōtrarie nā glo. in. d. c. q̄ ad perpetuā dicit ꝙ cōtra vniuerſalem ſtatū eccleſie papa nō diſpenſat ſꝫ quā do nō ē ita generale ſic exēplū ponit in cōtumatia ſac̄dotū ſꝫ glo. Dar. brixen̄ ī. c. ſūt quidā. ea. cauſ. ⁊. q. dicit ꝙ qͥcqͥd dicat Io. quādo pap a diſpenſat cōtra generalē ſtatū eccl̓ie ſicut facit ī ſe non debet eſſe de cōſan. et affi. ſed cōcordan do dico nō decorauit ſtatu eccleſie ſed potius reformauit nec ſolus fecit ſꝫ cuꝫ toto cōcilio vnde dicere̓ ꝙ cū ex muta tione vniuerſalis ſtatꝰ eccleſie d̓colorat̉ eccleſia nō pōt papa etiā diſpēſare vt ī d. c. etſi illa ſecus fi nō mutaret̉ ſꝫ potiꝰ reformaret̉ vt ſentit Inno. ī. c. quāto de cōſue. vbi dicit ꝙ ex magna cā ⁊ alias nō pōt papa venire cōtra vniuerſalem ſtatu eccleſie qd̓ ē nō. ⁊ ī hoc caſu credo ꝙ valeat appellatio ad cōciliū ſaltē vt cōciliū reſiſtet pape nec fūdat dei eccle ſiā nā vt noͣ dicit inno. in. d. c. quāto nō ē papa ſuſtinēdus ſi vult veīre ꝯtra ſta tuꝫ vniuerſale̓ ſine cā maīfeſta nō eniꝫ pōt ſibi ꝯgruēciꝰ reſiſti qͣꝫ ꝑ totā eccl̓iaꝫ ſic̄ paulꝰ reſtitit petro vt p̄dixi et ſub hͦ caſu credo īcludi caſū noſtꝝ vt plene te tigi in pͥmo dubio qͣre cōcludo ꝙ dicta appellacō de qͣ ī themate fuerit admittē da ꝑ ea q̄ ſatiſ pl̓e dicta ſunt sͣ. nec hͦ ca ſu iudicat̉ pͥp ſꝫ pociꝰ ſibi r̄ſiſtit̓ ne d̓ſtru

ar. eccleſiā dei intereſt enī tocius corpo ris ne caput male agat facit optime. d. .§. Itē cū bala ā ij. q. vij. Tertius caſ cū papa p̄cepit id quod eſt in ſe malum vl̓ vehementer ex ſuo p̄cepto p̄ſumitur ſcandalū futurū nā tali p̄cepto non eſt obtemperādū vt noͣ. Inn. in. c. inquiſitē oni de ſen. exco. ꝓbat̉ ix. q. iij. ſi is qui p̄ eſt et. c. qui reſiſtit ⁊.c. iulianꝰ ⁊.c. ſi dn̄s ⁊ xl. di. c. i. dꝫ eī tota eccleſia reſiſtere ſcā dalis futuris ⁊ ne mala contra legē d̓i ꝯmittant̉ adinſtar pauli qui rep̄hendit petꝝ vt. sͣ. dixi ⁊ azina que denoīat ſb̓ ditu rep̄hendit Dalaam ꝓphetā qui d̓ notat p̄latū. Etſ̄ q̄ris vnde conſiliū hꝫ hāc p̄rogatiuā ꝯgnoſcendi ⁊ reſiſtendi Rn̄deo ꝑ ea que dixi in pͥmo dubio. sͣ. in argumentis ꝓ iſta ꝑte et bn̄ facit di ctuꝫ Hoſti. in. c. ꝓpoſuit de cō. p̄ben. vbi dicit ꝙ licet papa nō pōt accuſari vel ꝯ dēnari ab hoīe niſi d̓ hereſi. d. c. ſi papa poteſt tn̄ moneri ſecrete ſi palaꝫ peccat mortaliter naͣm velit nolit ſubiacet euā geliſtis qͦ ad monitiōem faciendaꝫ que cuilibet data eſt ij. q. i. ſi peccauerit dic̄ tn̄ ꝙ n̄ ſubiacet qͦ ad. id qd̓ ibi dicit̉ n̄ in hereſi. ſi enī eſt impenitēs dꝫ dici eccl̓ie ſecūdum eum deū adorando ꝙ ip̄e īſpi ret eccleſie triūphāti vt oret ꝓ ipſo. naꝫ ſi imperator ⁊ totus clerus ⁊ totus po pulus ꝯuenirent ip̄m non poterūt iudi care. caueat tn̄ ſe quia anima ſua ī ma nibus ſuis ⁊ ſibi terribiliꝰ iudicium im minet et intolerabilior cruciatus ix. q. iij. nemo et. c. alioꝝ In ſubditiſ āt habꝫ poteſtatē ſcd̓m euꝫ ꝙ eius p̄cepta ad o bediendū eccleſie ſi dubiū ſit an ſit mor tale dūmodo vinci p̄t ꝯſciencia Si aūt certū eſſet peccatū eſſe mortale tūc ei n̄ eſt obediendū ſed recogno cendꝰ ē papa celeſtis ſcilicet deuſ. d. c. Iulianꝰ. Et ſic eccleſia triūphās q̄ nō fallit ⁊ hoc vlti mū placet ⁊ ꝯcordat cū dicto Inn. in. d c. inqͥſitioni ⁊ facit qd̓ noͣ. Io. an. in. c. ſi gnificauit de offi. or. ⁊ in. c. cū a deo de reſcrip. ſed p̄cedens dictum non placet na ſi papa ſtat in peccato notorio ⁊ am monitus ꝑ conſilium nō vult defiſtere ⁊ ſic ſcandalizat eccleſiā p̄t puniri tāqͣꝫ hereticus ꝑ ꝯſilium vt dicit glo. ſingu laris quā approbat totus mundus in c. ſi papa prealleg. et ſic per hanc viam pōt denunciare conſilium crimen pape ad effectū vt ꝑ eccleſiam amorieat̉ et corrigatur p̄t appellari ad ꝯſiliū niſi per catū eſſet notoriū et hec ſufficiant quo ad ſcd̓m dubin In tertio dubio videt̉ ꝙ tam pͥncipes ſeculares qͣꝫ clerici etiā ſine prelaturis dn̄t intereſſe ꝯſilio gene rali de p̓ncipibꝰ ſecularibꝰ vr̄ tex. ī. c. ad apoſtolice d̓ re iu. li. vi. vbi pͣp̓ pollicitꝰ fuit ſe vocaturū ad ꝯſiliū reges p̄latoſ ⁊ clericos tā eccleſiaſticos qͦꝫ ſeculares vel ꝑ ſe vel ꝑ ſolēnes nūcios ad ꝯſiliuꝫ ꝯuenirent de imperatore qui interfue rit ꝯſilio multū ſolēniter legitur in. c. nc aūt xxi. di. et ꝙ plus eſt imperator ꝓpo ſuit ſicut qͥlibet p̄latus ad idem. c. adri anuſ lxiij. di. vbi dr̄ ꝙ Karolꝰ rex frācol rū ꝯſtituit ſinodū generalē cū adriano papa ⁊ non ſolū interfuit ſed etiaꝫ fuit auctor ꝯſtituēdo ī qua ſinodo fuit trāſ lata in īperatorē ptās inſtituendi p̄la tos ⁊ in. c. ſe. quod incipit in ſinodo le git̉ ꝙ leo pͣ ī ſinodo ꝯgregata Rome ꝯſtituit ⁊ ac ꝯfirmauit in ꝑſonā regis Ottōni ꝙ ꝯceſſerat Adrianꝰ Karolo ⁊ ſic ꝓbat ille textꝰ ꝙ nō ſolum reges et pͥncipes ſed etiā laici īferiores ac cleri ci cuncti etiā ſine p̄laturis debeat admit ti ad ꝯſiliū generale etiā vbi tractatur de rebꝰ ⁊ iuribꝰ ſpiritualibꝰ nā ibi fuit conceſſa ptās illi Octōni eligendi pa pā ⁊ alios p̄latos ad idē. c. nos ad fidē cōfirmandā finodo intereſſe volumus. videt̉ eī ꝙ non tanqͣꝫ inuitus ſed ſuo iu re debeat intereſſe. facit quod de hoc ꝟ bo volumus noͣ. glo. in cle. i. de offi. vi car. facit. e. i. xvi. di. vbi conſiliuꝫ ꝑ actū fuit imperante Conſtantino Auguſto Item non ſolum principes ſed etiaꝫ iudices leguntur interfuiſſe conſilio vt in. d. c. ad ſedem xxxv. q. i. vbi papa vo cauit ad ꝯſilium ep̄os et clericos ac iu dices diuerſarum ꝓuinciarum et ſic ꝓ bat ille tex. partem affirmatiuam. huiꝰ dubij reſpectu laicorum et ſaltem preex celleneium et pro clericis inferioribus videtur vltra predicta tex. ī. c. In nomi ne domini xxxiij. di. vbi legit̉ epiſcopos abbates preſbiteros diaconoſ īterfuiſ ſe ⁊ cōſediſſe conſilio vt ī. c. cōuentibuſ i. q. vij. probatur de monachis vel ſaltē abbatibus vt exponit ibi glo. in. c. ana ſtalius xix. di. preeſſe fit mentio de ep̄is et preſbiteris ⁊ cunctis eccleſie catolicꝭ

ad idem. c. olim. xcv. vi. vbi dicit̉ quod licet epiſcopus ex īſtitutione ſit p̄ſbite ris maior omnes tamē debēt regere ec cleſiaꝫ in cōi vt in. c. i. xv. di. fit ſpecifice mentio de p̄ſbiteris ī genere Et ex ſupͣ dictis iuribus in vnū collectis ſatis vi oet̉ ꝓbatū ꝙ reges prīcipes ⁊ alij preſi dentes ⁊ p̄lati īferiores ep̄is et alij ſine prelaturis debeat intereſſe ꝯcilio gene rali Tertio prīcipal̓iter probat̉ ſic cōci liuꝫ repreſētat vniuerſalem eccleſiā vt in. c. ſicut in. fi. xv. di. ſed etiā fideliū col lectio dicit̉ de cōſue. di. iij. eccleſia. ergo quilibet fidelis deberet admitti ſi hoc poſtulat cuꝫ enī tractaret̓ ibi de confir matione tocius orbis cuiuſlibet ītereſt vt admittat̉ pro hoc facit ꝙ noͣ. Inno ī c. noſtra de loca. et in. c. fi. de offi. legati. vbi dicitur ꝙ cum epiſcopus vel lega tus vult facere ſtatutū tangens alioꝝ ſeu aliorū iura debet hoc facere cū ali orū cōſenſu etiāſi ſint laici vel ſalteꝫ de bent eſſe preſentes arg. d̓ conſe. di. iij. c i. et. c. fi. de ferijs et idē frede. de Senis. concilio. xvij Quarto videt̉ hoc ꝓbare actuum. xv. vbi ī cōcilio etiaꝫ rei ardue non ſolū īterfuerūt apoſtoli ſed etiā alij preſbiteri ⁊ ſeniores vt reſponſum fuit factū ſub noīe apoſtolorū et ſenioruꝫ ⁊ quod placuit ibi cōcilio dicit̉ placuiſſe toti eccleſie vnde dicit̉ ꝙ placuit apl̓is et ſenioribus cū tota eccleſia ⁊ ſic ꝓbat̉ ꝙ interfuerūt apoſtoli et p̄ſbiteri ⁊ alij honorabiles viri qui rep̄ſentauerunt totaꝫ eccleſiā ꝙ ē nō. ſi enī apparet ꝙ illi qui ducebāt̉ ſancto ſpiritu hoc fecerūt fortius debet fieri nūc. cum illorū actio noſtra debet eſſe īſtructio arg. c. ſignifi caſti de elec. et xi. di. eccleſiaſticarū ſic ec ī antiqͥs cōcilijs p̄ſumit̉ ſpm̄ ſc̄m fuiſſe locutū. l. di. ſi ille Quarto ſpecifice pro regibus facit. cū enim inungāt̉ etiā ex precepto dei in veteri teſtamento et ho die etiam in nouo vt in ti. de ſacra vn. ⁊ ij q. viij.§. Item cum balaam. vipentur perſone eccleſiaſtice Item ſuſceperunt in eorum dignitatem eccleſiam dei tuē dam de quo tenentur in ſtricto iuditio rationem reddere vt in. c. principes et ī c. regum. xxiij. q v. eorum ergo intereſt concilio intereſſe vbi d̓ regimīe eccleſie et tocius orbis agitur ¶ In contrariū videtur primo tex. apertus in. c. vbinā xcvi. di. vbi dicit̉ ꝙ etiaꝫ Imperatores finodalibus actibus ītereſſe non debēt Secundo probat̉ cōtra omēs nō ep̄os per. e. ſatis euidenter. ea. cau. q. ij. vbi di citur illicitū eſſe cū quiſ nō eſt in ordine ſanctiſſimorum ep̄oꝝ eccleſiaſticis īmiſ ceri tractatibus Tertio eſt bonus tex. in.§. hinc etiam vbi dicit̉ ꝙ ſinodo con gregata apud vrbeꝫ et ī diſceptione po ſita an accuſatores deberēt audiri con tra ſimoniacū papā ſereniſſimus Impe rator quaſi deo ſpirāte reſpōdit ſinodal̓ eſt athitrari in tāto negocio ſequēda. p̄ ſcribētis ſtatuere nec aliqͥd ad ſe preter reuerētia de eccleſiaſticis negocijs ꝑti nere cōfitens etiā poteſtati pōtificū vt ſiue poſitū vellent audire negotiuꝫ ſiue vellēt ꝙ magis putarent vtile d̓libera rent deuotionē venerādi ꝓuiſione cōci lij pax in ciuitace romana daret̉ ecce ei go ex verbis Imperatoris ꝑ conciliū approbatis ꝓbat̉ primo ꝙ laici non de bent ſe impedire de factis cōcilij p̄ter re uerentiā impediendā et ꝙ tantū pōtifi ces cōciliū generale appellant ſinoduꝫ epiſcoporū ad idē. xv. di. c. i. vbi dicit̉ ꝙ ante Conſtātinuꝫ Imperatorē nō erat data ep̄is facultas cōueniēdi in vnū ſꝫ Conſtātinꝰ dedit poteſtatem criſtianis cōueniendi et tūc incepit generale cōci lium et inter cetera concilia nūc ꝑacta quatuor fuerunt venerabiles ſinodi q̄ totaꝫ principaliter fidem complectunt̉ quaſi quatuor euangeliſte et totidē pa radiſi flumina et dicit̉ ꝙ harū prior ni cena ſinodus. ccc. x. et. viij. ep̄oruꝫ Con ſtantino auguſto Imperatore ꝑacta ē et ſic ſolū epiſcopi intelligūt̉ interfuiſſe et idem dicit̉ ibi oē ſinodo epheſina ſci licet que a ducētis epiſcopis fuit edita ſi ergo illi ſpiritu ſācto pleni nō vocaue runt ſacerdotes vel īferiores p̄latos videt̉ ꝙ nc̄ario nō ſūt vocādi ¶ Ueīo ad ſolutionē huiꝰ difficilis dubij qd̓ n̄ reꝑio in aliqͣ iuris ꝑte ſcribētes exaīaſ ſe qd̓ eſt valde neceſſariū cū iura sͣ. alle gata varie ī hͦ loquāt̉ ⁊ dū de facto in cōcilio Senis habito tp̄re pape Marti ni āno dn̄i. A. cccc. xxiiij. caſꝰ diſponēdi accidiſſēt varij varia dicebant nihil tn̄ c̓ca hͦ d̓terminatū extitit Ego aut ꝓut īgenij mei capacitas diuīa gratia mī trāte patit̉ īferā ꝙ mͥ ī dubio dicēduꝫ

vr̄ et pͥmo inſerā reſpectu laicoruꝫ. 2ª re ſpectu clericoꝝ. d̓ laicis eſt textꝰ in gr̄a in. c. vlti. de his que fi. a p̄la. qui dicit n̄ debere intereſſe laicos ꝯſilijs eccleſiaſti cis niſi in tribꝰ caſibus. pͥmus ſi ſpecia liter imitarēt̉ allegat. c. adrianus lxiij in fi. Scd̓us ſi tractat̉ caſus fidei ꝟ. nā Tertiꝰ ſi tractat̉ de matrimonio qꝛ cum tales cauſe eos tāgunt poſſūt intereſſe xxxv. q. vi. ad ſedē Io. an. in. d. c. fi. dicit ꝙ in p̄dictꝭ. caſibus intereſſent vt audi ant nō vt iudicent vel vt doceant. lxij. di. docendꝰ Itē dicit ꝙ etiā ad p̄dicta n̄ eſt neceſſe laicos vocari cum ibi diffini enda poterūt eis poſtea in p̄dicatiōibꝰ publicari que p̄dicatio fieri pōt etiā ex coīcatis de ſen. exco. reſponſo. dicit tam̄ ꝙ laici poſſūt ad ꝯſiliū venire ꝓ iuſtitis petenda vel diffinienda de iudi. nouit. a nōt hoc vltimū pro qͦ ego allego tex. opti. in. c. i. de ſpon. In eccleſiaſticis aūt negocijs ⁊ clericoꝝ correctōibꝰ ſūt laici excludendi ſcd̓ꝫ eum ar. in. c. maſſana. d̓ elec. ⁊ exp̄ſſiuſ in extrauagāti bonifa cij de offi. ordi. ⁊ cū his dictis Io. and. trāſeūt coīter ſcribentes Inno. āt in. c. graue plene tractauit ſatis plen̄ de de bentibꝰ intereſſe ꝓuinciali ꝯſilio ⁊ ep̄ali vt ibi de generali forte dubitauit ꝓpter iuriū varietatē nec etiā Io. an. huc ar ticulū tetigit niſi locoꝝ reſpectu vt. sͣ. te tigi ſꝫ ego reperio in decretis gl. deuian tē a iudicio Dernaroi ⁊ Io. an. ſcilicet in. c. Adrianꝰ ea. l. i. lxiij. diſ. dicit enī ꝙ ad cās matrioniales laici qn̄qꝫ inuitāt ⁊ ſic intelligit. c. ad ſedē in cauſis aūt fi dei dicit ꝙ laici īteruenerūt etiā nō vo cati allegat. c. veniā p̄alle. ⁊ ſic ſentit ꝙ ī cauſis matrimonialibꝰ nō ſit ſpeciale nō enī intererūt niſi inuitati ⁊ in hoc d̓ uiat a iudicio Dernardi in cauſis ꝟo fidei vult ꝙ interſit iure ꝓprio et in hoc deuiare videt̉ a iudicio. Io. and. Ego dicere ꝙ vbi in ꝯſilio tractanda ſūt ne gotia eccleſiaſtica ſeu ꝑtinentia ad iu riſdictōem eccleſiaſticā nō eſt neceſſe lai co s vocari qꝛ poteſtas de his diſponē da data fuit clericis ⁊ non laicis qꝛ pe tro ⁊ apoſtolis et in ꝑſonis eoꝝ infito rū data fuit poteſtas de ſpiritualibꝰ di ſponere vt plene dixi in pͥmo dubio faē̓ c. eccleſia de ꝯſti. ⁊. c. bene quidē. xcvi. di ꝓbatur in iuribꝰ ꝓ ꝑte negatiua alle. ⁊ mmaxime in o G. hinc etiā ⁊ cexpreſſiuſ in c. veniā cū enī ibi videat̉ exciꝑe cām fi dei dūtaxat ſatꝭ vr̄ formare regulā ī op poſitū xxxiiij. q. vij. ad idē. d. c. ſatꝭ. euidē ter ⁊ bn̄ facit. c. pͥnceps xvi. q. ij. vbi vici tur ꝙ in eccleſia nō eſt neceſſaria ptās ſecularis in d̓fectū vt ꝙ n̄ valeāt effice re ſacerdotes ſermone doctrine ptās ſe cularis imperet ꝑ terrorē vt in cā fidei diſtinguerē Aut enī querit̉ nūqͥd de ne ceſſitate ſūt vocādi ꝑ eccl̓iaꝫ ⁊ credo ꝙ nō qꝛ vt dixi ptās plene diſponendi ſpe ctat ad clericos maxime in cā fidei. eſt enī iſta cā iuris eccleſiaſtici adeo ꝙ ſe cularis iudex pōt in ea ꝯgnoſcere ſꝫ ſo la executio ad petitiōem eccleſie ꝑtinet ad laicū vt noͣ. ſingu. in. c. inquiſitiōi.§. ꝓhibemꝰ d̓ hereti. li. vi. nec ī ꝯſilijs pͥnci palibus a ſcīs pr̄ibꝰ editis legit̉ laicoſ fuiſſe vocatoſ licꝫ de fūdamēto fidei fu erit actū vt patꝫ xv. di. c. i. ⁊ ꝑ totuꝫ ſꝫ ſi laici ſponte ſe offerūt ad ꝯſiliū ī cā fid̓i tūc puto ꝙ dn̄t admitti ⁊ ſic ꝓprie loqͥt̉ c. illud eſt. vbi nā īperator obtulit ſe et ſic ītelligo in. c. Adrianꝰ cū enī fides p̄t remanere apud ſimplicē laicū vt dixi in alijs qꝛ nō pōt eccl̓ia eē nulla intereſt cuiuſlibꝫ ſi vult ītereſſe vt admittatur ⁊ tūc puto ꝙ nō ſimpliciter audient vt dicit Io. an. ſꝫ ꝯſulent ⁊ dicēt opi. eoruꝫ idē credo ꝙ tractabūt ſi nō deſident ip̄i ſic ītelligo illud. c. veniā ibi enī ſolū fit mentio de tractatu qͥ eſt diuiſus ⁊ ſeꝑa tus a deciſione vt in. c. tua ⁊. c. fi. d̓ his que fiūt a p̄la. ⁊ in. c. vlti. de his que fi. a maio. ꝑ. c. ꝙ tractari debeāt fac̄ ratio preallega. quia poſſet laicuſ melius ſci re veritatem ſicut olim penes beatam virginem fides ſola remanſit. ¶ Item facit. c. ad ſedeꝫ vbi laici tractarūt illaſ cauſas matrimoniales. ſꝫ clerici habēt dicere quia populus eſt docēdus ⁊ nō ſequendus vt in. c. docenduſ preallega quia ⁊ laicis nō licet iudicare ſpiritua lia vt in dictis iuribus. habebūt ergo laici in cā fidei voce̓ ꝯſultiuā. non aūt deciſiuam quatenus eis ꝑmittetur ec̄ per conſilium. naꝫ papa pōt eos facere capaces iuriū ſpiritualiū ⁊ maxīe ptā tis vocis dande vt in. c. adrianꝰ ij. lxiij. di. ⁊ in. c. ī ſinodo. c. di. legit̉ ⁊ noͣ. ij. q. vij mēnam. quinimo poteſt dare laico po teſtatem excoīcandi vt no. gl. xxxij. di. c.

verum et. c. bn̄ quidem. xcv. di. et Io. an ore. in. c. ij. de. p̄ben. li. vi. et ſic ꝑ inuita tionē eccleſie intelligo oīa iua̓ in qͥbus legit̉ laicos interfuiſſe concilijs vt aꝑ tiſſime ꝓbat tex. iuncta glo. in. d. c. veīaꝫ ibi enī dicit papa ꝙ nō legit̉ Imꝑato res et alios maiores ſeculares īterfuiſ ſe tractatibus niſi in cā fidei qd̓ videt̉ falſū cū in multis alijs caſibꝰ legimus vt sͣ plene allegaui in pͥma ꝑte ſꝫ vt diē glo. bn̄ interfuerūt tūc ſed inuitati. nō aūt iure ꝓprio et ſic ꝓbat ille tex. ſic ītel lectꝰ ꝙ in cā fidei īterſint iure ꝓprio ꝙ ī tellige vt dixi nō ob. ꝙ ad iuſſū imꝑato ris fuit ſinodꝰ plurieſ ꝯgregata qꝛ ꝓceſ ſit illd̓ ſecundū ea tp̄a qͥbus nō erat fa cultas criſtianis tuta ī vnū cōueniēdi ſed poſtmodū ſtatutū fuit vt ſine aucto ritate pape nullo mō pōt ſinodus ꝯgre gari xvii. di. ꝑ totū ⁊ vide ibi bonā glo in ſumma per sͣ dictā concluſioneꝫ q̄ di cit ꝙ ſinodus generalis cōſtituit̉ a pa pa ⁊ ep̄is et ſic nil dicit de laicis Itē ꝓ bat tex. iuncta glo. in. c. ꝯcilia ſacerdotū ea. di. vicerē tn̄ ꝙ vbi cōciliū vellēt diſ ponere ſuꝑ iuribꝰ vel rebus laicoꝝ vl tra qͣꝫ iuriſdictio eccleſiaſtica paciat̉ G deberet laicos ſeu eoꝝ prīcipes tūc cō uocare ſic ītelligerē dicta Inno. ī. d. c. fi de ferijs et d̓ cōſue. di. iii. c. i. facit cle. ij. d̓ confeſ. et ſic poſſet ſaluari mēs glo. in. d̓ c fi. de hijs q̄ fi. a pͥla. nec ob ſi dicat̉ ꝙ reges nō vident̉ puri laici ꝓpter vnctio nē qd̓ eſt falſū nō enī ꝓpter hͦ aliquē or dinē recipiūt vt ī. v. c. vno de ſacra vnc. et vide. c. ii. de p̄ben. li. vi. ī nouella Iteꝫ non oēs clerici īterſūt in cōcilijs vt ſta tiꝫ dicā ⁊ ꝑ hoc infero ꝙ ī cā thematis noſtri prīcipes ſeculares nō poterūt in tereſſe īuito cōcilio cū nō agit̉ de fide ſꝫ de ualiditate illius diſpoſitionis et vi detur tex. in ſimili. d.§. hinc etiā xvi. diſ. et ī. c. ſatis euidēter. xcvi. di. ⁊ de p̄latis et clericis īferioribus pōt magis dubi tari eū varie iura loquāt̉ ml̓tuꝫ. vt pa tet ī ar. allegatꝭ ꝓ ⁊ cōtra Reperio glo. valde noͣ. ī decre. xvii. di. ī ſūma q̄ dic̄ ꝙ cōciliorū q̄dā ſūt vniuerſalia q̄dā ꝑti cularia q̄daꝫ ep̄alia. Uniuerſale dicit̉ ꝙ papa vel eius legatꝰ ꝯſtituit cū oībꝰ ep̄is ⁊ ſic aꝑtiſſīe ꝙ de iure alij p̄lati in feriores d̓ neceſſitate nō ſūt vocādi et qͣtenus illa glo. dic̄ de legato pape ītel ligo ad hoc habēte ſpeciale mādatum alias ſecus vt noͣ. glo. in. c. ii. cͣ. di. et. iii. di. porro Et no. ex illa glo. ꝙ papa pōt mittere legatū loco ſui ad cōciliū gene rale qd̓ ꝓbat̉. c. ii. ea. di. Itē ꝓbat̉ in. c. a drianus. lxiii. di. ⁊ ibi appellāt̉ miſſi ali bi appellāt̉ locū tenētes vt ī c. ꝯueniēti bus.i. q vii. ⁊ vide ibi glo. in. ꝟ. vniuer ſalibus. ⁊ ſic prīcipes ſeculares ī caſibꝰ ī qͥbus eē poſſint ītererūt ꝑſonaliter vl̓ per ſolennes nūcios et ē tex. ī. c. ad apo ſtolice de re iudi. li. vi. Itē ī vniuerſitati bus tū ꝑ ſe facile ꝯuenire n̄ poſſint. c. fi de his que fi. a p̄la. p̄lati vero debēt in tereſſe ꝑſonaliter niſi iuſto impedimēto detineāt̉ et tunc debēt mittere legatos xviii. di. ep̄us ad ſinodū et vide qd̓ nō Hoſti. ⁊ Io. and. ī. c. ii. de ꝓcura. et vide tex. cū gl. xc. di. c. iii De his alijs duobꝰ conciliis glo. ibi ꝓſequit̉ Sed plenius de illis duobus vide ꝑ ſInno. ⁊ doct. in c. graue. de p̄ben. Et an hec cōcilia pn̄t condere canones particulares vide bo nā. glo. in. d. c. porro et xvi. di. ī ſūma Et an legatus pape ex legatione generali poſſet cōciliū ꝓuinciale celebrare vide per glo. ⁊ meliꝰ ꝑ Arch̓. ī. o.§. porro Ago aūt hic ſolū ꝓſequor primū mēbrū ſcili cet de cōcilio vniuerſali ꝙ nō ē bn̄ diffi nitū per maiores noſtros licet eniꝫ illa glo. xvij. di. in ſūma poſuerat opi. ſuam nihil tn̄ īducit nec reſpondet ad diffini ta contraria sͣ ꝑ me allegata ⁊ ipſemet gloſator ī. d. c. cōueniētibꝰ.i. q. vii. dicit ꝙ abbates debent ītereſſe cōcilio licet ſecus dicat de monachis ſīplicibus et in. c cōcilia. xvii di. ſentit primū facien do mentionē de ſolis ep̄is Itē ſentit in ſe aliqͥd ī glo. iii. que etiā ꝓſeqͥt̉ ad quē ſpectat impetratio. īſtitutōnis cōcilii et noͣ ī hoc illā glo. Ego dicerē ꝙ ī cōcilio generali ep̄i ſolū de neceſſitate ſūt vocā di ꝑ iura pro hac ꝑte alleg. Idem puto de inferioribus p̄latis habentibꝰ ep̄a leꝫ iuriſdictionē vt ſūt magni abbates hoc vltimū videt̉ ꝓbare tex. ī. c. conue nientibuſ.i. q. vii. vbi Abbas tenuit lo cū pape īcōcilio et ml̓ti Abbates dede runt vocem deciſiuā. quēadmoduꝫ ep̄i quod de alijs inferioribus legit̉ ibi ar idem. c. adrianus. ii. lxiij. d. vbi dicitur qd̓ ſinodus illa fuit celebrata a cētuꝫ quadragīta tribus r̄ligioſiſſimis ep̄is

⁊ abbatibus ⁊ ſic abbates illi equipa rant̉ ep̄is nō ſic legit̉ īferiores īterfuiſſe ītelligo ꝙ ſpecialiter fuerint īuitati ſiē ⁊ laici qn̄qꝫ inuitant̉ vt. sͣ. dixi hoc ꝓbo ratione ſuperiꝰ allegata. ¶ Ad ꝯſilium ꝓuīciale n̄ vocāt̉ regulariter niſi ep̄i vt plene noͣ. Inn. in. c. graue de p̄ben. ꝓba tur in. c. ſicut olim de accuſa. ⁊ xviij. di. quaſi ꝑ totū licet de capitul̓ eccleſiaꝝ cathedraliū dubitet̉ nūquid debeāt in uitari ad tractatꝰ ꝯſilij vt noͣ. in dicto. c. fi. de his que fiunt a prela. ergo fortiuſ ad ꝯſilium generale de neceſſitate vocā di nō ſūt. nā eadē rō que ē de toto qͦ ad totū dꝫ eſſe de ꝑte quo ad ꝑtem vt in. c. paſtoralis.§. Item cū totū de offi. dele. ⁊ in. l. que d̓ tota. ff. de rei ven. ſicut enī in factis ꝓuincie nō admittūt̉ clerici ī feriores ꝓuincie ita nec in factis vniu̓ ſalibꝰ vocandi ſunt inferiores vniuerſi naꝫ ſtatuere iudicare ⁊ reformare ſunt iuridictiōis de reb. eccle. nō alie. c. fi. de accuſa. qualiter et qn̄ ſꝫ ptās hec rema net penes epiſcopos ⁊ p̄latos magnoſ ſatis ergo eſt ꝙ epiſcopi vocent̉ olim eī eccleſia regebatur per omnes ſacerdo tes iō nō miꝝ ſi oēs ſeniores vocabāt̉ ad ꝯſilium ſed hodie non ſic vt xv. di. c. i. nec obſtat ſi dicat̉ ꝙ epiſcopi vocāt in feriores ad finodoſ ſuaſ licet iuriſdictio nē nō habeāt vt patet in. c. decernimus xviij. di. qꝛ dico ꝙ nō vocant̉ ibi inferi ores ad ꝯmunicādum vel ſtatuendum ſꝫ pͥncipaliter vt facta ī ꝓuinciali ꝯſilio intimet̓ vt ibidē dicit̉ et in. d. c. ſicut olt Item vt inquirat corrigit audiat que relas ſinguloruꝫ ⁊ ſimilia vt ibi ⁊ in. d. c. de conſilijs ea. di. Si autem clerici oc currerent ſponte ⁊ vellent admitti ad conſiliuꝫ credo ꝙ de neceſſitate non eſ ſent admittendi niſi ſicut ſupra dixi. de laicis hͦ videtur ꝓbari ī dicto. c. fi. d̓ his que fiūt a prela. niſi ſpeciale diſponitur in capitulis eccleſiarum cathedralium reſpectu conſilioruꝫ ꝓuincialium Alij autem clerici inferioreſ epiſcopiſ nō ſūt de neceſſitate admittendi etiamſi ſpon te veniant nā et d̓ capitulis ibi dicunt̉ et dico ꝙ tunc non habent ibi vocem d̓ ciſiuam ſed ſolum conſultiuā vnde ibi fit mentio ſolum de tractatu qui eſt ſe paratus a deciſione vt ſupra dixi hone num tn̄ eſſet vt admitteret̉ ad tractatū faltē vbi deeſt copīa ep̄oꝝ vnde ītellīgo omnia iura in quibꝰ legitur inferiores īterfuiſſe ꝙ ſpecialiter nō fuerūt ibi vo cati ſeu gratia admiſſi ⁊ cuꝫ maturiori conſilio ꝓcedere viderent̉ Et aduertē dum ꝙ qn̄ papa celebrat conſiliuꝫ non ita vniuerſale vt vocet p̄latos oēs de vrbe ſꝫ aliquos ſpeciales vt ꝓbatur in c. in ſinodo lxiij. vi. vbi celebrauit conſi lium cum clero et populo romano hīc eſt ꝙ iura quedā conſilia pape appellāt vniuerſalia ad differentiā alioruꝫ que nō fuerūt ita vniuerſalia vt ecce legūt̉ ſi nodi vniuerſales vt in. c. ſancta et in c. ſequenti xvi. di. ⁊ in. c. conuenientibꝰ p̄allega. hinc eſt ꝙ vna ſinodus dicitur maioris auctoritatis qͣꝫ alia ſcilicet ex numero et qualitate eoꝝ qui interfue rūt vt in. c. ſex. ſinodꝰ. c. di. ¶ Sed h̓ pōt ꝓbabiliter dubitari nunquid ſit ī opti on pape qui ad ſinodū vniuerſalē ſūt vocandi ⁊ admittendi dicerē qd̓ ſic. ꝙ ī his que ꝯſiſtunt in plena poteſtate pa pe poteſt vocare quos vult qꝛ de neceſ ſitate non ꝯgregat illud cōſiliū ſꝫ de ho neſtate ⁊ non habeat illoꝝ conſilium et ſic pōt intelligi d. c. ad apoſtolice de re iudi. li. vi. In alijs vero puta in factis fidei dubijs vel ꝯcernētibꝰ vniuerſaleꝫ ſtatu etiā ꝑ que decolorari poſſet ſtatuſ ip̄ius eccleſie credo ꝙ neceſſario hꝫ vo care ep̄os ⁊ alios magnos p̄latos ha bentes epiſcopalē iuriſdictiōem niſi iſti ſint a deo ꝯſtricti vt ſupra dixi in pͥmo dubio ad regimē vniuerſaliſ eccleſie.ſ. papa ſit ſuꝑ oēs alias noͣbiles ꝑſonaſ vt pͥncipes ſeculares ⁊ īferiores cleri cos etiā vocare poterit ꝓ cōſilio hn̄do ar. c. fi. xx. di. qꝛ ſicut plerꝝqꝫ a ſcīſ patri bꝰ noſcit̉ fuiſſe factum vt in iuribus. ꝯͣ allega. nō tn̄ puto ꝙ hoc cāu iuriſdictō ꝑtinet ad ꝯſiliū ar. in reg. re cōi de re. iu ris li. vi. ⁊. l. ſabinus. ff. cōi diui. fac̄ op ti. qd̓ in ſil̓i noͣ. Io. an. pꝰ ꝯpoſtl̓. in. c. ſcri ptuꝫ de elec. vbi dicit ꝙ maior pars ca pituli non poteſt etiam conſiſtente cōi care vocem non habenti quia iure cō muni ⁊cͣ. ſed bene poteſt maior ꝑſ admit tere alios pro conſilio habēdo ar. in. c. obeuntibus lxiij. di. ⁊ per hoc patet qͥd dicendum in caſu thematis noſtri ⁊ ge neraliter in omnibus ꝯſilijs ⁊ ſatis pa tet reſponſuꝫ ad ꝯtraria ſuꝑiꝰ formata

Ad quartum dubiū arguit̉ primo pro parte concilij ptās tradita a chriſto do mino eſt penes eccleſiā qͣꝫqͣꝫ explicet̉ per papam tanquā caput eccleſie vt plene dixi ſupra ī primo dubio ergo mortuo papa vel d̓poſito eccleſia poteſt hāc po teſtatē exercere et pōt attentari qd̓ etiā inuito papa poteſt cōciliū legittime cō gregatu de dignitatibus et beneficijs ꝓuidere cū criſtus ordinādi et diſponē di eccleſiā omnibꝰ apoſtolis ⁊ ī ꝑſonis eorū ſucceſſoribus poteſtatē cōtulerit vt in primo dubio pleniſſime allegaui vbi vide et vltra ibi allegata iudicio meo ad ꝓpoſitū vnū notabile motiuuꝫ quod colligit̉ actꝭ. i. c. vbi patꝫ ꝙ vacan te epiſcopatū Iude ꝓditoris om̄s apl̓i et diſcipuli ſiml̓ tractauerūt d̓ ſucceſſor̄ et elegerūt duos ex omnibꝰ ſcilicet bar nabā ⁊ mathiaꝫ et poſita ſuꝑ eis ſorte quis illorū duorū p̄ferret̉ cecidit ſors ſuꝑ mathiam et ſic fuit ille aſſumptus in numero duodenario vt patꝫ in loco pͥallega. ⁊ licet tūc nō eſſēt epiſcopatus ita ſicut hodie diſtīcti in. c. olim. xcv. di habebat tamē eū omni cura.i. q. i. ep̄s. et noͣ. in. c. cum de cauſa. ꝓbatꝰ ⁊ de epiſ cōpatu inde ītelligitur dictū pſalmiſte et epiſcopatū eius accipiet alter ⁊ ē. vt legit̉ ī actibus apoſtolorū. c. iij. p̄allega ſi ergo Petrus qͥ erat ſpirituſancto ple nus paſſus ē vt om̄s ꝓuident ī cōmuī ergo p̄ſumendū eſt ꝙ hec poteſtas apd̓ eccleſiā vniuerſalem vt reputat̉ per cō ciliū vniuerſale vt ſupra dixi Secūdo ꝓbat̉ ꝑ. c. ſi qͥs pecuniā. lxxix. di. vbi pa tꝫ ꝙ mortuo papa cardinales cū ml̓to clero excōicant inuaſoreꝫ in papaꝫ ⁊ ſic collectio clericorū exercet iuriſdictionē vacāte ſede romā ⁊ faē cle. ne romāi de elec. vbi ꝓhibēt̉ ca̓dinales exercere ſpe ctantia ad papā ſede vacāte ⁊ d̓ cōcilio nihil dicit̉ ergo conciliū talia exercere poterit ar. l. cū p̄tor. ff. de iudi. ⁊ d̓ p̄ſūp c. nōne. 2º facit arg. ab abſurditate vi tāda. nā ſi poteſtas nō remaneret apd̓ eccleſiam vniuerſaleꝫ ſede vacante ſeq̄ retur ꝙ papa mortuo eccleſia remane ret aliqͦ ſine paſtore in terris qd̓ nō ē p̄ ſumendum quia ſecundum hoc cum reuerentia loquendo criſtus dominus nr̄ nō feciſſꝫ tanqͣꝫ bonꝰ pater familias ar. c. ꝓ humai d̓ homi. li. vi ⁊ qd̓ ibi noͣ. per Inno. nā multa poſſūt grauiſſima occurrere ante creationē pape in quibꝰ neceſſariū eſſet vti plenitudine ptātis ⁊ forte de papa nō poſſꝫ de proximo ꝓui veri valet arg. abſurdo de priuile. c. ex ore ⁊. l. iij. C. de cōdi. īſer. Quarto ꝓbat̉ per illaꝫ auctoritatē criſti ſi peccauerit in te frater tuus ⁊c̄ dum dixit ꝙ ſi te nō audierit dic eccleſie vt habetur de iudi nouit et. ij. q. i. ſi peccauerit. ⁊ ī euāgelio ſupͣ allegato ī primo dubio denotauit ergo ꝙ poteſtatē tradiderit eccleſie ali as ſequeret̉ ꝙ vacāce papatu nͥ poſſit auctoritas exerceri reſpectu tociꝰ criſti anitatis. qd̓ qͣntū abſurditatis ſapiat nemo eſt qͥ neſciat ⁊ ꝯtrariū videt̉ ꝓba ri in. c. ſi duo contra. lxxxviij di. vbi pa tet ꝙ ſi ē contētio īter duos de papatu et ignorat̉ qͥs ſit in iure potior cōciliuꝫ generale erit iudex vt ibi noͣ. in glo. et ſic eccleſia exercet iuriſdictionē in caſu dubij Ergo forcius vbi nullꝰ ſubeſt pa pa penitus Item conciliū oliꝫ eligebat papā vt ī. c. ſi trāſitꝰ eadē di. ⁊ ꝓuidebat de papatu fortiꝰ ergo de inferioribꝰ di gnitatibus Iteꝫ eutes ꝑ mūdū ordina bant p̄ſbiteros eccleſias actuū. xxiiii. ꝓ pe fi. et ꝑ p̄ſbiteros vniuerſalis eccl̓ia gub̓nabat̉ vt ī. c. olim. xcv. di et ꝑ eccl̓iā fuit ordinatū vt ex preſbiteris eligerē tur qͥ eſſēt ſupra alios et appellarēt̉ ep̄i vt in d. c. olim et in. c. legimus. xciij. diſ. In contrariū facit primo. c. ita dn̄s xix. di. vbi dicit̉ qd̓ huius iuris ſacram̄ ta ad omne apoſtolorū officiuꝫ ꝑtinere voluit vt in beatiſſimo Petro apoſtolo rum omniū ſummo prīcipaliter tollera ri vt ab ip̄o quaſi quodā capite ſua ve lut ī corpꝰ omne defūdet̉ Ex qͥbus ver bis ſatis euidēter colligit̉ ꝙ om̄es ad miniſtrationes debent a Petro ⁊ ſic a papa ſucceſſore deriuare ⁊ ſunt illa ver ba Auguſtini ī libro ſecūdo de doctri na criſtiana cū ergo eccleſia vniuerſal̓ abſqꝫ papa ſit corpꝰ repreſentatū. papa vero loco dei ſit caput huiꝰ corꝑis. Hīc petrus fuit appellatꝰ cephas id ē caput et principiuꝫ vt in. c. ij xxij. di. Ergo con cilium non potuit fine papa hec dona dei diffundere in corpus ſeu mēbra ec cleſie ¶ Ad idem ſcd̓o inducit̉. c. loqͥtur xxiiij. q. i. vbi dicit ꝙ vt vnitatem in ec cleſia dominꝰ d̓ſignaret ſuꝑ vno ſcilicꝫ

Petro eccleſiam fūdare voluit ꝑ illa ꝟ ba tu es petrꝰ ⁊ ſuꝑ hanc perrā ⁊cͣ. Itē enī fuit tantū p̄latꝰ vt in. c. ij. xxij. di. 7. c in illis lx. di. non ergo poteſt cōſiliū de dignitatibus ꝓuidere cū nō apoſtoli h ipſe petrꝰ tenuit hic in terris vicem dei vt in. c. ij. d̓ trāſla. prela. ⁊ ſic in petra rō ne vnitatis ad quā deſignandam dn̄s petꝝ ſolū p̄fecit vt in iuribꝰ p̄alle. ⁊cͣ. Tertio faciunt iura q̄ dicūt ꝙ mortuo papa vacat vt in cle. ne romani de elec. ⁊ ī. c. vno de ſciſmati. li. vi. Si vacat gͦ poteſtatē papalē exercere nō poteſt va let enī arg. a vi vocabuli de p̄ben. cum ſcd̓m xxi. di. cleros. ¶ Quarto fac̄ hec eccleſia militans ⁊ diuinitus exempla ta ab eccleſia celeſti vt ī. c. i. ad hͦ lxxxix. oi. vt plene ꝑ glo in cle. ad noſtꝝ de he reti. ſed in celeſti curia eſt vnus qͥ cūcta miniſtrat ⁊ cui oīa parent ſcilicet deus ſine qͦ nihil fit. ergo in hac noſtra eccl̓ia militante vnus debet eſſe ſcilicet papa qui omnia mīſtrat ⁊ ſine qͦ ptās papal̓ exerceri nō dꝫ ⁊ ouile debet eſſe diſtīctū a paſtore eccleſia eī eſt loco ouilis ⁊ pa pa loco veri paſtoris. ſcilicet xp̄i nō gͦ debꝫ ouile paſcere ſꝫ paſci nec occupare officiū paſtoris. ¶ Solutio ī hoc dubio non memini me legiſſe expreſſe aliquaꝫ auctoritatē ſed ego meliori iudicio ſem per ſaluo dicere ꝙ ſi nulla vrgebat ne ceſſitas ꝓuidendi dignitatibꝰ ante cita tioneꝫ romani pontilicis nō debet con ſiliū de talibus ſe intromittere nā de iu re ⁊ antiqͣ ꝓuiſione eccleſie ptās ꝓuidē di de ep̄atibꝰ ꝑtinet ad papā vt dicit gl noͣ. in. c. qͣꝫqͣꝫ de elec. li. vi. ⁊ ꝓbat̉ in. c. in illis lxxx. di. vbi patet ꝙ ſolus petrꝰ de ep̄atibꝰ ⁊ ſuperioribꝰ dignitatibꝰ ꝓuid̓ bat ad id. c. i. xxij. di. ptās vero ꝓuidēdi īferioribꝰ bn̄ficijs fuit tradita ep̄is xvi q. vi. oēs baſilice ⁊ x. q. i. regenda nō dꝫ ꝯſiliuꝫ ſine papa infringere antiqͣs or dinatiōes nec iura nec p̄eminēcias pa pe violare ar. cle. ne romani de electi. de ma. ⁊ obe. cū inferior ⁊.c. licet ī fi. de elec ⁊ in c. ꝑ venerabilē qui fi. ſint legit. ⁊ fa ciūt no. ſupra p hac ꝑte allegata ¶ Itē ſic̄ cupl̓m repn̄tat eccleſiā catheorale d̓ teſta. relatu. hoc nō ſuccedit in ptāte cō ferēdi beneficia ſpectātia ad collatiōeꝫ ſoliꝰ ep̄i vt in. c. vno ne ſede vacan. li. vi Item nec ꝯſiliū repn̄tans vniuerſalem debꝫ ſuccedere in ptāte ꝯferēdi dignita ces ꝑtinentes ad ꝓuiſioneꝫ pape ita n̄ pōt dici plenū ꝯſiliū ⁊ plena eccleſia ſn̄ papa xvi. di. mulier et. d. c. ſignificaſti ⁊ hoc credo in oībꝰ que volūtarie gerūt̉ ꝑ ꝯſiliū ſicut in ſimili dicimus in. c. ſede vacante ⁊ noͣ. cle. de here. ⁊ in. c. vno de maio. ⁊ obe. li. vi. ſed vbi neceſſitas ml̓ tū vrgeret nec poſſet aliter ꝓuidere qͣꝫ ꝑ ꝯſiliū nec neceſſitas patit̉ dilationem in euenti citatiōis romani pōtificis ar bitror ꝓnūtiatiōem ꝯſilij valere ꝑ ea q̄ ſupra allegaui in pͥma ꝑte Un̄ trade mus in hac materia hāc ꝯcluſionē ꝙ d̓ oībus ꝑtinentibꝰ ad papā ꝯſiliū poteſt ſe īpedire ſi nc̄itas magͣ vrget de pn̄ti nec aliter poteſt ꝑ ꝯſtitutiōes iā poītaſ ꝓuideri nec ſine magno dāno exſpecta ri poſt creatiōem pōtificis Erit ergo ꝯfiliū adminiſtrator neceſſarius nō āt volūtarius et hoc eſt equiſſimū ⁊ cēſen tur fere oēs abſurditateſ ⁊ rōes ad in uicē ꝯflectantes nec obſtat ꝙ dr̄ de Ma thia qꝛ in illo ꝯſilio ſeu ꝯgregatiōe fuᵗ Petrus ⁊ ipſe tanqͣꝫ principalis propo ſuit negocium et fecit ad maioreꝫ firmi tatem et propter eccleſie nouitatem. nā et poſtea prouidet de epiſcopatibus vt dicto. c. in illis xvij. di. et apoſtoli recepe runt predicandi poteſtatē ab eo vt euꝫ in ſuperiorem recognoſcerent licet deꝰ miſſiſſet omnes vt noͣ. Archi. in dicto. c. ita dominus et dixi ſupra in primo du bio et ſic papa hodie poſſet facere in cō filio ſi vellet et ad ardua conuocat con ſilium vt noͣ. in. c. ex geſtis de cle nō refi dentꝭ. ⁊ in c. ad apoſtolice de re iudica. li. vi. ⁊ illud factum ſubſtitutionis ea̓t nunc arduum nec obſtat ꝙ criſtus tra didit poteſtatem toti. poteſt enim reſpō deri dupliciter prima ꝙ omnes apoſto los fecit pares conſecrationis et ordīſ non autem iuriſdictionis in illa enī pe trus prefuit omnibus vt no. glo. in. c. ī nouo xxi. di. et in. c. loquitur xxiiij. q. i. et videtur bonus tex in. c. in illis prealle ⁊ in. c. per venerabilem qui fi. ſint legit. ¶ Secundo poteſt dici tenēdo ꝙ indu xi in pͥmo dubio ꝙ licet poteſtas etiaꝫ iuriſdictionis fuerit data omnibus fū damentum tamen et caput fuit datum Petro vt ꝓbatur in. d. c. loquitur vt im probando literam vt improbat ibi glo

Alij ergo habent iuriſdīctioneꝫ ſub pa pa vt hodie eſt videre in epiſcopis qͥ nō ſolum hubent ordinem ſed etiam iuriſ dictionem ſpiritualem in ſuis dioceſibꝰ et olim exercebāt per totam vrbem an teqͣꝫ dioceſes eſſent diſtincte vt ſupͣ dixi ſed iuriſdictionē habent ſub papa qui dicit̉ habere plenitudinē poteſtatis nō enī ſūt electi in parteꝫ plenitudinis vt ī c. ad honorem. d̓ aucto ⁊ vſu pal. exerce bāt ergo epiſcopi poteſtatē ſibi creditā in dioceſibͦ ſuis et nō alibi niſi vt dixi quando neceſſitas magna aliud poſtu laret quia tūc totū corpus gerit vicem capitis et ipſe ep̄s cuius negocia agūt̉ erit hͦ caſu caput eccleſie. d. c. loquitur papa auteꝫ eſt vicarius criſti vt ibi de tranſla. prela. per totum enī neceſſitate vrgente vnuꝫ membrū vtit̉ officio alte rius et nō aliter vt in dicto. c. ad hec et. c. ſingula. lxxxix. vi. ita et corpus totum neceſſitate inſtante et non aliter debet fungi officio capitis. ſicut eī eſt videre in ep̄o et capitulo qͥ faciūt vnū corpꝰ vt in. c. nouit et in. c. quanto. de hijs que fi a. p̄la. ⁊ mortuo capite fūgit̉ corpꝰ et ea pitulū ip̄ꝫ ptāte ī neceſſarijs ⁊ nō aliter et hec ſufficiāt Et potes addere ad pre dicta motiua q̄ faciebāt ꝓ collegio car dinaliū an ſuccedet vacante ſede quod videt̉ per glo. in. c. vno. de ſciſmati. li. vi Sꝫ ꝯtra cardinaliū collegiū emanauit hodie cle. preallega. ne romani. de elec. in. ꝟ. cum conſonaꝫ. que dicit ꝙ vicaria tus fuit ſolum Petro ⁊ ſucceſſoribꝰ da tum ⁊ ſi diceremus ꝯtrariū ſequeret̉ ab turditas quod nō eſſet neceſſariū papā eligi ſed penes alios reſeder̄t plenaria poteſtas Ad quintū dubiū ⁊ vltimum nunqͥd valuerit dicta electio facta ꝑ cō cilium reluctantibus cardinalibus Ęt videt̉ primo ꝙ ſic concillo prouidēs in caſu mortis nō debet extendi ad aliuꝫ vacandi moduꝫ vt in. c. ſuſceptuꝫ de re ſcript. lib. vi. maxime quando venit cor reptiue ad ius antiquuꝫ. cū nō debeat extendi iuris correptio etiaꝫ per ſimili tudinē rationis vt ī regula que a iure exorbitant de regū. iuris lib. vi. et. l. qd̓ contra de legibus. ff. nōt. Dart. ī autē. quas actiones. C. d̓ ſacro ſanct. eccle. c in nomine domini. xxiij. diſ.c licet de ele cio. et communiter alis iura que dan eligendi papam poteſtateꝫ cardinalibꝰ loquunt̉ eccleſia vacante per mortē pa pe ergo nō ſūt extendēda ad hunc caſū noſtrum in quo vacabat papatus per diſpoſitionē et ſic ī caſu nō ꝓuiſo rema nebūt iura anciqua ſecūdum quod po teſtas eligendi papam cōſiſtit penes cō cilium generale It in. c. ſi traſitus ſep tua geſima nona. diſtinctōe xxi. diſtīctōe c. ſcd̓o vbi textus noͣ. dicit quod om̄es apoſtoli de nouo elegerūt Petrū in pō tificeꝫ ⁊ in eorū caput. Ec hanc formā ſuis ſucceſſoribꝰ et reliquis epiſcopis tenendā tradiderūt Et ſic epiſcopi qͥ ſue ceſſerūt in locum apoſtolorum ſexta. q. prima videntes viceſima pͥma diſtic. in nouo. nonageſima quarta diſtinctōe le gimꝰ habent eligere ꝑſona ex ordinati one etiaꝫ apoſtolorū Ex ipſis enī cōſti tuitur conciliū vt ſupͣ dixi ī p̄cedēti du bio Et pro hoc. l. precipimus in. fine. ff de appellatio. Ibi dicit̉ qd̓ a iure anti quo non eſt recedēdum niſi quatenꝰ re peritur. ī nouo Secūdo ꝓ hac parte vi oetur textus ī. c. ſi duo. lxxix. diſ. vbi eie ctis illis duobꝰ qui contendebāt de pa patu dicit̉ quod ille erat in ſede apoſto lica premanſurus queꝫ notat numer cleri coram noua ordinatione diuinuꝫ iudicium et vniuerſitate conſenſus ele gerūt que verba proprie adaptant̓ ad concilium generale nō repreſentet vni uerſitatem clericorū ſicut preſtātiores ciuitatis ⁊ rectores nō r̄p̄ſentant ipſaꝫ ciuitatis vniuerſitatem l. ij. C. de iura mento calumpnie facit quod notat In nocencius. in. c. fi. de maio. ⁊ obediētia et iſte ītellectus ad illū textuꝫ tamquā iuribus antiquis conſonans recipien dus ē argumento regule. īſpicimus in obſcuris de regulis iuris. libro ſexto. Tercio probat̉ ſic vacāte eccleſia poteſ tas reſidet in habitu et ī actu penes cō cilium velle eligere ꝑ ea q̄ dixi plene in prīo dubio ⁊ penul̓. ergo potuit ꝯciliū velle eligere etiā ī caū cardīalibꝰ ꝯceſſo et maxīe qͥa caſus iſte n̄ fuit pͥuiſꝰ ⁊ co gitatꝰ ꝑ papaꝫ cū cardinalibꝰ dedit po teſtatē eligendi Nō enī cogitauit papa ad caſū quo cōciliū eſſet cōgregatū tꝑe vacatioīs ſꝫ pociꝰ vr̄ cogitaſſe difficul tatē q̄ erat ī ꝯgregādo ꝯciliū cū interī multa pn̄t eccl̓a vacāte īminere ꝑicula

pro hoc tex. in dicto. c. in nomine dn̄i. in pͥn. conſtitutio autē non extenditur ad cauſaꝫ veriſimiliter nō cogitatam pro hoc tex: no. in. l. ſi hominē. f. mandati. ⁊ in. c. cum olim. de re iudi. ¶ Quarto adduco. c. ſiquis pecuniā. lxxxix. vbi di citur ꝙ ſi quis ſine ꝯcordia ⁊ canōica electione cardinaliū ⁊ ſequentiū religi oſorum clericoꝝ fuit apoſtolice ſedi in troniſatus nō apoſtolicus ſꝫ apoſtati cus habeat̉ ⁊ ſic ꝓbat̉ ꝙ electio pape n̄ ſpectat ad ſolos cardinales vbi ſūt alij valentes eligere puta ep̄oꝝ concilium nā ipſi dicūtur religioſi in. c. ex multa. oe voto. Ad ſolutioneꝫ obmiſſis argu mentis pro cōtraria parte deſcendēdo qm̄ ſatis apparebūt ex his que ſatiſ in ſolutione ſubmittā crebo equidē electi onem de qua in themate non valuiſſe ⁊ generaliter arbitror electionē ſummi pontificis ſpectare ad dominos cardi nales. ſiue eccleſia romana vacet ꝑ re nunciationē. ſiue per depoſitioneꝫ. hoc ꝓbo per cle. ne romani. de elect. iūcta gl que eſt ſuper verbo moriente. ibi eī diſ ponitur de electiōe pape certo modo fi enda in caſu mortis. ⁊ glo. ibi dicit idē eſſe papa cedente. nā tūc quo ad ſedem cenſet̉ mortuus. vij. di.§. ecce. in quibuſ eadē eſt ratio in ca̓u ceſſiōis ſcilicet fa uor eccleſie ⁊ cum eſſet ambitio dicitur ceſſare ꝯtrariū. c. ſuſceptū. de reſcriptis li. vi. Ita dico in ꝓpoſito cū in fauorem eccleſie vniuerſalis fuit inductū vt ele ctio ſpectet ad cardinales ꝓpter facilio rem expeditionē vt patet in dicto. c. ī no mine domini. ⁊ ceſſat hoc cāu ambitio debet eē iaꝫ idē ius quod ī alio modo vacandi. ⁊ ꝓ hoc facit. c. in nomine do mini vbi tex. nō fundat ſe ſuper morte ſed narratiue de ea facit memoriā ⁊ ha buit reſpectu ad qd̓ cōiter accidit ⁊ vt dixi ſatis videt̉ mortuus quo ad eccle ſiam ille qui renunciat vel deponit̉. ¶ Secūdo pͥncipaliter adduco theoricaꝫ. Dy. in. l ex ea.§. inſulā. ff. de ver. obliga quā ſequit̉ Dal. in. l. deo nobis. T. de ep̄i. ⁊ cle. ⁊ ſētit bar. ⁊ dicit ꝙ vbi mors tiuilis operat̉ eundē effectū quē mors naturalis. diſpoſitū in naturali morte habet locū in morte ciuili quod videt̉ ꝓbari in d. l. deo nobiſ. ⁊ in. l. intercidit ff. de condi. ⁊ demō. ⁊ in. l. actione.§. pu blicationē. ff. ꝓ ſocio. ⁊ in multis alijs ſil̓ibꝰ ⁊ qͣꝫqͣꝫ Io. an. nō approbet illā opi aꝑte ī. c. cū ſis. de ꝯuerſione. vbi tractat huc articulū inferēdo opi. ꝯtrarias tn̄ eaꝫ aꝑte videt̉ ꝓbare in dicta cle. ne ro mani in glo. ſua ſupͣ alle. ¶ Tercio faci unt iura dicentia ex identitate rōis diſ poſitionē extendi in. c.i cū dilecta. de ꝯtir. vti. vel inuti. ⁊ in. l. nō poſſūt. ff. de legi. ⁊ qd̓ plꝰ ē hoc ꝓcedit etiā in diſpoſitiōe penali vt ē tex. no. ī. l. ij. ad turpill̓. facit c. ſi poſtqͣꝫ. de electi. li. vi. in fi. ⁊ per glo. ī c i. de temp. or. li. vi. ⁊ ī cle. i. de electi. nō enī apparet aliqua rō ſpālis qͣre electio debet ſpectare magis ad cardinales in cāu vacationis ꝑ mortē qͣꝫ per renūcia tionē vel depoſitionē. ¶ Quarto facit ſicut enī inferiores eligunt p̄latū in oī caſu vacationis ita ⁊ cardinaliū colle giū cū faciāt vnū corpꝰ cū papa ⁊ ſint ꝑs ſui corꝑis benefacit. c. ꝑ venerabilē qͥ fi. ſint le. ꝟ. rōnibus. ⁊ in. c. fundamē ta. de electi. li. vi. nō obſtant ꝯtraria et pͥmo ad pͥmū dicendū ꝙ ꝓcedat in am bicioſis ⁊ odioſis ſꝫ ꝯceſtio facta cardi nalibꝰ ē fauorabil̓ ⁊ in fauorē eccleſie facta vt citius fiat ꝓuiſio. ideo debꝫ re putari fauorabilis licet afferat p̄iudi cium cōcilio. reputat̉ enim ꝯſtitutio fa uorabilis. vel odioſa ab eo ꝙ pͥncipali ter ītenditur vt legit̉ ⁊ nō. ī. c. exceptio nem. ff. de condi. īdebi. ⁊ ꝑ gl. ī. c. faciāt ⁊ ī. c. fi. de elect. non ob. ꝙ per hoc indu catur legum correptio quia ius abro gatiuum non debet extendi ad correp tionem alterius iuris per identitatem rōnis ſꝫ ius derogatiuū bene extendit̉ ⁊ ī veritate poteſt dici ꝙ non eſt extēſio ſed potius venit ex mente vnde decla ratur potius mens cōſtituentis ex idē titate rōnis vt ſentit glo. nō. in dēo. c. i. de temp. ordi. li. vi. ⁊ plene per Dar. ī. l. ſi conſtante. vij. et. ix. q. ff. ſolu. mat̓. non ob. ſcd̓m arg. de. c. ſi duo qꝛ debet ītelli gi. aut ꝙ loquatur anteqͣꝫ poteſtas tn̄ſ lata eſſet ī cardinales. aut de collegio cardinaliū. nā ipſi faciūt vniuerſitateꝫ ſeu collegiū. vt ī cle. ne romani. ⁊ quod ibi no. de elect. et per glo. magnam. ī. e. vno. de ſciſma. li. vi. et ꝓ hoc fac̄ qͥa ibi non fuit facta aliqua diſpoſitio ſed fue runt eiecti illi qͥ de facto ſe ītruſerant ī papatu. nō obſtat ſcd̓m ar. qͥa vt plene h i

dixi in p̄cedēti dubio ꝯſiliū nō debꝫ ſe impedire de ꝑtinētibꝰ ad papā niſi vbi neceſſitas vrgꝫ nō poteſt tollere ꝯſtitu tionē pape vt ī. c. ſignificaſti de electi. cū ꝑ cardinales poſſꝫ ꝓuideri vacacio ni ⁊ faciliꝰ qͣꝫ ꝑ ꝯciliū ⁊ hoc vide pleniꝰ in dubio p̄cedenti nō obſtat vltimū ꝯtra riū de. c. ſi trāſitus nam religioſi clerici vocant̉ ad cōſenſū electiōis facte ⁊ nō faciende vn̄ debꝫ reduci ad terminos. c in nomīe dn̄i Et hec ſufficiāt ad laudē tocius celeſtis curie. ¶ Diſputata fuerūt hec dubia ꝑ dn̄ꝫ Hicolaū de Sicilia abbate momacen̄. ⁊ decretoꝝ doctorē Senis legentē An no dn̄i. A.cccc.xxvi. in eccleſia ſcī Mar ci ⁊ ad vtrāqꝫ partem dubioꝝ ſūme re ſpondit vir notabilis ⁊ magne ſcientie dn̄s Robertꝰ de calcātibꝰ de florencio auditor meus benignuꝫ. tante ſtatuto conpito in pralis prohiben te minores.xxv. annis obli gari ſine certa ſolēnitate o b ẜuata. qꝛ poſtpoſito eod̓ ſtatuto poſite ꝙ ꝯtractꝰ ipſi in quibꝰ reperirent̉ mino res obligati ſint ficticij et ſimulati ⁊ ꝓ ficticijs ⁊ ſimulatis habea̓tur nec valꝫ iuramētū ſuꝑ eis p̄ſtitum ⁊cͣ. Quidam minor annis ſolēnitate ꝑ ſtatutū requi ſita poſthabita ꝯtrahēdo ſe obligauit ac iureiurādo firmauit ōnia ⁊ ſingula in inſtrumēto cōtenta eſſe vera ⁊ nō ve nire cōtra ac obſeruare ⁊ in nullo ꝯtra facere vel cōtrauenire. Demū temꝑis curſu diſpoſitiōe dicti ſtatuti motꝰ alle gando inſuꝑ verā ſimulatiōeꝫ ꝯtraqˢ nullo pretextu iuramēti abſolutiōe ob tenta Econtrario aduerſario reluctāte ⁊ excipiente ipſū occaſiōe iuramēti mi nime audiēdum ac iudie̓. eccleſiaſti pa trocinio inuocato ꝓ obſeruantia dicti iuram̄ti. ¶ Ex quo themate vt latiꝰ tri buat̉ copia diſputa noī⁊ quotidianas difficultates enumerandi nunquid ſtā te dicto ſtatuto ī termīs predictis vera ſimulatōe cōtractus aliter non ꝓbata iuramentū neceſſario ſit obſeruanduꝫ poſito ꝙ ſtatutum in termīs iuramen tuꝫ impediat. probabiliter dubitari po teſt ad materiam ampliādam. Quid ſi ſtatutum ſimpliciter ꝓhibeat minores ſine certa ſolemnitate obligari qua ceſ ſante decernat ipſos cōtractꝰ irritos ⁊ inanes maxime annullando iuramen tū preſtitū in oppoſitū vel ſi ſimulatōeꝫ contractus non preſumet ſuper poſito ī caſibus predictis iuramēti vinculo an ſaltē verā ſimulationē ꝯtractꝰ allegan do ſit audiēdus abſolutiōe a iuramen to pͥus nō obtēta an ſtante obligatiōe iuramētali omni caſu predicto ſaltē pe tendo iuramēti abſolutionē a iudice ec cleſiaſtico ſit audiendꝰ aduerſaꝰ. nō ob in ꝓceſſu hoꝝ dubioꝝ hunc ordinē ſer uabo Pam ꝓpter nimiā cōmunionē q̄ eſt inter pͥmū ⁊ ſecūdū vt dixi ex īfra di cendis apparebit inſtabo ſimul circa ea indicēdo. Primo ſeptē motiua ad par tem negatiuā Secūdo totidē ad partē affirmatiuā ⁊ cōmuniter ānectam ſolū tionē antequā faciam tranſitum ad ter cium ⁊ deīde arguaꝫ ad vtrāqꝫ partem tercij dubij ⁊ ibi ſoluam ⁊ ſic demuꝫ ex pedio quartū. ¶ Uenio igit̉ ad pͥmuꝫ dubium ⁊ ſecundū videt̉ ꝙ iuramētuꝫ non ſit obligatorium. Dam exquo lex dirigit preceptum ⁊ ꝓbacioneꝫ ad ꝑſo nam ꝓut facit q̄ſtio illa que ligat ꝯtra uenientes ad pactū. Naꝫ nō obediens ſuꝑiori peccat mortalit̓ in. c. ij. de ma. et obe. eciaſi ſuꝑior laicus ſit in. c. qui reſi ſtit ⁊.c. iulianꝰ. xi. q. iij. ⁊. c. duo ſūt. xcvi diſ. ſtatutū enim loci lex illiꝰ loci cenſe ri debet in. l. omnes populi. ff. de iuſti. ⁊ iurꝭ ⁊. ij. diſ. ius ciuile. ergo iuramētū non eſt obſeruandū cum ſine pctō mor tali ſeruari non poteſt perſeueratio enī in actu contra legis precepta eſt nutriti tiua peccati iam cōmiſſi ⁊ ſic non debꝫ iam cōpelli ad obſeruanciā iuramenti ne cogatur perſiſtere in peccato ꝓ hoc facit qꝛ ille cui prohibet̉ bona ſua alie nare ⁊ alijs obligare poteſt equiꝑari il li cui int̓dicit̉ adminiſtra tio bonorum vnde ſicut ille non alienat nec valet cō tractus. l. is cui. ff. de ver. oblig. ita nec iuramentū prout ibi nō. Barto. qꝛ defi ciunt comites quos habere oēbꝫ iura mentuꝫ ⁊ deficiūt boni mores vt ibi di cit Darto. fuiſſe ꝯcluſū ꝑ valētē canoī ſtam ⁊ ſic ſepius ꝯſuluiſſe ergo idem in caſu noſtro Concludit ergo cōtractū ꝓdigi cui bonis eſt interdictū iuramen to nō confirmari adde qd̓ idem tenuit

Frede̓. de ſenis conſilio. xxx. et Bal. ī. l. qui habet. ff. de tute. Dal. et Ange. p Barto. in. l. ia cui bonis. ff. de ꝟ. oblig et Ange. in. l. ſiquis ꝓ eo. ff. de fideiuſſo et Pal. in. l. i. C. de ſacro ſanct. eccle. in lec. in qͣrta colum. et in. l. ij. x. q. C. de re ſcin. vendi et ī. l. i. ff. d̓ cura. fur. vbi hāc concluſionē multū pulcre limitauit. et ꝓ iſta multa poſſent adduci. ſed ꝯtrari um tenuit Anto. de bu. et Innocꝭ. in. c. cū ꝯtingat. de iureiu. et Lodo. roma. in oēa. l. is cui. ¶ Secūdo ad idē ſic. vbi. cūqꝫ lex reſiſtit ꝯtrahēti ex tali ꝯtractu lege reſiſtente inito. non naſcit̉ obliga tio nec naturalis nec ciuilis. vt in. l. cū lex. ff. de fideiuſ. ⁊ ī. l. nō dubiū. C. de le gibꝰ. regula qui ꝯtra iura. ⁊ regula. q̄ ꝯtra ius. de re. iurꝭ. li. vi. Tū ergo ꝯtra ctus ſit nulluſ omni reſpectu nullo mō pōt ꝯfirmari ꝑ iuramentū. eſſet enī im poſſibilis ꝯfirmatio niſi p̄ſupponamuſ aliquod ſubiectu ꝯfirmandum de elec. audit̉. facit. c. ad diſſoluēdū. de deſpon. impu. ⁊ Inno. in. c. cū dilectus. de elect. ꝑ eunde in. e. prudentiā. de offi. delega. vbi dicit ꝙ actus nullꝰ ex defectu ſolen nitatiſ nō pōt ꝯfirmari niſi actus ex ſo la volūtate pēdeat ꝯfirmantꝭ. l. adopcō ff. d̓ adop. facit. iij. q. vi. hoc quippe. ⁊ tē plenitudo ptātis illū actu ꝯfirmat. Cū ergo in cāu nr̄o ꝯtractꝰ ſit prorſus nul lus nec dependeat a voluntate ꝯtrahē tis nō pōt iuramēto ꝯtrahētis ꝯfirma ri. nec iuramentuꝫ videt̉ habere aliqd̓ vinculū. cū ſit p̄ſtitū ſuꝑ iure tercij ⁊ ſu per actu nō dependente a ptāte iurātiſ de fo. ꝯpe. ſi diligēti. ⁊ in regula acceſſo rium. de re. iurꝭ. li. vi. imo expreſſe dicit lex ꝙ iuramentū int̓poſitū ꝯtra legem non tenet. l. iuriſgentiuꝫ.§. vlti. ⁊. l. ſe. ff. de pact. Innocꝭ. in. c. pleriqꝫ. de pact. vbi allegat illā. l. etiā in. l. non dubiū. C. de legi. ¶ Tercio cū minor ꝯtraxit contra ſtatutū facit ꝯtra bonos mores. qͥ eniꝫ legē ꝯtemnit moribus abutit̉. ff. de iu ſti. ⁊ iu. l. veluti. ⁊. l. iuſticia.§. p̄cepta. er go tale ſtatutū tanqͣꝫ reprobatoriū con tractuſ irritat iuramentū. vt in regula nō eſt obligatoriū de re. iuris. li. vi. Quarto ſtatutū contractuꝫ iſtum vt ſi mulatū ⁊ annullans ip̄m iuramentuꝫ pōt ex cā fieri ⁊ in hoc lex ciuilis habꝫ poteſtatē apoſtolici. ad hoc tex. ⁊ glo. ī .l. adigere.§. quāuis. ff. de iure pa. ⁊ ī. l. ſiquis inquilinos. de leg. i. et. l. vt iure iurā. ff. de ope. libe. nā ⁊ p̓nceps pōt in terpretari ⁊ addere ex cauſa ad ius dī uinuꝫ ſicut in illo. in ore duoꝝ vel triū ſtat omne ꝟbum. et cum lex ciuilis in teſtamento requirit ſeptē teſteſ adeo ꝙ vno deficiente corruit totū inſtrumētu alias teſtamentū in. l ſi vnus. C. de te ſta. ⁊ in donatione cā mortis requirūt̉ qͥnqꝫ teſtes. l. fi. C. de donatꝭ. cā mor. fac̓ ij. q. iiij. p̄ſul̓. ⁊ qd̓ noͣ. in. l. fi. C. ſi contra ius vel vti. pub. ⁊ per Innocē. in. c. que in eccleſiaꝝ. de conſti. naꝫ ⁊ ſtatuit ius ciuile ſuꝑ voto. l. iij. ff. de pollicꝭ. ¶ Qn̄ to cū lex ſiue ſtatutū p̄ſumat ꝯtractum ſimulatū ⁊ ficticiuꝫ quod pōt. l. qui ad certum. ff. loca. 7. C. de donatꝭ. an̄ nup. aucͣ. ſꝫ iā neceſſe facit. c. is qui fidem. de ſpō. c. ad noſtrā. de emp. ⁊ vend̓. ⁊. c. illo vos. de pigno. ⁊. l. teſtamentū. ff. de pro ba. ⁊. l. omnes.§. lucius. q̄ in frau. cre dito. ergo iuramentū ſuꝑ tali cōtractu p̄ſtitum nō eſt obligatoriū. ad hoc glo. in. l. iij. C. plus valere quod agit̉ naͣm tantū operat̉ fictio in caſu ficto quātuꝫ veritas in cau vero vt in iure p̄alle. et ī. l. iij.§. ait p̄tor. ff. de negꝭ. geſ. ¶ Sexto arguit̉ ſic ad hoc vt iuramentū ſit lici tum debet habere tres comites videlꝫ iudicium. veritatē ⁊ iuſticiā etſi iſta de ficiant nō iuramentū ſꝫ periuriū ē cen ſend̓.xxij. q. ij. an: maduertendū. et in. c. etſi xp̄us. de iureiurā. ſed in cāu noſtro nō habuit hos comites cum fuerit in terpoſitū contra legē ſuperioris et ī ca ſu ficto et ſimulato et a lege damnato. et ſic nō habuit veritatē nec diſcretōeꝫ nec iuſticiā ergo nec inducit vinculum ¶ Septimo et vltimo inſtatur ſolenni tātes ſunt introducte in fauoreꝫ publi cum ſiue intelligimus de ſolēnitate ꝓ batoria ſiue formali hinc eſt ꝙ pͥuatuſ nō pōt eis renuciare vt ī. c. fi. de re iudi li. vi. C. de teſta. l. antiqͥ. C. ad vell̓. et. c. qꝛ ꝓpter. de elec. ergo nec iuramentum remitti poteſt qꝛ pacto et iuramēto pri uato ius publicū remitti non poteſt d̓ fo. ꝯpe. ſi diligenti. et in. l. ius publicum .ff. de pact. In contrarium deducūtur multa alia argu. et pͥmo nam ſicut ſta tutū ꝓhibet huc minorē cōtrahere ſn̄ certa ſolēnitate. vt. C. de p̄di. mi. nō ali

per totū. et tamē ſi in alienatiōe īterue nit iuramētū non obſtante ſolēnitate a lege requiſita tenet alienatio ⁊ ſic iu ramentū cōtra legē preſtituꝫ eſt obfuā dum in auct ſacramēta pubeꝝ. T. ſi ad uer. ven. ſicut eciaꝫ ꝓhibetur alienatio fundi docalis. C. de rei vx. acc̓. l. re in p̄ ſenti.§. cū autē īpothecaꝫ. ff. de fun. do. per totū. et eciā res donata ꝓpter nup cias vt in auct. ſiue a me ad vell̓. et tam̄ multipliciter mulier compellit̓ in caſu ſeruare iuramentū vt in. c. cum contin gat de iureiurand̓. ⁊. c. licet eo. titu. li. vi ¶ Item ſeruat̉ in pacto d̓ non ſuccedē do quod reprobatur a iure. l. pactum. C. de coll̓. et tamē iuramēto firmat̉ vt in capi. qͣꝫuis de pac. in vi. ſed aliud vi oetur ſentire ⁊ minꝰ bn̄ glō. iuris ciuiſ vt dicta. l. pactum ⁊. l. rem in preſenti.§. ⁊ cum a me. ¶ Secundo iuramentum tanqͣꝫ ſpirituale nō ſubicitur diſpoſitio ni laicoꝝ. ſpectat enī ad forū eccleſiaſti cū decernere an valeat vel non valeat vt in. c. venerabilē de elec. ⁊ in. c. nouit de iudi. et in. c. tua de ord. cog. ⁊ in. c. la tor in fi. qui fi. ſint legit. ergo ſtatutum predictū reſpectu iuramenti nichil pōt ſtatuere vel preſumere ergo iuramētuꝫ non reprobatū lege canonica vel diuīa neceſſario eſt obſeruādum vt in. c. ſi ꝟo ⁊ in. c. ſi xp̄s de iureiurand. ¶ Tercio non debꝫ admitti indirecte qd̓ directa via ꝓhibetur vt in capitulo tue de ꝓcu ra. et in. c. cum quid de re iudi. li. vi. Sꝫ directe non p̄t ius ciuile ſeu laici ſe im pedire de iuramento ſeu alia re ſpūali. vt in. c. decernimꝰ de iudic̄. ⁊ in. c. bene quidem. xcvi. diſ. ergo nec indirecte de bet eis permitti qd̓ eſſꝫ ſi ſtatuta prohi bēcia vel preſumēcia fictionē īpedirēt vt enerue̓t vires iuramēti. ¶ Quarto iuramentū principaliter dirigit̉ in deū ⁊ ſibi querit̉ principalis obligatio vt ī c. debitores de iureiurā. ⁊ ī dicto. c. et fi xp̄s ergo nō pōt impediri nec tolli per eundē nec eiꝰ vicariū in ſpūalibꝰ. ex cā tamē non aliter vt ī p̄dicio. ca. nouit de iudi. ⁊ qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. ī. c. auctōritatē. xv q. vij. ⁊ ꝑ glo. in. c. cū. p. de renū. c. ſi is qͦ xxiij. q. iiij. ¶ Qn̄to ī ſpūalibꝰ īſpicimꝰ pocius veritatē qͣꝫ fictionē vt no. archi di. in. c. vnico de voto li. vi. Cum ergo minor iſte ex iuramēto ſuo vere ageret ſe obligare deo nō debemꝰ actēdere fi ctōnē ſtatuti ⁊ hoīnū ſtatuētiū deꝰ enī cor reſpicit ⁊ id qd̓ interiꝰ agit̉ non qͦd ꝝ homines fingere p̄ſumit̉. xiiij. q. iiij. ſi quid inueniſti et. c. cū eterni de re iudi. li. vi. ⁊ ī. c. vt noſtꝝ vt eccīa. bn̄fi. ¶ Sex to ꝑiurijs via aperiri nō debꝫ in. c. cuꝫ contingat de iureiurā. c. clericos de co habi. cle. ⁊ mulie. l. ij. C. de iudi. ⁊ in cō cernentibꝰ periculū anime p̄ſumimꝰ in parte̓ tutiorē vt noͣ. in. c. vnico de ſcru ti. et. c. iuuenis de ſpōſ. ſꝫ tenendo ꝙ iu ramentū nō valeat ī caſu predicto ape riret̉ via ꝑiurijs ⁊ qn̄qꝫ periuriū ꝯmit titur ceſſante vera ſimulatiōe ꝯtractus ergo debemꝰ in parte̓ tuciorē inclinare vt iuramētū valeat nec p̄ſumet̉ ſimula tio. nec veritate ceſſante iuramētū ſine cauſa euitatꝭ. ¶ Septimo ⁊ vltimo argu itur ſic vnicuiqꝫ licꝫ renūciare iuri ⁊ fa uori ꝓ ſe introducto vt in. c. ad apoſto licā d̓ regula. ⁊ i. l. ſi qͥs ī ꝯſcribēdo. C. de pac. maxime cū interpoſitiōe iuram̄ ti vt in. c. cū ꝯtingat de iureiurā. ⁊ in. c. ij. de pac. li. vi. ſed hoc ſtatutū ⁊ ſimiles diſpoſiciōes emanāt in fauorē minorū vt de ſe patet et ſentit Darto. in. l. ſi qͥs ꝓ eo. ff. de fideiuſ. ⁊ Dy. in regula non eſt obligatoriuꝫ de regulis iurꝭ li. vi. er go ſaltē cū iuramēto licuit renuciare. Ad ſolutionē hoꝝ duoꝝ dubioꝝ cōde ſcēdens xp̄i eiuſqꝫ matris necnō Aga the glorioſe patrone mee noībꝰ īuoca tis Primo recitabo opi. pͥncipales qͣs in iure reꝑio Secūdo ſubnectaꝫ quid ī genio meo breuiter videt̉. Et pri. d. iac. de. bel. tam in filioſam̄. qͣꝫ in minore ꝓ hibito contrahere ſine certa ſolēnitate diſputauit queſtionē quid iuris ſi con traxit cū iuramēto nō ſeruata ſolēnita te ſtatuti ⁊ ꝯcluſit in filioſa. ꝙ dicto ca ſu iuramētū nō dat robur actui. tuꝫ qͥa eſt acceſſoriū ad ꝯtractū nulluꝫ ergo ni hil valet in. l. non dubiū. C. de legi. tuꝫ quia cōtra bonos morem nā tales con tractus prebēt cauſā dep̄dādi parētes ⁊ peccādi. l. i. ad macedo. ⁊ in regula nō eſt obligatoriū de regulis iurꝭ. li. vi. er go ⁊cͣ. De minore dicit idē de iure ciui li. ſed de iure canonico dicit euꝫ obliga ri ꝑ iura vulgaria iuris canonici et in hoc refidet ⁊ īcipit q̄ſtio lege puſina ca uet̉ d̓ qua in addi. ſpe. in. ti. de ſen. et de

bis que ip̄am ſequūt̉.§. cū aūt. de reſti in inte.§. i. poſt finē.i. colū. do. bar. tāgit in aucͣ. ſacramēta pubeꝝ. C. ſi aduerſꝫ ve̓. ⁊ latius in. l. ſiquis pro eo. ff. de fide reliqui. in. l. fi is cui bonis. ff. de verbo obli. ⁊ ī. l. ſeyus ⁊ augerius. ff. ad. l. fal ⁊ plene in repetit iōe. l. oēs populi. ff. de iuſti. ⁊ iur̄. ⁊ tandē videt̉ ꝯcludere. aut lex dirigit verba ꝓhibentia in ꝑſonam ⁊ tūc nec ꝯtractus valet cōtra legē ſcu ſtatutū vel iuramentū qꝛ peccat viuē do ꝯtra legē ſuꝑioris vt plene tetigi in articulis primo loco factis etiāſi aliqͥd nō fingat. Aut verba ꝯferunt̉ ad rem ⁊ nō ad ꝑſonā vt qꝛ dicit̉ ꝙ bona mīoſ ris nō pn̄t alienari. ⁊cͣ. ⁊ tunc ſi lex etiā nihil p̄ſumit in ꝯtrariū valet iuramen tum etiāſi ſtatutū exp̄ſſe ānullet iuram̄ tum ar. c. cū ꝯtingat de iureiu. ⁊ in aucͣ ſacramēta pubeꝝ. ſecus ſi dicat̉ in ſta tuto ꝙ nemo aliter ꝯtrahens p̄ſumat̉ dolo ⁊ fraude inductuſ ad ꝯtrahendū Do. ange. ſimpliciter ſequit̉ illā diſtin ctionē. Dar. an̄ verba dirigant̓ in rem an in ꝑſonā. ⁊ pͥmo cāu valeat iuramē tum. Scd̓o nō. ⁊ ita ꝯſuluit in quodaꝫ conſilio quod incipit domine Katheri ne. Do. bal. tangit in aucͣ. ſacramenta pubeꝝ. ⁊ dicit ꝙ etiā ſtatuta ſi non fin gāt dolū ⁊ ſimulationē. tn̄ ſi hn̄t ratio nem ⁊ equitatē puta quia malicia ho minū illius loci erat multū ꝓmpta ad decipiendū minores talia ſtatuta ānuſ lātia iuramentū valēt nec iuramentuꝫ eſt obligatoriū nā cū habeāt equitateꝫ ⁊ rationē naturalē nō poſſunt dici iur̄ ꝯtraria. ¶ Fatet̉ tamē bonā eſſe caute lam que in multis locis ſeruat̉ vt con tractus cōtra ſtatuta geſti p̄ſumantur dolo extorti ſeu mētu. ⁊cͣ. ¶ Eed idem Gal. in. l. nō dubiū. C. de legibuſ. in pe nul. col̓. vult tradere aliā theoricā. dicit enim de iure canonico eſſe dicenduꝫ ꝙ interdictū tollit cauſaꝫ ꝓhibitionis iu ris fictione tūc ſeruandū eſt iuramentū verbi gratia ſi cauſa ꝓhibitionis ē mi nor etas iuramentū fingit maiorē ⁊ iō tenet ꝯtractus. ſecus ſi nō tollit cauſā ꝓhibitionis. Exemplū ſtatutū ꝓhibet minorem cōtrahere quia fingit dolum certe ſecundū illud iuramētuꝫ nō tollit cauſam doli p̄ſumpti ⁊ ideo nihil ope ratur iuramentū ar. de legi. l. fiquis iu quiſitionis.§. fi. tantū igit̉ operat̉ iura mentū quantū pōt operari in cauſa ec nō plus. nec ob. ſcd̓m eū. c. ij. de pact. li. vi. qꝛ ibi cauſa ꝓhibitionis erat de iu ſticia poſitiua ⁊ mutabili. nō d̓ iuſticia īmutabili ⁊ ideo ibi iuramentū poteſt operari. Illa aūt eſt īmutabilis cū trāſ greſſio nō inducit peccatum de iure di uino. Illa vero iuſticia īmutabilis cu ius traſgreſſio inducit peccatuꝫ qꝛ ius diuinuꝫ eſt īmutabile ⁊ in hoc fundat̉ ſcd̓m eū. c. nō eſt obligatoriū. de re. iurꝭ. li. ſexto. hec ſunt vera quando agit̉ de efficacia iuramēti reſpectu iurantis ſꝫ quando prohibitio concernit aliū qͣꝫ iu rantē iuramentū vniuſ alij obeſſe non poteſt. vt no. C. de bo. que. li. l. fi.§. filijs autē. ¶ Ex p̄dictis breuiter concludit̉. ꝙ aut iurat̉ ſuꝑ iure ꝓprio aut contra ius tercij. pͥmo eaſu aut ratio ꝓhibitio nis fundat̉ ſuꝑ eqͥtate naturali ⁊ non valet iuramentū a fundat̉ ſuꝑ quadā eqͥtate poſitiua. et tūc valet iuramentū ¶ Eercio cāu nō valet iuramentum q̄ oīa dicit bene notandū. ad. c. debitoreſ de iureiurꝭ. ℟ndeo ꝙ iuramentū ſuper vſur̄ ē̓ ꝓhibitu in altero extremo ſcꝫ in recipiēte ſꝫ nō eſt ꝓhibitum in ꝓmitten te. ideo ꝓmittēs dꝫ obſeruare iuramen tum. nō in fauorem vſurarij ſꝫ habēdo reſpectū ad diuini numinis religioneꝫ. qꝛ deo iurat̉. poteſt tam̄ peti abſolutio vt in. c. i. jͣ. eo. ti. ꝑ Dal. in dicta. l. nō du bium. et demū ꝑ eum in l. fi. C. de n̄ nu. pec. ⁊ in. l. pactū qd̓ dotali. C. de collatꝭ. ⁊ in. l. ſeyus et augerius. ff. ad. l. fal. I rede. de fenis ꝯ. ilio. ec. xlv. al̓s. iiij. in ſil̓i qōe nō videt̉ facere dr̄aꝫ an ſtatutū dirigat ꝟba ꝓhibitionis ad reꝫ. an ad ꝑſonā. imo omni caſu ſentit ꝙ agēs cō tra ſtatutū. eſt trāſgreſſor legis. ⁊ cōciu dit ꝙ iuram̄tū eſt obligatoriū. liꝫ dicat ꝯtrahentē ſecū teneri ad relaxationem iuramēti. de qͦ tn̄ infra dicam in penul. dubio. ſꝫ tn̄ nihil attingit ibi qn̄ ſtatu tū p̄ſumit dolū ſiue ſimulationeꝫ. ſentit tn̄ ꝯtra illā diſtinctōeꝫ Bar. ⁊ idē Do. Pe. de ancha. ī repetitiōe. c. canonū. de ꝯſti. dicit enī hāc diſtinctiōeꝫ eē ꝟbalem qꝛ ſtatutū ānullando ꝯtractu ſatis vi det̉ ꝓhibere ꝯtrahentibꝰ ne attemptēt contrahere. c. quia contra iura. de reg. iuris. li. vi. ⁊ verba collata ī rē ꝯcernūt

pocius ꝑſona qͣꝫ res. c. tanta de exceſſi. pla. et nō refert cū quo qͥs loqͣtur ī. l. cū pater.§. donationis de leg. iij. vn̄ cōclu dit iuramētū obligatoriū ſiue ꝯcernat rem ſiue ꝑſonā. nō tamē attingit expreſ ſe qn̄ ſtatutū preſumit dolū ſeu ſimula tioneꝫ vel mētū vel qͥd ſimile. ſed ſatis videt̉ ſequi Dal. in dicta aucͣt. ſacramē ta pubeꝝ ex cauſa exiſtēte valeat tunc ſtatutū reprobas iuramentum. ⁊ ideꝫ do. Car. refert in hoc vltimo ſe cōſulu iſſe in. c. cum contingat eo ꝙ ſtatutū p̄t preſumere dolū ſiue aliā iuſtam cauſa. et quia tunc cōtrahens ſatis videt̉ in dolo ar. c. qͥ ꝯtra iura mercat̉ de regul̓ iuris li. vi. ⁊ Io. d̓ lig. ⁊ vo. ep̄s Mineē cius valētiſſimꝰ canoniſta eciam repro bat illā diſtinctōeꝫ Darto. ī preall̓. c. cū ꝯtingat p̄dicta raciōe. qꝛ quāqͣꝫ lex pro hibeat ſimpliciter tam̄ ꝯtrafaciēs trāſ gredit̉ legē licꝫ verba n̄ dirigātur ad ꝑ ſonam dicta. l. non dubiū nec eſt veruꝫ ſcd̓m Io. de lign. ꝙ quilibꝫ faciēs ꝯtra legem peccat mortaliter eciā ſi lex ſit ꝓ hibitiua niſi ſit cauſa ꝑpetua ꝓhibitio nis cum alias lex in caſibꝰ permittat ⁊ ſic non pōt eſſe mortale. Do. Anto. de bu. in dicto. c. cum contingat ſpreta illa diſtinctōe Bar. cōclubit ꝙ ſtatutū ha bens fundamentū ſolū fauore illius qͦ iurat ꝙ iuramentū ſemꝑ obligat eciaꝫ ſi in cōſequencias remotas adſit ꝓhi bitioni fauor publicus veluti ꝙ liberi ꝓcreant̉ vel ꝙ ciues diuites maneant locupletes et nō oepauperent̉. quia in quantū preceptū dirigit̉ ad perſona fa uore perſone preceptū ſapit naturā cō cilij. ff. mandati. l. i. ⁊ in. l. cū pater.§. mā dato de leg. ij. l. ticio in prin ff. de cōdi. ⁊ d̓mo. cum ſi. ꝓ hoc qꝛ precepta intelli gunt̉ ſcd̓m naturā materie ſubiecte. xi. q iij. rogo. Unde ſcd̓m eū talia iuram̄ ta ſunt ſeruanda niſi lex ſtatuendo ī ꝓ hibendo habꝫ ad aliud qͣꝫ ad fauorem ⁊ fragilitatē iurātis dū tn̄ iurās ſit do li capax de delict. pue. c. i. ⁊. ij. et hoc pu tat verū ecianſi ſtatuta annullēt iura menta vel probibeant qꝛ ꝓhibere iura menta nō ſpectat ad iudicē ſecularem nec ad legem ciuilē ꝓ hoc qd̓ noͣ. Hoſti en. in. c. quēadmodum de iureiurand̓. cum fre. in loco preal. Ideꝫ dicit ſi ānul laret inſtrumēta vel fraudem preſume ret alia nō apparēte cauſa p̄ſumēdi vel ſi ponerēt penas veniētibus ad contra ctū qꝛ ōnia talia cōfringi poſſent ad ex cludendū iura iuramentulem obligati onem via indirecta vel virecia fieri nō poteſt cōtra regulā cū quid de regulis iuris li. vi. ⁊ in. c. quāto de p̓uil̓. nec ob ſtat ſcd̓m eū qd̓ dicitur de voto in. l. ij. ff. de polli. quia non valēt leges inquā tum infringūt votū ad hoc qd̓ noͣ. glo. in. c. mulier.xxxij. q. ij. ⁊ qd̓ ſcribit Fre. cōſilio. ecxliiij ſed hoc intelligitur ſcd̓m no. per Inno. ⁊ per hoc puto ꝙ alio ex trinſec̄. non accedente iuramentū obli get ꝓdigum dū tamē ſit ſenſus capax quicqͥd ſenſerit Fred. in conſilio. xxx. et Bar. in. l. is cui. ff. de ver. ob. ad hoc qꝛ inqͥrendo equiꝑatur pupillo pubertati ꝓximo vt no. in dicta. l. is cui et ex deli cto obligat̉ vt ibi no. ergo ex iuramēto de delic. pue. c. i. ⁊. ij. nō obſtat ꝙ interdi cta ſit ei adminiſtratio nec ꝑ hoc inter dictuꝫ eſt iuramētum nec interdici pōt nec obſtat ꝙ lex equiparat euꝫ furioſo quia non attendit̉ in hoc equigatio le gis ⁊ quia totum ſit fauore ſuo nec ob ſtat ꝙ legis reſiſtencia īpediat natura lem obligationē ff. de fideiuſſ. l. cum. l. et in. l. ſi nō ſorte̓.§. i. ff. de condi. indebi. pari ergo ratione iuramentū vt. xcij. q. vlt. iuramenti. qꝛ illud verū quando il li ꝓhibicioni conſonat ius diuinū vt ī locis preall̓. ¶ Item licꝫ poteſt infrīge re naturalem inquantum obligat̉ par ti et eciam iuramentalem quo ad obli gatiōeꝫ ſecundariā que dirigit̉ in ꝑteꝫ nō tamē infringit nec infringere p̄t ob ligationē iuramenti inquantū priꝰ di rigit̉ in deum nec in hoc tūc ſunc pari a ſimplex loquela et iuramētū qꝛ iura mentū principaliter in deū dirigit̉ loqͣ la in partē quo ad eiꝰ cōmodū lex potu it obligationē impedire ad hoc. c. debi tores preall̓. ⁊ ſic aperte ꝯcludit do An to. quantū in pͥmo dubio qn̄ lex preſu mit dolū ſeu fictionē habuit veriſſimaꝫ cauſā prohibendi ſecꝰ ſi fecerit mere fa uore minoris hec ſunt principalioreꝝ opi. qͣs in materia reperio. Dunc ne ca ptiuū intellectum ſubiciā quid in hijs dubijs ſentio Inde meliori iudicio ſē per ſaluo cui me ſemper ſubitō ſic puto iſtinguendū ꝙ aut ſtatutum ſine aliqͣ

p̄ſumptione fraudis ꝓhibet aliā obli gationē ſeu aliū ꝯtractu etiā ānullādo iuramentū niſi tota ſolennitate fuata vt ī ſecūdo dubio. Aut p̄ſumit fraudē volū fictionē mētū vl̓ quid ſimile vt in pͥmo dubio. Primo cāu dico iuramen tū indiſtincte obſeruandū ⁊ qd̓ pͥncipa liter in fauorē ipſius iurat̉ emanāt ſta tuta licet in ꝯſequētiā ⁊ ſecūdario con cernit fauorē publicū ſiue ꝟba ſtatuti dirigant̓ in ꝑſonā vt nullꝰ minor ſe ob liget ⁊cͣ. ſiue dirigant̓ in rem vt qd̓ re minoris nō pōt obligari niſi ⁊cͣ. ⁊ ꝓ hͦ. c. cū ꝯtingat de iureiurā. ⁊. c. licet. eo. tit. li. vi. ⁊ in. c. ij. de pact. eod̓. li. ⁊ in aucͣ. ſa cramenta pubeꝝ. C. ſi aduerſus vēdi nā in iuribꝰ p̄alle. fit ꝓhibitio fauor̄ ꝑ ſone pͥncipaliter ⁊ ſecūdario fauore pu blico vt in iuribꝰ p̄allegatis iūcta. l. i. ff. ſol. ma. ⁊ no. bar. in. l. ſiquis pro eo. ff. d̓ fideiuſſ. ⁊ Dy. in regula iuris nō ē ob ligatoriū. licet enī lex potuit qͦ ad ꝯmo dum ſubiecti ⁊ incōmodū alteriꝰ impe dire obligationē qͣtenus adquirit̉ par ti. nō tn̄ potuit qͣtenuſ adqͥritur deo pͥn cipaliter ⁊ eſt in iuramēto. ⁊ hoc cū p̄ ſtatur ī materia ꝯcernente pͥncipaliter ip̄m iuramentū. ad hoc qd̓ nō. in. c. nō eſt. de voto. ⁊ in. c. ⁊li xp̄us. de iureiurā ⁊ in. c. ſiquis. xxij. q. iiij. ad hoc optime facit qd̓ nō. Inn. in. c. ij. de regul̓. et tra. ad reli. vbi dicit ꝙ in his ſpūalibus iuſ naturale prefertur poſitiuo. Inde cō cludit quo ad offerēdū filiū ordini nec eſt dr̄a inter patrē ⁊ matrē. facit. c. ſi an num. de iudi. li. vi. vnde cum ꝯtractus minoris habeat ſuū eſſe ſcd̓ꝫ naturalē equitatē ⁊ ſcd̓m ius gentiū et int̓uenit iuramentū nō eſt curandū de ſolēnita tate iuris ciuilis obmiſſa. iuramentuꝫ enī ſupplet omnē defectū ſolennitatis a iure ciuili inductū vt ī dicta aucͣ. ſacra menta pubeꝝ. ⁊ ꝑ hoc vltimū ꝯtrariuꝫ factū ad ꝑtem negatiuā. ꝓcedit eniꝫ in ſolēnitate inducta in fauorē publicum pͥncipaliter. ſꝫ iſta ſolennitas de qua in ſtatuto fuit introducta in fauorē mino ris vt ꝓbatur in ſil̓i in aucͣ. ſacramēta puberū. alias autē iuramentuꝫ nō va leret cuiꝰ ꝯtrarium ibi decidit̉. ad idem quod noͣ. glo. in. l. ſi is. ff. de predijs mi nor. non ali. ¶ Ad predicta facit quod legitur ⁊ no. in. l. i. T. de ſa. ſanc. eccle. In ꝯcernentibꝰ enim animam attendi mus ſolennitatem iuriſgentium ⁊ non iuris ciuilis vt ibi noͣ. ⁊ in. c. relatum. de teſtamen. nec potuit lex ciuilis exp̄ſ ſe reprobare iuramentum etiamſi mīo res erant ſoliti in tali iuramento deci pi quicquid dicat Dal. in prealle. aucͣ. ſacramenta puberum. hoc non ſpectat ad legem ciuilem ſed ad papam ſpectat diſcernere inualiditatē vel validitateꝫ iuramenti. Ad idem quod noͣ. in. c. cuꝫ ſit generale. de foro compe. ⁊ per Io. an in. c. fi. eo. ti. li. vi. ⁊. xcvi. di. ſi imperator vbi expreſſe dicit ꝙ in iſtis ſpiritualibꝰ debet etiā Imperator habere recurſum ad eccleſiam ⁊ facit quod ponit Fred. conſilio. lxxxxi. vbi dicit non valere ſta tutum laicorum ꝙ ex aliquo facto ſiue geſto preſumit contractum vſurarium puta ſi apparet ſolutio de minori quan titate quam contineatur in inſtrumen to intelligatur ꝯtractuſ vſurarius nec tangit ſpiritualitatem ideo nō poſſunt laici ſuꝑ hoc ſtatuere in. c. fi. de re. eccle nō alienā. c. eccleſia ſancte marie. de cō ſti. de or. cogni. tuam cū ſi. facit etiā qd̓ noͣ. Iohan. an. in c. ſtatutū. de here. ⁊ li. vi. vbi concludit ſimile ſtatutum non valere etiaꝫ reſpectu pene. vt ſi impona tur pena contrahenti matrimonium ſine conſenſu parentum ⁊ dico in ꝓpoſi to ꝙ licet per ſtatutum laicoꝝ ꝓhibea tur contractus non tamen decernetur inualiditas iuramenti ex quo nō p̄ſta tur ſuper re turpi qd̓ non eſt de foro ſe culari ſed eccleſie. de iudi. c. nouit. nec ī hoc habet aucͣteꝫ/ apoſtolicam imo in hoc immitteret falcē in meſſem alteriuſ ſeu alienā nec deceptione ſeu leſione iu rantiſ curauit Imperator in dicta aucͣ. ſacrament a puberū nec papa in. c. ij. de pact. li. vi. ⁊ in. c. cum contingat. Pam ꝓpter fragilitateꝫ ſexus et etatis expo ſit orum multis deceptionibus emana runt illa iura in fauorē minoris ⁊ mu lieris. et tamē non reſiſtunt iuramēto. ff. ad vell̓. l. ij. vbi dicitur ꝙ pretor in hͦ fuit ſecutꝰ cqͥtatem naturalē vt tūc nō reſiſtūt iuramēto vt ſupra. nec etiā pla cet dictū Bar. an verba conferantur ī rem vel in perſonā qꝛ dico ꝙ ſemper in telliguntur collata in perſonam. ſi enī reſ ꝓhibet̉ alienari ip̄a ꝑſona ꝓhibita vr̄ ꝙ res per ſe alienari nō pn̄t. nō eniꝫ

debet inſpici cū quo lex loqͣtur ſꝫ ī que diſpoſitiōis effectꝰ dirigat̉ vt dicit tex. in. l. cum pretor.§. dona. ff. de leg. ij. pro hoc qd̓ nōt glo. in. l. i. C. ne fideiuſ. do. den. que dicit ꝙ ſi qͥs phibet̉ dare ali ꝓhibet̉ accipere. ad hoc qd̓ noͣ. Bar. ī l. fi. ff. de accepti. ⁊ in. l. penul. T. ne iure iuran. Idem ergo ⁊ forciꝰ dicend̓ ſi res ꝓhibet̉ alienari quelibꝫ perſona intel ligit̉ ꝓhibita. Nocarij ex ſeipſis ⁊ alij ſub inuolutiōe verboꝝ obripiūt iura menta talia a minoribꝰ ⁊ maxīe femīs q̄ nō intelligūt qͥd agūt hec autē ꝟba do. Anto. q̄ ſunt elegācia ⁊ qͦtidiana ī eo autē ꝙ diſtinguit intra maiorē ⁊ mi norē quātuꝫ ad hunc caſu ex toto non place̓t puto eī ꝙ eciā maior poterit cō trauenire quantūcūqꝫ illa ꝟba fuerint late concepta data leſione enormi vel enormiſſima. qꝛ notarij hodie cōmunit̓ ſolēt apponere illa verba ad malorē va litudinē cōtractus cōtrahentes tamē putāt illud eē verū preciū rei nec putāt in aliquo decipi. vn̄ ſicut poſſent cōuel re ⁊ petere ſaltē abſolutionē ſi dolꝰ in uenit ex ꝓpoſito ar. in p̄dictis legibꝰ cre vitor ⁊..l. ab auidio ita ꝙ dolus int̓ue nit re ipſa eqͥparatur eī dolꝰ ex ꝓpoſito ⁊ dolꝰ re ipſa vt in. l. ſi qͥs cuꝫ alit̓ pall̓. ⁊ in. l. ij. ff. de do. excep. ⁊ hoc veꝝ niſi in aliqͥbus circūſtancijs cōtrahentē ꝯppa reat voluiſſe vere illud in quo fuit leſ donare ⁊ ſic pōt intelligi. l. ſi qͥs donati onis. ff. de contrahen. emp. ¶ In dubi o enī quātūcūqꝫ illa verba iate ſint cō cepta nō p̄ſumaꝫ animū donandi ſed pociꝰ appoſita ex ꝯſuetudine notarioꝝ apponenciū hec verba ſiue plus valeat ſiue nō. valet enī ar. a cōmuniter acci dentibꝰ vt in. c. i. de cle. nō refiden. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ⁊ ad predicta facit dictū noͣ. ſpec. de emp. ⁊ ven.§. nunc biduū. ꝟſi. quid fi vendideris equū vnde ponit queſtiōeꝫ de illo qui vēdit equū qui dolebat ſal uo qͣꝫ qn̄ erat calefactꝰ in eundo ⁊ vēdi tor dixit Ego do tibi iſtū equū ꝓ ſtrabo gibboroſo volente ſpatulā et ꝓ haben te oēs magagniaꝫ nec volo ex aliquo teneri an nichilominus teneat̉ ſi alias ſpecifice nō ꝓpalauit ⁊ ꝯclupit ꝙ ſic qͥa videtur ſuiſſe deceptus emptor ꝙ ven vitor falſitatē dixerat ī alijs exp̄ſſatis. vn credit veriſimilit̓ dixiſſe falſū d̓ mor bo ſpatularū ⁊ ſic dico ad ꝓpoſitū cum notarij et cōtrahētes ſolent ad cautelē verba lata ponere excludēcia ōnia re media certe in dubio iſte nō videt̉ doē re vere vl̓ patiōnem leſionē. Unde ī fi mili ſi locus intervicit̉ ne in eo celebrēt clerici ibi exiſtētes videt̉ īterdictꝰ ī illo loco celebrari adeo ꝙ ſi celebrat cōtra interdictū incurrunt irregularitatē vt in. c. is cui de ſent. excōi. li. vi. ⁊ facit eci am. c. quanto de p̓uil̓. debemꝰ enī cape re effectū verboꝝ ⁊ non verba dunita xat vt in. c. fi. de renunc. li. vi. ⁊ in. l. non dubiū. C. de legibꝰ. reſiſtit enī legi qui reſiſtit voluntati in ordinatōe legis vt xi. q. iij. qͥ reſiſtit et in preall̓. regula fi. et ꝙ nō ſit differētia ꝓbatur optime alia ratiōe. lex dirigit preceptū ad rē quod res minoris nō alienet̉ ſine iudicis de creto ⁊ dicit lex qd̓ eſt factū ꝯtra legis ꝓhibitionē nō valeat vt. l. fiquidē ⁊ in .l. ad reſoluenda. C. de p̄di. mi. non ali. hinc eſt ꝙ nulla orit̉ obligacio nec na turalis nec ciuilis vt no. Dar. in. l. cuꝫ lex de fideiuſſ. ergo minoris venoitō ſi ne iudicis decreto peccat mortalit̓ qui fuit trāſgreſſor legis ⁊ ſic non tenet̉ ad obſeruātiam iuramenti qd̓ eſt falſū vt in auct. ſacramēta pubeꝝ ad idem in. c. ij. de pac. li. vi. vbi dicit ꝙ lex ciuilis im probat pactuꝫ factū a filis de ꝯtemptu ⁊ nullū regreſſū habeat ad bona pater na ⁊ ꝓbat̉ in. l. pactuꝫ. C. de colla. ergo filia paciſce̓s venit ꝯtra ius ciuile ⁊ fic ꝯtra petitu ꝑ ſuꝑiorem ⁊ ſic ſcd̓m Dar to. tanqͣꝫ pecca̓s nō deberꝫ compelli ad obſeruantiā iuramenti cuiꝰ ꝯtrarium aꝑte ꝓbat̉ in. l. i. ff. de dona. inter vi. et vxo. ne maritus ⁊ multer mutuo amo re ſe ſpoliēt donando ⁊ interpoſitū iua mentū ꝯtra ꝓhibicionē ſuꝑioris valet. vt ipſe Bar. no. in. l. ſeius ⁊ augeriꝰ. ff. ad. l. fal. ⁊ Gui. d̓ cu. ī. l. ſꝫ ſi poſſeſſori.§. ite̓ ſi iurauero. ff. de iureiurā. ⁊ canoni ſte in dicto. c. cū cōtingat. ¶ Itē ad hoc optīe tex. in. l. qui ꝯtra ſenatꝰ cōſultum ff. de fideiuſ. mi. vbi dicit̉ ꝙ mutua̓s fi lioſam̄. facit ꝯtra ſenatus ꝯſultū ⁊ ta mē verba ſenatus cōſulti macedonidi nō dirigūtur p̄ceptiue ſed ꝓbatiue ad ꝑſonam. ſed tn̄ dicit̉ ꝙ illi nō det̉ actio vt in. l. ij. ff. ad macedo. ergo aperte peꝫ ꝙ exquo ſimpliciter aliquid prohibet̉

ne fiat ſatis videt̉ ꝓhibita ꝓſona ne fi at ei ſic ſi faciat dicit̉ facere ꝯtra legem etiāſi ꝓhibet̉ dare ergo filiuſſa. ꝓhibe tur accipere vt in ſil̓i noͣ. glo. in p̄alleg. ℟ca. C. ne fide. do. den̄. ⁊ tn̄ ſi minor ac cipit ⁊ iurat obligat̉ iuramento vt ip̄e met bar. voluit in. l. fiquis ꝓ eo. ⁊ ſic cō clude qd̓. c. cū ꝯtingat ꝓcedit generalit̓ vt exqͦ lex aliqͥd ꝓhibet pͥncipaliter fa uore ꝑſone iurant̉ iuramentū in cōtra riuꝫ p̄ſtitū ⁊ obſeruandū exquo nō im minet peccatu nō ē ꝯtra bonos mores vn̄ dico ꝙ ſi iſte de cuiꝰ fauore pͥncipali ter tractat̉ iurauerit nō peccat etſi ī ali quo peccauerit iurādo nō tn̄ peccat ob ſeruādo imo peccat ꝯtraueniēdo. Pri mū ꝙ nō peccauerit iurando ꝓbat̉. qꝛ cū lex ꝓhibuerit pͥncipaliter in fauorē ꝑſone ⁊ eiꝰ ꝯmodū nō intēdit ip̄am ꝑ ſonā illaq̄are trāſgreſſiōe ad peccatum ſꝫ potiꝰ ip̄m p̓uilegiare ne qͦd ſtatutū eſt ī fauorē tēdat in damnū ⁊ delictū ꝯtra legē qd̓ fauore. T. de legi. ⁊ ī regula ꝙ ob gratiā. de regū. iurꝭ. li. vi. Nā iuxta illud vulgare cuilibet licet renunciare pͥuilegio ſuo. l. ſiqͥs in ꝯſcribendo. C. d̓ pact. ⁊ ī. c. ad apoſtolicā. de regul̓. vbi hͦ ꝯptīe ꝓbat̉ iūcto pͥncipio. c. ī rōe decidē di naꝫ ibi in pͥncipio dr̄ ꝙ an̄ vniꝰ anni ꝓbationē regularit̓ inſtitutio īterdicit̉ ⁊ tn̄ ibi decidit̉ qn̄ an̄ annū qͦs fuit ad miſſus ad ꝓfeſſionē ꝙ efficacit̓ obliga tur. qꝛ vt̓qꝫ ſcꝫ recipiēs ⁊ receptꝰ vide̓t̉ renuciare iuri ſuo. al̓s fauori ſuo. ānuſ enī fuerat inductꝰ in fauorē vtriuſqꝫ. et ſic aꝑte ꝓbat illud. c. ꝙ īterdictio ſuꝑio ris emanata in fauorē pͥuate ꝑſone p̄t is de cuiꝰ fauore agit̉ licite ⁊ ſine pecca to renuciare. iuxta illud qͦ n̄ vult bene dictionē elōgabit̉ ab ea. ad idē optime iiij. di. c. hͦ ⁊ſi ltīmꝰ. vbi idē ꝓbat̉ nō enī debemꝰ inſpicere ad ꝟba. l. an ſint p̄cep tiua vel ꝓhibitīa qͦ ad effectū illū qͥ in de ſequit̉ ex trāſgreſſiōe. ſꝫ pͥmo ad ſub iectaꝫ maͣm. ad hͦ cle. exiui de paradiſo. de ꝟ. fīg. ⁊. i. di. humanum genus. ⁊ qd̓ ibi noͣ. glo. ⁊ ī cle. i. de teſti. ⁊ ī. c. nā ꝯcu piſcentia. de ꝯſti. exqͦ enī lex intēdit pͥui legiare ſeu facere homīes meliores liꝫ vtat̉ ꝟbo p̄ceptiuo vel imꝑatiuo nō in tēdit illa q̄are ex trāſgreſſione ī peccatū ſꝫ potius ſapit in ꝯcilium qꝛ hͦ eſt de na tura talis materie vt noͣ. in iuribꝰ p̄all̓ ꝓ hoc qd̓ noͣ. Inn. in. c. i. de vi. ⁊ ho. cle. ⁊ gl. x. di. qͥs. ⁊ illud euāgeliū va. et vē oīa q̄ habes ⁊ da pauperibꝰ. ⁊ illd̓. oīa q̄ vultis vt faciāt vobis hoīes vos ea dem faciatis illis vt nō. ī. c. humanuꝫ. genꝰ. ꝯcor. p̄dictis. l. cū pr̄.§. mādo. ff. de le. ij. ſꝫ vbicūqꝫ ſuꝑioris p̄ceptuꝫ ē fūda tum ſuꝑ publica vtilitate ſeu aīarū ſa lute ⁊ bōis moribꝰ. ⁊ tc̄ bn̄ ꝯtrafaciēs peccat mortaliter et ita dēt ītelligi. c. ij. de ma. et obe. ⁊ ſil̓ia iura tā canōica q cilia. Ad p̄dc̄a belliſſime adduco tex. ī .l. i.§. deinde q̄rit̓. ff. de op. no. nūci. vbi noͣ. vult tex. ꝙ ſi pꝰ nouū opꝰ nūciatū cō ueniat cū aduerſario vt opꝰ fiat valet ꝯuētio. ⁊ noͣ. ſb̓ijcit tex. nec ē ꝑiculuꝫ vt pactio priuatoꝝ iuſſui p̄toris an̄poſita videat̉. nil alid̓ eī agebat pretor qͣꝫ hͦ vt ꝯtrouerſias eoꝝ dirimeret a qͥbꝰ ſi ſpon te receſſerīt debebit hͦ ratū haber̄. ⁊cͣ Ex qͥbꝰ ꝟbis ſingularit̓ ꝓbat̉ ꝙ lꝫ p̄tor ſiue lex iubeat ī fauorē pͥncipalit̓ priua toꝝ pn̄t tn̄ ꝑtes de qͣꝝ fauore agit̉ lici te ꝯuenire ne pacto aliqͦ īuoluant̉ ⁊ ſic iuſſus ex ſe īportat neceſſitatē vt ī. l. i. ff. ꝙ iuſſu. tn̄ ſecꝰ ē ſi fit ī fauorē pͥuato cō ſentiente eo de cuiꝰ fauore pͥncipaliter agit̉. Ad idē adduco tex. ī. l. iuriſgētiuꝫ .§. ſi paciſcar. ff. d̓ pac. vbi dic̄ tex. gn̓ali ter obſeruādū vt ī ꝯcernētibꝰ rē famili arē valeat pactū vel ꝯuētio nō obſtāte lege ſeu p̄toris imꝑio. ſecꝰ ī reſpiciētibꝰ leſionē publicā ⁊ ſic pōdera pactū vt n̄ neceſſitet ſeu illa q̄at ad peccatū fi ꝯcer nit rē familiarē. ergo idē cāu nr̄o dicēᵐ qͣlitercūqꝫ lex loqͣt̉ exqͦ pͥncipalit̓ cōcer nit minorē ꝑ q̄ eē dicerē circūſcripto iu ramēto valere ꝯtractu niſi ſtatutū dice ret ip̄ꝫ ꝯtractū nullū. Adduco etꝭ. tercō tex. ī. l. i. ff. de ferꝭ. vbi tex. loqͥt̉ ꝑ v̓ba ꝓ hibitiua ꝯcernētia ꝑſonā dicēdo ne qͥs meſſiū vindemiaꝝ tꝑeqꝫ aduerſariū co gat ad iudiciū venire vt ī oratiōe diui marci expͥmit̉ qꝛ occupati circarē ruſti cam ī foꝝ ꝯpellēdi nō ſūt vt ſb̓ijcit tex. qd̓ ſi fecerit aduerſariū accuſari et iſte n̄ oppoſuit tꝫ iudiᵐ ⁊ tn̄ iſte fecit ꝯtra p̄ ceptū legꝭ. q̄ ſcd̓ario magis ꝯcernebat vtilitatē publicā qͣꝫ ī cāu nr̄o. Itē vt di xi. sͣ. poīto ꝙ ī hͦ reꝑiet̉ aliqd̓ pē̄m n̄ tn̄ dꝫ ꝑmitti vt veīat ꝯtra iuramēᵐ exqͦ in eiꝰ obẜuātiā pcc̄ꝫ n̄ nutrit̉ ne itꝝ peccet ⁊ hͦ ꝓbo aꝑtiſſīe lex dīna ꝓhibꝫ iurare

ſuꝑ creatura vt ī. c. etſ xp̄s etſi iurat cō mitte̓. xxij. q. i. mouet et p̓all̓. c. etſī criſtꝰ et nichilominꝰ tenet̉ obſeruare iſtd̓ iua̓ mētū ꝙ ī eiꝰ obſeruātia īminet pctm̄ vt ī preal. c. mouet ⁊ aꝑtiſſie̓ hͦ ibi ꝯtra re gulā dn̄i Dar. Hā ꝟba iſta dirigūtur ad ꝑſonā vt patꝫ ī p̄alle. c. etſi xp̄us ibi nolite iurare ⁊cͣ. et tam̄ ſi iurāt. l. ꝯmiſſū fuit pctm̄ ī iurādo tenet̉ tn̄ ad obſeruā ciā iuramēti et idē videmꝰ ī iuramēto temerario. licꝫ enī iurādo temē malefe cit tn̄ ſi in eiꝰ obſeruāciā nō īminet pec catu nec ꝯtra bonos mores iſtud ē obẜ uādū vt ꝓbat̉ in. c. illicitū. xxij. q. iiij. vſ qꝫ ad fi et facit qd̓ nō. ī. c. cū qͥdā de re. iur ¶ Un̄ puto circa hoc poſſe dari ta ē theoricā ꝙ qͣntūcūqꝫ iuramētū ſit te merariū ſeu illicitū exqͦ tn̄ nō ē ꝯtra bo nos mores nec ī eius obſeruātia immi net pctm̄ ſꝑ eſt obſeruādū vt optīe ꝓba tur ꝑ ſupͣ all̓ata ⁊ dico limitāduꝫ iſtud qd̓ in iua̓mētū nō hn̄s illos tres comi tes ē pociꝰ ꝑiuriū qꝛ tūc peccauit teme re iurādo vn̄ exponit Archi. illd̓ ꝟbuꝫ ꝑiuriū vl̓ illicitū ex ꝑuerſis iuramētuꝫ eſt tn̄ obſeruādū ne ex traſgreſſiōe iteꝝ peccꝫ vt patꝫ ex p̄dictis qd̓ ē notādum vni cū minor obſeruādo tal̓ iuramētuꝫ nō peccꝫ cū ante veniat in ſui p̄iudiciū c. ij. de pac. li. vi. debꝫ ꝯpelli ad obſerua tiā vt ī p̄all̓. c. cū cōtingat ⁊ ī aucͣt. ſacra m̄ta pubeꝝ ad q̄ facit. c. fi. d̓ p̄ſcrip. vbi papa tollit generalit̓ ōnes leges ēnia ſtatuta oēm ꝯſuetudinē q̄ nō pn̄t ẜua ri ſine pctō mortali et in. c. cuꝫ cōtingat tollit lege̓ ꝑ quā aꝑit̉ via periurijs nec p̄t ſeruari ſine pctō ꝑ trāſgreſſionē iua mēti ſpōte p̄ſtiti intelligi debꝫ eē ꝓbatū ⁊ hoc quo ad pͥmū membꝝ ⁊ ſic patꝫ d̓ ciſio ſecūdi dubij. ¶ Terciū mēbꝝ diſtī ctionis fuit cū ſtatutu preſumit fictōeꝫ ſiue ſimulacionē vel mētū vl̓ qͥd ſimile. tūc dic ꝙ aut in illo apparꝫ ſpecifica vl̓ veriſimil̓ ꝯiectura p̄ſumēdi fraudē ⁊ n̄ valet qͦ ad eneruand̓ iuramētū. qꝛ non apparēte cauſa vrgēte nō p̄t obligatio de eo q̄rēda ſiue ipſū ius diuinū impel viri ar. optimū. xv. q. i. ſūt qͥdā ⁊ qd̓ noͣ. in. c. q̄ in eccīaꝝ de ꝯſti. ꝑ Inno. ⁊ ꝑ eū oē in. c. qꝛ pleriqꝫ de immū. eccle. ⁊ ī. l. fi. C. ſi ꝯtra ius vel vti. pub. eſſet enī tale ſtatutū cauſa ꝑfidei ⁊ periurij ꝯtra. l. i. T. ſi aduer. ven. ⁊. c. cū ꝯtīgat Aut ſub eſt cauſa p̄ſumendi vt qꝛ ꝯmunit̉ in lo co minores decipiātur ⁊ inducebatur volo ad ꝯtrahēdū ⁊ ſepe fingebat̉ con tractꝰ obligatorij ꝯtra minores vn̄ ſta tutū arguēdo a ꝯmunit̓ accidētibꝰ licꝫ arguere in. c. i. ve cle. nō reſi. ⁊ qd̓ noͣ. ibi laciꝰ Cald̓. ⁊ ꝑ glo. ⁊ Ci. in. l. neqꝫ nata les. C. de ꝓba. introduxit quādaꝫ ſolē nitatē quā obmiſſa preſumit̉ ꝯtractꝰ ſi mulatus ſiue voloſus ⁊ tūc ꝯſtat vere ꝑ ipſū minorē ꝯtractū eē veꝝ et nō ſil̓a tū et puto ipſū aſtrictū ad obſeruātiam luramēti. qꝛ in foro anime credit̉ ꝯfitē ti in p̄iudiciū ſuū de homiē. ſignificaſti ⁊ qd̓ noͣ. glo. ī cleme̓ i. de penis. ⁊ ceſſat ratio ſtatuti. Nā exqͦ eſt ad obligatiōeꝫ diuinā ceſſante cā ſtatuēdi ceſſat diſpo ſitio. ad hoc qd̓ notāter ponit Innoē. ī c. pleriqꝫ ꝓpe finē ſui apparatꝰ d̓ immu eccle. ⁊ faciūt iura arguētia a cā ceſſan te de appel. cū ceſſante. xvi. q i. generali ter cū ſi. et optīe facit qd̓ noͣ. glo. ī. c. nō eſt de voto ⁊ idē videt̉ dicē̓dū qͦ ad foꝝ cōtētioſū vt ſi aꝑto ore ꝯfitent̓ poſtmo dū ꝯtractū eē veꝝ ⁊ nō ſimulatum fiue doloſū qͦd teneat̉ ad obſeruātiaꝫ cū ceſ ſat ratio ⁊ cā ſtatuendi qͣ ſublata rema net iuramentū validū nā ⁊ ꝯtra p̄ſum pcionē iuris et de iure admittit ꝓbatō ī ꝯtrariū ꝑ ꝯfeſſionē eiꝰ de cuiꝰ fauore agit̉ vt noͣ. ī auct. ſꝫ iā int̓eſſe. C. d̓ dona ci. an̄ nup. ⁊ ī. c. is qͥ fidē d̓ ſpōſa. ⁊ ꝑ In no. ī. c. qꝛ pleriqꝫ d̓ īmu. eccle. vbi ſingu larit̓ dicit ꝙ eciā poſtqͣꝫ ſētētia trāſiuit ī rē iudicatā ſi ꝯſtat de eiꝰ iniqͥtate per ꝯfeſſiōeꝫ ꝑtis ꝓ qͣ lata fuit debꝫ reuoca ri. qꝛ ceſſat p̄ſumptio q̄ oꝑat̉ in rē iudi catā multo ergo fortiꝰ debꝫ hoc dici in iuram̄to qd̓ obligat pͥncipaliter do vt ī. c. debitores ⁊ ī. c. etfi xp̄s de iureiura. nō enī debꝫ iſte iurās ꝯtra ꝯſciētiā trāſ gredi iuramentū. qꝛ edificarꝫ ad gehē nā quāqͣꝫ hoc ſit occultū eccīe militanti ar. optimū in. c. lr̄as de reſti. ſpoli. ⁊ ī. c. inqͥſiciōi d̓ ſen. excōi. et hoc ītelligo quā do recōfeſſiōe minoris adhibica ſit de bita ſolēnitas ⁊ an et qn̄ valeat dicen dū vt no. ꝑ Dar. ī. l. certu§. minorē. ff. d̓ ꝯfeſſ. et ꝑ Ci. ī. l. claꝝ. C. de auct. p̄ſtan. et ī. l. vnica. d̓ ꝯfeſ. a̓ mīor allegat p̄ſūt tā fraude̓ ꝑ ſtatutū ſeu n̄ dicit cōtractū ōnino licitū et tunc poterit ſeruari opi nio Bal. et aliorum vt iuramētū tunc

nō ſit obligatoriū qꝛ iuramētuꝫ nō tol lit p̄ſumptionē ſtatuti inducūt. nec dici cit̉ iſte venire ꝯtra ꝯtractū iuratū. licet veniat ꝯtra ꝟba exqͦ n̄ venit ꝯtra int̓p̄ tationē ad hoc tex. ſingu. in. l. fi. C. de n̄ nu. pec. vbi patꝫ ꝙ ſimplicit̓ ꝯfitēs rece piſſe mutuū. poteſt infra biēniū exciꝑe ꝯfeſſionē emanaſſe ſpe future numera tionis. qꝛ p̄ſumit̓ ꝯfeſſio alias ſimula ta. ſꝫ qn̄ iuramentū fuit īterpoſitū non vt ibi dr̄. vn̄ notāter ꝓbat̉ ꝙ oīs p̄ſum ptio q̄ eſt in ꝯtractu ſeu tacita cōditio. tollit̓ iuramēto ſuꝑ eo p̄ſtito qd̓ noͣ. ibi bal. ⁊ allegat noͣ. ꝑ Inno. in. c. veniēs. d̓ iureiurꝭ. ſꝫ melius facit qd̓ idē Inn. no. ī. c. ꝑ tuā. de arbi. vbi noͣ. dicit ꝙ ſiquis iurat ſimpliciter ſeruare arbitriū. intel ligit̉ iuramentū ꝯdicionaliter appoſitū ſcꝫ ꝙ ſi nō ẜuabit arbitriū ſoluet penā. ſicut ē de natura arbitri vt obligatio ſit alternatiua. ita ⁊ iuramentū ꝑ eum p̄ſtitū recipit ſenſuꝫ alternatiuū. nā cū minor iurat poſt ꝯtractū p̄ſumit̉ eodeꝫ volo.i. eadē fraude fuiſſe inductum ad iurandū ſiē ⁊ ꝯtrahendū. ad hͦ qd̓ noͣ. ī p̄alle. aucͣ. ſiue a me. C. ad vell̓. ⁊ in. l. ſi mulier. C. e. ti. vbi nihil ſibi p̄iudicat qꝛ adhuc ex ꝯſequētia ſue fragilitatis in ſecundā lect. inciderit ⁊cͣ. ⁊ facit qd̓ noͣ. Cy. ī. l. ex cautione. C. de nō nu. pecu. in illa. q. an valeat renūciatio exceptiōis nō nume. pec. ⁊ ꝑ hoc remanet declara tuꝫ etiā pͥmū dubiū ⁊ ꝯtraria ꝓ vtraqꝫ ꝑte fc̄a remanēt declarata nec expedit aliter rn̄dere dꝫ enī intelligi ⁊ reduci ſe cundū p̄dicta. ¶ Ad vnū tn̄ aduertēᵐ ꝙ puto in maͣ ſpāle ⁊ ſingulare nec ne gari pōt ꝑ iudices ſeculares ꝙ cum ex argumētis ⁊ opi. ſupͣ poſitis reddatur ſaltē ꝓbabile dubiū ſuꝑ validitate iu ramēti nō poterit iudex ſecularis de hͦ ꝯgnoſcere. ſꝫ debet deferre ad iudicē ec cleſiaſticū de or. ꝯgni. tuā. de ſen. excō. ſi iudex laycꝰ. de iudi. nouit. de fo. ꝯpe. cū ſit generale. ⁊ ꝑ Io. an. in. c. fi. e. ti. li. vi. ⁊ videt̉ ꝓbare tex. ī. c. venerabilē. de elec. ꝙ ſolus papa hoc ꝯgnoſcit ex quo orit̉ ꝓbabile dubiū. ſꝫ Specu. in ti. de loca. §. nūc de ep̄oꝝ. ꝟ. itē papa fingit dic̄ ꝙ etiā inferior a papa poſſet interpretare iuramentū qn̄ dubitat̉ de eiuſ validita te allegat de appell̓. ſignificante. Ad. c. venerabilē rndit duplicit̓. pͥmo qd̓ ꝓce dic in negocīo arduo ⁊ inter magnas ꝑſonas. vel qn̄ vult dare licentiaꝫ ſine ꝑmutationē vel ꝯmutationē aliqͣ. ⁊ hͦ dictū Spe. ſequit̉ do. Anto. in. c. quāto de iureiurā. ⁊ ꝓ hoc adduco dictū Inn. in. c. debitores. eo. ti. vbi tenet ꝙ ep̄us pōt ſuper iuramentis ex cā diſpenſare et ſic fortius interpretari. imo etiā int̓ pretationē expreſſe ſentit vt in exēplis per eum poſitis ⁊ per p̄dicta ſint ſoluta pͥma duo dubia. ¶ Hunc deſcendens ad terciū dubiū adducā quinqꝫ ad ꝑtē affirmatiuaꝫ. et qͣtuor ad partē negati uam. ¶ Ad ꝑtem igitur affirmatiuā ꝙ debeat audiri etiā nulla petita abſolu tione exquo ſe fundat ſuper vera ſimu latione ꝯtractus. Primo arguit̉ ſic. iu ramentū obligat iurantē ex intentiōe ipſius iurātis..xxij. q. v. humano aureſ et.§. fi. ergo ex his ⁊ de iureiura. quāto ſꝫ qui ſimulate ꝯtrahit in veritate nihil agit qꝛ deficit ibi ſubſtātia ꝯtractus.ſ. conſenſus. vnde perinde eſt acſi nihil fuiſſet factū. vt in. l. emptor. et qd̓ ibi noͣ ff. de aqua plu. et in. c. illo vos. de pig. et in capitulo ad noſtrā. de emp. et ven. et ī. l. ſi ancilla. cū. l. ſe. C. de ꝯtrahē. em̄. ergo ex iuramēto ſuꝑ eo p̄ſtito nō obli gat̉ ꝓ hoc tex. no. in. l. fi. C. de nō nu. pe vbi noͣ. probatur ꝙ iuramentū recipit oēs tacitas ꝯditiones ⁊ qualitateſ cō tractus. ſi enī fuiſſet confeſſus ſpe futu re numeratiōis. ita etiā p̄ſumitur nar raſſe ita dicamus in ꝓpoſito ſi ꝯtractuſ fuit ſimulatus ſic ⁊ iuramentū fē̄it qd̓ nota. ponit Innocen. in. c. per tuas. de arbi. quandoqꝫ quis iurat ſeruare ar bitriū vt intelligatur ꝓmiſiſſe ſcd̓m na turam contractus ſcilicet ſeruare arbi trium vel ſoluere penam. ¶ Secundo ad idem inducitur quod nō. Bar. in. l. nemo. ff. de leg. i. in illa queſtione an re nunciatio exceptionis fictioniſ et ſimu lationis valeat et concludit ꝙ non qͥa inter eos actū eſt ꝙ ꝯtractus ſit ſimula tus et ſic deficit in ſubſtantia et ſic nō eſt cōtractus imaginarius. ff. de regu. iurꝭ. ec in. l. fimulate nupcie. de ritu nup et ſic renunciatio ſimulationis in eodē ꝯtractu facta nō valeret. ¶ Item eſſet dicere ꝙ eſſet ſimulatū et non ſimulatū quod eſſe nō debet ar. in dicta. l. nemo. ff. de legi. et. c. cum ſuper. de offi. deleg.

de appell̓. ſollicitudinē vna enī ⁊ eadeꝫ res non debꝫ oꝑari ꝯtrarios effectꝰ de bap. maiores p̄terea ſcd̓m eū ſicut ꝯtra ctus ip̄e fuit ſimulatꝰ ergo nō eſt renu ciatio. Opponitur ergo ꝙ totus ille cō tractꝰ ⁊ quicqͥd cōtinetur in illo inſtru mēto eſt ſimulatū Ad idē qd̓ noͣ. Cy. l l. ſi ex caucione. C. de nō numera. pecu. vbi concludit nō valere renūciatiōem exceptionis nō numerate pecunie ī eo dem cōtractu factam qꝛ ſicut inducitur ad cōfitendū ita ⁊ ad renūciāduꝫ arg l. ſimiliter ad vell̓. ⁊ ideꝫ videt̉ in omni pͥuilegio inducto alicui ꝑ eius fragili tatem alias de facili colleret̉ ꝓuiſio le gis ſed cum non poteſt replicari qͦd eſt renūciatū exceptioni ſimulatiōis qꝛ ō nia iſta fuerūt ſimulata ſecus tamē eſ ſet ſcd̓m Darto. ſi talis renūciatō fierꝫ ex int̓uallo ar. l. ij. C. quod me. cau. ita dico in ꝓpoſito ꝙ exquo actū fuit vt cō tractus eſſet ſimulatꝰ ergo ⁊ iuramētū ⁊ quicqͥd ſecutū eſt in ꝯtinenti eſt ſimu latū non eī eſt dicendū ꝙ voluerūt va lere ⁊ non valere in ꝯtinenti argu. in. l. nam ⁊ ea. ff. de cōdi. ⁊ demon. Non eī pͥ ſumitur quis incōtinenti velle recede re appoſito ſuo vt ibi ⁊ arg. in capitulo Maiores. de bapti. ⁊ in. l. eum qui volū tatē mutatam dicit. ff. de ꝓbat̓. ¶ Ter cio inducit capi. tua. de ſpon. vbi patet ꝙ eciā in matrimonio qd̓ eſt fauorabi le et in multis preiudicabit̉ de cōdi. ap po. c. fi. ⁊ de re iudi. c. vlti. ſimulato eciā ex vna parte qd̓ plus eſt et doloſa ⁊ de ceptoria impedit vires matrimonij ex qͦ conſtare poteſt de ſimulatione ⁊ hoc qͥa defuit ibi conſēſus ſine quo cet̓a neq̄ ant proficere fedus ꝯiugale vt ibi dici tur ad ideꝫ. l. nupcie ff. de ritu nup. vbi dicitur ꝙ ſimulate nupcie nullius ſūt momenti facit qd̓ no. glo. in. c. tuarū de pͥuil̓. de illo qui ſimulauit ſe monachu vt corrūꝑet monialē vt ꝑ hoc nō ſit nō tatus de quo tamē ibi latius ꝑ docto. ⁊ ꝑ glo. in. c. vt clerici de regula ⁊. c. qͥd interrogaſti..xxvij. di. ergo nec iuramē tum obligare debet conſtito de ſimula tione ⁊ ſi de alienatiōe cōſtet. ¶ Quar to adducit̉. c. i. qd̓ me. cau. vbi patet ꝙ eciā votum ex iuſta cauſa ſimulatu nō obligat vouentē. et facit qd̓ nō. glo. in c. abbas. eo. tit. que dicit ꝑ metū factuꝫ non tenet qꝛ erſpit liberū arbitriū ī vo uente de voto licꝫ voluntariū militem ſibi elegit xp̄s. xv. q. i. nō eſt. Un̄ ex pre dictis ꝯcludit̉ ꝙ eciā ī iure ſpūali fictio viciat vt nihil dicat̉ actū ergo iuramē tū nō eſt obligatoriū ⁊ ꝑ ꝯſeqn̄s nulla petita abſolutiōe pōt ꝯtraueīre. ¶ Qn̄ to ⁊ vltīo videt̉ ꝓbari ꝑ. c. qͣeūqꝫ. xxij. q. v. vbi dicit̉ ꝙ qͣcunqꝫ arte ꝟboꝝ quis iurꝫ oeꝰ tn̄ qui ꝯſciencie teſtis e̓ ita hoc accipit ſicut ille cui iurat̉ ⁊ ſic aꝑte ibi de ꝓbatur ꝙ deꝰ nō alit̓ recipit obliga tiōeꝫ iuramēti eciā vbi interuenit dolꝰ ex ꝑte iurātis qͣꝫ fuerit intētio recipien tis ſꝫ in caſu nr̄o ſimulate ꝯtrahebāt et ſic recipiēs nō ītēdebat obligare iuran tē ad obſeruāciā ꝯtractꝰ ſiml̓ati nec deꝰ alit̓ recipit ⁊cͣ. ¶ In cōtrariū ad parteꝫ negatiuā ꝙ debeat audiri abſolutōe n̄ petita. inducit̉ pͥº. c. qd̓ īterrogaſti. xxvij di. vbi tex. ponit caſū de qͣdā muliere q̄ poſt obitū mariti ſacrū velamē ſuꝑ ca put ſuū impoſuit ⁊ finxit ſe ſub eod ve lamīe ſcāꝫ moniale eē poſtea ꝟo ad nu pcias redit. ⁊ ꝯcludit̉ ꝙ qͥa ꝑ ypoeriſim eccīaꝫ ꝯturbare voluit ⁊ ferme in voto ſuo ꝑmaſit vt penitēciā agat de illuſiōe nephāda ⁊ reuertat̉ ad id qd̓ ſpē p̄ten dit ⁊ ī ſacro mr̄imonio maneat qd̓ īcho auerit ⁊ belliſſime ſubicit hec ꝟba nā ſi ꝯſētis ꝙ oīa ſacr̄a eccī̓aſtica qͥſqͥs ꝓut vult fingat ⁊ nō vere faciat oīs ordo ec cleſiaſticꝰ turbet̉. nec catholice fid̓i via ſubſiſtitr. et ſic videt̉ ille tex. vald̓ noͣbi lit̓ ꝓbae̓ ꝙ ī ſpūalibꝰ ado fictio reꝓbat̉ vt attēdat̉ nō mēte ſiml̓ata ꝯcipit̉ ſꝫ qd̓ ī hoīm ꝯſpectu agit̉ ne populꝰ decipiat̉ ⁊ res eccīaſtica ⁊ totꝰ ordo ꝑturbet̉. Et per hͦ glo. ꝯcludit ibi ꝙ ſiqͥs ficte fit moͣ chꝰ ad h vt poſſit fieri abbas nihilomi nꝰ licꝫ ficta et n̄ ſincera ſit eiꝰ ītētō vt id videt̉ ſētire ī alijs ſpūalibꝰ ergo ad ꝓ poſitū et p̄ſupponēdo ꝙ ficte iurauit ne tn̄ abutat̉ re ſpūali ⁊ illudat do cui ob ligaº q̄rit̉ prinʳ fictō tollit̓ et remāet ꝟt tas obligatiōis facit qd̓ ī ſil̓i ꝓbat̉ ī ꝓ ſitēte cū ꝯditiōe habēdi ꝓpriū facit qd̓ nō. Io. an. ī dicto. c. fi. de ꝯdi. appo ¶ Se cūdo adducit̉ illd̓ ſil̓e. nā ſic̄ ficte accedē tes ad baptiſmū vl̓ ad ſacra. baptiſme tis n̄ ficte ſꝫ veracit̉ ſuſcipiunt ſacr̄a et obligatur vt aperte vult tex. in capi. ſic̄ ficte.i. q̄ſtione pͥma et. c. malo. de baptiſ

n̄ hic vt puto qꝛ eoꝝ fictio nō potuit ī pedire virtutē ſacramenti ita ficte debꝫ iurans obligari deo veraciter ad quē pͥncipaliter dirigit̉ primaria obligatio iuramēti ne populus vane decipiatur Idē videtur ſtatutū de iure ciuili in li bertate p̄ſtanda vt fingēs certo caſu p̄ ſtare libertatē ⁊ ſic ſequit̉ libertas vt ī .l. vna.§. ſꝫ qꝛ pilleati. C. de lati. lib. tol. ⁊cͣ. ¶ Tercio ꝓbatur ſic ſimulate cōtra hens ⁊ recipiens iuramentū a contra hente de nō veniēdo contra. ⁊cͣ. intēdit iurantē illaquea̓e vt ſaltē ꝯtra apparē tia ꝯtractus nō veniat nec detegat vi cium ſimulatiōis. ar. in p̄alle. c. illo noſ de pigno. ⁊. c. ad noſtrā. de emp. ⁊ ven. ⁊. c. debitores. ⁊ c. ad noſtraꝫ. ij. de iure iuran. ⁊ etiā ſe intendebat ad hoc obli gare. ergo nō debet audiri allegando ſimulationē quia tetigit viciū ꝯtractꝰ. qd̓ eſt ꝯtra intentionē recipientis iura mentū qd̓ eſſe nō debet ar. in. c. qͣcunqꝫ arte. xxij. q. v. ¶ Quarto ⁊ vltimo alle gans turpitudinē ſuā maxime in illuſi one reꝝ ſpiritualiū nō eſt audiēdus de ꝯceſ. pre. cū ſuꝑ. de dona. inter dilectos. ff. de leg. i. l. ſi ſeruus pluriuꝫ.§. quid er go ſi per iniuriā. ⁊ ꝓbat̉ plene in. l. ſi pꝰ mortē. ff. de adop. ſed iſte allegando ſi mulate iuraſſe allegat turpitudiuē ſuā videlicet ꝙ dei nomē ⁊ eius religioneꝫ inuanū ⁊ deceptorie aſſumpſit. xxv. q. v qͣntuꝫ quid in fine. ergo nō eſt audiēdꝰ maxime cū iurauerit oīa in ꝯtractu cō tenta eſſe vera. nā allegauit ꝑiuriuꝫ al legando ſimulationē facit. c. cū impoſi tionibꝰ. de iureiurā. li. vi. ¶ Ad ſolutio nem huiꝰ dubij deſcendēdo pͥmo reꝑit̉ glo. in. l. ēptione. C. plus valere qd̓ agi tur dicens ꝙ iuramentū nō obſtat qͥn poteſt opponi de ſimulatiōe quaſi actū ſit. ⁊cͣ. C. de legi. l. nō dubiū. ⁊. C. de con emp. l. ſī ancillam. ex qua colligit ibi gl ꝙ pena ſimulatō ꝯtractui adiecta ſi cō trafieret nō ꝯmittitur quod dicit ꝓcul dubio verum cum in hoc loco reproba tur qui vere agit̉ alius ſimulatur. Do anto. in dicto. c. cū ꝯtingat. late proſeqͥt̉ ⁊ iudicio meo valde intricate nec cōp̄ hendit omnes caſus qui poſſunt acci bere in materia cuiꝰ verba ſūt hec que ſequuntur puto ꝯſiderandū modum ſi mulatiōis ſi ſimulant ſe agere qd̓ intē dunt nō valere licꝫ iurent ⁊ ſic ſimulāt iuramentū int̓ collectas ⁊ cōdemnatio fingo mea tibi venoidiſſe attamen eſt ī ter me ⁊ te ꝙ cōtractus nō valeat tunc iuramentum nō obligat qꝛ deficit ī vo luntate iurās ⁊ recipiēs licet ſic fingāt vel iuramentū eſſet ꝯtra intentioneꝫ et haberet quandā ꝯtrarietatē. ⁊ ſic dicit ſe intelligere Dar. in dicta. l. nemo pōt. ſi ſimulatio eſt de vno contractu ad ali um eſt magis dubiū ſi agant vt verus ꝯtractus ſubſtet ⁊ ille ſeruet̉ ⁊ nō appa rens. ¶ Itē ecce de ꝯtractu venditōis nō ſoluit̉ gabella ſicut de ꝯtractu dona tionis agunt vendere ſed ſimulant do nationem. ¶ Itē quia voluntas ſe ob ligandi in apparentia deficit ſi agūt ve ſeruetur apparens ꝯtractus ⁊ nominiſ cuius loco ſimulat̉ vt quia vſurarius ſimulat de pignore venditiōeꝫ vt lucre tur fructus vel vt vſuras habeat et tē hic ſurrogatus ſuccedit loco veri ⁊ nō eſt verꝰ contractuſ ⁊ hoc ca̓u poſſunt ꝙ ſi vterqꝫ cōtractus pōt ſeruari ab vtro qꝫ pacto vel turpitudine probat iuram̄ tuꝫ ⁊ ſeruari debeat quod iuratur. Si autem ſurrogatur loco contractus tur pis vel qui non poterat ſeruari abſqꝫ periculo anime tunc iuramentum non aſtringit iurantem ſeruare ſimulatum. qꝛ ſimulatio ⁊ iuramentum ad imple mentu pͥmi ꝯtractus illiciti. ⁊ ſic nō ob ligat ſicut non obligatur reſpectu pͥmi contractus illiciti. ⁊ illa remedia habꝫ que haberet contra primum verum cō tractum ſi eſſet mercator et in hoc ⁊ in precedenti membro loquitur Do. An. confuſe et videtur quodam modo im plicare contrarietatem. ſi enim ſimulat vnum contractum in locum alterius qͥ agitur vt ſi ſimulatus ſeruetur et non ille in cuius locum ſimulatur cum ille ſit verus contractus qui agitur inter partes ⁊ non ille qui ſimulate cōcipit̉. Item inqͣꝫtum dicit ꝙ ſi vterqꝫ ꝯtra ctus poteſt ẜuari abſqꝫ periculo anime ſeruanduꝫ eſt et vtraqꝫ ergo ſimulatio nihil operatur quod videtur ꝯtra om nem rationem de hoc infra ſubijciam. ¶ Sed nūc proſequor dicta ſua hec di cit vera inqͣꝫtum iuraſſec ſimpliciter et non veniendo contra contractuꝫ ſimu latum ⁊ de illo obſeruando ſed ſi preſ

titiſſet iuramentum quod cōmuniter pͥ ſtare ſolent vt quia iuraſſet ōnia ⁊ ſin gula eſſe vera que in īſtrumento ſūt cō tenta vt cōmuniter hodie notarij appo nunt. tūc iuramentū excluderet inqͣꝫtū contraueniret oſtēdēdo ſimulationeꝫ n̄ ex hoc detegeret ſe periurū ⁊ ſic repellit̉ tamqꝫ tegēs turpitudinē d̓ dona. inter dilectos. niſi veniret per viam denūcia tionis euāgelice ad exonerāduꝫ conſci entia aduerſarij quia ī hoc obſta̓et tur pitudo inqͣꝫtū animā inſequit̉ vt noͣ. de teſti. ex tenore. d̓ iureiuran. ꝙͣ admoduꝫ hec ſūt verba do. An. Sed reperio dn̄ꝫ Angelū de puſio in p̄dicto ꝯcilio quod incipit domina catherina ſentire ſimpli citer ꝙ ſi iuramētum ſimplex eſt ſuper contractu debet ſimplex peti abſolutio loquitur tamē quando vnꝰ cōtractus ſimulatur ī locū alterius. Dicit enim ſi quis iurat ſe ſoluere vſuras. aut nō ve nire cōtra contractū pignorationuꝫ. fa ctum in forma venditionis īmoderate cum eſt abſolutus pōt ſequi ius ſuum quia tale iuramentū nō confirmat pro miſſioneꝫ Sꝫ do. fre. de ſenis cōcilio. cec alias. cc. lxxxix. etiaꝫ ſentit abſolutionē neceſſariā ⁊ loquit̉ in caſu ī quo loqͥtur do. Ange. d̓ peruſio et aperte ſentit hͦ ꝓ cedere vbi iurauit omnia contenta in ī ſtrumēto eſſe vera quod eſt cōtra dn̄m Anto. qui hoc caſu dicit abſolutionē hͦ vltimo ego expediaꝫ ꝓrīo ſeꝙͣti dubio ¶ Sed hic ſummittā quid mihi in hoc dubio videt̉ et procedā per enumerati onem caſuū qͥ poſſunt cōtingere iſte enī procedendi mod eſt clarior qͣꝫ ꝑ viam diſtributioīs q̄ nimis lōga obumbrat intellectum ¶ Primus qn̄ ſimulās in terceſſit ex ꝑte vtriuſqꝫ contrahentis ⁊ actū fuit inter partes vt tam cōtractuſ qͣꝫ iuramētū eſſēt ſimulata. interceſſit fi mulatio ex mixta cauſa puta ꝓpter iuſ tum timoreꝫ. vel debitor obnoxius ad ſoluendum mutuum concepit pignus ſub forma venditionis vt ille creditor lucraretur fructus. ⁊ tunc ſiue ſurroge tur in locum alterius contractus ſiue non. iuramentum non obligat quia de ficit conſenſus et fuit iuſta cauſa ſimu landi ad hoc. c. i. de no. et. l. fi. C. de non nu. pecun̄. et xxij. q. v. quacunqꝫ et. c. hu mane et alia iura in pͥma parte īducta Secundus caſus quando interuene runt omnia que ponūtur in precedenti caſu qꝛ cauſa ſimulandi fuit iniuſta7 praua vt fraudet̉ gabella finxerūt aliū contractum et iurarūt vel ad oeceptio nem alterius et tūc eſt magnū dubiuꝫ propter iura allegata ſupra ī parte ne gatiua. Sed ī hoc caſu dico aduertēdū ad formā iurandi. a enī iurauit ſingu la cōtenta in īſtrumēto eſſe vera et tūc incontinēti fuit ꝑiurus. licet ī mēte cō ciperet illa eſſe falſa. qꝛ ſimulatio inten tionis ex iuſta cauſa nō excuſat vt no. in precedenti. c. quod īterrogaſti. ſic cō tingit ī illo qͥ prece vel p̄cio corruptꝰ d̓ ponit falſū vt in. c. ſicut de teſti. et in. c. i de cri. fal. vnde nō debet audiri allegāſ ſimulationeꝫ cū fatet̉ turpitudinē ſuā videlicet ſe ꝑiurū et habuiſſe doluꝫ ad deceptionē alterius ad hoc. c. cum ſuꝑ de conceſ. preben. et alia iura allegata ſupra in vltīo contrario Sꝫ ſi iurauit nō venire contra illū ꝯtractū quē ſimu labat et tūc puto quo ad deū licet gra uiter peccet aſſumendo religionē iura menti inuanū et maxīe ad deteſtationē alterius cum tranſgredit̉ nō īcidit in ꝑ iuriū quia hic affuit intentio ſe obligā di vnd̓ reſpectu dei nō exigit̉ abſolutio ad hoc. c. tua de ſpon. prealle. et ī. l. nup tie. ff. de ritu nup. et quod no. glo. in. c. tuarū de p̓uil. et Archd̓. in prealle. c. qd̓ interrogaſti. vbi poſt quoſdaꝫ ſentit ꝙ illa nō eſt vera monacha ſꝫ propter ſui culpā ꝯpellit̓ eſſe ī monaſterio ⁊ maxīe nō poterat ꝓbare ſimulationē. deꝰ eniꝫ recipit verba qͣlia ex intꝰ proferūt̉. xxij q. v. humana et.§. ſi ergo. nec obſtat. c. ſī cut.i. q. ij. ⁊. c. maiores vbi patet ꝙ vere confertur baptiſmus. quia ītelligitur quando ipſe ſolus habebat intētioneꝫ vt quia non perfecte intendebat reciꝑe bapt. ſmuꝫ ſed dans credebat baptiza re vt vtriuſqꝫ verborū ⁊ ſacramēti im primatur de quo tamen per Inno. in. c. i. de appell. ſed quo ad forum contenti oſum compelleret̉ ſerua̓e iuramentum quatenus venit in ſui preiudiciū et nō imminet periculuꝫ quia non debuit ꝯ fundere ordinem rerum et maxime ſpi ritualium et abſenti iuramento maxīe ad alterius deceptioneꝫ. vnde nō debꝫ audiri hanc turpitudinem allegās ad

hoc optime predictū. c. tus. de ſpon. Tercius caſus qn̄ ſimulatio ꝯtractus interuenit ex parte vtriuſqꝫ ⁊ iuramen tum fuit preſtituꝫ ſuper tali contractu ⁊ actum fuit vt non veniret contra ap parentē contractū. ſꝫ in veritate ſeruat verus ꝯtractus puta pignoraticius ⁊ tunc abſqꝫ dubio nō pōt cōueniri n̄ pe tita abſolutione. Et hoc caſu intelligi tur dictū Angeli. ⁊ dictū Ire. ⁊ do. an ¶ In tercio membro hoc eniꝫ iurat̉ ex parte ⁊ ſcd̓m intentionem vtriuſqꝫ obli gati ⁊ nō detegat̉ ſimulatio ⁊ vt ſerue tur verus ꝯtractus pignoratitius for te ⁊ ſub iuſto velamine recipiat fructuſ loco vſure vnde inde ē acſi iuraſſet ſol uere vſuras quo cāu nō licet ꝯtraueni re abſolutione nō petita vt in. c. i. ⁊ ī. c. debitores. de iureiurā. ⁊ iſte cāus iudi cio meo nō habet dubiū qn̄ ꝯſtat ꝙ iu ramētum ad hoc fuit interpoſitū vt cō tractus ſil̓atꝰ ẜuat̉ quo ad apparentiā ⁊ ſic nō detegat̉ ſimulatio. ¶ Eꝫ dubiū eſt qͥd ſi iuramentū fuit ſimpliciter p̄ſti tum ⁊ nō apparet ꝙ ꝯſenſerunt contra hentes circa iuramentū. ⁊ de hoc in ca ſu ſequēti. ¶ Quartus caſus eſt quan do fuit ſimulatuſ ⁊ iuramentū fuit ſuꝑ eodē preſtitū ſcilicet ſi pōt ꝯſtare de iu ramenti ſimulatione. ⁊ iſtū caſuꝫ repu to dubium. ⁊ tūc puto dicendū ꝙ quo ad talē obſeruantiā ꝯtractus ſimulati tūc obligat̉ ex iuramento quia eſt p̄ſu mendū ꝙ incōtinenti ex interpoſitione iuramenti voluerit contractū valere d̓ quo actū erat vt non valeret ſi ex inter uallo iuraſſet vt dicitur in ſimili ꝑ bar sͣ. in pͥma ꝑte. ſcd̓o articulo vbi hoc op time ꝓbatur. ſed quo ad obſeruantiaꝫ ꝯtractus incōtinenti donec probet̉ ꝙ tacite fuit inter ꝯtrahentes actū. puto in foro anime ſtandū intentioni iurātꝭ. qꝛ generaliter ſic interpretat̉ iuramētū in foro cōſcientie vt notabilit̓ dicit In no. in. c. veniēs. de iureiurꝭ. facit. c. ſigni ficaſti. de homici. In ſoro vero conten tioſo ibi ſit interpretatio ſcd̓m ius ⁊ ex varijs circumſtantijs vt ibi noͣ. ⁊ facit c. veniens. ⁊. c. ad noſtrā. e. ti. quia vide mus preſumere ꝙ volunt abuti iuram̄ to quia ſic preſumemus peccatū quod non eſt dicendum ar. eorum que noͣ. in c. inquirenduꝫ de pecul̓. cle. iucta. l. ſi de functus. C. de arbi. tu. ⁊ in. l. etiam. T. de dona. inter vi. ⁊ vxo. nā vt in p̄dictiſ iuribꝰ patet. aliter p̄ſumitur in adquiſi tis ꝑ tutorē ⁊ aliter in adqͥſitis ꝑ cleri cum ſeu ꝑ vxorē ꝯſtante matrimonio⁊ hic ne p̄ſumatur peccatū vt in eis no. ¶ Itē iuramentuꝫ habet vim clauſe ſi non valet vt ago qd̓ ago valeat vt va lere pōt. l. cuꝫ patrē.§. filijs matrē. ff. de le. ij. facit. c. ad noſtrā. iij. de iureiuran. noͣ. Dar. in. l. ſiquiſ pro eo. ff. de fideiuſ et quod notat Cy. ī prealle. l. ſi ex cauti one. C. de nō nu. pecu. vbi concludit ꝙ iurans nō opponere exceptionē nō nu merate pecunie obligatur licet ſimpli citer renunciatio non valeat. ergo idu bio ſi nō obligat ad talē obſeruantiaꝫ contractus ſimulati ſaltē obliget quo ad obſeruandum colorem contractus ¶ Itē quia creditor ſolꝫ ſic caute iura mentum recipere ergo arguamus a cō muniter accidentibus. valet enim tale argumentū vt in. c. i. d̓ cle. non reſi. vbi hoc noͣ. Io. cald̓. ⁊ per glo. et docto. in. l. neqꝫ natales. C. de proba. ¶ Item qͥa hec interpretatio conuenit nature rei ex ſe enim et ex ſono verboruꝫ habꝫ ob ligare et preſumitur ex actu contra vo luntatem iurantis vt ipſum obliget d̓ renunci. ſuper hoc. ¶ Item hec inter pretatio tutior eſt vt euitet peccatum. ergo amplectenda et alia fugienda vt noͣ. in. c. veniens. de ſpon. in cle. exiui. de verbo. ſigni. ⁊ hoc dico ꝓcedere niſi tot eſſent circumſtantie ex aduerſo ꝙ tolle ret predictas preſumptiones et qd̓ noͣ. in. c. tranſiuiſſe. qui fi. ſunt legi. ⁊ predi ctum caſum intellige quando ex iuſta cauſa ⁊ non ad decipiendum tercium fuit facta ſimulatio alias ſeruet̉ quod dixi in ſecundo caſu. ¶ Quartus cāuſ eſt de vno contractu ad alium qui non poteſt ſeruari niſi interitu anime vl̓ eſt contra bonos mores puta agitur ve re cōtractus ſimulatus et alius ꝯcipit̉ et iuratur et tunc ex tali iuramento n̄ tenetur nec ad obſeruantiam totalem ꝯtractus nec quo ad apparentiam exqͥ ex obſeruatione īminet peccatum. licet enim peccauerit tūc iurando tn̄ nō pec cat contraueniendo vt. xxij. q. iiij. pro te et de iureiuran. ſi vota facit. c. fi. de pa ctis. et. l. fi. ff. de ꝟbo. obliga. ¶ Quin

tus caſus ē quādo ſimulatio īterceſſit ex parte iurantis tantū vt quia aliud gerebat in corde aliud in ore vel callid̓ eſt vſus verbis iurando et tūc iuramē tum ītelligit̉ ſcd̓m intentionē recipiētiſ et ſic deus videt̉ recipere vt ē textus ī c. qͣꝫtum.xxij. q. v. et in. c. ī his omnibus eadem cau. et. q. et generaliter qualiter iuramēta ſint recipienda ē bona gloſa. in.§. queritur eadeꝫ cauſa et queſtione primū quando alter habuit rectū intel lectū et alter doloſum. Scd̓m quando vterque doloſum ¶ Tertium quando vterque rectum et verba ſūt dubia de his ibi et aliqͥd in ſimili in glo. ī. c. ex lit teris de ſpon. et ꝑ predicta tertiū mem brum remanet clare ſolutū debet enim diſtingui ſcd̓m p̄dictos caſuſ ⁊ totalis materia r̄manet d̓tecta que ſatis quoti viana eſt et contraria oīa debēt reduci et ītelligi ſcd̓ꝫ caſꝰ p̄dictoſ Quartū du biū an poſita iuramētali obligatione ī caſibꝰ p̄dictis audiat̉ iſte minor petēdo abſolutionē ī iuramēto nō obſtāte con tradictiōe aduerſarij Et qͣtuor argumē ta faciaꝫ ꝓ parte affirmatiua ⁊ quinqꝫ pro parte negatiua. Ad ꝑtem affirma tiuā ꝙ debet audiri arguit̉ ſic vbicūqꝫ enim iuramentū continet turpitudinē ex parte recipiētis tale iuramentuꝫ eſt rlaxādū vt in. c. i. de iureiuran. vbi pro batur de iuramento p̄ſtito d̓ vſuris ſol uendis ad ideꝫ. c. verū et. c. ſi vero eo. ti vbi abſoluit̉ qͥs a iuramēto p̄ſtito per metū in odiuꝫ ipſorū metū inferētium ſed in caſu noſtro cōtinet turpitudineꝫ ex ꝑte recipientis qꝛ ꝯtraxit cū minore cōtra legis prohibitioneꝫ ſemper dolꝰ intelligit̉ exceptus vt in. c. ſi vero et ī. c. cum cōtingat de iureiuran. et ī aucͣt. ſa cramēta puberū.§. ſi aduer. vendi. et ī. c ij. de pact. li. vi. cuꝫ ſi. ſꝫ cōtrahens cū mi nore videt̉ eſſe ī dolo contrahendo ī ca ſu a lege prohibito vt ī regula qui. con tra iura mercat̉ de regū. iu. li. vi. quēad modū. C. de agri. ⁊ cenſi. li. xi. qͥ contra. viij. di. ergo hoc iuramētū vel n̄ obliga torium vel ſaltem relaxandum Tertio ex facto demeritorio eſt quis recipiēdꝰ alias puniendus et cōmodū reportare non debet.&. de dona. inter vi. et vxo. et ſi neceſſe. xv. q. i. legi. ff. de negoc. geſt ſiue hereditaria de preben. eū qui. li. vi ſed contrahens cū minore prohibito trahere tanqͣꝫ veniens cōtra p̄ceptū ſu perioris debet ex hoc puniri vt ī. c. qͥ re ſiſtit. xi. q. iij. et in. c. ij. de ma. et obe. ergo non debet ex cōtractus obſeruātia cō modum reportare et ſic iuramentū ē re laxandū ne indirecte aliqd̓ cōmodū ꝑ cipiet contra. c. tuū de procur. et regulā cum qͥs de regū. iu. li. vi. Quarto iura mentum ſeruādū debet habere tres co mites veritatem iudicium et iuſtitiaꝫ.e animaduertendum. xxij. q. ij. et in. c. et ſi xp̄us de iureiura. ſed in hoc iuramen to nō requiret̉ iuditiuꝫ nec iuſtitia cuꝫ non ſit iuſtuꝫ neqꝫ diſcretū ſe obligare contra leges ſuperioris. ar. c. i. de his q̄ fi. a ma. parte ca. ergo ⁊c. nec conditio aduerſarij habet ī aliquo obeſſe Tum propter rationes p̄dictas tum qꝛ ꝯtra euꝫ poteſt replicari ꝙ doloſe excipiat ꝯ tra abſolutionē petitā cū ipſe teneat̉ h̓ iuramento de regū. iu. li. vi. In cōtrari um. ad parteꝫ negatiuam arguit̓ pͥmo per auc. ſacramenta puberuꝫ. C. ſi ad uer. ven. vbi in iuramentis preſtitis cō tra legis precepta etiam a minoribus dicit imperator talia inuiolabiliter ob ſeruari vnde pōdero verbū īuiolabile ſicut ī ſimili pōderat̉ dictio om̄ino ī cle. vt hi qui de eta. et quali. que excludit etiaꝫ diſpenſationeꝫ et ſic per iſtud ꝟbū inuiolabiliter videt̉ ꝙ nō debeat venit̉ etiam petēdo abſolutionē Pam quem admodū violat qͥ petit ab obligōe erui Secundo induco. c. cuꝫ cōtīgat de iure iuran. ⁊. c. licet eo. ti. li. vi. c. qͣꝫuis d̓ pac eo. li. que iura ſimpliciter et abſolute di cūt illa iuramēta licꝫ cōtra legis prohi bitionem preſtita debere obſeruari nec ullam mentionem agunt de abſolutio ne vnde ſi ī tali caſu poteſt peti abſolu tio papa feciſſet mentionē ſicut in ſimi li facit in caſu in. c i. et. c. debitores et. c verū ⁊. c. ſi vero d̓ iureiuran. Tertio iu ramēta ſunt de iure diuino vt in. c. et ſi criſtus de iureiuran. ꝟ. redde domino iuramenta tua ⁊c̄ ſed cum hoc iuramē tum ſit obligatorium nec reperitur per miſſum ꝙ debeat relaxari ergo obſer uandum ar. eorum que no. ī. c. quanto de iureiuran. et. c. cum inter p. de renūc Maxime cum non detur materia de fa cili iurandum et ſepe veniendi con

tra iuramentū cōtra. c. ſi vero. ⁊. c. verū p̄alle. ¶ Quarto iuramentū rep̄ſentat maiorē minorem ⁊cͣ. vt noͣ. in aucͣ. ſacra menta pubeꝝ. ⁊ in. c. penul. de empti. et vendi. ergo incōtinenti ꝙ interuenit iu ramētū ceſſat ratio ſtatuti que ꝓuidit tm̄ minoribꝰ ⁊ ꝑ ꝯn̄s in tali ꝯtractu nul la reperit̉ turpitudo ergo ſeruandum nec indulgendū abſolutionis benefici um. ¶ Quinto ⁊ vltimo aut nullū pec catū hoc īminet aut ſic pͥmo cāu nō dꝫ fieri abſolutio. qꝛ cū ip̄e minor nō obtē perandi legi ſe obligauerat fuit etiā in culpa. xi. q. iij. qui reſiſtit ſicut ⁊ ſecū cō trahens. ſꝫ currente paritate turpitudi nis iſte nō debet audiri in regū. ī pari cauſa. de regu. iu. li. vi. ſed cū culpa dꝫ ꝯpenſari. vt. ff. d̓ ꝯpen. l. ſꝫ cū ambo. vbi notāter dicit tex. ſi ambo ſocij parē ne gligentiā ſocietatis adhibuerūt dicēᵐ eſt definere eos eē obligatos ip̄o iure ꝯpenſatione negligētie facta. ⁊cͣ. ⁊ ſic eē dolū cum dolo. de adul. intelleximꝰ. et iuramentalis obligatio remanebit in ſuo robore maxīe p̄ſumendo minorem nō fuiſſe captū ⁊ ꝙ vltrocitroqꝫ nata ſit. obligatio enī in delictis minoribꝰ n̄ ſubuenit̉. l. auxiliū.§. in delictis. ff. de mi no. 7. C. ſ̄ aduer. deli. l. i. nec etiā ī alijs qn̄ non reperiunt̉ enormiter leſi. l. qd̓ ſi minor. ⁊. l. non oīa. ff. de mino. Idem et fortius dicendū eſt vt nō ſubueniatur ꝯtra iuramentū maxime cū illud p̄ſtet naior ⁊ ſic ceſſat fauor minoris etatis ¶ Criſti eiuſqꝫ matris ſuffragio implo rato ad ſolutionē huiꝰ vltimi dubij ve niendo iuxta ordinē ſupra recitatū reci tabo ꝑ pͥus opiniones. Et pͥmo Dn̄s fre. de ſenis. ꝯcilio. cclxiiij. format vnuꝫ punctū quaſi in terminis noſtris quā do ſtatuto ciuitatis cauebatur ꝙ ſiue ꝯceſſio ſiue ꝓmiſſio fc̄a a filiofamilias ſine cōſenſu patris non valet ipſo iure etiamſi iuratum fuerit. ⁊ quidā filiuſfa milias hoc nō obſtāte ꝯpromiſit ⁊cͣ. Tōludit idē fre. iuram̄tū obligatoriuꝫ ſꝫ qꝛ iuramentū fecit ꝯtra ꝓhibitionem ſtatuti ciuitatis ex cauſa facti cui obtē perare debuerat ⁊ nō ꝯtrauenire. viij. vi. que contra. ⁊. xi. q. iij. qui reſiſtit nec ex tranſgreſſione debet reportare ꝯmo dum ſed potius puniri ꝙ pōt ꝯpelli ad relaxandū iuramentuꝫ fatet̉ ſe obliga tum eſſe iuramento ſicut accidit in eo qui iurauit ſoluere vſuras qui obliga tur ex iuramento ⁊ tn̄ petit relaxatiōeꝫ de iureiu. debitores. ⁊. c. i. ſicut ergo re cipiens iuramentū ſuꝑ re illicita qͦ ad ſe tenetur relaxare ita hic ẜm euꝫ erat illicitum ex parte recipientis ꝓpter pro hibitioneꝫ legis municipalis debebat obtemperare ⁊ in hac ꝯcluſione reſidet ipſe Idē videt̉ tenere Uin. in. c. cū con tingat. dicit enī ꝙ in terminis illiꝰ. c. iu ramentum obligat mulierem ad obſer uantiam contractus ſed debet inſtare vt abſoluatur. Si ergo in terminis il lius. c. tenet mulierē poſſe inſtare ꝓ ab ſolutione quia ꝯtra prouiſionem legi conſenſit multo fortius ſentit ꝙ pote̓it in caſu thematis vbi verba prohibito ria diriguntur ad perſonam Do. Ant. in predicto. c. cum contingat. dicit ꝙ ſi non eſt aliqua deceptio que non habet in ſe dolum annexum ſalteꝫ preſumptū nullum remedium competit contra iu ramentum per quecunqꝫ verba loqua tur ſtatutum ſed vbi deceptio arguere tur in contractu tunc haberent locum remedia ſi deceptio eſſet enormis de qͦ bus in. c. debitores. ad hoc glo. in. c. ve niens. de iureiurā. prealle. ⁊ qꝛ ex enor mi leſione preſumitur dolus. ſubeſt eīꝫ cauſa ſic preſumendi vt in. l. omnes.§. lucius. ff. de his que in frau. cre. et in. l. qui teſtamentum. de proba. ⁊ quod ibi notatur. vnde adeſſꝫ turpitudo ex ꝑte eius cum quo contraxit ⁊ cui iurauit. ⁊ idem putat eſſe ſi contractus iuretur cum veriſimiliter preſumptiue hoc con ſtaret aut euit. ntia facti quia notorie eſſet ꝓdigus vel cui bonis vt ꝓdigo foret interdictū quia hic aliqualis eſt turpitudo ex ꝑte contrahentis qui ma teriam dat p̄ſumptiue ad proprium cō ſamendū vt lex ex cauſa legitima frau dem in talem preſumit vt. ff. pro empto re. l. ſi quis tn̄ ſciret. ff. de mino. l. quod ſi minor.§. fi. ff. mandatꝭ. l. ſi vero nō re munerandi.§. adoleſcens. ⁊ in. l. ij. qua rum re. ac. non da. vnde etiam conclu dit ꝙ ſi mutuaret vel contraheret cum parato ad luduꝫ vel corruptu notorie in actu ludi vl̓ in vanitatibus mulieꝝ bene foret remedium aduerſus iuram̄ cum per iura predicta ad hec verba ſa

tis placet vt īfra dicā latius Dominꝰ petrus de anco. in repetitiōe. c. canonū de conſti. aperte nō expͥmit qͥd ſentiat ī caſu quo minor aliter nō eſſꝫ leſus ſed attingit caſuꝫ quo interuenit deceptio et concludit idem ꝙ Io. an. ⁊ quia caſ eſt quotidianus recitabo priꝰ ꝟba ſua firmat enim pūctuꝫ ſuper quo cōſuluit in hac ciuitate ſenarū nā in hac ciuita te cauet̉ ſtatuto ꝙ nullꝰ contractus fi nis et quitantia ſi fieret ꝑ minoreꝫ. xxv annis valeat nec d̓ eo ius reodat̉ niſi interceſſerit certa ſolemnitas hoc ſtatu to premiſſo contīgit ꝙ patruus tradit nuptui neptem ſuā dans ī ooteꝫ quin gentos et iſta neptis renūciauit dicto patruo omni iure ſibi cōpetēti ī p̄dicta hereditate q̄ valebat plus ī qͣdruplum iurauit nō cōtrauenire querebat̉ an eſ ſet aliqͥd remediū reciſiuum illius con tractus finis et quitantionis. Et cōſu luit ipſe ꝙ poterat peti abſolutio iura mēti. ſiue relaxatio ad hoc pͥmo induce bat regulā ꝙ iuramētū nō oēbꝫ eſſe in iqͥtatis vinculū. c. cū inter cetera xxij. q. iiij. qd̓ verbuꝫ iniquitatis multū pō verabat Item iuramētuꝫ debet habere tres comites ſcilicet veritatē iuditiuꝫ et iuſtitiam eadem cau. et q̄ſt. Animad uertendū. in. q. auteꝫ predicta euidens apparet iniquitas cū ꝓ modico qͥſquis renūciat hereditati paterne et ita locu pletari paria ſūt diſpofitiōe dolū adeē ex ꝓpoſito vel re ipſa vt ē caſus ī. l. ſi qͥſ non aliter. ff. de verbo. obli. et. l. ij. ff. de oo. excep. hic autē nō ſolū re ipſa ſalteꝫ poteſt graue damnū neduꝫ enim vſqꝫ ad quadruplū ſed vlt. a dimidiaꝫ vere extimationis iura ſubueīunt deceptis etiam maioribꝰ. l. ij. C. de reſcin. vendi. In caſu autē ꝓpoſito eſt cū enormi de ceptione cōiuncta minor etas et ſexus fragilitas quibꝰ iura multuꝫ ſubueni unt ꝓpter naturalem eqͥtatē ⁊ deceptio nem veriſimilem tam ī contrahendo qͣꝫ in ſolemnitatibus adhibēdis. l. i. ff. de minori. et ī. l. doli.§. diuerſis. C. d̓ dona ti. Ex qualitate igitur perſonarū ⁊ illiꝰ facti arguit̓ cōtrahens cū tali ſua nep te de dolo ad hoc. l. i. ⁊ qd̓ ibi no. ff. d̓ do excep. ratione ergo euidētis iniqͥtatis et doli ſaltem re ipſa inherentis illi r̄nū ciationi videtur ſcd̓ꝫ iuramentuꝫ relaandum ſicut cū per metū renuntiat qͦs bonis cum iuramento. c. ſi vero de iure iuran. ⁊ paria ſūt ad deciſionē cōtraq volus et metus. c penul. et. c. abbas ꝙ me. cau. ⁊ ad hoc adducit prealle. c. viri qui vult ī caſu. c. cū cōtingat poteſt mu lier inſtare pro abſolutione ergo ml̓to fortius in caſu ꝓpoſito vbi cōcurrit ſex us fragilitas et minor etas et enormis leſio et etiaꝫ reuerentia quam puella fi ue femina habere debet ad patruū ſuū in cuius domo et gubernatione remā ſerat poſt morteꝫ patris ad hoc. l. i.§. qͣ onerande. ff. quarum rerū ac. non da. p Bar. et. xxij. q. iiij. vnuſqͥſqꝫ et ſcd̓m p̄di cta vicit limitari aucͣt. ſacramenta pube rum vt nō habeat locū in caſibus in qͦ bus poteſt contractus ſeu diſtractuſ ar gui de iniquitate euidenti et dolo re ip ſa et proſpicuis indicijs. l. volum. C. d dolo. hec ſūt ꝟba que ſatis placēt ideo ſeriatim recitaui ⁊cͣ. Et aduertēduꝫ in qͣꝫtum ſup̄ recitaui opi. Uin. videt̉ eaꝫ approbare do. Pe. ⁊ ꝯſētire ꝙ nll̓a data leſione exquo cōtraxit cōtra legeꝫ pōt petere abſolutionem ⁊ idem etiam reci tando prealle. dictum fre. et cum eo trā ſeundo ſed īqͣꝫtum ſupra dixi aucͣ. ſacra menta puberū limitandū quādo cōtra ctus non poteſt argui de euidenti iniqͥ tate aperte ſentit ꝙ in caſu illius auct non cōpetit abſolutio alias non eſſet li mitatio nec reciperet hanc reſtrictioneꝫ qꝛ et quando apparet de iniquitate reqͥ ritur abſolutio ergo ceſſante deceptiōe enormi nō fiet abſolutio et ſic videt̉ in hͦ recedere a dictis Uin. Sꝫ vt dixi a ꝑ te hoc nō cōcludit. Bar in. l. ſi qͥs ꝓ eo ff. de fideiuſſo. ſatis ſētit hoc licet aꝑte non dicat ꝙ ex ſolo cōtractu cōtra legē non competit abſolutio dicit enī pͥmo ꝙ cōtractus qͦ reꝓbat̉ odio creditoris nō firmat̉ iuramēto ſed ipſū iuramētū eſt ſeruandū. ꝯpetit tamen abſolutio ſꝫ quando cōtractꝰ reprobat̉ fauore debi toris tūc dicit ꝙ firmat̉ iuramēto vt ī auct. ſacramēta puberū et nihil dicit ē abſolutione ſentit ꝙ hoc caſu nō cōpe tit abſolutio loquitur tamen quādo ꝟ ba ſtatuti diriguntur ad rem ¶ Ego autem ad totaleꝫ materiam clare enat randam procedam per caſuum enume rationem prout in precedenti dubio fe

c. ¶ Primus ergo caſus fit qn̄ iura mentū omni ex ꝑte licitū ē tam ſcilicet ex ꝑte iurantis qͦꝫ ex ꝑte recipiētis etiā qͣꝫ ex ꝑte materie ſuper qua preſtatur ⁊ tue abſolutio nō eſt imponēda ſꝫ ꝯpellē dus eſt iurans ad eius obſeruātiaꝫ d̓ iurelurā. etſi xp̄us. quinimo in illa cau ſa extrinſeca exiſtēte etiam papa a tali materia ab eius poteſtate nō pendēte vt in fauorē tercij ad hoc qd̓ no. glo. in .c. quāto. de iureiurā. Inno. in. c. cū int̓. p. de renunci. ⁊ ꝑ glo. in fil̓i in. e. non eſt de voto. imo puto ꝙ nec in melius pōt papa hoc iuramentū ꝯmutare inuito eo cui adquiſita eſt obligatio ꝙ vnū ꝓ alio inuito creditore ſolui non pōt. ff. ſi cer. pe. l. ij. inſti. qͥ. mo. tol. ob. in pͥn. ad hͦ qd̓ noͣ. Io. an. in regula in malis. de re. iu. li. vi. in mercū. ⁊ Inno. in. c. ij. de ꝯfir. vti. vel inuti. ⁊ in. c. inquiſitioni. de ſen. exco. ⁊ in.. que in eccleſiaꝝ. de ꝯſti. ſecꝰ ſi ad honorē dei qꝛ tūc poſſet in melius ꝯmutare ſic ītelligo. c. peruenit. ij. de iu reiurā. qd̓ noͣ. Inno. in. c. debitores. eo. ti. vbi vult ꝙ etiā ep̄us poſſet iuramen ta in melius ꝯmutare ſicut ⁊ noͣ. de vo c. i. 7. c. magne. cū fi. ¶ Scd̓s caſus qn̄ iuramentū ex parte iurātis pōt ſerua ri ſine interitu ⁊ ſine diſpēdio ſalutis et̓ ne ⁊ tūc nulla petitur abſolutio pecca tum fuit enī iurādo nō trāſgrediendo c. in litteris. de iureiurā. ¶ Tereius ca ſus eſt qn̄ iuramentuꝫ pōt ſeruari fine interitu ⁊ ſine diſpendio ſalutis eterne ſꝫ eſt ꝯtra bonos mores ⁊ tūc etiaꝫ nul la requiritur abſolutio in regula nō eſt obligatoriū de re. iu. li. vi. ¶ Quartus caſus eſt qn̄ iuramentuꝫ ꝓceſſit calore iracundie. pōt tn̄ ẜuari ſine ꝑiculo fine īteritu ſalutis et̓ne vt ſi qͥſ calore iracū die iurauit ꝙ nūqͣꝫ loq̄ret̉ cum aliqͦ vel vna ſecū cibū capiet vel qͥd ſimile ⁊ tūc nō eſt obligatoriū qꝛ n̄ habuit comiteꝫ diſcrepatiōiſ ⁊ iuſticie. xxij. q. i. iurabat et ea. cā. ⁊. q. ij. aīaduertēdū. et tn̄ debet tenere talia iuramēta licꝫ ꝯpetat abſo lutio de qͦ ī. e. qͥdaꝫ. de iureiurā. ⁊ ſatis pōt teneri ꝙ ſi iracūdie calor fuit tantꝰ ꝙ deliberate tale iuramētū nō p̄ſtitiſſꝫ nō erat obligatoriū qꝛ volūtas nō eſt diſcreta dicimꝰ ſic. ꝙ cōfeſſio calore ira cūdie nō p̄iudicat niſi det̓ perſeuerātia et bene dicit gl. in. c. ex litteriſ. de diuor facit. l. qͦcqͥd calore. de regu. iu. Nō eniꝫ oīno volūtariꝰ et ſic nō videt̉ deus talē obligationē indiſcretā recipere. xv. q. i. nō eſt. vel ſi dicimꝰ tenere de facili debꝫ per ep̄m abſolui. ar. in palle. c. cū qͥdā. Quintꝰ cāus qn̄ iuramentū a pͥncipio ē ſuper maͣ indifferēti ſꝫ poſtea deuenit ad caſuꝫ de qͦ ſi cogitaſſet in pͥncipio iu ramentū nō fuiſſet illicitū vel nō iuraſ ſet et tūc noͣ. dicit archi. ī p̄al̓. c. aīaduer tendū ꝙ pōt ꝓpria aucͣte trāſgredi iura mētū nec reqͥrit̉ abſolutio puta ſi iura ui nō negociare nō recipere feudū a tl̓i et deuenit cāus ꝙ niſi negociū vel reci piā feudū a tali alit̓ viuere nō poſſū qꝛ a tꝑe iuramēti nō cogitauit de iſto cāu et ſic nō ligat̉ vltra mētē ſuā. ī. c. veniēſ et. c. qͦntauall̓. de iureiurā. a̓ cogitauit illicitū. iō nō ẜuāᵐ. c. i. de vſu. li. vi. et fa ciūt h̓ ad qōeꝫ qͦtidianā d̓ eo qͥ iurauit nō fideiubere ꝓ alio certe iuramēᵐ a pͥn cipio ē licitū. maxīe qꝛ iurauit qꝛ pluri es deceptꝰ ab his ꝓ qͥbꝰ ſe obligauerat ſiē̄ p̄t qͥs iurare ꝓ vtilitate ꝓximi ita ꝓ vtilitate ꝓpria ad hͦ qd̓ noͣ. arch̓. xxij. q. i nō ē. Io. an. ī addi. ſpe. de iureiurꝭ. pꝰ pͥn dic̄ ꝙ ſi ſalꝰ ꝓximi ꝑiclitaret̉ ex nō fide iuſſiōe ꝙ nō tēt̉ ad obẜuātiā iuramēti qꝛ l̓ h̓ ſit caꝰ excludit̉ a iuram̄to ē licitū ⁊ ſic puto diſtinguēᵐ in eo qͥ iurauit nō mutuare vl̓ qͥd ſil̓e facē. ¶ 6ꝰ cāus qn̄ iuramēᵐ fuit dolo aduerſarij extortuꝫ ⁊ ſic ꝯſidera ꝙ ſi ꝯtractꝰ ſuꝑ qͦ p̄ſtat̉ ē a lege reprobatꝰ in fauorē iurātiſ tale iu ramentū nō eſt obligatoriū. ⁊ ſic ē cāuſ a cōtrario nō cauillādo lr̄am qͥcqͥd ibi ſenſerūt docto. in dicto. c. cū ꝯtingat: et ī c. qͣꝫuis. de pact. li. vi. et ī. c. licet. de iure iurā. eo. li. ⁊ in aucͣ. ſacͣmēta pubeꝝ. oīa iſta iura excipiūt cāus in qͥbus dolus interuenit. et idē ꝓbat qn̄ int̓uenit me tus vl̓ vis exqͦ eī tl̓ia iuram̄ta veniūt ꝯtra legē nō ligāt niſi ſint oīo volunta ria. Fateor tutiꝰ eē ꝙ in his caſibꝰ peta tur abſolutio. et ſentiūt ibi doct. ſꝫ pͥmū notabiliter ꝓbat̉ ex illis iuribꝰ non ca uillādo. Si ꝟo iuramentū nō venit cō tra diſpoſitū a iure et interuenit dolꝰ ꝙ excludit mentē inrantis et qꝛ ceſſan te dolo modo ſe obligaſſet vt qꝛ dedit caꝫ ꝯtractui ⁊ tūc iuramentū nō ligat et pōt ꝯtrauenire nulla petita abſolu tione ar. opti. in. l. tres frēs. ff. de pactiſ

et in. l. ſorori. C. de colla. et ſic intelligo. Fred̓. ꝯſilio. c. xliiij. al̓. c. xciiij. vbi hoc ex preſſe ſentit ponēdo termīos in minori xxv. ānoꝝ que dotat̉ a frībꝰ renūciauit hereditati paterne q̄ valebat longe plꝰ qͣꝫ habuit in dote qd̓ eſt notādū ꝓ limi tatiōe. c. ij. d̓ pac. li. vi. qd̓ nō ꝓcedit vbi dolus dedit cauſā ꝯtractui nā vbi de lus ibi excludit̉ volūtas vt in iuribꝰ p̄ alle. ⁊ in. l. i. ff. de dolo ⁊ iuramētū non obligat vltra mētem iurātis vt in. c. ve nies ⁊. c. qͣnto ⁊. c. quītauall̓. d̓ iureiura do ⁊ qd̓ no. Io. an. ī. c. vno de cōmo. vbi dolꝰ interueniēs nō excludit cōſenſuꝫ ⁊ quia nō dat cauſā cōtractui vt qꝛ me ducis ad ꝯſenciendū hac arte ⁊ tūc exi git̉ abſolutio que debꝫ preſtari nō ob ſtante aduerſarij ꝯtradictiōe ꝓpter eius turpitudinē ⁊ volū ⁊ ſic intelligi debēt noͣ. in prealle. c. cum ꝯtingat ⁊.c. ſi vero ⁊.c. veꝝ de iureurand̓. ⁊ idē ītellige de metu ⁊ vi vt reqͥratur abſolutio que d̓ bet impēdi ſine difficultate in odiu ad uerſarij vt in luribꝰ preall. ¶ Septimꝰ caſus qn̄ iuramētum ꝯtinet turpitudi nem ex parte ſuſcipiētis vt maxime cō currēte eciā turpitudine materie ſuper qua preſtat̉ ⁊ tunc iuramentū obligat ⁊ poteſt peti abſolutio nō obſtante con tradictōe aduerſarij ⁊ iſte eſt pͥmus ca ſus. c. i. ⁊. c. debitores de iureiurand̓. et in. c. verū ⁊ in. c. ſi vero eo. ti. ⁊ per iſtuꝫ caſum poteſt decidi quid dicendū in fi lio famil̓. renunciante macedon̄. ⁊ iurā te nō contraueīre Bar. in dicta. l. ſi qͥs ꝓ eo decidit q̄ſtionē ſcd̓m caſū predictū vt iuramentuꝫ obliget ⁊ cōpetat abſo lutio et hoc eciaꝫ ſentit Io. an. in addi. ſpe. in ti. de ſen. prola.§. hoc autē vbi eci am pluꝫ ſentit ꝙ nec iua̓mentū teneat quia ꝯtra bonos mores Do. an. cuius dictū ſatis placet in dicto. c. cū cōtīgat dicit ꝙ ſi ſtatutum vel lex adeſſet in lo co vbi hoc frequētatur ꝙ filij ex hoc in uitarent̉ ad parētes occidendos quia talia iuramenta vt turpiter preſtita et ꝯtra bonos mores nō obligarent iurā tem ſaltem reſpectu ſecundarie obliga tionis que dirigitur in partē et ante qͣꝫ ſolueret poteſt peti abſolutio. vbi autē eſſemus in loco vbi cōmuniter ex mu tuis nō inducerent̉ ad tātum malū vt xp̄ianis hodie calia vald abhorrēt tūc iuramentū obligaret nec poteſt peti ab ſolutio ad hoc qd̓ no. Inno. in. c. quia pleriqꝫ de immu. eccle. in fine ſui appa ratꝰ ⁊ maxime hoc ꝓcederꝫ vbi euidēs neceſſitas eēt in filiofam̄. macedon̄ enī homicidia tunc p̄ſumpſit qͥa tūc freqn̄ tabat̉ in loco Et cū ceſſat hodie hec pre ſumptio debꝫ ceſſare legis p̄ſūptio con currēte iuramēto attēdi debꝫ cōmuni tas al̓. veritas ⁊ dei obligatio remanꝫ inuſolata Ex hoc patꝫ qͥd dicēdū in iu ramento p̄ſtito ſuꝑ pacto legis ꝯmiſſo rie de quo in. c. ſignificāte de pigno. ⁊ ī l. i. et ij. C. de pac. pig. ⁊ fi. de qͥbus etiā ꝑ Gar. in p̄alle. l. ſi qͥs ꝓ eo. ¶ Octauꝰ caſus qn̄ nulla alia turpitudo reꝑitur in iuramēto niſi qͥa eſt p̄ſtitū ꝯtra legeꝫ ⁊ in hoc diſtingue Aut enī lex reſiſtit ī fauorē publice vtilitatis principaliter ⁊ nō ē neceſſaria abſolutō qͥa iuram̄tū nō valuit vt in. c. dilecti de fo. cōpe. Aut principalit̓ in fauorē iurātis licꝫ ſecun darie in fauorē publicū vt in muliere ⁊ in minore in caſibus dicti. c. cum cōtin gat et. c. qͣꝫuis d̓ pact. li. vi. et auct. ſacra mēta pubeꝝ cum ſi. et tūc ſumꝰ in caſu dubij noſtri naꝫ lex ſeu ſtatutū ꝓhibēs minorem obligari ſine certa ſolēnitate principaliter ꝓhibet in fauorē minoris vt no. Dy. in regula nō eſt obligatori um de regū. iu. li. vi. et ſentit glo. in. l. et ſi is. C. de p̄di. mi. nō alie. et ſentiūt do ctores in dicta auctētica ſacramēta pu beꝝ et patꝫ ſatis ex ſe. ſꝫ ſi principaliter nō cōcernerꝫ fauorē minoris etatis iu ramentū in cōtrariū nō valet ar. c. ſi di ligēti cuiꝰ ꝯtrarium ꝓbatur in iuribꝰ preallegatis et vixi latiꝰ ſuꝑ pͥmo et ſe cundo dubio. et tunc puto ꝙ abſolutō eſt denegāda ꝑ ea que allegaui ſupra ī parte negatiua na pͥmo eſt regula ge neralis ꝙ iuramētū eſt obſeruādū ex qͦ poteſt ſeruari ſine ꝑiculo anime vt ī iu ribus vulgaribꝰ. ¶ Item quia reperit̉ hic turpitudo naͣm exquo lex ꝓuidet ꝑ ſone et talis perſona renunciat iurādo fauori ſuo nulla reperitur turpitudo ī contrahente naͣm lex dei hoc non habꝫ pro turpitudine vt ſeruet iuramētum nec ex parte cōtrahentis poteſt argui dolus nec aliqua alia deceptio nec de ſe materia eſt turpis ar. opti. in ſimili ī p̄allega. c. ad apoſtolice de re iudi. li. vi.

Inducēdo vt ſupra induxī in ar. et ſic ſumus extra terminos. c. debitores ⁊. c. i. ⁊. c. verū ⁊.c. ſi vero de iureiurā. ibi eī reꝑit̉ turpitudo ex ꝑte recipiētis ⁊ pec catū iure ꝓhibitū qꝛ de ſe vſure ſūt ma le de vſuris ſuꝑ eo. q̄ oīa ceſſant in caſu noſtro etſi qua culpa reperit̉ ipſe minor nō reꝑit̉ īmunis vt dixi ī arg. ⁊ ſatis ē ꝙ ſtatutū punit intricatiōem actus. Itē ſi in eo qui eſt ꝯtra ſtatutū ſeu legē emanat ꝯtractus. petet̉ abſolutio de fa cili dicto. c. cū ꝯtingat petendo abſoluti oneꝫ a iuramento nec eſt veriſimile qd̓ ibi vel in. c. licet eo. ti. li. vi qꝛ emanauit cū ſolēnitate vlla fuiſſet facta mentio d̓ abſolutiōe nec ī aucͣ. ſacramenta pube rū q̄ inuiolabiliter mādat talia iug̓mē ta ſeruari. vnde non placet dictū Uin cen. nec frede. ⁊ videt̉ caſus ꝓ hoc con tra eos in p̄dicto. c. cū ꝯtingat intelligē do tex. ſcd̓m cōem intellectu doc. qꝛ etiā in caſu illiꝰ. c. iuramētū dolo vi vel me tu extortum eſt obligatoriū. c. veꝝ et. c. ſi vero. ſed ītelligūt ar. a ꝯtrario ſenſu ī effectu qꝛ ꝯpetit abſolutio. cū iuramētū eſt ſponte p̄ſtitū nō ꝯpetit abſolutio ali as non eſſet differentia inter preſtitum metu ⁊ ſponte ⁊ tamen iura communi ter in hac. l. loquētia excipiūt quando interueīt dolus metꝰ vel vis ergo hi ceſſantibꝰ nec tali cā exiſtente abſolutō denegabit̉ ¶ Quid āt ſi īterueniſſꝫ ma gna deceptio ex parte minoris dicam ī caſu ſequenti. antequaꝫ illa attingam rn̄deo ad ꝯtraria q̄ in hͦ caſu ſūt poſita cū in dubio nō p̄ſumamꝰ minoreꝫ enor miter leſū nō obligat̉. pͥmū ꝯtrarium h̓ reperit̉ ex ꝑte recipientis in eo ꝙ cōtra legem ꝯtraxit qꝛ vt ſupra dixi ſtatutuꝫ diſponebat in fauoreꝫ minoris pͥncipa liter. ⁊ iurādo renūtiat fauori ⁊ ſic nul la turpitudo maxīe r̄ſpectu dei ⁊ ī actu ſpūali vbi r̄putat̉ maior de iudi. ſi ānuꝫ li. vi. ⁊ ibi attendit̉ ius naturale ⁊ diui nū pocius qͣꝫ poſitiuuꝫ ⁊ laicale vt noͣt Inn. in. c. i. de regula. ⁊ per hoc etiā ſol uitur ſecūdū ar. ꝯtrahēs ꝯtra legē pub licam vel bonos mores p̄ſumitur eſſe ī dolo ſecus ſi ꝯtra edictū in fauorē ip̄iꝰ ꝯtrahentis ⁊ pro hoc tex. aꝑtꝰ in d. c. cū ꝯtīgat ⁊. c. qͣꝫuis ⁊. c. licet ⁊ in aucͣ. ſacra menta puberū vbi ꝯtractꝰ fuiſſet geſtuſ ꝯtra legē vt dixi in pͥmo dubio ⁊ tn̄ ex cipunt cāꝫ qn̄ interuenīt dolꝰ gͦ ex ſolo ꝯtractu ꝯtra tale ſtatutū nō p̄ſumit̉ do lus ſatis ſufficiens ad enarādum iu ramētū qd̓ aꝑte fac̄ ꝯtra Fred. ¶ Ter tiū argumētū etiaꝫ pōt tolli p̄dicta rōe qꝛ exqͦ lex erat ꝯdita in fauorē minoriſ cui potuit renūtiari nō debet ſecū ꝯtra hens aliqͣliter puniri. ⁊ ſatis eſt ꝙ iura mento nō interueniēte nihil agitur. ⁊ ꝓ hͦ iura allegata que ſi vllā culpā vl̓ do lū notāt in ꝯtrahentes puniri in retra ctatiōe actꝰ ſeu ī abſolutiōe īpendenda bn̄ exp̄ſſiſſent facit etiā. c. i. ⁊. c. verū ⁊. c. ſi vero de iureiū. ad hoc qd̓ bene tetigi ſuꝑ pͥmo ⁊ ſcd̓o dubio ¶ Nō obſtat qͣr tu argumentū ꝙ iuramētū dꝫ habere comites ⁊ veritate īſpecta nō fuerīt Iu ſtum eſt enim vt ſeruet ſuū iuramētum exqͦ nulla reꝑit̉ turpitudo qd̓ licuerit fauori ſuo renūciare nec ſibi ſecūdo af fuit diſcretiōis iudiciū exqͦ nō temere nō calore iracundie ꝓceſſit nec decept fuit maxime enormiter ⁊ hoc ꝑ dc̄m. c. apoſtolice de re iudi. Et ꝑ hoc ꝯcluden do rn̄deo ad vltimū qd̓ de ꝯditiōe adu̓ ſarij ꝙ veriſſime pōt exciꝑe cū ſua inter ſit ſaltē reſpectu ſecūdarie obligationis vt teneat̉ ad relaxatiōeꝫ cū nulla eorū turpitudo reꝑiatur. ¶ Honus caſꝰ eſt qn̄ retentis ſupradictis terminis vt qꝛ ſtatuto reſiſtente ꝯtrahit̉ dat̉ leſio ī con tractu vel dat̉ leſio a ſtatuto reſiſtente ī minere. nūquid tūc poterit abſolutō pe ti a iuramēto et tūc dico qd̓ leſio aut ē modica ⁊ de tali leſione iura nō curant ad hͦ. c. abbas qd̓ metꝰ cā ⁊ in. c. freꝙ̄s de reſtitutiōe ſpoli. li. vi. ⁊ in. c. i. de reſ. ī integꝝ facit. l. i. C. de reſcin. vend. ⁊. c. cū dilectus ⁊. c. penul. de emptꝰ. ⁊ venditio ne Aut leſio ē enormis ⁊ tunc ſi iuram̄ tum fuit ſimpliciter preſtitu d̓ nō veniē do contra audietur allegando enormē leſionem quia in tali enormi leſione pre ſumitur dolus vt in. l. omries.§. lucius de his que in fraudem cre. et ī. l. que te ſtamentum. ff. de probatio. Don enim videtur iurans ad hunc caſum ſe obli gaſſe argu in. c. veniens ⁊. c. quintaual lis ad hoc quod communiter iura exci piunt dolū in talibus iuramentis ſed paria ſunt ꝙ dolus interueniat ex pro poſito vel re ipſa. l. ſi quis cuꝫ aliter de verboruꝫ obligatio. ¶ Iteꝫ turpitudo

reperitur ex parte recipientis et pro hͦ faciunt ea q̄ dixi ꝯͣ ſcd̓m dominuꝫ An to. et videntur vera nō ſolum ſi iuram̄ ta ſeu verba ſint indefinita. ſed etiaꝫ ſi ſint generalia. vt quia iurauit non con trauenire nulla ratione vel cauſa qua cūqꝫ. quia hec verba debent ciuiliter ī celligi ⁊ ab eis excipi tales exceptiōes argu. optimū in. l. creditor.§. lucius. ff. mandati et in. l. ab aurelio.§. primo. de liber. legata. ¶ Si autem verba ſunt magis ſpecifica et lata ita quod aper te videantur excludere remedia vt qͥa iurauit non cōtrauenire eciam ratiōe leſionis enormis. et tunc ſi verba cōclu dunt ad vnum dunitaxat remedium ⁊ non aliud. vt quia iurauit non contra uenire ratione minoris etatis illud tā tum remedium videtur excluſiuum nō aliud. vnde non poterit contrauenire tanquā maior. ad quod notat. c. penul timum de emptione ⁊ venditione. facit c. non poteſt de prebend̓. li. vi. Et quod notat Bar. et Cy. in l. ij. de reſcinden. venditione. vt quia iurauit non veni re contra nulla ratione neqꝫ tanquam maior ⁊ tunc tenet dominus. Anto. in c. cum contingat quod in maiore iura mentum excludit remediu reſcindēduꝫ contractū ⁊ remanebit cōtractus vali dus exquo aliter nō ānullatur a iure. Idem tenet in minore quo ad leuē leſi onē quo ad enormē poſuit non valere cōtractum ⁊ iuramentuꝫ ſed poterit pe tere abſolutionē a iuramento in caſu enormi ⁊ enormiſſime leſionis quātum cūqꝫ dicat ⁊ in iuramento ſpecificet ꝙ non veniet cōtra cōtractum ratione e normis leſionis licet Bartho. ⁊ alij te nent cōtrarium in preallegata. l. ij. T. de reſcinden. vēditiōe. quod putat ve rum Do. Anto. etiamſi minor dixiſſet quod illud quod plus valet dat ⁊ do nare intēdit cōtrahenti ſecum ⁊ multa ponūt in cōtractu quia nō eſt ſine frau de ⁊ dolo qui contrahit nedum cuꝫ cō ſumpturo ſed in actu male conſumetur .ff. pro emptione. l. ſi quis cum ſciret et l. ſi vero nō remunerandi.§. ſi vero ado leſcens. ff. mandati. ff. de minor. l. quod ſi minor.§. fi. ⁊. l. ij. ff. qua. rerum actio. n̄ datur vnde cum fraus ſit ex parte reci pientis canonica iura nō aſſiſtunt tali bus iuramentis ⁊ hoc poſſunt etiaꝫſi minor iurauit omnia ⁊ ſingula eſſe ve ra ⁊ illud eſſe verum precium quia cō ſtito de oppoſito talia poſſunt reuocari d̓ iureiurā. eū ī poſitionibꝰ. et ꝙ ibi noͣ. quia iuramētum preſtitum cenſetur ſb̓ cōfidentia. quia illud ſit verum preciū qd̓ ſtatuit vnde reꝑto rem aliter ſe ha bere nō eſt ꝑiurꝰ licet taliter īurauerit de iureiurā. quēadmoduꝫ. xxij. q. ij. ꝑ to tū ⁊ ſic dicit de facto ſe cōſuluiſſe ī cau ſa cuiuſdā puelle que a quodā ſuo atti nēte fuit īducta vt iurarꝫ. nā talia ꝟba ſepe apponūt notarij ex ſeipſis ⁊ alij ſb̓ inuolucro verboꝝ obripiūt iuramēta talia a minoribꝰ maxime femīs que n̄ intelligūt quid aga̓t hec autem verba do. Anto. ſunt elegātia ⁊º quotibiana. In eo tamē qd̓ diſtinguit inter maiorē ⁊ minorē quo ad hūc caſum ex toto nō placēt puto eī ꝙ eciā maior poterit cō trauenire quārūcūqꝫ illa verba fuerūt late ꝯcepta data leſiōe enormi vel enor miſſima quia notarij cōmuniter hodie ſolent apponere illa verba. ad maiorem validitatē cōtractus ꝯtrahentes tam̄ putāt illud eſſe verū preciuꝫ rei nec pu tat in aliquo decipi vnde ſicut poſſent cōuenire ⁊ petere ſaltem abſolutiōeꝫ fi dolus interuenit ex propoſito argumē to in preallega. l. creditor ⁊ ī. l. ab aure lio ita ꝙ dolus īteruenit re ip̄a equipa rātur enī volus ex propoſito ⁊ dolꝰ re ipſa vt in. l. ſi quis ānualit̓. preallega. ⁊ in. l. ij. ff. de voli ex. et hoc verū niſi in aliquibꝰ circumſtacijs cōtrahētem ap pareat voluiſſe illud vere in quo fuit le ſus donare ⁊ ſic poteſt ītelligi. l. ſi quis donatiōis. ff. de cont. emptiōe Induco enim quātumcūqꝫ illa verba late cōce pta nō preſumāt aīmuꝫ donādi ſed po cius appoſita ex cōſuetudine notarioꝝ apponētium hec verba ſiue plus vale ant ſiue nō valeāt eſt enim ar. a cōiter accidētibꝰ vt in cle. i. de cle nō refi. et ꝙ ibi noͣ. ⁊ ad predicta facit. d. nō. Specu ī ti. d̓ empti. et. vēdi.§. nūc dicēdū. ꝟ. qͥd ſi vende̓s equū. vnde ponit q̄ſtionē de illo qui vēdit equū qui dolebat ſaluo qͣꝫ quādo erat calefactus in eūdo et vē ditor dixit ego vo tibi iſtu equū ꝓ ſtra bo et gibboroſo volē̓te ſpatulā et hēbit oēs magagnias nec volo ex aliqͦ teneri

an nihilominꝰ teneatur ſi aliter ſpecīfice ꝓpalauit. et cōcludit ꝙ ſic qd̓ videtur d̓ ceptor fuiſſe vendens ꝙ falſitateꝫ dixe rat in alijs expreſſatꝭ. vn̄ credidit ꝟiſimi liter dixiſſe de morbo ſportulaꝝ ⁊ ſic di co ad ꝓpoſitū ꝙ cū notarij ⁊ ꝯtrahētes ſolent verba ad cautelā lata ponere ex cludentia oīa r̄media. certe īdubio iſte nō vr̄ donare vel ſeu pati oēm leſioneꝫ indubio enim quis nō p̄ſumit̉ iactare ſuū. l. cū de indebito. ff. de ꝓbac̄. ⁊. c. ſuꝑ hoc de renūc. accedant noͣ. ꝑ eundē do Anto in. c. quītauallis de iureiurā. vbi dicit ſe de facto ꝯſuluiſſe ꝙ qͣꝫtucūqꝫ ꝟ ba late ꝯcipiāt̉ in ꝑſonis arbitroruꝫ vt puta ꝙ poſſent ius vnius ꝑtis in totū vel in ꝑtē dare alteri ⁊ ꝙ poſſet ꝓcedet re alte et baſſe ⁊ ī modico ledere ⁊cͣ. ꝙ ni hilominꝰ poſſūt ꝙ poterit enormiter de ceptus ꝯtrauenire licet nō appareat de dolo ex ꝓpoſito ſꝫ tm̄ d̓ ip̄a ī genere ⁊ eſ fuſo ſermone ꝓbata vidētur emanaſſe ſub ꝯfidentia ꝑſone ⁊ amicicia arbitra toꝝ non enim extendit̉ in tantū mens. vt verba ſonāt. qꝛ d̓ verbis facile deue nit̉ ad oſtendēdū mētē ⁊ hoc faciūt po cius vt arbitroꝝ captēt beniuolentiaꝫ ad nō ledēdū qͣꝫ ad ledendū. ſi ergo ſe d̓ ceptos ꝯſpiciūt in hac re. dꝫ eis ꝓuide ri. facit de inſti. c. cū veniſſent vbi bonꝰ tex. ⁊ ibi noͣ. ꝓ iſta generalitate verbo rū ⁊ dicto. c. veniēs de iureiurꝭ. ff. de ad opē. l. libertus ⁊ maxime hͦ ꝓcedit attē to eo ꝙ hec ꝟba multociens apponunt notarij p̄ter volūtatem ꝓmittenciū Et idē diſputādo tenuit dn̄s Pe. de ācha. p̄miſſa ratione quia dolus ex ꝓpoſito non tollitur ꝓpter hec verba latiſſima nec dolus re ipſa ¶ Fateor tn̄ ꝙ Bar. in. l. ſi ſocietatem.§. arbitrorū. ff. ꝓ ſocio ſentit contrarium quādo verba ſūt ita lata ⁊ non appareat ex ꝓpoſito Et idem Hoſti. in dicto. c. quintauallis ⁊ Io. an in addi. ſpeē. in ti. d̓ arbi.§. vt autē ꝟ. itē quid ſi ꝯpromiſſum ſed pͥmū dictū pluſ placet rōnibus p̄dictis. ¶ Decimuſ ca ſus ſi quando turpitudo reꝑit̉ ex parte recipientis iuramentuꝫ ita ꝙ locus eſt relaxationi ⁊ abſolutioni ſed iurās an̄ petitiōem abſolutionis incidit in ꝑiuri um nunquid hoc non obſtāte poteſt pe tere abſolutionē ⁊ in hoc ꝯſidero duos diuerſos modos iurandi quandoqꝫ eī quiis iurat non venire ꝯtra ꝯcractū ſed ſoluere vſuras directe qn̄qꝫ iurat ōnia ⁊ ſingula contenta ī inſtrumēto eſſe ve ra q̄ verba erāt falſa ⁊ ficta in fraudeꝫ vſurarū in pͥmo modo iurandi aꝑte ſē tit Fred. d̓ ſenis ꝯſilio. cclxxxiiij. in fi. ꝙ n̄ dꝫ audiri abſolutionē petēs exqͦ inci dit ī ꝑiuriū diē enī ꝙ petens abſolui a iuramento dꝫ p̄uenire terminū ſolutio nis faciende quia poſt terminuꝫ nō dꝫ audiri cū inciderit in periurium ⁊ fru ſtra legis auxiliū inuocat ⁊cͣ. de vſuris qꝛ fruſtra allegat ⁊cͣ. qd̓ nōt Io. an. ī di cto. c. debitores tenet oppoſitum Mouet̉ qꝛ ad duo erat iuramento obligatꝰ ad ſoluendū in termino ⁊ ad ſoluendū ſim pliciter. ff. de arbi l. celſus et de dolo et contu cū dilectuſ. etſi nō ſoluit in termi no in hoc peccauit ⁊ eſt ꝑiurus. inqͣꝫtū ergo ſoluere eſt obligatꝰ. poſt terminuꝫ non peccat. ⁊ ſic petere poterit abſolutō nē vel ſaltē poterat ſoluere ⁊ poſtea re pete̓ ſcd̓ꝫ eū. ⁊ hͦ vltiᵐ vt ſoluat ⁊ repe tat mͥ plꝰ placet. qꝛ lꝫ inciderit in ꝑiuri um. non tamen debet repelli a proſecu tione iuris ꝓprij iiij. q iij per totum ꝓba re enī poteſt ꝙ ius repetendi ſibi ꝯpetēſ ſit ſublatū ex eo ꝙ incidit in periuriuꝫ ſed in quantum dicit ꝙ poteſt etiāſi ve lit petere abſolutionem et mihi nō pla cet indiſtincte ꝓut loquitur ꝑ ea q̄ no tant̉ in. c. debitores et quod ſtatiꝫ ſubij ciam Hec obſtat ratio do. Anto. imo fa cit potius ꝯtra eum Si enim etiaꝫ poſt lapſum remanet obligatꝰ. ergo dꝫ ꝯpel li ad ſolutionem per. ca. debitores. nec debet audiri petens abſolutionem. qꝛ petendo remaneret in peccato. ſemꝑ eī poſt terminū eſt in mora vt in prealle. l. celſus ⁊ in dicto. c. cum dilectus. et id̓o aſſidue peccaret. ⁊ peccatuꝫ eſſet tanto grauius quanto diuturnius de cōſue c. fi. ¶ Item tociens quis incidit ī ꝑiu rium quotiens quis venit contra iua mentū. c. ad apoſtolice de regulis iuris in vi. ¶ Unū tamē puto ꝙ ſi petendo abſolutionem non ꝑſeuerat in peccato qd̓ poſſit petere abſolutiōem poſt termi nū licet inciderit in ꝑiurium ⁊ hoc rōe obligationis inſtantis. Pone exēplum in vendente rem per metū ⁊ iurante n̄ contrauenire quanqͣꝫ poſtea contraue niat non petendo prius abſolutionem

a iuramēto tamē illā petēdo nō peccet nec ꝑ̄ſeuerꝫ in pctō cū tamē fuerit illud pctm̄ momē taneū ⁊ nō ſucceſſiuū quā qua enī quis nō cōtrauenirꝫ nō tamē peccat petēdo abſolutiōeꝫ qꝛ hec nō iu rauit ar. c. ad audiencia qd̓ me. ca. ⁊. c. verū. ⁊. c. ſi vero de iureiurand̓. intelligi tur enī ꝙ nō ꝯtrauenit ſtāte iuramē to ar. c. ſicut de ſpon. ⁊ ſic poteſt reduci ad ꝯcordiā hoꝝ doctrina. In ſecūdo vero modo iurādi ſcꝫ omnia ⁊ ſingula vera eſſe ⁊cͣ. que tamē ſunt ſimula ta ⁊ falſa ſentit aꝑte do. Fred̓. in dicto cōſilio ꝓxi mo qd̓ poteſt petere abſolutiōeꝫ ⁊ ꝙ ex tali mō iurādi nō īciderit in ꝑiuriū ⁊ hͦ ſentit iuncto prinº cū fi. nihil tn̄ induc̄. ¶ Sed dn̄s Anto. in dicto. c. cum ꝯtin gat incidēter ſentit oppoſitum ſcꝫ ꝙ iſte ſit ꝑiurus ⁊ ꝙ nō debet audiri allegās ſimulationē quia ī hoc detegerꝫ turpi tudinē ſuā cū ex hoc allegaret ſe ꝑiurū de dona. int̓ dilectos niſi ẜm eum veni ret ꝑ viā oenūtiationis euangelice ad exonerādū ꝯſcientiā aduerſarij quia h̓ non obſtarꝫ turpitudo inqͣntū animaꝫ inſequit̉ vt in. c. quēadmodū de iureiu rand̓. ¶ Sed aduertendū quia in hoc expreſſe ſentit cōtra Fred̓. nec de eo fa cit mentionem. ¶ Item videtur cōtra illud quod ipſe facit in. c. debitores vt ſupra recitaui vbi tenet ꝙ etiaꝫ poſtqͣꝫ incidit in periuriū poteſt petere abſolu tionē. concordando dicta ſua dictis fre verici iuditio meo ꝙ niſi quis aliqua neceſſitate ductus ſic iurauit falſum vt quia alter alias nō poterat reciꝑe mu tuum. vel euadere metū ſibi illatum ꝙ tunc habito reſpectu ad neceſſitateꝫ in qua erat ꝯſtitutus. ⁊ quia ex quo ꝯtra ctum fuit ſimulatus ꝙ audiatur peten do abſolutionē. et quia ſic iurādo fuit ī aliqua culpa aduerſarius tamē reperi tur in maiori ar. l. ſi obſtitrix in fi. ff. ad l. acquil̓. ⁊ hoc caſu ꝓcedit dictum Fre peri. ſed ſi nulla neceſſitate ductus hoc fecit imo potius ad deceptionē alteriꝰ tunc non audiatur allegādo ſimulatio nem ad cōmodum ſuum exquo tetigit turpitudinem ſuam in p̄all̓. c. inter dile ctos ⁊ in. l. ſi quis predium.§. quid. ff. d̓ lega. ij. ⁊ hoc caſu procedit dictum do. Anto. Et circa hunc caſum ⁊ prece ventem aduerte. quia quidā cōſuluer̄t per nō. i. c. debitores ꝙ in predictis caſi bus ī quibꝰ cōpetit abſolutio nō debet ſuperior abſoluere niſi in ſubſidiū qn̄ il le nō vult relaxare cū fuerit p̄ſtituꝫ ad hoc. c. i. de iureiuran. vt ſentit Innoc̄. ī c. debitores ⁊ prima frōte videt̉ etiā ſe qui Io. and̓. in addi. Spec. de iureiurā do. ſuper. lx. c ſed tamē videt̉ ꝯcludere in oppoſitū ⁊ aperciꝰ do. Anto. tenet in c. i. et in. c. debitores preall̓. ⁊ ſic prīcipa liter pōt adiri ſuꝑior ꝓ abſolutione ha bēda. ¶ Itē ꝙ licꝫ remedia ſunt eq̄ prī cipalia nō minꝰ ad aliud ſubſidiarium pōt recurri ⁊ ſic poterit ergo iuratꝰ pe tere vt creditor ꝯpellat̉ relaxare iuram̄ tū. ¶ Itē ſi vult poterit directo petere a ſuperiore vt eū a tali iuramēto abſol uat qͥ abſolutionē debꝫ eciā impedire creditorē relaxādo non cōtuma c̓. debꝫ tamē vocari creditor in abſolutione qꝛ ſua intereſt vt ipſe ꝯcludit ⁊ ibi Io. an. et ꝓbat̉ in. c. ſi vero. ⁊. c. verū de iureiu rand̓. ⁊.c. ad aures ⁊. c. abbas qd̓ me cau. in quibꝰ iuribꝰ patꝫ ꝙ data turpi tudine ex parte recipiētis pōt pn̄cipali ter adiri ſuꝑior ⁊ ſic ſunt duo remedia principalia ⁊ hoc ſatis videtur ſentire frede. de ſenis in ꝯſilio. cc. lxxxviij. iūcto ꝯſilio. c. xciiij. qui de hoc ordine nō vid̓ tur aliqualiter cogitaſſe. ſꝫ imo p̄ſuppo nat̉ qd̓ petebat̉ relaxatio ab adu̓ſario In alio vero ꝙ petebat̉ abſolutio a ſu periore principalit̓ ⁊ ibi ꝑ eū eleganter An iudex eccleſiaſticꝰ poteſt mittere in hiſtincte inhibitoriaꝫ iudici ſeculari vt cion procedat ſuper inſtrumēto pendē te oveſtiōe corā eo ſuper abſolutiōe ⁊cͣ. ¶ Undecimꝰ ⁊ vltimꝰ caſus quando quis iurauit nō repetere nec petere ab ſolui nec aliquā querelaꝫ aut querimo niam ſuper his veponere ⁊ tūc ꝑ no. in c. i. ad noſtraꝫ el. ij. de iureiurando. con cludo ꝙ duo erant principalia remedi a ⁊ tuta. vnum ꝙ iudex procedat ex oſ ficio ſuo quod poteſt exquo intendit ad correptionem peccati vt in dicto. e. ad noſtrā ⁊ videt̉ caſus apertus in. c. tuas de vſurꝭ. Secūdum remedium vt debitor procedat per viam denūtiatio nis euangeliee ſeu cuiuſdam intimaci onis. nam hoc remediū denūtiationis nullo remedio poteſt excludi. quia non poſſet ſeruari ſine periculo anime vt in

c. ꝙͣ aomodū de iureiurā. ⁊ qd̓ ibi nōt ī dicto. c. ad noſtram ⁊. c. i. ⁊ qd̓ noͣ. gl. xv. q. vi. auctoritatē ⁊ ſi elegit viā denūtia tionis requirit̉ p̄cedens monitio ꝑ. c. fi peccauerit ij. q. i. de iudi. nouit Si ꝟo ꝑ viā denūtiationiſ ſimpliciter tūc putat pn̄s Anto. in dicto. c. monitiōem nō ne ceſſariā qd̓ ſatis placet vt ſic facta mo nitiōe ſimplici p̄t ſuperior ex officio ſuo ꝓcede̓ ad correptōeꝫ peccati ar. xxiiij. ꝙ iiij. ecce Poſſent et alij caſus adduci ſed ſatis reducibiles ſunt ad predictos ⁊ per hoc plene ⁊ clare habetur materi a qͦtidiana abſolutiōis obtinēde ſcu d̓ negande q̄ in varijs locis ingerit diffi cultatē maxīe iuuenibꝰ ⁊ libroꝝ copiaꝫ nō hn̄tibꝰ Laus deo. ¶ Diſputata fuit hec qō ꝑ dn̄m. Nico laū d̓ ficilia decretroꝝ voctorē in famo ſiſſimo ſtudio Senaꝝ et ad vtranqꝫ ꝑte dubioꝝ rn̄dit peritiſſimꝰ vir dn̄s Petrꝰ Antonij auditor meus ciuis ⁊ canoni cus Senen̄. Anno dn̄i M.ccccxxi. Die vero xxviiij. Ianuarij. Ad honorē glorioſiſſimi dn̄i nr̄i ieſu xp̄i eiuſqꝫ pijſſime genitricis MNarie ⁊ fē licitatē eccleſie ac rei publice oīm ꝙ ſtu dio iurꝭ. operā dantiū. has diſputatiōeſ ſubtiliſſimas dn̄i Dicolai abbatꝭ. Sicu li. flores ac dicta ſīgularia legū ac cano nū ī ſe ꝯplectēteſ ego Io. Coel hoff ciuiſ inclite ciuitatis Tolonie ex Italico exemplari neapoli antea ſat corrupte ī curia equidē correctorꝭ. impreſſo emen datas īpͥmere ꝓprijs curaui ſūptibus. ſb̓ Anno domini A.cccc. lxxvij. de quo ſit Laus deo. Amen Tlo clerici Ordine inſigniti quoꝝ alter exemptiōis pͥuilegio erat re dimitus ſe ad inuicem inuidia vel indi gnatione ꝑcuſſerunt ſicqꝫ in ſnīam ca nonis Si quis ſuadente pariter incide rūt. ab ep̄o loci manus abſolutioniſ ex emꝑcuſ obtinuit. ꝯtra alteꝝ vero ip̄iꝰ ex officio ꝓceſſit vt pro tāto exceſſu dignā reciperet vltioneꝫ. ip̄e aūt ad iudiciū in ipſius ep̄i pn̄tia euocatus in ip̄ꝫ ep̄ꝫ ex iuſta ⁊ rōnabli cā exceptōem recuſatio nis obiecit Sed ep̄us hac recuſatiōis exceptiōe ꝯtempta ad vlteriora ꝓceſſit qͦſdamqꝫ articuloſ explicauit poſt hoc ip̄am cām ante iudicialem ſnīaꝫ cuidā ꝓuido delegauit. corā quo iſte clericus euocatus aduerſus ꝓceſſum poſt recu ſationem ꝓpoſitam ꝑ ep̄m initu. queſtio nem mouit. St tandem propter hoc ⁊ a lia grauamina ad metropolitanū omiſ ſo ep̄o delegante in vocem appellatiōiſ prorupit interea vero quidam Abbas ad queꝫ cuiꝰdam beneficij ꝑ dictū cleri cum poſſeſſi collatio ꝯpetebat. eundem clericuꝫ quia multis annis in dicto be neficio reſidentiam non fecerat ꝑpetuo ab eodem beneficio duxit ſequeſtrādū Ex hoc themate quatuor pͥncipaliter e liciunt̉ dubia quoꝝ pͥmū ē tale ¶ Nūquid a iuriſdictōe ep̄ali exemptꝰ in ſnīam canonis incidens valuit ab e odem ep̄o munus abſolutiōis cōſequi ¶ 2ᵐ An ꝓceſſus initus ꝑ iudicem pꝰ recuſatiōem in ip̄ius iudicis ꝑſonā ex cauſa ꝓpoſitam citra appellationis int̓ poſitionem teneat ¶ 2ᵐ ſi a delegato ordinarij r̄cuſati ap pellare ꝯtingat An poſſit ad ſuperiorē ip̄ius recuſati eo recuſato omiſſo appel lari An vero ſit ad eundem recuſatum vt alium delegatu deputet appellandū ¶ 2ᵐ Nūquid p̄latus citra ep̄m alicu ius beneficij collatiōem de iure cōi vel ſpeciali ſibi vendicans intitulatum de eodem beneficio al̓s ſibi non ſubiectuꝫ valeat non reſidencie occaſione. eodem beneficio ꝑpetue priuare. T vt morem fideliſſime vetu ſtatis ſerueꝫ iuxta. l. teſtamē tum. C. de teſta. ⁊ cū ꝯſuetu dinis vſuſqꝫ longeui non ſit

leuis auctoritas de conſue. c. cum con ſuetudinis Arguaꝫ pͥmo ad partē affir matiuam primi dubij videlicet ꝙ exem tus excoīcationis vinculo īnodatus valeat ab ep̄o abſolui Et pͥº ſic priuile gio et iuri non odioſo ſed ī alicuius fa uorem inducto renuntiare quis poteſt ſiue illud ius ſit conceſſū collegio et or dini de p̓uile. c. ſi de terra et. c. accedenti bus et de conſti. cum acceſſiſſent ⁊. c. cū A. et de p̄ben. pro illoruꝫ. ſiue ſingulari bus perſonis de elec. quod ſicut. de re gula. ad apoſtolicam et. c. ſtatuimus.⁊ iij. q. i. quam ꝑiculoſum. C. de pac. ſi qͥs in conſcribendo et. C. de procura. l. non eo minus. cum ergo hoc ius exemptio nis ſit fauorabile non odioſum et reſpi cit priuatam vtilitateꝫ exempti potuit illi renuntia̓e faciēdo ſe abſolui ab ep̄o Et maxime quia ſi artaret̉ pro abſolu tione ir e ad curiaꝫ romanā vel ad ſuu ſuperiorem longinquum illud pͥuilegi um foret ſibi damnoſuꝫ et contra regu lam quod ob gratiā alicui concedit̉ in eius diſpendiuꝫ retorqueri non debet de re. iu. li. vi quod ob gratiā alicui ꝯce ditur et in p̄dicta. l. non eo minꝰ et de pͥ uile. in his et. c. ſi papa eo. ti. li. vi. Et p̄ dicta vident̉ ꝓcedere ſiue dicamꝰ abſo lutionem eſſe de foro contentioſo vt qꝛ alterū ledit. facit c. excoīcatos. ⁊ qd̓ ibi notatur ī glo. xi. q. iij. que dicit aduerſa riuꝫ citanduꝫ in abſolutione ſiue dica mus eam eſſe de foro pniāli. iuxta glo. in. c. ij. de. pe. et remiſ. li. vi. vtroqꝫ enī ca ſu videt̉ abſolutionem ꝑ epiſcopū fieri poſſe Nec obſtat ſi dicatur quē nō poſſe etiam in clericū conſētire ſine auctorita te dioceſani vt in. c. ſignificaſti de fo. cō pe. et de pe. et remiſ. omnis. papa auteꝫ eſt dioceſanus exemptoruꝫ vt notat̉ de pͥui. c. auctoritate. li. vi. et in. c. nulla. xci iij. di. ergo ſine pape licentia clericus hͦ non poteſt naͣm reſpondet̉ ml̓tipliciter Et primo ꝙ aliud ē ſubiectū ordinario mero iure communi in aliquem penitꝰ extraneum conſentire ſine ſuperioris li centia et aliud exemptum conſentire in eū qui al̓s ē ſuꝰ iudex licꝫ ſpeciali pͥuile gio fuerit ab eiꝰ iuriſdictione exēptꝰ Rō diuerſitatis ē qꝛ res d̓ facili reuertit̉ ad naturā ſuā. xxxv. di. ab exordio. ff. d̓ pac ſi vnꝰ.§. qd̓ ī ſpētie fic̄ ī ſil̓i. tollit̓ faciliꝰ actio vel exceptio cōtra ius cōmune cō petens quā iuri conſona. ad hoc ꝙ nōt glo. xvi. q. vlti. c. fi. iuriſdictio autem or dinaria eſt conſona. exceptio vero diſſo na Itē nō habet̉ ſiic d̓ facili copia pape ꝑ exēptoſ ſic̄ copia ordīarij ꝑ n̄ exeptos ⁊ ſic difficultas ꝑmittit alias ꝓhibituꝫ lxiij. dicū lōge et xiiij. q. i. putēda ⁊ xciij vi. iuxta. de teſti. c. pn̄tata Item ſi ſubdi tus ep̄i poſſet ipſius iuriſdictiōem effu gere ſine eiꝰ licentia poſſet et ſecūdus ⁊ vlterior et ſic euacuaret̉ ipſorū iuriſdi Aio q̄ non ceſſat ī papa ix. q. iij cuncta ꝑ mundum. concedat̉ ergo exempto ꝙ nō cōcederet̉ nō exēpto Ad idē optime. e. lu minoſo. xviij. q. vbi ī loco exēpto ep̄s ni hil iuriſdcōis exercꝫ niſi fuerit mutat̉ gͦ ab exēpto pōt id ꝙ alias nō poſſꝫ Et e. cōir intelligit̉ de exempto monaſterio per id qd̓ legit̉ et notat̉ in. c. cum epiſco pus de offi ordi. li. vi. et facit pro hac ꝑ te glo. fi. in. c. de offi. lega. que videt̉ in nuere exemptos poſſe in alium iudiceꝫ conſentire facit etiam quod notat̉ in. e abbatibus. xviij. q. ij. et in. c. interoici mus xvi. q. i. et in. c. cum et plantare ſu per ꝟ. pleno iure. de p̓uileg. nec ꝓ eo qd̓ exemptus ē debꝫ eſſe peioris conditio nis et ſaltim in abſolutione obtinenda vebet cenſeri eodē iure quo alij clerici non exempti cenſēt̓ ad hoc qd̓ notat̉ in c. de monialibus de ſen. excō. facit etiā mens et ratio. c. religioſo de ſen. excō. li vi ne detur iſti exempto preſertim ſi eſt religioſus materia vagandi Ad predi cta faciunt noͣ. per bar. in. l. hoſtes. ff. de capi. et poſtli. reuer. vbi dicit qd̓ populi gaudentes libertate. exemptionis pͥui legio vt ſunt veneti nō deſinunt eſſe de ciuitate romana vnde poſſunc vti legi bus cōmunibus quia priuilegium nō debet eis hoc incōmodū afferre alleg. l. in libello.§. ſiquis ſeruum. ff. e. vbi ptꝫ ꝙ ꝯſtitutio inducta in fauorem alicuiꝰ non debet oꝑari incōmodum et nocu mentum. facit regula quod ob gratiaꝫ de re. iu. li. vi. Eodeꝫ modo reſpōdet̉ ad c. oēs d̓ pe. ⁊ remiſ. et ad. c. ij. e. ci. li. vi. qͥa illa vendicant ſibi locum quando tota lit̓ vellꝫ extraneū eligere ꝓ abſolutione obtinēda ſꝫ ep̄us loci nō ē totalit̓ extra neꝰnā licꝫ pͣp vl̓ legatꝰ ſit ordinariꝰ exēp toꝝ tamē ⁊ ep̄uſ ē ordīariꝰ illoꝝ volētiu

cium. vnde ſecūdū Innoc̄. in. c. paſtoral̓ de offi. ordi. ep̄us eſt ordinarius etiam exemptoruꝫ quia in multis caſibus ha bet iuriſdictionē in eos vt ī. c. ad abolē dam cum ſimi. de here. ⁊ bonus tex. in. c. i. de priuile. li. vi. vnde ſaltem habitu hꝫ ordinariam Et pro hoc quia ꝯtractus celebratus ꝑ exemptum in aliena dio ceſi non facit ſortiri forum niſi quatenꝰ le. et no. de fo. compe. romana li. vi. ſi ta men exemptuſ contrahat in dioceſi vbi eſt exemptus remanet efficaciter de fo ro ep̄i. nec hoc caſu ꝯtractus dat vel pa rat forum ſed tollit pͥuilegium quo de fend̓bat̉ a foro de pͥuile. c. i. li. vi. vbi tex aꝑte innuit ꝙ ratione delicti rei. vel cō tractus exemptus. prorſus in illis caſi bus caret ꝯmodo libertatis. Secundo pͥncipaliter arguit̉ de. c. dilecti de fo. cō. vbi patet ꝙ pͥuilegium alicui cōceſſum vt non poſſit coram certo iudice ꝯueni ri refertur ad inuitum nō autem ad vo lentem vnde ep̄us ibi renūtiauit pͥuile gio vt non poſſit ꝯueniri vltra mare ⁊ valuit renuntiatio etiā in p̄iudiciū ſuc ceſſorum facit. l. ſi quis in ꝯſcribēdo. C de pac. ⁊ in. l. ij.§. ſed ſi agant. ff. de iudi ¶ Tertio ꝓbatur quia exempti poſſūt ſibi eligere ꝯfeſſorem quencūqꝫ de pe. ⁊ remiſ c. fi. fortius poſſunt ſibi eligere di oceſanū ꝓprium vnde ꝑiculum aīe etiā ſi viuens ſit in mora debet aliquid ope rari facit. c. ſacro de ſen. excō. ⁊. c. paſtoa lis.§. p̄terea de offi. ordi. ¶ Quarto ꝙ valuerit abſolutio quia etiam p̄ſuppoſi to ꝙ prorſus quis non poſſit renutiare priuilegio exemptionis in p̄iudiciuꝫ ſu periorꝭ. poteſt tamen ip̄i pͥuilegio renu tiare qͣtenus ipſuꝫ tangit vt no. in. c. cū tempore de arbi. videtur enī in poteſta te exempti vti ⁊ non vti priuilegio ⁊ ta men ſibi non preiudicat in ſequentibuſ actibus facit quod no. per glo. et doct. in. c. priuilegia de p̓ͥuile. in cle. ſepe de ꝟ ſig. ⁊ per Io. an̄. in. c. fi. de ꝯſue facit. C. de epiſ. et cle. aucͣ. p̄ſbiteros. ij. ⁊ ſummiſ ſio tenet quo ad ip̄m ſe ſubijcientem ⁊ n̄ quo ad ſuum ſuperiorem qd̓ me. cau. cum dilectus ⁊ de donati. inter dilecto ſic et renuntiatio beneficij facta in maī bus eius ad quem non ſpectabat tenet enim in preiudicium ipſius ſcilicet r̄nū tiantis non in preiudiciuꝫ ſuperiorꝭ. vt noͣ. de renun. qd̓ in dubijs ⁊ melius de ſta. reg. quod dei timorem ſic ⁊ abiura ratio dignitatis tenet quo ad iuranteꝫ ſed non quo ad dignitatem de inſtitu. c. cum veniſſent Item ⁊ quia maior p̄t ſe ſubijcere mīori. ij. q. vij. nos ſi īcōpetē tis ⁊. ff. de iuriſdic. om. iudi. eſt receptū multo fortius iſte exemptuſ qui al̓s eſt minor ordinario potuit abſolui ꝑ ipſuꝫ ordinarium. Item pͥuilegiū parit exce ptionē fori que dilatoria eſt vt colligit̉ de priuile. cum perſone li. vi. Sꝫ excepti on fori non introducta in fauorem rei publice ſed ſingularium ꝑſonarum qͥs p̄t r̄nūtiare tacite ⁊ exp̄ſſe iij. q. vi poſtu latꝰ ⁊. c. exceptō de re iudica. īter mona ſteriū ⁊ de ap. c. ſi duobꝰ Quīto qd̓ va luerit etiam abſolutio ꝓbatur quia eē tenendo. ꝙ exemptus non poſſit exp̄ſſe renuntiare foro poteſt tamen tacite cō trahendo in loco non exempto de pͥuil c. i. li. vi. Iſte autem recipiendo abſolu tionem ab ordinario tacite renūtiauit foro de his que fiunt a ma. ꝑ. ca. ex ore tunc quedam licent tacite que nō licēt expreſſe vt patet de iura. calu. c. i. li. vi. ⁊ c. dilecti ⁊. c. fi. de fo. ꝯpe. ⁊ no. eo. ti. ſi dili genti ⁊ facit qd̓ noͣ. gl. xi. q. i. īnolita vn̄ exemptus permittēdo ꝙ quis p̄ſcribat ꝯtra pͥuilegiuꝫ exemption̄ ſpacio xl. an norum illi renutiat ſicut de alijs pͥuile gijs dicit̉ de p̓uile. accedentibus. facit de capel. monacho. c. ij. eccleſie tamen ro mane non p̄iudicat̉ niſi per ſpacium eē tum annoruꝫ vt no. xvi. q. vlti. volumꝰ ſicut de vaſallo noͣ. ī. c. ad audientiā de reſcrip. Idem cauetur in ſnīa. nam ſnīa lata contra exemptum ſuꝑ iure ſubiecti onis tranſit in rem iudicatā reſpectu ex empti ſed non reſpectu pape qui non fu it in iudicio vt in. c. ſuborta ⁊. c. cuꝫ ſuꝑ de re iudica. facit. c. inter dilectoſ in fi. d̓ bona ſi enim ſaltem tacite non poſſit ex emptus renuntiare pͥuilegio talis ſnīa non tranſit in rem iudicatam ꝓcedit a ꝯſenſu ꝑtium vt in. c. qd̓ ad ꝯſultatōeꝫ d̓ re iudica. ⁊ in. l. ad ſolutionem. C. de execū. ſen. hinc eſt ꝙ vbi actus nō depē det a ꝯſenſu ꝑtiū ſnīa nō trāſit in rē iu dicatā vt in. c. lator ⁊.c. tenor ⁊. c. cōſan guinei de re iudica. ⁊ maxime de hoc ꝑ glo. in p̄allega. c. lator.

N contrarium et ad partem ne gatiuaꝫ ꝙ non valuit ab epiſco po abſolui inducuntur etiā plu ra. Et primo qui poteſt condem nare poteſt abſoluere. qͥa par eadem qꝫ poteſtas eſt ligandi et abſoluendi d̓. pe di. i. verbum. de ma. ⁊ obe. cum inferior. xxi. di. inferior. ſed ordinarius non pōt ligare exemptum vel iudicare ergo nec abſoluere poteſt. ad hoc faciat illud ge nerale quicqͥd fit corām iudice īcompe tenti vel per ipſum eſt ipſo iure nullum de iudi. at ſi clerici. de conſue. ad noſtrā ij. q. i. inpͥmis et optime quo ad exemp tum. xvi. q. i. frater noſter de ſen. excō. a nobis. facit quod noͣt Hoſti. de exceſ pre. nimis. vbi dic̄ ꝙ exempti etiā volū tarij non poſſunt ordinario cōfiteri cū habeant papaꝫ in iudicem ordinariuꝫ vt ſupra dictum eſt. pro quo facit. c. om nes. de pe. et remiſſ. et. c. ij. i. li. vi. Secun do adducit̉ illud generale. pacto priua torum iuri publico minime derogat̉ d̓ . compe. ſi diligenti. ſed ius publicum conſiſtit in ſacris et ſacerdotibus.i. di. ius publicuꝫ. et habet hoc locuꝫ ſi cale ius eſt conceſſū alicui nō ī eius fauorē tantū ſed et alteriꝰ de ſen. ex. contingit de emu eccle. aduerſus de. arbi. cuꝫ tp̄e cum ergo papa habeat ius dioceſani ī exempto vt ſupra in pͥma ꝑte probatū fuit non potuit iſte exemptus ſine ipſiˢ licentia ī aliuꝫ iudiceꝫ ꝯſentire Tertio ad hoc facit qꝛ ſicut clericus fine ep̄i li centia nō renuciat benefitio de renun. c. admonet et. c. quod ī dubijs. Sic nec exemptus ſine pape licētia de renunc. c fi. de elec. ſi abbateꝫ. li. vi. nec ad aliam eccleſiā poteſt ſe trāſferre etiaꝫ ſi hoc ha beat cōſuetudo de conſue. cum venera bilis etſi renūciat exēptus ſine pape li centia etiaꝫ quo ad ipſū renūtiatio nō tenet. vi. q. iij deniqꝫ. facit tex. in prealle c. ꝙ in dubijs. Licet glo. ibi contra. vn de dicit pau. et cōmuniter doc. ī cle. vni ca de renūc. ꝙ renunciās ī manibus n̄ ſuꝑioris nō ꝑdit ꝓprietatē licet ſic poſ ſeſſionem. Allega. xvij. q. ij. conſaldus. ſꝫ melius probatur ꝙ etiam quo ad ſe non tenet reſpectu proprietatis in. c. fi. de renunti. ¶ Quarto probatur nam ſicut clericus fine ſui epiſcopi licentia ab alio non recipit ordines ſic nec exēp tus ſine papa licentia de epiſcopali or dine patet. lxiij. di. ſalomitane. de alijs ī optimus tex. in. c. nullus d̓ tempo. ordi lib̓. vi. niſi aliud ex priuilegio compeat. de preſcrip. veniens. Si ergo nō pōt ab alijs ordinari ergo nec abſolui vl̓ aliter iudicari. ix. q. ii. nll̓s. d̓ poch̓. ¶ Pº vr̄ ꝓ bari in ſimili ꝑ. c. auctoritate. de p̓uile. li vi. ī.§. iubemus. vbi patet ꝙ exēpti etiā in loco exempto neq̄unt conſtituere ec cleſiam cū licentis ipſiꝰ dioceſani ep̄i ſꝫ requirit̉ licentia pape Un̄ eodē modo et fortius videt̉ ꝙ nō poſſet abſolui cū notabilius et ꝑiculoſius ſit exercere iu riſdictioneꝫ et auctoritatē p̄ſtare in ꝑſo nam circa locū. xii. q. i. p̄cipimꝰ. Et hec argumēta ſufficiāt ad vtramqꝫ partem d̓ ſolutionē ergo breuiter cō deſcendens inſerā pͥmo ī hoc arduo dubio q̄ ꝑ doc. iurꝭ. ca nonici tacta reꝑio. Et ꝑ priꝰ dictum fre. de Senis concilio. xiiii. vbi hanc queſtioneꝫ attingit et ibi decidit̉ abſolutionē valere motus aliquibus rationibꝰ. sͣ. in pͥma ꝑte deductis. dicit tamen ꝙ Io. an. ī. cle. penul. de ſen. excō in glo. fi. ſentit oppoſitū Sed ſi illud eſſꝫ veruꝫ dicit ꝙ ſequeret̉ maximuꝫ abſur dum ꝙ monachi regulares exempti ꝓ qualibet abſoluciōe habebūt ire ad cu riam cū eorū abbates nō niſi in caſibꝰ iure expreſſis a ſententia canonis eos abſoluere poſſūt vt ipſe plene diſputat in eodem cōcilio. et bene facit tex. ī cle. i de pͥuil. ꝓ hoc vltīo dicto Sed nō reſpō dit fre. ad tex. p̄alle. cle. penul. que vide tur ꝓbare oppoſitū eius ꝙ ipſe decidit vbi ep̄i abſoluunt exēptos a ſnīa cano nis in caſu illiꝰ cle. auctoritate aplīca ⁊ ſic tāqͣm delegati ⁊ nō tāqͣꝫ auctoritate ꝓpria Et plus ſētit fre. ī cōcilio p̄alle. ꝙ etiam ī alijs cōtentioẜ poſſūt exempti ꝓrogare iuriſdictionē ep̄i ſeu ipſoruꝫ p̄ uilegiis nō vti nec ꝑ hoc p̄iudicat̉ eis in ſequentibꝰ actibus Et videt̉ prīcipa liter moueri qꝛ talia pͥuilegia ī fauoreꝫ pͥuilegati cōceſſa Item ꝑ. c. luminoſo. x viii. q. ii. Io. de liſia. ī cle. ne in agro de ſta. regula. ſequitur opinioneꝫ frede. po nendo ibi verba Fre. de ꝟbo ad verbū de eo tamen mentionem nō faciens. do anto. in. c. ſignificaſti de fo. e ompe. inci venter ⁊ ſuccincte tetigit hanc hōnem

picens det̓minacōnem Fre. fore falſam ꝑ tex. preall̓. cle. penult. cum ſua glo. nec obſtat ẜm eū. c. luminoſo. quia loqͥtur in his in quibus ſufficit ſola inuitacō. et non prorogacō exigitur. vel ibi de alijs. non exemptis. ſꝫ priuilegiatis. nihil ali ud dicit do. Anto. ſed conſideraui ad il lum textum facilem reſponſionem. naꝫ ideo ibi abſoluunt epiſcopi auct. apoſto lica. quia in caſu illius clemen. papa re ſeruauerat ſibi abſolucōnem. quo caſu epiſcopi. etiam ſubditos abſoluere neq̄ unt. vt in. c. nuper. de ſenten. excom. ⁊ ſic non racōne exemptionis. vt dicit ibi gl ſed ratione reſeruatōniſ oportebat epi copos fungi in abſolutione. aucto. apo ſtoli. ſimile. in. c. irrefragibili. de off. ord. n ī. c. i. de ſta. reg. li. vi. ⁊ ī. c. i. de cle. egro. eo. li. ¶ Item contra do. An. facit ꝙ ip̄e tenet poſt Io. de ligna. in preal. c. ſignifi caſti. vbi dicit clericum ſubiectum abba ti: etiam vbi non pōt preueniri epiſcop poſſe prorogare iuriſdictōneꝫ ep̄i ſui. et̄ ſine conſenſu abbatis. Sed hoc dictum indiſtīcte nō fui ibi ſecutus. ¶ Quarto reperio Io. an. in regula ſcienti. de re. iu li. vi in mercū. ſenſiſſe oppoſitū eius qd̓ tenuit Fre. non tamen loquitur ſpecifi ce ī terminis queſtiōis noſtre. ſꝫ format ibi queſtionē de exempto cōtrahente in loco exempto. ⁊ promittēte nō declinaē forum dioceſani ſi ſtatuto termino debi tum nō ſoluiſſet. de quo ſoluendo p̄cep tum dioceſani recipit lapſo termino. et debito non ſoluto dioceſanus ignorās illum exemptum. quia nec talis cōmūit̓̉ reputabatur illū citauit. ⁊ quia non cō paruit. vt contumaceꝫ excōicauit. vn̄de vt querebatur an talis ſētencia ligaue rit exemptum. exquo prius renunciaue rat quo ad illum articulum exempcōis pͥuilegio. Et concludit ibi ꝙ non. quia exemptus pͥuilegio fori renuciare nō p̄t tacite vel expreſſe ſine pape licentia. exſi renūciat proceſſus vel ſētencia non te net cum tale priuilegium reſpiciat. eciā ſuperioris fauorem. ne ſuus ſubditus iudicet̉ ab alio facit ad romanos. xiiij. q. ij. ⁊. ij. q. i. nomē. vt. c. multi. de iureiur̄ nimis. ⁊ de arbi. cum tempore. ꝙ valeat renunciatō quo ad renunciantem. qꝛ il lud ⁊ omnia ſimilia procedunt. quādo renunciatō ſolum ledit ius renunciātiſ ⁊ non ſuperioris. vel alterius bene fac̄ ẜm eū de foro cōpe. romana. li. vi. vbi eē conſētientibus ꝑtibus archiep̄s obmiſ ſo appellacōnis articulo. non cognoſcit de pnͥcipali. ¶ Ad idē qd̓ dicitur renun ciari tacite contrahendo. vl̓ delīquēdo vel preſcribi ꝑmittendo. Reſpondet qd̓ hoc nō fuit ſine aucͣt. pape. ⁊ iur̄ ꝯmuniſ hoc ꝑmittentis eodem modo reſpondꝫ ad decre. vlti. de pe. ⁊ re. Et per hoc aꝑ te ſentit Io. an. abſolutionem nō tenere cuꝫ non poſſit exemptus ꝓrogare iuriſ dictōnem ordinarij. ſine pape licēcia ẜm eū Fre. tn̄ in loco preal. minime alle. Io an. in p̄dicta regula. habemus ergo ex p̄dictis duas opiniones cōtrarias per doctoreſ ſummi ingenij. ⁊ maxime repu tacōnis poſitas. quorum vnus minīe alterum allegat. nā Fre. de ſenis ⁊ Io. de ligna. inclināt in vnā ſnām ꝙ exēptꝰ ſine pape licētia poſſit prorogare iur̄di ctionem ep̄i. Sed Io. an. ⁊ do. an. ſenten tiam contrariam ſatagūt. ⁊ ſic minime poteſt elici cōmunis opi. quāuis articu lus ſit quotidianus. Sed ego licet mi nus ⁊ ꝓrſus indignus ī tantorū docto rum contrarietate officij calamū excita re. confiſuſ tn̄ ph̓i ſnīe. ꝙ etiam ex falſis ſcriptis quis debet commenda̓i. qꝛ per ipſa īueſtigande veritatꝭ. via alijs p̄pa ratur ſūmittā qd̓ mente cōcepi. Et pro elucidacione materie premittaꝫ quedā iuuenibus incognita. Ꝙ in nouo teſta mento non ſolum petrus. ſed etiā ceteri apoſtoli pari conſortio ⁊ honorꝭ. ⁊ ptā tis p̄diti fuerunt. nam chriſtus poſt re ſurectionem ſuam parem poteſtatem in omnibꝰ apoſtolis tribuit dicens. Sicut me miſit pater. ⁊ ego mitto vos. Accipi te ſpiritum ſāctum quorum remiſeritis peccata remittunt̉ eis. ⁊ quoruꝫ retinu eritis peccata retenta eſſent. vt patꝫ Io xx. ⁊ trāſſumptīe ī. c. loquit̉. xxiiij. q. i. et xxi. q. iij. in nouo. quod eſt intelligendū reſpectu ordinis ⁊ cōſecrationis. Nam in ordine ⁊ conſecratione petrꝰ nō erat maior alijs apoſtoliſ. Sic nec hodie pͣp alijs ep̄is. ſed in adminiſtratione bene erat maior quia ipſe ſolus erat pn̄cepſ ipſoꝝ. vt in p̄alleg. c. loquitur. ⁊. c. nouo ⁊. lxxx. diſt. in illis. ⁊.xxvi. diſt. ꝑlectis ⁊ voluit xp̄s vnū preferre. ⁊ eccleſiam ſu per vnum conſtituere ad deſignanduꝫ

nitatem in eccleſia dei vnde ſicut vna eſt eccleſia ita vnus debet eſſe paſtor vt dicit tex. in preallega. c. loquitur. Item eccleſia militans eſt diuinitus exempla ca a triumphanti dicente Ioh̓. in apoca lip. duo decimo. Et vidi iheruſalem ſan ctam nouam deſcendentem de celo ⁊cͣ. ⁊ moiſi dictum eſt exodi.xxv. ꝙ omnia fa ceret ſecundum exemplar in monte ſibi monſtratum ⁊ hoc etiam probatur in. c fi. lxxxix. diſtinc. vnde ſicut in eccleſia tri umphante vnus eſt princeps ſcilicet de us cui cuncta obediunt ita ⁊ in milita te vnus debet eſſe princeps ſcilicꝫ papa cui omnes homines obedirent. ⁊ d̓ hoc eſt etiam glo. no. in cle. ad noſtram de he reti. Et ex hoc infero ꝙ licet concilium nullo papa ſuperſtite ſupremaꝫ habeat poteſtatem. non tamen poſſet ſtatuer̄ ꝙ nullus eligeretur in papam ita ꝙ chri ſtianitas regeretur per concilium. quia deus diſpoſuit vnum preſidere debe̓ vn̄ papatus eſt de iure diuino. vt in iuribꝰ ſuperius allega. vt noͣ. per Io. an. in. c. i. de renū. li. vi. ⁊ ius diuinum per inferio rem tolli non poteſt. xxv. q. i. Sunt qui dum. quia inferior nequit tollere legem ſuperiori. in cle. ne romani. de electi. Ex hoc etiam infero ꝙ credens papatum poſſe conferre penes duos eſt hereticꝰ. quia peccat in illum articulum. et vnā ſanctam eccleſiam ⁊cͣ. vt dicit glo. ſingu laris in. c. non autem. vij. q. i. Secus au cem ſi duo creurentur in diſcordia et qͥli bet crederet eccleſiaꝫ conſiſtere penes ſe iſti enim non ſunt hereti. licet aliter pec cent nec etiam in eos credentes cuꝫ om nes fateantur vnam eccleſiaꝫ ⁊ hoc vo luit glo. ſingulariſ. xxiiij. q. i.§. i. redeūdo ergo ad primum oēs apoſtoli diſtribu tiue ſacerdoteſ ordinabant ligabant et ſoluebant auctoritate fieri eis per xp̄m conceſſa vni tota eccleſia regebat̉ tunc ꝑ apoſtolos ⁊ alios ſacerdotes non enim erant diſtincti termini nec ꝑrochie ſed ī diſtincte exercebant poteſtatem ſibi tra dita. nec adhuc erant ep̄i. ſꝫ erat idem ſa cerdos ꝙ ep̄s ⁊ cōi pb̓rorum conſenſu eccleſie gubernabantur. Sed poſtmo dū orta fuer̄t ſciſmata in eccleſia dei a deo ꝙ qͥlibet eoꝝ qͦs baptizauerat ſuo eē putaret. vn̄ vnꝰ dicebat. ego ſū pauli ego cephe ⁊cͣ. vn̄ vt ſciſmata tollerent̉ iu it decretū in toto orbe ꝑ eccleſiā vniu̓ſs lē. vt vnus de pb̓ris eligeret̉ qͥ deberet p̄ſidere ceteris quē appellamꝰ ep̄m.i. ſu perintendētem. vn̄ ep̄i nō a deo ſꝫ poti ab vniu̓ſali eccl̓a ratōe p̄dicta fuer̄t īſti tuti hec ꝓbant̉. xcv. diſt. olim. ⁊. c. legimꝰ xciij. diſt. nec fuerūt in ꝯtinēti diuiſi epiſ cōpatuū fines. ſꝫ vnꝰ ep̄us abſoluebat exn̄tem in alio territorio. vt noͣ. Inno. d̓ ꝓba. cum cauſam. Et ex p̄dictis poteſt ī ferri ꝙ vacāte eccleſia pōt ꝯſilium ep̄os creare cū originalit̓ ab eccleſia fuerunt ēſtituti. vt ſupͣ dixi poſtmodum creſcēte multitudine fideliū fuerunt diſtīcte pro uintie ⁊ dioceſes reſpectu ep̄oꝝ ⁊ pr̄iar charum ⁊ archiep̄orū. xcix. diſtinct. c. i. ⁊ lxxx. diſt. c. i. Et decretum fuit quem nō debere trāſgredi terminoſ ſibi ſtatutos nec alterius ꝑrochianū ſeu ſubdituꝫ iu dicare vl̓ ordinare. vel excōicare nec ad pnīam reciꝑe vl̓ aliqua ſacramēta ꝯfer re. vt hec omnia habent̓. ix. q. ij. ꝑ totum de pe. ⁊ re. omnis. xiij. q. i. c. ſnīa. vn̄ pror ſus ſb̓ditum alienū ⁊ alteri ꝯmiſſū quiſ non valet abſoluere vel ligare eciā vo lenteꝫ. vt ī iuribus ſupͣ alle. hodie ergo licet omnes pb̓ri tam religioſi qͣꝫ ſecula res quando promouentur ad ſacerdo tium recipiant poteſtatē predicādi bap tizādi penitētiam dondi peccata dimit tēdi ⁊ alia ſpiritualis exercendi executi onem tn̄ poteſtatꝭ. eis tradite nō habēt vn̄ hen̄t hāc ptātē tm̄ in habitu nō aūt in actu. ſꝫ tunc habent executōnem cum cura fuerit eis ꝑ ſuperiorē legitīe com miſſa. ad hoc bonꝰ tex. in.§. ecce in hͦ ⁊. F ecce ſufficient̉ cu. c. ſequenti. xvi. q. i. hīc glo. notabil̓ in cle. i. de p̓uile. dicit parro chianos etiā de licentia ſuꝑiorꝭ. nō poſ ſe eligere ſacerdotē nō habentem curā qd̓ intelligit ibi pau. de eliza. quando ꝓ prius ſacerdos non committit ſeu dele gat. ſꝫ ſimpliciter dat ſuo prochiano licē tiā vt poſſit ſibi eligere ꝯfeſſorem. Secꝰ ſi alteri ꝯmittit. quia tunc poteſt cōmit tere euilibet ſacerdoti etiam curam nō habenti. Et ratio differentie ẜm eum. qꝛ pͥmo cau vr̄ ille p̄ſbiter abſolue ſuo iur. qd̓ nō p̄t vt. sͣ. eē ꝑꝓrogatōem iuri diction. qꝛ ex qͣ nō hēt iuriſdictōꝫ fori pe nitētialis in actu nō poteſt eius iuriſdi ctō ꝓrogari. vt in. c. p. ⁊. g. de offi. delex. ſed ſecundo caſu ille exercet curam non

iure propͥo. ſꝫ tanquam delegatus. ⁊ fīe noīe alterius. quod eſt notanduꝫ ꝓ ītel lectu. c. omnis. de pe. ⁊ remiſſ. ⁊. c. ij. eo ti li. vi. Simile noͣtur ī. c. ſignificaſti. d̓ fo. ꝯpe. fuit eē ſtatutū. qd̓ habet̉ in. c. nuꝑ. de ſētē. ex. remanet ergo dubitatō ī exē pto. an poſſit volēſ ab ep̄o loci abſolui Et credo firmiter tenēdū ꝙ non ⁊ ſic ꝙ opini. Frederi. ⁊ Iohann. de lignano. non ſit vera. Nam per exemptionem ex emptus efficitur non ſubd tas ⁊ imme diate ſubeſt pape. vt in. capitu. ſi papa de p̓uile. li. vi. ⁊ ī. c. penul. de offi. ord. nā dicitur ſubditus quaſi ſub alterius di cōe.i. poteſtate poſitꝰ. Sed per exēpcōeꝫ ep̄us deſinit habere aliquā poteſtatem ī exēptis. n̄ ī caſibꝰ exp̄ſſe ſibi ꝯceſſis vt in iuribus ſupͣ all̓. ⁊ ī. c. frater nr̄. xvi. q i. dum dicit ibi tex poſtqͣꝫ euꝫ eccl̓iam qꝫ eius de tue iuriſdictōiſ poteſtate exemit rurſus in eis aliquid iuriſdictōis ẜua re preſūpſeris ⁊cͣ. Et ibi vt fraternitas tua ab eo eccleſiamqꝫ eius omnē an̄ ha bite vice ſue ptātē iuriſdictōnis abſtine at ⁊cͣ. ergo nequit ꝑ ep̄m abſolui. qꝛ ex qͦ ꝙ exemit illum a iuriſdictōne ep̄i nō de bet ep̄us tranſgrebi ꝓprioſ terminos. ⁊ ſibi non ſb̓ditu abſoluere vel ligare. nec poteſt ſb̓ditus exemptus ep̄i iuriſdictō nem ꝓrogare. ſiue dicamus abſolucōeꝫ eſſe de foro contentioſo ſiue pnīali. naꝫ ſi eſt de contentioſo nō poteſt. quia cleri cus ſine ſui ſuperioris licentia ī aliū iu dicem ꝯſētire nō pōt. vt in. c. ſignificaſti de fo. cōpe. nec valet ſi dicat̉ illud veruꝫ quando clericꝰ ꝯſētire vult in penitꝰ ali enū. ſꝫ ſi in ep̄m loci ſecꝰ vt voluit Fre. d̓ ſenis. quia hoc videtur ꝯtra tex. p̄al. ſig nificaſti. vbi dicitur clericum conſentir̄ non poſſe ī iudicē nō ſuum ſine licentia ſui ſuperioris. cum ergo epiſcopus loci non ſit iudex exempti. vt ſupra probatū eſt. ergo nō poterit in eum conſentire ſi ne licentia pape. qui eſt dioceſanus. et immediatus ſuperior exemptorum. vt ī iuribus ſupͣ allega. nam maiorem pote ſtatem habꝫ archiep̄us in ſubditos ſui ſuffraganei. cum ſit iudex totius prouī cie. ⁊ certis caſibus habet ordinariam. etiam ī ſubditos ſui ſuffraganei. vt ī. c. paſtoralis. de offi. ordina. quam habet epiſcopus in exemptos. vt ī preallegat. c. frater noſter. ⁊ nō poſſunt ſubditi ſuf fraganei cōſentire in archrepiſcopum ſi ne licentia proprij epiſcopi. vt patet in. c. romana. de foro compe. li. vi. multo for tius non poterit exemptus conſentire in epiſcopum loci ſine pape licētia. tam̄ etſi vellet non poſſet renunciare priuile gio libertatis. ⁊ optime facit preallega c. aucͣte. de priuilegijs. li. vi. vbi colligi tur. quod epiſcopus loci non poteſt eſſe ordinarius exempti etiā volentis aliaſ enim poſſit renunciare priuilegio exem ptōnis quod eſt falſum. vt in. c. cum tē pore de arbitr. ⁊ in alijs iuribus ſupra allegatiſ. quod videtur expreſſe contra Fredericum. Si enī priuilegia exempti onis concernerent merum fauorem ex emptorum poſſent exempti illis renūci are cum regula iuris īdubitata dictet quemlibet poſſe renuntiare fauori pro ſe introducto. videmus etiam in ſimili feudatarios non poſſe in caſibus ī qui buſ dominuſfeudi eſt iud̓ ex dominū di mittere. ⁊ alterius iuriſdictōnem ꝓroga re. etiam ordīarij loci. vt nōt. Innocen. in. c. ceterum. de iud̓ ad hoc. c. trāſmiſſa. ⁊. c. ex tenore. de fo. cōpe. ⁊ ibi noͣ. Dart. ī. l. i.§. ⁊ poſt operis. ff. de no. ope. nun. ⁊ ff. de iudi. l. i. vbi dic̄. ꝙ ſi domini habēt aliquē ſubiectum non ſub nomine nud̓ iuriſdictōnis. ſꝫ reſpectu alterius ſubie ctōnis. vel tributi. non poteſt ſubiectuſ ad īſtar clerici prorogare iuriſdictōnem vt ī vſi. feu. ſi de feu. fuerit contrauer. c. i. ⁊ de ꝓhi. feu. alie. īperialem. ⁊ de hoc etiam ibi per glo. ⁊ idem tenet Hoſtien. in ſumma de foro compe.§. i. ꝟ. ſꝫ nec vi detur. allegat autē. de ſanct. epiſ.§. ycō nomos. ⁊.§. ſequenti ¶ Ad hoc optime qui filij ſunt legit. per venerabilem.§. ī ſuper. vnde cum vaſallus non poſſit ꝓ rogare iuriſdictōnem. Etiam alias ſui ordīarij ſine conſenſu domini. multo er go fortius. nec clericus poterit fine con ſenſu pape. omnes nanque rationes ꝓ hibentes clericum conſentire in aliun ſine ſui ſuperioris licentia habere etiaꝫ videntur locum in exempto reſpectu pa pe ⁊ huius prohibitionis tripliceꝫ eau ſam aſſignat. Iohan. in. c. inolita. vnde cima queſtione prima. quia clericus nō poteſt de calumnia iurare ſine conſen ſu ſui iudicis. vt in. c. i. de iura. calump ni. et litigare non poteſt. ſi non poteſt

iurare quod ſecus ē in alio. 2º qꝛ nō po teſt ab alio ep̄o ordines reciꝑe ergo nec iuditiū qd̓ maiꝰ eſt. xi. q. ij. nullas pͥmas 3º qꝛ ab alio qͣm ſuo p̄lato nō pōt pete̓ iuditium aīe quod eſt occultum. gͦ for cius nec manifeſtum. de pe. diſti. vi. pla cuit. Aliam rationem ſentit Dar. in. l. ij. ff. de iudi. ⁊ in p̄alleg. l. i. de no. ope. nun. videlicet ꝙ ideo clerici non pn̄t ꝓroga iuriſdictōnem alterius ſine cōſenſu ꝓprij iudicis quia clerici p̄latis ſuiſ ſunt ſb̓ie cti non ſolum reſpectu nude iuriſdiction̄ ſꝫ etiaꝫ quo ad alia dicunt̉ ſb̓iecti quod ſecus eſt in laicis ideo ī caſu in quo lui ei vltra nudū exercitium iuriſdictionis ſb̓ijciuntur iudici nō poſſunt prorogare iuriſdictōnem vt feudatarij. vt in palle. c. ex tenore. ⁊. c. ex trāſmiſſa. ⁊. c. veruꝫ de fo. compe. ⁊ noͣ. de iudici. ceterum. ⁊ hoc dictum Bar. declarat Io. de lig. in. c. ſig nificaſti. de fo. compe. plus enī aſtringit clericus ep̄o pͥmo racione bn̄ficij quod ꝑcepit ab eo. Item ⁊ ratione ordinis qꝛ etium tranſlatus ē ẜm anima ⁊ corpus in deū. xij. q. i. cui portio. xxi. diſti. cleros cuius vicarius eſt ep̄us reſpectu ſubdi torum. he enim rationes vendicant ſibi locum in clerico exempto reſpectu pape fortius enim clericus exemptus ſubeſt pape qͣꝫ non exēptus ep̄o. ar. ix. q. iij. cū cta ꝑ mundum. ⁊. c. per principalem. de p̄ben. c. ij. li. vi. ergo cum non ſit pape ſb̓ iectus ratione nude iuriſdictōnis tātū. non poteſt alteriꝰ iudicis iuriſdictōneꝫ ꝓrogare ſine pape licētia ſicut ⁊ alij cle rici pn̄t. Interē enī pape ſeu alteriꝰ ſu ꝑioris ſuū ſb̓ditū per aliū non iudicari ⁊ diſcuti. vt ī iuribꝰ ſupͣ allega. Idē ſi di camus eā eſſe de foro pnīali ꝑ. c. oīs. de pe. ⁊ re. ⁊ per. c. placuit. de pe. diſt. vi. ⁊ ꝑ ea que ſtatim dicta ſūt. ⁊ fortius hoc ca ſu quā in p̄cedēti. Intereſt enī iudicis ī mediati ſuū ſb̓ditum ab alio non abſol ui vt vultū ſui pecoris ꝯgnoſcat ꝓuer bioꝝ.xxvij. ⁊ noͣ. de pe. ⁊ re. omnis. ⁊ de peni. ⁊ remiſſi. in. c. ſi ep̄us. li. vi. in glo. fi enī. nā p̄cipue ꝓpter hāc rationē etiā de linquēdo in alterius territorio nō ſorti tur qͥs forum reſpectu pnīe. vt diē glo. ī c. placuit. xvi. q. i. ⁊ noͣ. ī. c. i. de raptor. ⁊ ī c. quod clericis de fo. compe. Iteꝫ ſi poſ ſet exemptus prorogare iuriſdictionem quo ad abſolutionē ita poſſꝫ in alio ca ſu ⁊ alio ⁊ ſic in infinitum. ⁊ ſic ex toto renuntiare priuilegio libertatiſ qd̓ face re nō poteſt. vt in. c. cum tꝑe de arbi. ad hoc qd̓ in ſimili noͣ. ꝑ Io. an. in. c. cum ve nerapilis. de cenſi. Item ſi ſpeciale eſt ī caſu. c. fi. de pe. ⁊ re. vt exempti p̄lati poſ ſint ſibi eligere confeſſorem. ergo regula riter nequeunt ī alium iudicē conſentir̓ Item puto ꝙ vigore illlꝰ ꝯceſſionis ele cti ꝑ exemptos nō poſſunt abſoluere ab excōicatione nec ī alijs caſibꝰ ipſis reſer uatis. ar. in. c. ij. de pe. ⁊ re. li. vi. vnde ca ueāt ſibi exempti. vt a papa vel ſuis ſu ꝑioribꝰ obtineāt ſpecialem indulgētiaꝫ ſuper hoc. Et ſic concludo iuditō melio ri ſemꝑ ſaluo abſolutionē non valere ꝑ hec. ⁊ ea que allegaui ad ꝑteꝫ negatīaꝫ Et ꝑ p̄dicta ſatis vr̄ reſponſuꝫ ad argu menta in ꝯtrarium alle. vnum tamē an necto qd̓ ponit accur. in. l. i. C. vbi d̓ cri mi. agi opor. ꝙ vbi iudex ē taliſ ꝙ citatꝰ ip̄m iudicē facere nō pōt non nocet taci turnitas facit. c. dilecto. ⁊ ibi noͣ. de p̄bē. ⁊ ſic eſt reſponſum ad id quod dicebat̉ ꝙ ꝑmittēdo ſe abſolui tacite ꝯſenſit. nā cum ipſe eum iudiceꝫ facere non poſſit. vt ſupͣ dixi. nec etiam ille pōt mittere fal cem in meſſem alterius. vi. q. i. c. i. Sua taciturnitas nō hēt in aliqͦ opitulari. ſꝫ talis abſolutio tanqͣm obtēta a iudice non ſuo viribus non ſb̓ſiſtit. ix. q. ij. ꝑ to tū de pe. diſt. vi. placuit. ⁊ de pe. ⁊ re. om nis. ⁊. c. ij. e. ti. li. vi. hāc tamē deciſionem ſupplendam et corrigendam ſb̓ijcio iudi tio pr̄is ⁊ p̄ceptoris mei ſingulariſſimi dn̄i Fran. de zabarellis Tardinal̓ florē tini digniſſimi qͥ in hac ſacratiſſima ſa pientia iā dudum obtinuit prīcipatum ⁊ tantum de illo. ¶ Sequitur dubium ſecundum. Ęnio ad 2ᵐ dubiū an̄ ꝓceſſꝰ ī itus ꝑ iudicē pꝰ recuſatōeꝫ in ipſius iudicis ꝑſonā ex iuſta ꝓbabili cā ꝓpoſitam citra appellationis interpoſitionem corruat et hoc dubium dependet ab alio. An recuſatio ipſo iure ſuſpendat iuriſdictō nem. Et primo allegabo ad partem ne gatiuam quod non ſuſpendat ipſo fa cto. ſed opus eſt appellatione. ⁊ videt̉

vtoetur aperte probari in. c. ſuper que ſtionū ī fi. de offi. deleg. vbi dr̄. ꝙ ſi dele gatus pn̄cipis ꝯpellit ꝑtem litigare co ram ſubdelegato ſuſpecti ꝙ licite a tali grauamine poteſt appellari ad papam. ⁊ quod fuit attēptatum poſt huiuſmo di appellacōnē iudicari debet irrituꝫ. ⁊ inane. ⁊ ſic pōderat ⁊ expoſtulat ibi tex appellari ad irritacōnem proceſſus. idē videtur velle tex. in. c. quotiens. ij. q. vi licet glo. ibi ſentiat contrarium ¶ 2º hͦ videtur probare tex. ī. l. nō diſtīguemuſ .§. cum quidam. ff. de arbi. vbi dicitur. ꝙ ſi arbiter recuſatus profert ſētentiaꝫ ꝙ contra agentem ad penam obſtat ex ceptio doli. ⁊ ſic cōpetit actio. alias non daretur exceptio q̄ eſt actōnis excluſio. de ordi. cogni. c. cum dilectꝰ. ⁊ ſic tenuit de rigore iuris geſtum ꝑ arbitruꝫ recu ſatum. ¶ 3º ad hoc īducunt̉. c. cū ſpecia li de appel. ⁊. c. ſi quis cōtra clericū. d̓ fo ꝯpe. ⁊. c. iudex. de offi. dele. li. vi. in qͥbus ꝓbat̉ etiam iudicē delegatū habere iur̄ dictōnem ſaltē ante pronūciacōneꝫ ſuꝑ recuſacōne. ſi ergo habet iuriſdictōneꝫ debet tenere proceſſus. licet ꝯtra exerci tium iuriſdictōis ꝯpetat exceptio. ⁊ licꝫ iudex grauauerit non admittendo ex ceptionē. attamē imputādum eſt parti non appellanti. naꝫ vbicunqꝫ contra iu dicis proceſſum obijcitur exceptio. et iu dex ꝓcedit ad vlte̓iora. videt̉ illū reijce̓. ⁊ tacite pronuciare ſuꝑ exceptōne. ⁊ tꝫ ꝓceſſuſ ſi non appellaret̉. vt ī. c. ex ꝑte. iij. de appella. vbi tex. optimꝰ. ⁊ ī. l. a ꝓcedē te. C. de dila. vbi etiam ꝓbat̉. Et optīe faciūt noͣ. ꝑ glo. ī cle. vnica de do. ⁊ ꝯtu. ⁊ ꝑ Inno. ī. c. paſtoralis.§. p̄terea. de off dele. ſi enī appellat̉ ab īterlocutoria ⁊ iu dex ꝓnūciat illam eē friuolā. ⁊ ab hac ꝓ nūciatōe iteꝝ nō appellat̉ pͥma appellaº ē deẜta. vn̄ tenebit ꝓceſſuſ poſtea ꝑ iudi cē initꝰ idē vr̄ ⁊ fortiꝰ dicendū in recuſa tōne procedendo enī ad vlteriora videt̉ illā ꝓnūciare friuolā. ⁊ imputādū eſt ꝑ ti que non appellauit. ¶ Quarto nō dꝫ operari plus reſtitutōis exceptio. quaꝫ appellatōis int̓poſitō. ar. c. ſuꝑ eo. ij. de appell. ⁊ quod notat. glo. in. c. ſi contra vnum de offi. deleg. li. vi. ſed geſtuꝫ poſt appellationem ab interlocutoria non ē nullum ipſo iure. ſed pendet ex futuro euentū. vt in. c. non ſolum. de appel. li. vi miſi preceſſerit inhibitō iudicis ad queꝫ vt ibi. Ergo multo fortius geſtum poſt excepcōnē recuſacōnis non debꝫ corru ere ipſo iure. nec alicubi probat iuriſdi ctōnem eſſe ſuſpenſam per ſolam recuſa cōnē ſtabimus ergo regule generali vt teneat geſtum a iudice. licet egerūt ꝯtra ius litigatoris. vt in. c. cum inter. de ſē. ⁊ re iudica. H contrarium ⁊ ad ꝑtem affirmatiuā. ꝙ ſuſpendat̉ iuriſdictō eoip̄o ꝙ ꝑ recu ſacōnis ꝓpoſicōnē allegat̉ pͥmo textꝰ. aꝑtus ī. l. vna. C. ſi quacūqꝫ p̄di. po. vbi pater iudex cō pellens quē ad matrimoniū contrahen duꝫ. ⁊ a iure nō īterdictu punitur certa pena. ⁊ dat̉ facultas cōpulſo cum tota familia ſua illiꝰ iuriſdcōneꝫ vitādi ⁊ da tur alteri iuriſdictō. ⁊ ſic ip̄o facto abdi cat iuriſdictōnem a recuſato ⁊ ī alium trāſfūdit ¶ 2º adducit. c. iudex de offic. dele. li. vi. vbi aꝑte dicitur iudiceꝫ non poſſe poſt recuſacōnem propoſitam cāꝫ committere ſine recuſatoris aſſenſu ml̓ to ergo fortius nō dēt in cauſa pn̄cipa li poſſe ꝓcede̓. ar. aucͣ. multo magis. C. de ſacro ſāct. eccl. nā ⁊ ſubdelegare ē iur̄ dictōe vti. ff. de iuriſ. om. iu. more maio rū. ⁊ ī. l. iij. in fi. eo. ti. no. glo. in p̄all̓. c. iu dex. nā faciliꝰ ꝑmittit̉ delegatō ſeu cau ſe ꝯmiſſio quā ſuper pn̄cipali proceſſu. de fo. ꝯpe. ſiqͥs ꝯtra clericum. ſed pͥmuꝫ non permittitur indiſtīcte iudici recuſa to. ergo multo minus 2ᵐ. ſcilicet. vt per ſe procedat quanqͣꝫ enim recuſatus nō deſinat eſſe iudex per ſolam recuſacōnē ꝓpoſitionis. Tamen exercitium iuriſdi ctionis videtur ſibi interdictum. vt in p̄ allega. c. iudex. ⁊. c. ſuſpitionis. ⁊. c. 2º re quiris. de appella. propter quod non de bet tenere proceſſus. ar. ī. c. prudentiam de offi. dele. vbi patet. ꝙ duo iudiceſ da ti ſimpliciter. vel cum clauſula lꝫ omneſ habent iuriſdictionem. tamen exercitiū non habēt niſi pro parte ſi vnus proce dit ſine altero propter exercitium inter dictum non tenet proceſſus vt ibi. 2º ap pellacō recuſacō. ⁊ relacio procedunt a pari. quod patet ex eo. quia inſimul in titulātur. vt patet in titulo. de appella cioni. recuſa. ⁊ relati. ⁊ facit capitulum ſuper eo. ij. de appellationi. Sicut ergo

non tenet actus poſt appellatōnem legi timā cū ꝑ eam ſuſpendat̉ iur̄dictio ipſo facto ita etiam ꝑ recuſacōnē exquo ī ve ritate ē legitīa vt ē tex. in. c. ſuꝑ qōnum in fi. de offi. dele. ⁊ in. c. ſi a iudice. de ap pella. li. vi. ⁊ noͣ. ī. c. non ſolū. e. ti. ⁊ li. ⁊ ī c. ꝑ tuas. de ſēten. excō. nec tenet poſt re lationem. vt in. c. ītimaſti. de appella. ita nec tenere dēt poſt recuſatōnem. ad hoc c. ſuſpitōnis. de offi. delega. ⁊. c. 2º requi ris. de appel. ¶ Quarto īducūt̉ noͣ. ꝑ In nocen. in. c. ceterum. de reſcrip. vbi dicit̉ ꝙ ſi reuocato ī dubiū de validitate plu rium reſcriptorū. ita ꝙ iudices debeant ꝓcedere ad electōnem arbitrorū ẜm pra cticum. c. paſtoralis. de reſcrip. vbi ſi iu dices habent ordinem. ⁊ pretermittūt ⁊ ꝓcedūt in pn̄cipali non tenet ꝓceſſꝰ qꝛ eſt initus contra ſolitum ordinē iuditō rum. ij. q. vi.§. itē ſētentia. ⁊. C. de ſentē. ⁊ iur̄. om. iudi. l. ꝓlatam. ſic ad ꝓpoſituꝫ ſi iudex recuſatus nō ꝓcedit ad arbitro rum electōnem ẜm ꝙ iura diſponūt. ſꝫ ꝓ cedit in pn̄cipali non debet tenere ꝓceſ ſus. ad hoc bene facit glo. in. l. aꝑtiſſimi C. de iudi. que dicit ꝙ iudex recuſatus deſinit eſſe iudex his argumētis ꝓ vtta qꝫ parte premiſſis D ſolutōnem condeſcendēs dei ⁊ eius matris nominibꝰ inuocatis premittam opini ones quas in materia repēi o. Prima fuit opi. glo. in. c. quociens. ij. q. vi. ⁊. iij. q. v. quia ſuſpecti ꝙ proceſſus non teneat etiā citra appellatōneꝫ ⁊ ſic iuriſdictō ſuſpendatur ipſo facto. hanc opi. ſequitur. Bar. in. l. quia poterat. ff. ad trebel. ⁊ dicit eſſe caſum in p̄alleg. l. vna. C. ſi quacunqꝫ p̄di. po. ſequit̉ hoc in. c. legitima de appel. li. vi. ⁊. c. cum ſpe ciali. e. ti. ⁊ do. pe. de ancha. in prealle. e. iudex per illum textum. ⁊. l. vnicam ſpe. in tit. de recuſa.§. qualiter fuit varius. nam in principio illius.§. dicit ꝙ propo ſita contra iudicem recuſation̄ ſuſpēſa. eſt ipſius iudicis iuriſdictō. In fine ꝟo illius.§. dicit ſe credere tenere proceſſuꝫ initum per delegatum vel ordinarium recuſatum niſi appellaretur vel per aliū actum in alium tranſferatur iuriſdictio Scd̓a fuit opi. Innocen. in. c. cum ſpēa li. de appel. vbi dicit ꝙ nō meminit ſe le giſſe ꝙ non valeat proceſſuſ niſi appella ret̉. hāc opi. Inno. ſequitur angelus de peruſio in. l. qui poterat. ff. ad trebelli. ſe quitur etiam in. c. cum ſpeciali alle. do. Car. ⁊ do. an. de but. tenet ꝙ proceſſus ceneat antequā a iudice abdicetur iur̄ dictō fundituſ quod quando ſit colligi tur ex. c. iudex. ⁊. c. 2º requiris. ⁊ ex ibid noͣtiſ. 3ª fuit lapi. in dicto. c. iudex ꝙ pro ceſſus interim ſit inpenden. ⁊ pendeat ex futuro euentu. nā ſi pronunciabitur pro recuſante detegetur proceſſum non valuiſſe ſecus ſi contra eum. qꝛ tunc de tegetur valuiſſe. ſicut dicimus in ſimili in appellatōne ab interlocutoria. vt alle ſupra pro pͥma parte ¶ Alij vero moder niores hanc tertiam ſequētes nituntur reduce̓ ad ꝯcordiā opi. Inno. ⁊ Bar. vt opi. Inn. ⁊ ſeqͣtiū ꝓcedat d̓ iur̄ canōico ẜm ꝙ non ſufficit tantum allegare. ſed oportet quod ꝓbet̉. vt in. c. ſuſpitōnis. ⁊. e. cum ſpeciali. opi. ꝟo Bar. ⁊ ſequati um ꝓcedat de iure ciuili ẜm qd̓ ex ſola voluntate ſine alia ꝓbatōne pōt iudex delegatus recuſari tamquam ſuſpectꝰ vt legit̉ ⁊ noͣ. in. l. aꝑtiſſimi. C. de iudic. vn̄ tantum videt̉ oꝑari recuſatō de iur̄ canonico ſecuta ꝓbatione ⁊ ſnīa. et ſic videt̉ ꝙ ſicut de iure canonico lata ſnīa oīmodo veſineret eē iudex ⁊ ſic ꝓceſſus oīmodo de iur̄ canonico non valeret ip ſo iure. ita vr̄ ꝙ de iur̄ ciuili eo ip̄o ſolo ꝙ facta ē recuſatō ip̄o iur̄ deſinat eē iu dex ⁊ ꝑ conſequēs non valebit ꝓceſſuſ ⁊ ſic ẜm iſtos. opi. Inno. poſſet ſaluari ⁊ reducēdo ad opinionem lapi. ⁊ plus vr̄ ẜm iſtos ꝙ etiaſi appellaret̉ non cor ruerꝫ ꝓceſſꝰ ip̄o facto de iur̄ canonico. qꝛ appellatio ab interlocutoria non red dit ꝓceſſū nullū ex hͦ ſolo. qd̓ eſt appella tum ſi nō eſt aliqͥd attēptatū poſt īhibi tōnem iudicis ad quē ꝑ ea q̄ habetur ī c. non ſoluꝫ de appel. li. vi. ⁊ ſic multomi num ex hͦ ſolo ꝙ facta eſt recuſatō nō dꝫ ꝓceſſꝰ poſtea factꝰ eē nullꝰ. niſi hͦ detega tur ex poſtfacto ꝓbata veritate cāe ⁊ la ta ſnīa ꝓ recuſan̄. ſꝫ hec opin. nō vr̄ indi ſtincte ꝟa nā ſi appellatō eſt legitīa ⁊ ꝓ babilis in ꝯtinēti ſuſpedit̉ iuriſdictō iu dicꝭ. vt ī. c. fi a iudice. d̓ aq. li. vi. nec tꝫ pꝰ tea geſtū vt ē tex. aꝑtꝰ ī p̓al. c. ſuꝑ qōnū ī fi. ⁊ ī. c. ꝑ tuas. d̓ ſē. ex. lꝫ geſtū nō oēat reuocari niſi poſtqͣꝫ conſtiterit illā cām eſſe veram. et loquitur ita. c. non ſolum

de appel. naꝫ ī veritate in cōtinentꝭ ꝓceſ ſus eſt nullus. vel aliquis. nam qd̓ cer tum eſt nature certum ē canoni Ad hoc c. licet. de ſente. excō. ⁊ quod ibi noͣ. Iteꝫ ꝙ ſi poſt recuſacōnem ꝓpoſitā recuſans ꝯparet coram recuſato. nā ẜm hāc opi nionem de iure ciuili adhuc nō valeret ꝓceſſus. quia ſi in cōtinēti deſijt eſſe iu oex priuatorū conſenſus nō poteſt illū iudicem facere. l. priuatorum. C. de iur̄. om. iu. de for. cōpe. ſignificaſti. ⁊ hoc vr̄ contra mentē illiꝰ. l. ⁊. l. cū ſpāli. ꝟ. ilico autem. naꝫ de mēte illiꝰ tex. vr̄ ꝙ ſi recu ſās infra triduū nō eligit arbitrum vel arbitros. qui cognoſcāt de pnͥcipali. Ꝙ pͥmuſ iudex recuſatus non cenſet̉ remo tus. imo debet corām illo litigare ¶ Itē poſſet attentari. ꝙ etiāſi cā̓ recuſacōis nō ſit vera. ex quo tamē hoc nō conſtat. imo cauſa de ſe ē probabil̓ ⁊ legitima ꝙ non valebit ꝓceſſꝰ poſtea initꝰ licet po ſtea conſtet illam cām nō eſſe verā. tum quia ex ſola ꝓpoſitione videtur ſuſpēſū iuriſdictōnis exercitiū. vt ī. c. ſuſpicōnif de offi. dele. ⁊ in. c. legitima. de appella. li vi. ⁊ in. c. ſcd̓o requiris. de app. ⁊ ī preal. e. iudex. que iura aperte innuūt iudiceꝫ non debere ꝓcedere in principali niſi pͥ uſqͣꝫ conſtiterit cauſā recuſacōnis non eſſe legitimam. tum quia ꝓceſſus inituſ poſt recuſacōnē ꝓpoſitam eſt cōtra ſoli tum ordinem iudicōrum attemptatꝰ cū iura velint arbitros debere eligi. ⁊ pͥus diſcuti cām ſuſpicōis. vnde cū iſte ordo fuit p̄termiſſus initꝰ viciatur proceſſuſ ar. eoꝝ que noͣ. Inno. in. c. ceterum. d̓ re ſcrip. ad hoc. ij. q. vi. Itē ſnīa. ⁊. C. de ſē. ⁊ int̓ om iudi. l. ꝓlatam. q̄ non militat ī appellacōis cauſa. tn̄ ſi cauſa non ſic ꝟa non ſuſpenditur iudicis iuriſdictō. nec reperitur proceſſus attēptatus contra ordinem iudicioꝝ. vt in c non ſolum de appella. li. vi. Et ex hoc poteſt elici vnuꝫ nouū. vt quo ad iſtū effectuꝫ plus oꝑet̉ recuſacō qͣꝫ appellacōiſ ex alio grauami ne int̓poſitō. Ad p̄dicta faciūt ī ar. c. ex hibita. de iudi. ⁊. c. int̓poſita. de app. vt ſi cut hūc effectum hͦ oꝑetur ibi ſola ꝓba cōis oblacō. ita ⁊ hoc cāu ſola reſtituti onis ꝓpoſicō propter ordinem ꝑuerſum ⁊ exercicij iuriſdictōnis ſuſpēſionē. vnd̓ ego puto in hoc articulo diſtīguenduꝫ ꝙ aut recuſacōne ꝓpoſita proceſſum iā geſtum. ⁊ ſententiam fore latā nititur quis ſuſpēſioniſ p̄textu de nouo detecte retractare. vt glo. ſingular̄ in. c. cum in de excep. colligit ar. ex illo tex. ꝙ ſētētia teneat ſꝫ debet retractari pro hoc. quia non fuit de mente pape iudici ſuſpecto cām ꝯmittere. vt ibi. ⁊ facit. c. eam. te. et quod ibi noͣ. de eta. ⁊ qua. ⁊ idem ſentit glo. in. c. quia ſuſpecti. iij. q. v. ⁊ bene fac ibi tex. etiam in ordīario. facit quia. pꝰ litem conteſtatam. non licet iudicem re cuſare. vt ī. l. cum ſpeciali. C. de iudi. ⁊ aucͣ. offeratur de li. conteſt. ⁊ tamen ad noticiam poteſt ꝓponi. vt in. c. inſinuari te. de offi. dele. ⁊ nōt. Io. cal. in. c. ij. de or di. cogni. dūmodo tamē primo fuit ſoli citus in inquirendo. ar. i. c. paſtoral̓. de excep. ⁊ vide glo. ſingularem. in. c. excep tio. iij. q. vi. ꝓ illo dicto cal. ꝙ etiaꝫ ſi an̄ competebat exceptio. exquo tamen nūc de nouo peruenit ad noticiam proponi poteſt etiā poſt litem ꝯteſtatam. ⁊ exten dit multum. c. inſinuate de offi. del. vnū tameꝫ indubitatū eſt ꝙ ſi ante propoſi tam recuſacōis delegatꝰ ſubdelegauit in totum p̄textu ſuſpicōiſ non pōt com miſſio reuocari. Secus ſi aliquid de cā ſibi reſeruauit vt dicit tex. in p̄allle. c. in dex. Aut propoſita fuit recuſatio ⁊ pa̓i ter in ordinario ⁊ delegato dico for̄ ſuſ penſā iuriſdictōnē iudiciſ in principali ſiue fuit in arbitrum compromiſſum vt probatur in. c. legitima in. fi. de appel. li. vi. ſiue non exquo petitur compromit ti. vt probat̉ in. c. ſuſpitionis in fi. ⁊ ī. e ſcd̓o requiris et. c. cum ſpeā̓li ſuperius alle. licet enim delegati iuriſdictō nō ex tinguatur prorſus ante pronunciacio ne ſuꝑ ſuſpicōe. vt in preall̓. c. iudex per ſolā tn̄ recuſacōis ꝓpoſicōꝫ iur̄dictō ſuſ pe̓dit̉ ſeu exercitiū iur̄dictōiſ. lꝫ in eo re maneat habitꝰ. vt ī iuribꝰ ſupͣ allegatiſ ⁊ maxīe ī. c. iudex vbi pꝫ ꝓpoſita recuſa cōne non poteſt iudex ꝯmitte̓ alteri cau ſam niſi de recuſatoris aſſēſu vnde pō vero ꝙ negacō p̄cedit verbum pōt ⁊ ſic importat neceſſitatē. vt nōt. glo. in regu la. i. de reg. iu. li. vi. Si ꝯmittere nō pōt ml̓to fortiꝰ ꝑ ſe ꝯgnoſce̓. ar. c. ſi qͥs ꝯtra clericū de for. cōpe. nam delegare ē iur̄ dictōne vti. vt ī. l. iij. ff. de iuriſdi. om. iu. Et ſic licet non extinguatur iuriſdictio ſuſpenditur tamē iuriſdictōis exercitiū

Simile in. c. paſtoral̓. de reſcrip. ibi eniꝫ velegatus hēt iuriſdictōnem ī cōtētos ſb̓ clauſula generali. ſꝫ non habet iuriſ dictio n̄ exercitium antequā perſone expͥ mantur. ⁊ pro hoc optime alle. c. legitīa in fine vbi dicitur. ꝙ ex tūc ſcilicꝫ lapſo termino ad terminādum negotium ſuſ pitōnis iudex non omittat procedere in pn̄cipali. ⁊ ſic poſt lapſum termini tātū recuparat exercitiuꝫ iuriſdiction̄ an̄ enī non habet vnde ſi ante procedit nō tene bit proceſſus ex defectu exercitij. ⁊ quia contra legem initus. C. de legi. non du bium. x. diſt. vides. ⁊ regula que contra ius de reg. iur̄. li. vi. ⁊ contra ſolitum or dinem iudicōrum vt ſupra dixi. Tamē aduertendum quia hoc puto verū cum limitatōne ſequēti. Aut enī proponens recuſationē poſt eam ꝓpoſitam compa ruit coram iudice ſponte. vel ad ipſiꝰ ci tationem factā ſuper proceſſu pn̄cipaliſ cau ſe. ⁊ indubie proceſſus tenet. qͥa iu dex videtur ſuper ea pronunciaſſe ꝓce dēdo ad vlte̓iora ⁊ ille videtur adquie uiſſe ⁊ exceptōni ſue renunciaſſe. arg. de offi. dele. gratum. de teſti. cum veniſſꝫ de appel. c. ſolicitudinem. ⁊. c. ex parte. iij. et qd̓ noͣ. in. c. ſi a iudice. de app. li. vi. de hiſ que fi. a ma. parte ca. ex ore. aut nō ꝯpa ruit ad citatōnem iudicis factam ſuper pn̄cipali ⁊ dico ꝓceſſum nō tenere quia cum exercitium iuriſdiction̄ ſit iudici in terdictū ſuper pnͥcipali per ſupͣdicta nō potuit eius citatō artare citatū cū pri debeat diſcuti recuſatōis articulus ad hoc optime fac̄ preall. c. ſi a iudice eqͥpa rando recuſaciom̄ appellatōni. Itē vbi cunqꝫ certum ⁊ notoriū eſt ꝑti abſēti ex ceptiom̄ declinatoriā competere non te netur ꝑs abſens citata ad iudicis cita ti om̄ venire etiam allegatura exceptio nem ſibi competentem. etſi iudex proceſ ſit non tenet ꝓceſſus hoc aperte ꝓbatur in. c. ſi duobus de appel. ⁊ melius in cle. paſtoralis.§. piſana. de re iudica. ⁊ ibi glo. ſuꝑ verbo notorio ⁊ latius tenet ⁊ ꝓſequitur Inno. in. c. ij. de dila. vn̄ exqͦ ꝑs iudicem ex cauſa legitīa ⁊ ꝓbabili recuſauit offerens ſe ad arbitroꝝ electi onē certꝰ ē iudex ſe nō poſſe ſuꝑ pn̄cipali ꝓcede̓. ⁊ ꝙ abſēti quē citat ꝯpetit excep tō declinatoria nā exqͦ ſemel exceptiom̄ recuſation̄ ꝓpoſuit p̄ſumit̉ ꝑdurar̄ ī ea dē exceptōne ⁊ ītētione. ff. de ꝓba. euꝫ q volūtatē d̓ baptiſ. c. maiores. de reſerip ſi gratioſe. li. vi. ⁊ ſic iudicis taxatio tā quā temeraria. ⁊ ꝯtra iuris ordinem. et emanās a non habente iuriſdiction̄ exi ercitium nō habuit afficere citatū facit de elect. bone 2º. ⁊ qd̓ noͣ. ibi glo. ¶ Item eſto ꝙ hec citatio non corruet ex iuriſdi ctōis defectū quia tn̄ he̓t notoriā īiuſti tiam nō hēt artare citatū. ⁊ idē dico ibi vbi ꝯparuit ⁊ exceptōnē recuſatōis ite rū ꝓpoſuit. qꝛ cū ſuſpenſū ſit iuriſdictio nis exercitiū. nō potuit ꝓcede̓ ſine ꝑtiuꝫ ꝯſenſu ī pn̄cipali cā. vt ī iuribꝰ ꝓxi. alle ⁊ hec puto ꝓcede̓ tā de iure canōico. qͣꝫ ciuili nͥ ꝙ de iur̄ ciuili geſta poſt recuſa tiom̄ indubie irritabūt̉ incōtinēti de iu re vero canōico pōt ꝓbabilit̓ dubitari per ſupͣdicta tamē puto ꝙ idē ſit ſcꝫ ꝙ ꝓ ceſſus ſit ipſo iure nullꝰ ⁊ dēt reuocari etiā anquaꝫ oſtet cām recuſatōis eē ve rā ꝑ ea que ſupra dixi. ſꝫ quo ad effectū abdicādi iuriſdictōnē funditus erit dif ferētia tā in ordinario qͣꝫ in delegato qꝛ ordinariꝰ de iure ciuili nō recuſat̉. vt in aucͣ. ſi quādo contingeret. C. de iudi. et noͣ. glo. ī. l. apertiſſimi. Sꝫ de iur̄ canoni co pōt recuſari. nec dat̉ ſibi coadiūctꝰ. ſꝫ ſic de iur̄ ciuili. vt ī. c. cū ſpeciali. de app. Item de iure ciuili recuſat̉ delegatus. ⁊ſi non ꝓbetur recuſation̄ cā. vt ī p̄alle l. aꝑtiſſimi. ⁊. l. cum ſpeciali. ſꝫ de iure ca nonico dēt ꝓbari legitīa cā. alias iudex re aſſumit iur̄dictōꝫ. vt ī. c. iudex. ⁊ ī. e. cū ſpeāli. ⁊. c. ſuſpitōis. ⁊. c. legitīa p̄all. pu to tn̄ ꝙ de iur̄ ciuili ſi ordinariꝰ ꝓcedit pꝰ ꝓbatā recuſatōꝫ an̄quā det̉ ſibi adiū ctꝰ ꝙ ꝓceſſus corruat ip̄o facto ſic̄ ſupra dixi de iur̄ canōico. qꝛ iur̄dictōis exerci tium ſibi ſoli ē int̓dictū vt in p̄alle. aucͣ. ſi qn̄ ad hͦ. c. vno. ⁊. c. cām. de offi. del. Si ꝟo ꝓnūciatū fuit ſuꝑ exceptōe recuſa tion̄ nec fuit appellatū delegatꝰ ꝓrſꝰ de ſinit eē iudex. vt in p̄alle. c. iudex. qͦ caſu ꝓceſſus ꝑ eū poſtea habitꝰ corruit etiā de ꝑtiuꝫ ꝯſenſu. qꝛ pͥuatus ꝯſēſus ⁊cͣ. vt in. l. priuatorū. C. de iu. om. iudi. ⁊. c. fig nificātibus. de offi. dele. ⁊. c. ſignificaſti. de fo. ꝯꝑet. Si vero eſt ordinarius tunc dubium peoet ex eo. an deſinat eē iud̓x per pronuntiatōneꝫ. et breuiter puto ꝙ non. ꝑ. c. cum ſpeciali. de appel. ⁊. c. ſi qͥs contra. de foro compe. nota. glo. in. c. 2º

requiris. de appella. ⁊ ſic in eo dico diſtī guendum prout ſupra dixi in mēbro p̄ cedenti. Et hec ſunt que breuiter ſentō in hoc articulo. ⁊ ad hanc diſtinctōneꝫ poſſunt reduci ſupra omnia argumēta ſupra formatā. ⁊. ad. c. ſuper queſtōnuꝫ in fi. quod videtur multū vrgere. ¶ Rn̄ deo ꝙ ibi factū narratur quod patet ex ꝟſi. precedenti. Itē delegatus ſubdele gans ꝯpellebat ibi ꝑtem ad litiganduꝫ corā iudice ſuſpecto. vn̄ vt euitaret gra uamen ſaltē facti. vtile fuit ibi appellar̄ quanqͣꝫ enim per recuſacōnem propoſi tam. ſuſpendatur iudicis iuriſdictō per eam tamē non deuoluitur ad ſuꝑioreꝫ ſic̄ per appellacōnē quod patet ex eo. qͥa eliguntur arbitri. vnde vtile eſt appella re ſi iudex nō admittit recuſacōnē. quo ad validitatem tn̄ proceſſus ſuper prin cipali ſufficit ſola recuſatō modo predi cto. poteſt reſponderi ⁊ aliter ꝙ ibi pon deratur appellacō ad effectu iudicandi irritum ⁊ inane poſtea geſta non ſoluꝫ reſpectu iudicis ſubdelegati recuſati. ſꝫ eciam reſpectu ſubdelegātis. nā ibi ſub delegans nō in totū cōpellebat̉ litigaē coram ſubdelegato ſuſpecto ⁊ ob hͦ gra uamen appellatur ad papaꝫ. vnde ſi bn̄ ponderet̉ ibi ter. non appellatur a recu ſato. ſꝫ a ſb̓delegāte cōpellente. vnde vir tute appellaciōiſ iudicabit̉ irritum ⁊ in ane. quicquid fuerit geſtum ec̄ ꝑ ſubde legātem. licet ipſe non fuerit recuſatus ſꝫ eius ſubdelegatus. quod etiā patꝫ ex eo. quia ibi appellatur a ſubdelegato qꝛ tunc fuiſſꝫ appellatum ad ſb̓delegātem. exquo nō ſb̓delegauerat in totum. vt ī .§. porro in eodem. c. ⁊ hec ſolutō eſt nō bilis ⁊ ſb̓tilis ad illū tex. Ad. l. non diſtī guemus.§. cum quidā rn̄detur ꝙ ibi lo quitur in arbitro ex cuius ſētentia non agebat̉ ſꝫ ex ſtipulacōne penali. Et ideo licet alias ſentēcia iudicis redderetur nulla nō per hoc impeditur ip̄o iure cō miſſio ſtipulacion̄ penal̓. vt patꝫ ex. l. ita demū. ff. eo. ti. vbi patet. ꝙ licet arbit̓ tu lerit ſentenciaꝫ ꝑ pecuniā. quo cāu ſnīa eſſet nulla ī iudice. vt. ij. q. vi. diffinitīaꝫ ꝟ. venaleſ ⁊ T. qn̄ prouo. nō eſt neceſſ. l venaleſ. tn̄ ꝯmittitur de mero iur̄ rigo re ſtipulacō penalis licet obſtet exceptō ⁊ ſic patet ꝙ eo cāu quo iudicis ſētēcia redderet̉ nulla eo cāu obſtabit exceptō peticioni pene quando ſētencia fuit la ta per arbitꝝ. nō autē ip̄o iur̄ impediet̉ commiſſio ⁊ ſic etiaꝫ debet intelligi. qd̓ habetur in. l. apud celſum.§. atqꝫ. ff. de do. excep. ⁊ quod ibi noͣ. Dar. ¶ Ad 2ᵐ rn̄detur. ꝙ licet iadex nō deſinat habet iuriſdictōnem. tamen exercitiuꝫ perdit ꝑ recuſacōnis propoſicōnem. Hec erat opus appellare. exquo amplius coram eo non cōparuit ſuper principali. vt ſu pra vixi. ¶ Ad quartum ꝙ non debet plus operari recuſatio ⁊cͣ. reſpondeo fa tēdo. ꝙ non debet plus operari. ſꝫ vt ſu pra dixi ſi cauſa eſt legitīa. ⁊ probabiliſ geſtum poſt appellacōneꝫ eſt ipſo iure nl̓ lum. licet veniat reuocandum modo p̄ dicto poteſt etiā reſponderi ⁊ ſubtiliter ꝙ quo ad effectū innullandi proceſſum plus operetur recuſatio. qͣꝫ appellacōis interpoſicō per ea que ſupra dixi. Alia vero argumēta inducta ad probanduꝫ ſuſpicōnem iuriſdictōnis optīe reduci poſſunt ad hāc diſtīctōnem. nā. l. vnica. C. ſi quacunqꝫ. p̄di. po. procedit quādo iudex ſemel fuit recuſatus nec poſtea a ditus. Si enim de nouo fuiſſet aditus nō negat ibi tex. validitatem proceſſus Inno. tamē in. c. inſinuante. de off. dele. ſentit. ꝙ ibi eſt ſpāle. ⁊ idem do. Ange. ī l. quia poterat p̄all̓. nam ibi ius eximit ꝯpulſū. ⁊ totam eius familiaꝫ a iuriſdi ctōe illiꝰ iudicis ꝓpter acerbitatē delicti ⁊ illam tribuit alteri iudici Sed vt dixi idē poſſimꝰ dicere in omni legitīa cā re cuſacōnis. ar. l. aꝑtiſſimi. ⁊. l. cum ſpecia li. C. de iudi. ⁊. c. iudex. de off. dele. li. vi. ⁊. c. cū ſpāli. vn̄ ius tm̄ reqͥrit. vt ꝯgnoſ catur an cā recuſacōnis ſit ꝟa. ⁊ idē vr̄ dicēdū ī p̄all̓. l. vnica. ad hͦ vt ex toto il liꝰ. l. diſpoſicō vēdicet ſibi locū. ⁊ hec ſuf ficiāt de iſto articulo. Adu̓tendū tn̄ ꝙ inſpecto iure ciuili poteſt vt ſupͣ dixi. ꝙ illa. l. ponat caſum ſpālem. nā eo iur̄ or dinariꝰ ꝑ recuſacōnem non deſinit hr̄e iuriſdictōnem etiam in illa cauſa. ſꝫ da tur ſibi coadiūctꝰ. vt ī aucͣ. ſi qn̄ ꝯtige̓it C. d̓ iud̓. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ⁊ ī p̄al. l. vnica rōe ſuſpicōis deſinit hr̄e iur̄dictōeꝫ. gͦ pōit caſū ſpālē̓. Idē ec̄ p̄t dici īſpecto iure ca nōico. qꝛ ec̄ eo iur̄ ordīariꝰ recuſatꝰ non deſinit oīo iuder ſaltē ī ꝯmittēdo. vt ī c. ſiqͥs ꝯtra clericū. de fo. ꝯpe. ⁊. c. cū ſpeā li. de app. noͣ. glo. ī. c. ſcd̓o requiris. e. ti.

O terciū oubiū ſi a delegat or ordinarij recuſati appella̓i cō tīgit an̄ poſſit ad ſuꝑiorē ip̄i us recuſati eo p̄tl̓ito appella ri. An ꝟo ſit ad eūdē recuſatū. vt aliū d̓ legatū deputet appellādū hoc dubiū ex poſcit declaratōeꝫ alteriꝰ. an iudex recu ſatꝰ poſſit ꝑtibꝰ luitis cām delegare ali cui neutri ꝑti ſuſprato. Et pͥ no arguaꝫ ad ꝑte̓ negatīaꝫ. ꝑ. c. licet ī fine. de fo. cō pe. vbi ꝓbata cā ſuſpitionis cā̓ remittit̉ ad ſuꝑiorē. ad idē tex. ī. l. vna. C. ſi qͣcun qꝫ pͥdi. po. vbi nō dat̉ facultas iudici re cuſato aliu deputādi. ſꝫ iur̄dictō eo ca̓u ī aliū trāſfert̉. ad idē. c. cū ſpeciali de ap. vbi or̄ ꝙ ꝓbata ſuſpitōe iudex recuſatꝰ dēt ꝯmitte̓ cām de recuſatoris aſſēſu. vl ad ſuꝑiorē remittere. ⁊ ſic ſine recuſatō ris aſſēſu cām ꝯmitte̓ non valet. 2º pa̓ci palit̓ induco. c. iudex. de offi. deleg. li. vi. vbi delegatꝰ allegatꝰ ſuſpectꝰ an̄ ꝓnūcia cōnē eqͥꝑatur ordīario. ſꝫ delegatꝰ recu ſatione ꝓpoſita nō valet committere cāꝫ niſi de ꝯſenſu ꝑtium. vt ī p̄alleg. e. iudec ergo nec ordīarius Itē delegare eſt iur̄ dictionis ꝑ x. vx ī. l. ij. ī fine. ff. de iu. om. iudi. ⁊ noͣ. glo. in. c. fī a ſb̓ delegato. ⁊. c. iu dex. de offi. dele. li. vi. ſꝫ poſtqͣꝫ ē ꝓnuncia tum iudicem eē ſuſpectū ꝑdit ordīarius om̄e exercitiū cāe ergo n̄ ꝑtes ꝯſētiāt cō mittere nō valet cū ꝯmittēdo vtit̉ iuriſ dictōe p̄terea ſi poſſet ꝯmitte̓ poſſet lede multū recuſātē quēadmōm etſi ꝑ ſe ꝯg noſceret. deputādo videlicet aliū magiſ ſuſpectū quem forte recuſās nō poſſit ꝓ bare ſuſpectū. ſi ergo recuſatus cōmitte re nō pōt inuitis ꝑtibꝰ fruſtra querimꝰ An ſit appellādū ad recuſatū qꝛ ſi ꝯmit tere non valet cām pnͥcipale̓ ml̓to forti us nec caꝫ appellation̄ vt jͣ. patebit N cōtrariū ⁊ ad ꝑtē affirma tīaꝫ qd̓ poſſit delegare addu cit̉. c. ſi qͥs ꝯtra. de fo. ꝯpe. vbi vr̄ tex. a ꝑtꝰ īducēdo vt. jͣ. īdu ca in ſolutōe. Ad idē. c. ad hec ⁊. jͣ. de ap ī fi. facit. 2º in ſil̓i ꝓbat̉ p. l p̄tor. ff. de iu. om. iudi. vbi p̄tor pōt ꝯmittere ca̓m fine ꝑtiū ꝯſēſu: in qͦ pͥmo aduocacion̄ offici um exereuerat ⁊ tamē principalit̓ in ꝯg noſce̓do redditur ſuſpectꝰ vt noͣ. Inno. in. c. irrefragabili. de offi. or. ⁊ archidi. ⁊ Io. an. in. c. ſi ꝯtra vnū de offi. dele. li. vt facit. c. ſtatirenduꝫ. ij. q. vi. ⁊ c. fi. de teſti. li. vi. ⁊ noͣ glo. in preallega. l. pretor. Itē papa cauſam ꝓpriam vt vitetur ſuſpitō alijs ꝯmittit. vt noͣ. glo. in. c. cū dilecta. d̓ confir. vti. vel inuti. ⁊ noͣ. in. c. cuꝫ veniſ ſet. de iudi. Iteꝫ ſi iudex a quo efficitur iudex ad quē licet non poſſit pnͥcipalit̓ de cauſa cognoſcere rōne ſuſpitōnis p̄t tamen delegare. vt noͣ. glo. in. c. querela de elect. ⁊. iij. q. vij. tria. ꝟ. ſed ꝯtra paerē ⁊ noͣ. glo. C. de appella. eos. ⁊ noͣ. in ſpe. in ti. de appel.§. nunc tractemꝰ. Ex qͥbuſ omnibꝰ ꝓbat̉ ꝙ legitie ſuſpectꝰ in eā pn̄ cipali nō per hoc creditur ſuſpectꝰ in cāe ꝯmiſſione cum in committendo ſit ſim plex executor ⁊ cuilibet ꝑcium reẜuat̉ facultas talem iudicem delegatuꝫ recu ſandi. vt in p̄alle. c. ſi quis contra clēicū faē̓. c. nouit. de appel. Item de iure ciuili ordinarius nō recuſatur in totum. ſꝫ ei oatur adiūctꝰ. vt in aucͣ. ſi qn̄ contigerit Z. de iudi. ius ergo canonicū cū prebēſ facultatē iudicis ſuſpecti iuriſdictōneꝫ vitādi debet ſtricte intelligi vt ſaltē aliū iudicem deputare poſſit vt ſit minor re ceſſus a iur̄ ciuili quātum fieri pōt. ar. eorū que noͣnt̓ in. c. i. de no. ope. nun. Et hoc p̄ſuppoſito ꝙ ꝯmittere poſſit cauſā pn̄cipalem videt̉ ad eum appellandū vt ꝯmittat etiam cam appellation̄. qꝛ ſi nō reoditur ſuſpectus l ꝯmittendo ī cā pri cipali. ita ⁊ ī cā appellation̄. D ſolutōne his p̄miſſis dei eiusqꝫ mr̄is marie nōibꝰ īuo eatis ꝯdeſcēde̓s. pͥmo ſoluaꝫ hac qōnē incidētē 2º potiꝰ de cidēdo qͣꝫ arguēdo ānectā deciſionē du bij pn̄cipal̓. ⁊ vt oīm ſcribētiū habeatur noticia ſciēdum ꝙ Inno. in pͥallega. c. fi qͥs contra ſētit ordinariū ꝯmiſſioneꝫ fa cere non poſſe ſine conſenſu recuſatoris per. c. licet. ⁊.c. cuꝫ ſpeciali prealleg. Idē tenet do. vince̓. ꝑ. c. iudex. ⁊ quia perdit exercitium iuriſdictionis per ꝓnūciati onem ſuper ſuſpitōne. ſpecū. in. ti. de re cuſa.§. fi. ꝟ. ordinarius lute attingit hāc queſtionem. ⁊ tandem opin. concordan videtur concludere ꝙ ordinarius recū ſatus de partium non tantum de recū ſatoris aſſē ſu oēt cām ꝯmittere. vt in p̄ alle. c. cum ſpeciali. ⁊ de offi. dele. ſuꝑ qd̓ nū.§. i. ibi dummddo de partīu cōſenſu

E. ⁊.§. verū. etſi ꝑtes nō concordāt. ip̄e ordīariꝰ. vel eius executor coget aliqͦs eligere. quibuſ ipſe cauſam committat vel ipſe per ſe alicui neutri parti ſuſpc̄o ꝯmittat. vt in iuribꝰ ſupͣ alleg. etſi malit remittat cām ad ſuperiorē. ſua eniꝫ eſt ī hoc optō. vt ī p̄dicto. c. cū ſpāli. ⁊ ẜꝫ hūc ītellectū eſt lr̄a illius decretalis exponē da ẜm eum. vt illa clauſula de recuſato ris aſſenſu det̓minat primā partē diſiū ctiue tantū. vt ibi noͣ. licet ⁊ Goff. hanc opcōnem det recuſatori dicens. ꝙ pn̄ci pale nō ꝯmittit̉ ſine recuſatoris aſſenſu ⁊ſi nō ꝯſentiat recuſator iudex. recuſatꝰ remittet negotium ad ſuperioreꝫ. quod tamē nō placet ſpe. ¶ Delegatꝰ āt nihil poteſt partibus īuitis. ⁊ ſic ītelligit dc̄ꝫ Goff. in delegato. Do. an. in. c. ſcd̓o rec ris ī fi. diſtīguit ꝙ aut recuſacōe ꝓpoſi ta ⁊ ꝓbata an̄ ꝓnūciacōnē vult ꝯmittē ca̓m. ⁊ id pōt. lꝫ huiꝰ ꝯtrarium ſēciat ī. c cum ſpeciali. Aut vult ꝯmittere poſt ꝓ nūciacōneꝫ. ⁊ non poteſt quia deſijt ha bere exercitiū iuriſdictōnis. glo. ī. c. ſcd̓o requiriſ. ⁊ in. c. cum ſpeciali tenent ꝯtra riam opinionem. ſcilicet ꝯmiſſionem fie ri poſſe etiā poſt pronūciacōnem ꝑtibꝰ ī uitis Idē videtur velle hoſtiē. in. c. cuꝫ ſpeciali. vt ꝑs illius diſiūctīe referatur ad ordinarium. vt ille ꝯmittat alicui in quem ꝑtes conſētiunt ¶ Alia vero ꝑs de remiſſione ad ſuperiorem ꝓcedat in delegato. dicēs nō ſeruari in ordinario vt cā remittatur ad ſuperiorē. glo. in. c. ꝑuenit. xi. q. i hanc queſtōnem tetigit. ⁊ nō apparet quid velit. ¶ Mihi videt̉ di ſtīguēdum. ꝙ aut loqͥmur in delegato. aut ordinario. Primo cāu queſtō vide tur deciſa ꝑ. c. iudex. de offi. deleg. li. vi. Aut enī vult cōmittere anteqͣꝫ cōtra eū ꝓponatur recuſatio. Aut poſt. pͥmo cāu ſi cōmiſit in totum. vlterius recuſari vl̓ facta per eū commiſſio impugnari non poteſt. ſecuſ ſi aliquid iuriſdictōnis ſibi reẜuauit. tunc enī dicendū eſt. vt ī ſeq̄n ti membro. ¶ Si vero vult committere poſt recuſacōnem ꝓpoſitam. Aut fuit ſu ꝑ ea pronutiatū. ⁊ non pōt etiam de ꝑti um conſēſu. qꝛ ex tuc omnino deſinit eē iudex Aut ante ꝓnūciacōnem. ⁊ tūc p̄t de ꝑtium conſenſu. ⁊ nō aliter. ſiue recu ſatio ſit tantum ꝓpoſita. ſiue propoſita et probata. et hec omnia probantur in preallega. e. iudex In ordīario vero ma ius eſt dubium. vt patet ex p̄dictis. ⁊ ex noͣ. in preall̓. c. cum ſpēali. Ego vero ſic diſtīguo ꝙ aut propoſita recuſacōne or dīariꝰ tanquam lites execrās. non vult deuenire ad arbitrorum electionem. Et tūc poteſt cām indubie committere. etiā ꝑtibus inuitiſ dūmodo committat per ſone neutri parti ſuſpecte. conſultius tn̄ agit ſi partium conſenſum in cōmiſſiōe requirat. vt facultatem in infinitū recu ſandi excludat. ⁊ dico de hoc eſſe caſum ẜm vnum intellectuꝫ. qui bene congru it lr̄e in. c. ſi quis ꝯtra clericum de fo. cō pe. ⁊ in. c. ad hec infra de appella. nam ī prealleg. c. ſi quis contra primo dicitur ꝙ recuſatus debet dare oelegatum. ⁊ nulla fit mētio de partium cōſenſu. imo ſenſus illius littere eſt. ꝙ deputet ſine ꝑ tium conſenſu. vt patet ibi ex ſequētibꝰ ⁊ ſic ne iſte deputatus per recuſatuꝫ re cuſetur. ne in infinitum contingat recu facō prouidet ille tex. vt ordinarius re cuſatus compellat partes ad eligēduꝫ iudicem cui ipſe poſtmoduꝫ committat ſuas vices. aperte ergo in hoc apparet diuerſitas inter ordinarium. et delega tum. quoniam delegatus propoſita re cuſatione. non poteſt committere. niſi de partium conſenſu. vt in preallegato c. iudex ordinarius autem poteſt parti um conſenſu minime requiſito. Si eniꝫ ordinarius non poſſet committere ſine partium conſenſu. ſicut delegatus. non erat neceſſarium ſubijcere in iſto textu. quia ſi actor illum delegatum refugit. ꝙ tunc deputetur executor qui compel lat ⁊cͣ. etn̄ ſemel conſenſiſſēt. niſi ex ſuper uenienti cauſa. nequiuiſſent amplius reſilire. vt in. c. inter monaſterium de re iudi. ⁊ in. c. inſinuante. de offit. delegati ⁊. l. cum apertiſſimi. ⁊ l. cū ſpeciali. C. de iudicijs. ⁊. iij. q. iij. offeratur ¶ Item in p̄ allegato. c. Ii quis contra compellit ꝑ tes ad eligendum ſibi iudicem. ⁊ dat ec̄ iudicem ad compellendum quod face re non poſſet ſi exercitium committendi eſſet ſibi interdictum ſine partium con ſenſu. Et ideo ſolutio Domi. Vincen. ad capitulum ſi quis contra. dum dicit quod ibi partium conſenſuſ in commiſ ſione interuenit. aperte reprobatur per illum textum. ¶ Item ordinarius de

ture ciuili in totum recuſari nō poteſt. Licet poſſet peti vt detur ſibi adiun ctus. vt nota. gloſa in preallegata. l. a pertiſſimi. C. de iudicijs. ⁊ probat tex tus in autentica. ſi quando contigerit ibi poſita. multo ergo fortius de iure canonico debet poſſe committere ¶ Aut pronuntiatum fuit ſuper recuſatōne. ⁊ tunc dubium eſt arduum propter clau ſulam de recuſatoris aſſenſu. poſitam l preallegato. c. cum ſpeciali. Sed nihilo minus puto idem. videlicet quod poſſi committere etiam inuitis partibus. ⁊ de hoc eſt caſus in preallegato capitu ſi quis contra ẜm vnam lecturam que habet hunc textum procedere quando recuſationis cauſa erat notoria. ⁊ pro hac lectura facit. quia verba vēnt intel ligi cū effectu. vn̄ ex qͦ tex ibi dicit ꝙ ſi or dīarius fuerit recuſatꝰ deputet̉ ⁊cͣ impo nitur neceſſitas committendi. apparet quod ſuper recuſatōne fuit pronuncia tum vel cauſa recuſacion̄ erat notoria. alias non dixiſſet deputetur. ſed depu tari poterit. vel arbitri eligantur. vt di cit in. e. 2º requiris. in. c. ſuſpitōnis. ⁊. c. cum ſpēali. ⁊ intelligēdo ꝙ nō fuit ꝓnū ciatū. ſꝫ ꝙ erat notoria idē dicēdū noto rietas enī facti oꝑatur id qd̓ notorietaſ iur̄. q̄ ex ſnīa orit̉. Qd hͦ qd̓ noͣ. Inno. d̓ ꝟ. fig. ex ꝑte. i. ⁊ in. c. p̄terea. de dila. facit cle. paſtoral̓.§. piſana. ⁊ qd̓ ibi nōt. de re iudi. ad idē. c. cum olī. de. ꝟ. ſign. imo ali qn̄ plus oꝑat̉ notorietas facti qͣꝫ iur̄ vt ī cle i. de ſepul iuncta glo. q̄ eſt notabil̓ Item facit c. eū ſpeciali vbi clauſula de recuſatoriſ ꝯſēſu tm̄ annectit̉ ꝑſone ꝑti diſiūcte. ⁊ ſic optō ꝯmittēgi vl̓ remitten di cauſā ad ſuꝑiorē videt̉ dari iudici re cuſato ⁊ non recuſatori. ar. ī pͥalleg. c. ſi qͥs ꝯtra. hoc enī. c. interp̄tat̉. c. cum ſpēa li. ſi enī requireret inuitis ꝑtibus ꝯmit tere. optō indirecte daret̉ ipſi recuſatori ſeu ipſis ꝑtibus qd̓ eē nō dēt. ſatis enī eſt ꝙ in totum oeclinat eius adiutoriū ⁊ maxime qꝛ vt dixi de iure ciuili ordīa rius nō valet in totū recuſari. vn̄ inqͣn tum ius canonicum deuiat in hoc a iu re ciuili. debet multum reſtrīgi. argu. c. i de no. ope. nunci. ⁊ quod nota. in. c. rai nuntius de teſta. Et ad clauſulam de re cuſatoris aſſenſu poſitam in illo. c. cum ſpeciali. Dico ꝙ non fuit ibi poſita. vt g eam daretur optio recuſatori. vel vt neceſſario requiretur in commiſſione ꝑ cium ꝯſenſus. ſꝫ fuit poſita potiꝰ īſtructi ue vt euitaretur infinitas iudicem r̄cu ſandi. vt ſit ſenſꝰ ꝙ ſi iudex recuſatꝰ dēt committere cauſam ne contingat recu ſacōnem fieri. congruum eſt ꝙ requirat partium conſēſū. ad hoc allego optimū tex. in. c. ſuper queſtionum in. ꝟ. cum au tem vbi dicit tex. ne auditor datus ſuꝑ medijs cauſe valeat recuſari ſtatuimuſ vt de partium detur vel recipiatur aſſe ſu. Et fuit vſus verbo ſtatuimus. non tamen ſtatuendo. ſꝫ potius conſulendo vt ibi eciam nota. in glo. quia et ſine ꝑti um aſſenſu poteſt delegatus commiſſio nem facere. vt in p̄alleg. c. ſuper queſtio num in.§. quem vero. ſi enim illa verba de recuſatoris aſſenſu intelligerent̉ pro prie ſequeretur abſurditas pͥmo ꝙ ī op tione recuſatoris eſſet trahere reum ad remotum iudicem ſine illius culpa. Itē indirecte daretur optō recuſatori. quia ſi non poſſet delegare eo inuito īdirecte compelleretur iudex cauſam ad ſuperi orem remittere. Et ex iſtis aperitur in cellectus illius. c cum ſpeciali. vt potiuſ conſultiue quā neceſſitatiue fiat ibi mē tio de recuſatoris aſſenſu. licet ſecus ſit in oelegato. vt probatur in pͥallegato. capitulo. iudex. ibi eniꝫ exigitur neceſſa rio partium conſēſus. quod patet ex eo quia negatio preponitur verbo poteſt. quo caſu illud verbum importat neceſſi tatem. vt eſt glo. no. ⁊ ſingularis ī regu la. i. de regū. iur̄. li. vi. ⁊ poteſt eē diuerſi tatis ratio inter delegatum ⁊ ordinari um. Delegatus enim nihil habet iure ꝓprio. ſꝫ iure velegātis vt le. ⁊ no. ī. c. p. ⁊ g. ⁊. c. ſane. de offi. dele. delegas ꝟo non tendit cām ꝑſonis ſuſpectis ꝯmitte. vt dicit textus in capitulo cum inter de ex ceptioni. ⁊ in. l. apertiſſimi. ⁊. l. cum ſpeci ali. Z. de iudicijs. Ideo ſi iſte delegatuſ eſt ſuſpectus non poteſt committere ſin̄ partium conſenſu. quia non habet lur̄ dictionem efficaciter ⁊ pro hoc facit glo ſa quam ſupra allega. poſita in prealle gato capitulo. cum inter. Sed ordinari us habet iuriſdictionem generalem. et licet propter ſu pitioneꝫ non habeat ex ercitium in cauſa principali hēt tn̄ iur̄ dictionem ⁊ poterit cām delegar̄ reſpc̄u

ordinarie ⁊ gn̓al̓ iur̄dictōnis. qꝛ ī ꝯmit tendo neutri ꝑti ſuſpecto. maxīe de ꝑtiū conſēſu. nulla pōt ſaltem legitimā oriri ſuſpicō. ergo potēit ꝯmitte̓. exquo ceſſat cōmiſſionis cauſa ī articulo ꝯmiſſioniſ vt ī ſil̓i noͣ. Inno. de. ꝟ. ſigni. ex ꝑte.i. vbi dicit p̄latum poſſe iniuriā ꝓpriam noto rie illatam vlciſci. qꝛ ibi ceſſat ſuſpicōis cauſa. ⁊ ſic etiam īꝓprio facto pōt vti iu riſdictōne. exquo ceſſat ſuſpicio. ad hoc qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. ī. c. ꝓpoſuit. de app. ⁊. iij. q. v. qꝛ ſuſpecti. et per hoc tollitur alia ob iectō qͣꝫ faciebat do. Uī. videlicet. ꝙ nō poterat ꝯmittere. qꝛ committere ē iuriſ dictōe vti. quia licet vtatur iuriſdictōe. nō tamē vtitur in cā pn̄cipali. ſꝫ in arti culo ī quo ceſſat ſuſpicio. ſimile ī. c. cū te neamur. de app. Item ceſſat alia obiectō quā faciebat. de c. iudex. quia illud ꝓce dit ī delegato racōne p̄dicta. Et ꝓ dr̄a ī ter delegatū ⁊ ordinariū vltra p̄dictas facit quod de iur̄ ciuili delegatꝰ recuſa tur ex ſola voluntate ſine cāe ꝓbatione vt ī. l. apertiſſimi. ⁊. l. cū ſpeciali. C. d̓ iu oi. ſꝫ ordīariuſ nō recuſat̉. vt ī aucͣ. ſi qn̄ contigerit. C. de iud. Ad. c. licet. de foro cōpe. alſe. ī ꝯtrarium multipl̓r reſpōdet ⁊ pͥmo ꝙ illud ꝓcedit de conſuetudine vt colligitur ibi ex tex. ⁊ tenet ibi glo. ⁊ no. ſpe. ī. ti. de recuſa.§. fi. ꝟ. ordinarius vel illud. c. dēt ītelligi ẜm. c. cuꝫ ſpāli. vt recurrat̉ ad ſupeiorē niſi ꝯmittat̉. vl̓ dꝫ adiri ſuꝑior quādo contīgit receſſuſ in iudice appellacōis vtputa quia illi ꝯſu les recuſati nihilominꝰ ꝓcedūt. ⁊ hoc ꝓ bat lr̄a illa cum dicit ſicut ſuꝑius ⁊cͣ. qͣſi loquat̉ quando appellacōis viā ꝓcedit̉ ꝓpter recuſacōnem iā factam. ⁊ non ad miſſā. nā ſupra locutus fuerat. qn̄ ſupe̓i or fuerat aditꝰ appellacōiſ via ẜꝫ Gof. ī p̄all̓. c. licet ad. l. vnicā. C. ſi quacūqꝫ p̄ di. po. reſpōdet̉ vt. sͣ. ī p̄cedēti argumen to. ꝙ ponit caſū ſpecialē. quod pꝫ ex eo qꝛ ordīarius ibi ꝓpter recuſacōneꝫ deſi nit habere iuriſdictōnē. regularit̓ cōtra vt ī aucͣ. qn̄ ꝯtigerit. C. de iud̓. ad id qd̓ vltīo opponitur. qꝛ poſſet ꝯmittē̓ ꝑſone ſuſpecte. ⁊ ſuſpitionem forte non poſſet recuſator probare. Reſpondetur ꝙ ius hoc non cōſiderat. nec p̄ſumit naꝫ eadē ratō eſt ī ordinario. nā poſſibile eſt ordi narium eſſe ſuſpectū ⁊ ſuſpitōnis ſeu re cuſacōnis cauſam nō poſſe ꝓbari. ⁊ tū iura canonica non ſtant ſimplici allega cōni. ſꝫ oportet recuſacōnis cauſam pro bari. ⁊ ꝙ hec conſideratō nō habet ob ſtare aperte ꝓbatur per p̄alle. c. ſi quis contra. vbi cōmittit recuſatus ſine ꝑti um conſēſu. ⁊ de app. ad hec et. jͣ. dicam ī incidēti dubio ſic deciſo. Enio ad deciſionem dubij prīcipalis. videlicꝫ ad quē debeat appellari a delega to recuſati ordinarij. ⁊ vt vixi procedam deciſiue qꝛ ꝑ predicta ſatis fieri pn̄t argumēta ad vtranqꝫ partem. glo. hoc primo tetigit ī c. ſi quis contra. ⁊ ponit duaſ opinioēs prima opinio ꝙ appellandū eſt ad papā quia ad ordinarium recuſatuꝫ. non eſt appellandum. neqꝫ ad metropolitanum obmiſſo medio. de app. dilecti. 2ª opīo que videt̉ ibi placere glo. eſt. vt appella ret̉ ad ipſum ordīarium recuſatum nō vt ipſe ꝑ ſe de cauſa ꝯgnoſcat ſed vt alij ꝑſone non ſuſpecte cōmittat. 3º opponit de. c. placuit. ij. q. vi. vbi nō appellat̉ de iudicibus datis ī locū epiſcopi ad epiſ copum. ſꝫ ad conſilium. ⁊ hoc contrariū glo. nō ſoluit. ⁊ ſic videtur reſidere cuꝫ p̄cedēti opi. vin. hoſt. ⁊ ſpe. de app.§. nūc tractemus in fine pͥme colūne. dicunt ꝙ ad archiep̄um appellandum eſt. qꝛ eum epiſcopus ſit recuſatus. remotum eſt medium. ⁊ ſic non obſtat capitulum di lecti. ad hoc allegant. c. ſi is cui. de offi. deleg. libro. vi. ⁊. c. ſi a ſb̓delegato. eodeꝫ ti. libro. vi. ⁊ idem tan. ⁊ phi. qui dicunt ad ſuperiorem appellandum. nō ad epiſ copum. qui eum d̓legauit. et idem vide tur hic ſentire Iohannes andree. qui redarguit glo. dicens. ad epiſcopum ap pellari nō poſſe. vt committat. quia poſ ſet committere magis ſuſpecto. quam primo. Et tamen licet appellare ¶ Ter cio vult dicere in hoc vltimo. Quod ſi contingeret quod ſuper ſecunda appel latione committeret. non poſſet ab hac commiſſione appellare. quia non licet tercio appellare. vt in capitulo ſuam. de appellatio. ⁊. G. ne lice. in vna. ⁊ ead̓ cauſa. ter appella. in ru. ⁊ nig. vel forte intendit ꝙ nō poſſet appellari. Tercio a

in ru. ⁊ ni. vel forte intendit ꝙ non poſſꝫ appellari 2º a ſnīa diffinitīa. neqꝫ poſſet illum recuſare ante ſententiam. qꝛ forte nō hēt ꝓbatōnes ꝓnas. ⁊ ſic immineret maiꝰ ꝑiculum in cā appellatioſi. qͣꝫ in cā pnͥcipali. Ite ſi ꝯmitteret duobꝰ qui fer rent ſnīas contrarian. in epiſcopi opto ne eſſet alteram approbare. de re iudi. c fi. quod redundat ī graue p̄iuditiuꝫ re cuſantis. poſſet etiā induci aliud argu mentum. pone enī ꝙ recuſator appellet ſi enī tenetur appellare ad iudicem recū ſatum eēt ꝯtrariꝰ ſibi ip̄i. qꝛ per recuſati onem dicit illum nō habere exercitium iuriſdictionis. ⁊ ꝑ appellatōnem tacite l nueret ꝯtrarium ⁊ ſic eēt repellēdꝰ vbi cunqꝫ enim appellās negat iudicē imme oīatū habere iuriſdictōnem nō tenetur ad illu appellare. imo ad ſuꝑiorem ꝓu̓o cat vt ē tex. in. c. ſi a ſb̓delegato de offic. vele. li. vi. Alij ⁊ vltra montani ẜm Io de ligna. diſtinguunt ꝙ aut recuſato ordinario ꝓnutiatur ſuper recuſatione ⁊ quia ex hac finita ē iuriſdictō non po tuit āplius ad eum appellari. ſꝫ ad ſupe riorē. qꝛ non facit graduꝫ. ar. de offi. de le. iudex. li. vi. Si non ē ꝓnūtiatum ſꝫ ꝓ poſita recuſatōe ſtatī delegauit. qͥa ad huc remanet iudex ſaltē vt delegꝫ pote rit appellari. hec opi. nō placet Io. de lig na. qꝛ licet ꝓnūtiatō ſuꝑ recuſatōe extī guat in velegato iuriſdictōnem ip̄s iur̄ nō tamē in ordīario. imo ipſa vt firma remanet poſt ꝓnūtiatōnem. Itē ſatis ꝓ nūtiare vr̄ eo ꝙ delegat propter recuſa tōnem quia tacite vr̄ ſe dicere ſuſpectuꝫ remanet ergo Io. de ligna. cū glo. quia qͣꝫuis ordinariꝰ recuſetur. non deſinit eē iudex. Opi. vltra montanorū placet do an. in. c. fi qͥs ꝯtra clericum ⁊ dicit eā qn̄ qꝫ ſibi placuiſſe. licet vltramōtanos nō vidiſſet. ⁊ ad motiua Io. de lig. rn̄det̉. ꝙ licet ꝓnūtiatō iuriſdictōnem ordinarij non extīguat illam tamē inutilē reddit quo ad illū articulum vnde fit inutilis quo ad ꝯgnitōnem. ⁊ quo ad factuꝫ de legādi. ⁊ illa inutil̓ non facit graduꝫ. ſꝫ qn̄ nondū ꝓnunciauit ſꝫ tantum ꝓpoſi ta recuſatione delegauit. nō detecta eſt īutilitas iuriſdictōnis ⁊ conſequent̓ ad huc remanet iudex. appellari ergo dꝫ ad eū. forte enī nūc vellet diſcute hoc. An ſit ſuſpectꝰ qd̓ an̄ nō voluit diſcute̓. ſꝫ in ꝯtinenti delegatōnis actum eligit. ideo propter hoc quia dubium ſaltem eſt an ſit competens iudex oēbet adiri nec ob ſtat ẜm eum ꝙ oelegando tucite videa tur pronunciare ſe fore ſuſpectum. qꝛ hͦ eſt falſum. poteſt enim hoc velle cōmit tere execrans litem ſuper hoc. an ſit ſuſ pectus do. cardi. ſequitur glo. ⁊ Iohā de ligna. ꝙ poſt pronunciatam recuſati onem poteſt committere vt ſupra eſt di ctum ⁊ diſputatum eſt. Ego puto īdiſtī cte ad ep̄um delegantem appellandum ꝑ ea que in preceden queſtione pleniſſiē dixi. nam ſicut in cauſa principali non poſſunt adire ſuperiorē pretermiſſo ep̄o ⁊ ſuſpecto. vt aꝑte probat̉ in. c. fi qͥs con tra. Eodem modo non debet poſſe ip̄m obmittere in ca̓ appellation̄. nam ſicut a ctor habens ordinarium legitime ſuſpe ctum ipſum adit nō vt per ſe cognoſcat ſꝫ vt alteri cauſa deleget ita ⁊ appellās debꝫ ad eū appellare nō vt cognoſcat. ſꝫ vt appellacion̄ cauſam alteri delegꝫ. Si cut enim non iudicatur ſuſpectus ī cō mittendo in negotio principali ita non oē̓t iudicari ſuſpectus in commiſſione cauſe pnͥcipalis Et hanc opinioneꝫ te nendo leditur regula que habet a dele gato appellandum ad delegantem. que aperte lederetur fouēdo contrariam ſē tentiā. ⁊ pro hac opi. optime facit tex in p̄alle. c. ſi qͥs contra in eo ꝙ ſi recuſat̉ de legatꝰ ſb̓rogatꝰ ī locū ep̄i ſuſpecti. aditur ipſe epiſcopus qui ipſum deputauit. vt alium ſurroget. multo ergo fortius ſi appellatur a tali delegato debet appella ri ad epiſcopum delegantem. cum hoc caſu agatur de iniquitate iudicis dele gati. vel quia forte pars appelians de ducere intendit quod in principali cau ſa obmiſit iuxta. c. cum Iohannes. de fi. inſtrumen. ⁊ primo cum forte malicō ſe epiſcopum deputauit. ⁊ nihilominuſ aditur vt alium oeputet. et recuſatio et appellacio in non nullis equiparantur caſibus de appellatio. ſuper eo ſecun do. ¶ Item facit tertus in preallegato capitulo. ſi quis contra. etiam in alio. videlicet in eo. quia deputauit delega tum ad compellendum partes. vt in ali quem conſenciant. Mandat inſuper ex ecutioni ſui delegati ſentenciam. et ſic vbicumque ceſſat ſuſpitio iuriſdictio

ne vtitur. cum ergo in committendo ceſ ſet ſuſpicio. vt ſupra dictum eſt ad eū ap pellari debet. vt cauſam alteri mandet. ¶ Hunc reſtat reſpondere ad allegata in partem contrariam. Et primo ad ra tionem Hoſti. ⁊ ſequatium. ⁊ ꝙ cum ſit ſublatum medium per recuſationeꝫ de bet appellari ad ſuperiorem. Dico enim non eſſe ſublatum quantuꝫ ad commiſ ſionem. etſi ſublatum ſit quantū ad cog nitōnem. ſic non cenſetur ſublatuꝫ quā tum ad cauſam principalem. vt ſupra. Item quia non deſinit eſſe iudex cuꝫ er go remanet iudex ſaltem reſpectu ꝯmiſ ſionis ad eum eſt appellandum. ⁊ iura allegata per hoſtiē. procedunt quando medium eſt penitus ſublatum etiam re ſpectu commiſſionis fiende vt in eis pꝫ ¶ Rationes Io. an̄. non obſtāt. ⁊ pͥmo dum dicit. ꝙ poſſit recuſatori imminere periculum ſiue preiudicium ſalteꝫ reſpe ctu appellationis. qͥa non licebit tertio appellari a tali commiſſione. eius dictū eſt falſum. quia etiam a tali grauamīe poteſt appellari. vt in. c. ſuper queſtionū .§. fi. de officō deleg. nec obſtat illud qd̓ non licet tertio appellare. illud enim vē dicat ſibi locum reſpectu eiuſdeꝫ articu li. non autem reſpectu diuerſorū. vt no. de appella. directe. ⁊. c. ex parte ⁊ ī clem̄. i dē re iudi. eſt auteꝫ hic articulus diuer ſus a precedētibus. ¶ Item hec ratio Io. an. militat etiam ī commiſſione cau ſe principalis. ⁊ tamen ea non obſtante committit. etſi commiſſarius recuſatur aditur ipſe epiſcopus. recuſatus vt al teri committat. ¶ Si vero intelligit Iohā. and̓. ꝙ non licebit appellare tertō a diffinitiua. vt qꝛ primo non valuit ꝓ bare recuſacionem. hec conſideratio vi detur aliquātulū vrgere. ſꝫ reſpōdeo ꝙ ius hoc n̄ ꝓfuit. alias enī nō daret ſibi facultatem delegandi. ſicut faciūt in iu ribus preallega. ¶ Item vt dixi nō cre ditur parti ſuper recuſacione. niſi ꝓbet vnde deficit probaº ſibi ⁊ non ius Iteꝫ forte dabit delegatum de ꝯſēſu vtriuſqꝫ partis. ⁊ ſic funditꝰ ceſſabit hec racō Io an. ¶ Ad ſcd̓am eius rōnē dicendū. Ꝙ nō erit ī eiuſ poteſtate. recuſati reproba ti approbare ſnīam. cū nō habeat circa pn̄cipale iur̄dictōis exercitiuꝫ. ſꝫ hāc ap pellacōnē alteri ꝯmittet. ¶ Ad aliaꝫ ra cōnē quā īduxi poſt Io. an. de ꝯtrarieta te appellacōnis. qꝛ pͥmo negaui illū hr̄e iuriſdictōnē quā nūc fateor appellando ad eūdē. Rn̄deo ꝙ nō appellabit ſimpl̓r ad eūdē. ſꝫ appellabit ad eū. vt cām alte ri audiēdā ꝯmittat. ⁊ ſic nō erit ſibi con trariꝰ qͣꝫadmodū fit ī cā pn̄cipali. naꝫ et actor pōt iudicē recuſare ⁊ petē. vt cām alte̓i ꝯmitte̓t. ⁊ ſic r̄cuſat iudicē adeūd̓ nō aditu vt ꝓbat̉ in p̄alle. c. Si qͥs ꝯtra ad. c. placuit etiā all̓. ī ꝯtrariū pōt rn̄dēi dupl̓r ⁊ pͥmo ꝙ illi nō erāt delegati ep̄i. ſꝫ a iue̓ dant̉ in locū ep̄i. vel alit̓ ⁊ meliꝰ. ibi adeunt̓ vicini ep̄i ꝑ viā appellacōis. qꝛ forte nō erat ibi metropolitanꝰ. vt di cit ibi gl. vn̄ ad ip̄os nō appellat̉ ab ep̄o qꝛ ipſiꝰ ſuperiores ſūt quo ad articulū appellacōis ⁊ ꝓ hoc facit pnͥcipiū illiꝰ ca pl̓. in eo ꝙ dic̄ ſi de iudicijs ſuoꝝ ep̄oꝝ queſti ſunt. ⁊ ſic nō loqͥtur ī cā recuſacō nis. nō obſtat ibi text. in eo qd̓ requirit ꝯſēſum ep̄i in electiōe illoꝝ ep̄oꝝ. qꝛ ſup plēdū ē. maxime. vt ſupplꝫ ibi glo. vl̓ for te requirit̉ cōſenſꝰ. ꝙ illi ꝓprie nō ſūt iu dices appellacōnis. vn̄ voluit ꝙͣp ꝙ ī de fectu metropolitani aſſumerent̉ vicini de ꝯſēſu ꝑtiū. Reſtat reſponde̓ ad vnā rationē do. ant. duꝫ dicit ꝙ delegādo re cuſacōne ꝓpoſita. nō videt̉ tacite confi teri. qꝛ potuit delegar̄ execrās lites hoc dictū ꝓcede̓t qn̄ delegaſſꝫ ꝓteſtacōe pre miſſa. tūc enī exqͦ factū eſt multiplicit̓ in telligibile ꝓdeſt proteſtacō ad declara cōnē animi. vt no. ī. c. cum.. de conſtit ſꝫ vbi nō p̄cedit ꝓteſtacō. tūc videt̉ fc̄m correſponde̓ ꝟbis p̄cedētibꝰ. ar. c. ī ex ꝑ te. iij. de app. naꝫ ſicut reſponſio coadap tat̉ ad īterrogacōꝫ vt īſti. de īuti ſtipu. .§. prete̓a. de ſpō. c. de muliere ita ⁊ factū ſubſequēs adaptatur verbiſ precedēti bus. ar. in. c. īter dilectos.§. ceterū de fi. inſtru. nā ⁊ facto appellatur ⁊ ipſo facto mentimur. ⁊ deum negamus de appe. ad audientiam. ⁊. c. dilecti.xxij. q. vi. ca uere. xi. q. iij. extimant. ⁊ optime ad pre dicta facit. c. ex ore. de his que fi. a mai. par. ca. ⁊ cle. i. de ꝓcu. ¶ Itē etſi ꝓnūcia ret expreſſe non per hoc deſinit eē iudex reſpectu cōmiſſionis vt ī precedēti que ſtōe pleniꝰ dixi. ¶ Et hec ſufficiant quā tum ad tercium dubium.

D quartum dubiū accedēs arguit̓ pͥmo ad ꝑteꝫ affirma tiuā videlicet ꝙ hn̄s collatō nē de iure cōi vl̓ ſpeciali he̓at ⁊ius deſticuēdi ꝓpter nō reſidētiā Aut enī ſpectat ad aliquē īſtitutō de iur̄ cōi vt ẜm illā opinionem ꝙ collatō bn̄fitio rum fūdatorū in eccleſia collegiata ſpe ctat ad prelatū ⁊ capl̓um illiꝰ collegij. et tūc habeo ꝓpoſitū ꝙ etiā deſtitutō ꝓpter nō reſidentiā ſpectat ad eundē. iſta eniꝫ ꝯnexa ſunt vnde ad quē ſpectat inſtitu tio ſpectat ⁊ deſtitutio. vt legit̉ ⁊ noͣ. in e. cum ex iniūcto de here. ad hoc de pͥui cum ⁊ plantar̄.§. in eccleſijs. ⁊ de p̄be̓. in lateranen̄. facit d̓ capl̓. mona. c. i. Si examīatio ad eū ꝑcinet ad quem manꝰ īpoſitio ſpectat de elect. venerabilē. ⁊. c. nihil. ⁊. c. cū nob̓. Aut de iure ſpeciali ⁊ tūc aut ex pͥuilegio pape vel ep̄i ⁊ idem videt̉ dicendū ꝑ. c. viſis. xvi. q. ij. cum eī iſta videantur connexa. ar. p̄allega. c. ex īlucto in fine. concedēdo id quod maiꝰ eſt. videtur conceſſum qd̓ minus ē. max ime cū per minus ꝑueniatur ad maiꝰ quia ꝑ deſtitutōnem ꝑuenit̉ ad īſtitutō nem. ꝓ p̄dictis optīe faciūt. c. ex ꝑte. de deci. ⁊ p̄alle. c. viſis. ⁊. xij. q. i. p̄cipimus ⁊ de do. poſt diuor. reſti. ꝑ veſtras. Item cui concedit̓ finis ꝯceſſa vident̉ ea ꝑ q̄ ꝑuenitur ad finem. ff. de ꝓtura. ad rem ⁊. l. ad legatū. ⁊. c. p̄terea. ⁊. c. prudētiam de offi. dele. ⁊ cui ꝯcedit̓ hauſtus ad fō tem ſimilit̓ conceſſū videt̉ iter ad fonteꝫ ff. de ẜui. ruſti. p̄. l. iij.§. fi. Et cui relictuꝫ eſt iter ad quod ꝑ domum tranſitus ea̓t relictus vr̄ ⁊ traſitus ꝑ domum. ff. de ẜ ui. ruſti. pre. olimpo. facit regula cui licꝫ de re. iur̄. li. vi. Aut ex p̄ſcriptōne ſeu cō ſuetudine. ⁊ videt̉ idem ratione ānexio nis facit. c. cū in tua diocefi. de deci. faē̓ l. qui ſaccū canonizata. l. diſ. vbi dicitur ꝙ ſurripiēs ſaccū hn̄tem pecuniā. etiaꝫ tenetur furti ratione ſacci. licet non ha buerit aīm ſurripiēdi ſaccum. ⁊ hoc rōe acceſſion̄. ad idē. c fi. de offi. archidi. vbi exerce̓s aliqua iura ī aliquibꝰ monaſte rijs adqͥrit eadem iura ī alijs monaſte rijs. Item exercens vnuꝫ ius in vno lo co videtur adqͥſiuiſſe omnia iua̓ epiſco palia. vt in. c. i. de religi. domi. Ad predi cta facit. l. vulgari. canonizata de. peni. diſt. i. ⁊ noͣ. ꝑ Inno. in. c. dilectꝰ. de capel. mona. de ꝯſti. tranſlato. ⁊. l. vt pomū. ff. de ẜui. vtens eī vno articulo aīo ⁊ intē tione querendi totum. querit et retinet totum. vt in p̄alle. l. vt pomum. Item in pͥuatione ꝓpter nō reſidentiā non reqͥri tur ſolennitas iudicialis nec eſt neceſſe ꝙ feratur aliqua ſententia ſuper priua tione ſi enim requireretur ſolēnitas iu dicij exigeretur citatio que eſt fundam̄ tum iudicij inſti. de pe. te. liti.§. vlti. vnd̓ iura non reqͥrunt hoc ca̓u citationē. ſed monitionem. vt in. c. ex parte de cle. non refiden. ⁊ qd̓ ibi noͣ. hoſti. nec requiritur ꝙ ſnīa pͥuatōnis ferat̉ ꝓpter nō reſidēti am ſed ꝙ ſpoliatur ad hoc. c. ex tue. ⁊. c. fi. de cle. nō reſiden. ⁊ ꝑ hoſti. in p̓alle. c. ex tue vnde hec ſpoliatio eſt q̄dam iur̄ executio. hinc dicit oldra. ꝯcilio ccxxx. ꝙ ep̄um in hac admonitōne ⁊ ſpoliatione non tenetur requirere conſiliū capl̓i cu tm̄ exeqͣtur iuris diſpoſitōneꝫ. cū gͦ iſte adquiſiuit ius īſtituēdi. ⁊ ꝓpter hāc ſpō liatōnem. ſeu iur̄ executōnem ꝑueniat̉ ad ius inſtituēdi. vr̄ ꝙ poſſit hāc ſpolia cōnem facere. ⁊ bn̄ fac̄ palle. c. ex ꝑte de cle. non reſidē. vbi nulla ſentētia fert̉. ſꝫ tantū dat̓ poſt lapſū t̓mini ptās eligen di. fac̓. c. prudētiā. de offic. dele. ⁊ alia iu ra ſuꝑius alleg. Iteꝫ intereſt collatorꝭ. ne bona ⁊ redditꝰ eccleſie īdebite occupē tur. ar. c. de multa. de p̄ben. cū indēnita ti eccleſie nō poſſit ſb̓uenire niſi pͥmo ſpo liet abſētem. ⁊ poſtea eidē eccl̓e ꝓuideat videt̉ tal̓ ſpoliatō ꝑmiſſa. fat̓ qd̓ noͣ. ol ora. conci. ij. v. ix. vbi refert ſe cōſuluiſſe fr̄es p̄dicatores poſſe ire ꝓceſſionalit̓ ꝑ ꝑrochiā alicꝰ plebani eo inuito ꝓ funē prochiani eligētis ſepulturā apud eos quia ex qͦ eis cōceditur ſepultura videt̉ ꝯceſſum ꝙ poſſint exereere ea que in fu nere exerceri ꝯſueuerūt. conceſſo eī fine videntur omnia conceſſa ſine quibus aperte ad finem non peruenitur vt in iuribus ſupra allegatis. Ad idem facit quod notat do. antho. in. c. in litteriſ de reſtituti. ſpolia. vbi dicit ꝙ habens col lationem poteſt titulum exigere a poſſi dente benefitium quia ſua intereſt pro pter collaciom̄ ne indebite et illegitime benefitium poſſideatur. argu. c. de mul ta palleg. ⁊ de inſtituti. c. iij. facit etiam quod nota. doct. in. c. ij. ⁊. iij. de reſtituti. ſpoliato. vbi dicit ꝙ is ad quem ſpectat

collatio poteſt poſt renūtiationeꝫ factā per beneficiatū illum priuare poſſeſſiōe niſi de facto ei incūbat cum exequatur officium ſuum. H contrariuꝫ poſſūt adduci multa pͥmo. quia ad ep̄i offi I ciuꝫ ſpectat abſenteꝫ ad reſi dentiā reuocare et ꝯtumaceſ pͥuare rei. di. c. fi. l. di. cōtumaces vij. q. i. Si quis preſbiter noͣ. compoſ. de conſti cum omnes Ad idem de cle. non refidē̓ c. fi. licet ergo inferior habeat ius inſti tuendi nō tamē ꝑ hoc videtur habere ius priuandi et a beneficijs amouendi Ad hoc. c. vnicum de capel. mo. li. vi. et c. cū ⁊ plantare de priuile. et. c. cum ex ī iuncto de here. in fi. vbi tantum fit men tio de ep̄o xi. q. i. per totum Item niſi eē concedatur inferiori pleno iure non vi oetur habere poteſtateꝫ deſtituendi vt in. c. in lateran̄ de p̄ben. ⁊ in p̓alle. c. cuꝫ et plantare.§. in eccleſijs de priuile. Hec dicit̉ pleno iure competere eo qd̓ habet ius inſtituendi ſed requiritur ꝙ ep̄us nulluꝫ ius ꝑcipiat in illa eccleſia vt no. glo. in p̄alle. c. cum et plantare et ꝓbatur per tex. notabilem in. c. quoniā per confeſſionem de pͥuile. vbi etiam ꝑ hoſti. Item p̄ſcriptio non extenditur de caſu ad caſum. ſed tantū eſt p̄ſcriptum quantum poſſeſſum. maxime quādo pͥ ſcriptio ē ꝯtra iuſ vt in. c. cū ꝯtingat de deci. ⁊ in. c. auditis d̓ p̄ſcrip. et quod ibi nota. per gl. ⁊ in regula ſine poſſeſſione de re. iurꝭ. li. vi. facit regula odia de reg. iurꝭ. li. vi. et notatur per doc. in p̄allega. c. cum ex iniuncto faciunt etiam no. per poc. in. c. qualiter de cle. non reſiden. Is relictis pro ⁊ contra ve nio breuiter ad ſolutionem dei ⁊ eius matris nominibꝰ inuocatis Et primo ſciendū ꝙ do. An in. c. rum contingat de fo. ꝯpe intricate ⁊ incidenter tetigit hunc arti culum dicens inferiores p̄latos nō ha bere poteſtateꝫ deſtituendi ſuos ſubdi tos ab eoruꝫ beneficijs. niſi forte habe ant poteſtatem inſtituendi de conſuetu dine. quia et conſequenter habēt pote ſtateꝫ deſtituendi pro culpis ⁊ negligē cijs. ſi tamen non ſūt ſupra curam inſti tuti de capel. mo. c. i. li. vi. qͥnimo ẜm euꝫ etiamſi ſint ſupra curā inſtituti. facit gl in pͥallega. e. vno ꝟ. ip̄is a contrario ſē ſu. ꝙ ſi iſti ſuperiores habent eccleſias pleno iure ⁊ ſic habeant ptātem inſtitu endi. etiaꝫ de conſuetudine poſſent ⁊ ta les deſtituere. nec ob. tex. ibi in eo qd̓ di cit conſuetudine vl̓ ſtatuto ⁊cͣ. quia poſ ſet intelligi ẜm eum. qn̄ ꝯſuetudo vl̓ ſta tutū diſpoīt vt tales ſuperioreſ poſſint deſtituere hos p̄ſbiteros inſtitutos ad curā. cū tn̄ illi ſcꝫ ſuperiores nec de cō ſuetudine nec aliter habent ptātem in ſtituendi ⁊ hoc ẜm euꝫ videt̉ ſonare ibi glo. in ꝟ. ꝯſuetudine. tn̄ relinquit hoc ſb̓ dubio dicendo Cogita. videt̉ ꝑ p̄dicta ſentire do. an. ꝙ aut iſti inferiores hn̄t ptātem inſtituendi et per ꝯſequens ha bēt ptātē deſtituēdi. ſi tl̓es clerici n̄ ſūt ſupͣ curaꝫ. Si vero ſūt ſupͣ curā. nō pn̄t niſi habeant ſub ſe illos pleno iure vl tra ius inſtituendi. et ſic intelligendo. hͦ vltimū. puto verum. et ꝓbatur in. c. cuꝫ et plantare.§. in eccleſijs de p̓uile. ſꝫ pͥᵐ dictū nō ꝓcedit indiſtincte. vn̄ in hoc ar ticulo vltra doctores laciꝰ diſtinguo ꝙ aut ad iſtos īferiores p̄latos hn̄tes iu riſdictionem in ꝑſonas illorum de colle gio non ꝑtinet inſtitutio ⁊ ratiōe illiuſ iuriſdiction̄ minime hn̄t inſtitutiōeꝫ. ad hͦ qd̓ noͣ. Io. an in. c. fi. de offi. archi. vbi poſt Ia. dic̄ nullū citra ep̄ꝫ poſſe pͥuare quem ſuo beneficio. etiā ꝓpter nō reſidē tiā. qd̓ dictū ſic ītelligo qn̄ vult ſeruare ratione iuriſdictionis tantū quā obti net de iure cōi in ꝑſonas illoꝝ de colle gio ⁊ facit p̄allega. c. cum ex iniuncto a ad eoſdē ſeu ad alios ꝑtinet inſtitutio ⁊ tūc aduertendū qͦ iure ⁊ quali modo eis cōpetat Aut eī ꝯpetit de iure cōi pᵐ illā opi. q̄ hꝫ collatiōeꝫ bn̄ficioꝝ ſuorū ī eccleſijs collegiatis ſpectare ad p̄latū ⁊ ſuū collegiū de qͦ noͣ. de elec. cū eccl̓ia vulterana ⁊ in. c. poſtulaſti de conceſſ. p̄ben. ⁊ tūc puto qd̓ etiā deſtitutio ꝑti nebit ad eoſdē qꝛ cui ꝯpetit īſtitutio de iure cōi. ꝯpetit ⁊ deſtitutio vt in p̄alle. c cū ex īiuncto. qd̓ puto veꝝ qn̄ īminet de ſtitutio fiēda ꝓpter nō reſidenciā vel ꝓ pter malā admīſtrationē. ſecꝰ ſi ꝓpter a liud crimen qꝛ de crimine clerici nō co gnoſcit aliqͥs citra ep̄ꝫ ad hͦ xi. q. i. de ꝑ ſona de offi. or. c. i. xvi. q. ij. viẜ in fine et qd̓ no. Inno. in. c. in lateranen̄ de p̄ben. Aut ꝯpetit de iure ſpeciali ⁊ tūc aduen

tenduꝫ quale ſit iſtud ius ſpeciale. Aar enim competit. qꝛ eccl̓ia vel bn̄ficiū ple no iure ſpectat ad eos. ⁊ poterūt etiam deſtituere. et ſic intelligo ar. a contrario ſēſu ī pͦall̓. c. vno. de capell. mj. li. vi. No hoc. c. ī latranen̄ de p̄be̓. 7. c. cum ⁊ plan tare de p̓uile. ⁊ ītelligo ꝙ poterūt remo uere ex cā ⁊ cū cauſe ꝯgnicion ẜm In no in p̄alle. c. in latraneū. vbi dicit cauſam vel accuſacōneꝫ criminalē huius ſacer dotis nō audiēt iſti inferiores. licet for te ꝓpter malam ad niniſtratōnem liceat remuere allegat in argumētum. xvi. q ij. viſis. nam vt ibi dicit̉ pce̓a ſacerdotū ꝑ ep̄m puniunt̉ qd̓ dico notanduꝫ Aut eccleſia ſpectat ad eos quia conceſſa eſt eis īpprios vſus. vt ſolet ꝯcedi religio ſis poter ipſorū paupertatem. vt ī. c. con ſultacōnibꝰ. de dona. ⁊ in. c. paſtoralis. de p̓uile. cum fi. ⁊ tunc plene diſtīguē̓dū eſt. vt noͣ. Inno. ī p̄al. eg. c. in latranen̄ ⁊ plenius ꝑ Io. an. ⁊ alios ſcribētes in. c oe monachis. de p̄ben. Aut īſtitutō ſpe ctat alio iure. vt ex ꝯſuetudine vel p̄ſcri ptione. ⁊ non ꝯpetit deſtitutō. qꝛ nō pn̄t ꝯſentire ceſſioni ⁊ hoc qꝛ p̄ſcriptō ē odi oſa de p̄ſcrip. vigilanti. vn̄ preſcriptō in vno non extendit̉ ad aliud vt ſupͣ plene allegaui. ⁊ hoc dictuꝫ ponit pau. in pre alle. cle. vna de renū. ⁊ ſentiūt conmun ter doct. in p̄alle. c. cum ex iniūcto. ⁊ alle go tex. optimū in. c. cum olim. de p̄ſcrip. vbi ius īſtituendi ⁊ deſtituēdi reſpect iuris p̄ſcribendi ponuntur vt diu̓ſa vn̄ de oportet ꝓbare p̄ſcriptū in vtroqꝫ iur̄ ⁊ ſic hoc caſu quādo īſtitutō cōpetit ex p̄ſcriptōne nō poteſt eolligi. ar. a contra rio ſēſu ī p̄alle. c. vno. de capel. mo. quia ſequeretur abſurdū ꝙ quis p̄ſcribe et non poſſeſſū. Itē ꝓpriū ar. a ꝯtrario ſen ſu illius lr̄e eſt quādo eccleſie ſpectarēt ad religioſos pleno iur̄ vt qꝛ etiā quo ad curā populi ad eos ſpectaret inſtitu tō. ⁊ ſic hoc caſu non pōt verificari dem do. an. de quo ſupͣ. Aut ſpectat ad eos ex pͥuilegio. ⁊ ſic fuit ꝯceſſa īſtitutō cum dictōe taxatīa ſeu reſtrictīa vt cū dictōe tm̄ ⁊ nō puto ꝙ trāſeat deſtitutō. quia ꝯſtat de mēte ꝯcedentis. de cā poſ. ⁊ ꝓpri cū eccl̓ia. fac̓ quod noͣ. xvi. q. ij. in ſūma ⁊. c. paſtoralis. de dona. ⁊ quia inuitus vel ignorās non donauit. x. q. ij. p̄carie. ⁊. l. nec ignorans. E. de dona. Aut fuit ꝯceſſa ſimpliciter. ⁊ tūc intelligitur etiā ꝯceſſa deſtitutio. ⁊ eē poteſtas recipiēdi reſignatōnem ⁊ hoc vltimuꝫ ponit pau ī p̄all̓. cle. vnica. de renū. allegꝭ. xviij. q. ij. abbas. ⁊ de heret. cū ex iniūcto. qd̓ di co noͣndum. ⁊ pro hoc dicto faciūt ratōe ⁊ quas allegaui. ¶ Ad ꝑteꝫ affirmatiua poteſt adduci palle. c. vnicum. de capel. mo. a contrario. hec eī iura inſtituē̓di et deſtituēdi vident̓ ꝯnexa. vt l p̄alle. c. vi ſis. ⁊ oē heret. cū ex iniūcto. ⁊ ꝑ vnū per uenitur ad finem alterius. iō vno ꝯcͣ eſ ſo trāſit ⁊ reliquum ar. de ꝯſti. trāſla. et de deci. ex ꝑte. ⁊ alioruꝫ que ſupͣ ad par tem affirmatiuā allegaui. quod tamen limito vt ſupͣ dixi poſt Inno. quādo in tendit ad pͥuatōnem propter nō reſiden tiam vel malā adminiſtratōnem ſecꝰ ſi ꝓ pter crimen. Et ad hanc meam diſtīctio nem poſſunt adduci omnis argumēta ſuperius formata pret̓ id quod dictū eſt de p̄ſcription. ſꝫ ad iura in contrarto al legata reſpōdetur ꝙ ꝓcedunt ī iuribus que hn̄t ſe indiuidue tunc eniꝫ qui par tem angit totum tetigiſſe videt̉ vt ī au ricula hōis. quedam ſe hn̄t diuidue vt ſūt iura ep̄alis. ⁊ qui tāgit vnum aliud tetigiſſe non videt̉. vt ī. c. auditis de pͥ ſcrip. ita dic̄ ibi hoſ. cū eī aliud ſit īſtituſ ⁊ alid̓ d̓ſtitue̓ ⁊ vtꝝqꝫ ſpectat ad iuſ ep̄a le lꝫ p̄ſcripſerit vnū nō tamē videtur pͥ ſcripſiſſe reliquū. Ad hanc ſolutōne ho ſtien̄. pōc adaptari q̄o fre. de ſeniſ conci lio..xxv. vbi querit de tali q̄ſtōne lepro fi morantur in quadā domo que voca tur hoſpitale tal̓ loci. in tali domo n̄ eſt altare nec cāpanile nec alia ꝑ q̄ pͥma fa cie poſſꝫ dici locꝰ eccleſiaſticꝰ vel religio ſus. nec ec̄ apparꝫ ꝙ aucͣte ep̄i fuerit fū oā vel deputat. nec eos vnqͣꝫ viſitauit. vl̓ ad eis aliqͥd recepit nͥ ꝙ de teſtamētꝭ. ⁊ relictꝭ. ibidē aliquā ꝑte habuit mō ab ip̄is valt ep̄s pete̓ iua̓ ep̄alia ſic ab alijſ hoſpitalibꝰ ſibi ſb̓iectꝭ. ⁊ rōeꝫ admīſtratō niſ ſibi rodi illi ꝯtradie̓t q̄rit̉ qͥd iur̄. do fre. ibi. sͣ. ꝯſuluit ꝙ tal̓ locꝰ n̄ dꝫ ce̓ſeri ec cleſiaſticꝰ nec eccl̓iaſtice ptāti ſb̓iectꝰ ad duc̄ ad hͦ noͣ. ꝑ hoſt. d̓ reli. do. c. iiij. ⁊ Io. an. ⁊ pau. ī cle. lr̄as. d̓ p̄be̓. nec obſtat ẜꝫ eū ꝙ ep̄ſꝑcepit qͣrtā q̄ ē de iur̄ ep̄ali vn̄ eoip̄o ꝙ ꝑcipit qͣrta ē ſignum ⁊ preſum ptio ꝙ etiam in alijs ſit ſb̓iectus. etiam eccleſiaſtice poteſtati ille locus. ar. de re in loco vel in domo de qua certum eſt religio. domi. c. i. Illud enī habet locum

ꝙ eſt eccleſiaſticus. loqͥtur enī de eccl̓ia que de neceſſitate ſb̓eē dēt alicui ep̄o qͦ ad iura epiſcopalia. ſꝫ iſte locus non eſt eccleſiaſticꝰ. Ergo poſſeſſio vel p̄ſcpͥtio ī vno articulo nō dēt extēdi ad alia iura de p̄ſcrip. auditis. ⁊ qd̓ ibi noͣ. hec tamē ſolutio. ⁊ ec̄ Hoſt. poſſent calūniari per ea que noͣ. Inno. in. c. dilectus de capel moͣ. nā ſuffic̓. qd̓ det̓ contiguitas ī gne vt apprehēſio vniꝰ articuli extēdatur ad alios articulos eiuſdē gene̓is. vnde di cendū. ⁊ melius ꝙ aut qͥs vtitur certo iur̄ animo ⁊ volūtate adqͥrēdi oīa alia iura eiuſdē generis ex certa ſciētia eiuſ contra quē p̄ſcribitur. ⁊ querit totū. ita ꝓcedūt noͣ. ꝑ Inno. ī p̄allega. c. dilectus ⁊ ī. c. fi. de offi. archi. cū ſi. Aūt ceſſat aīmus adqͥrēdi totū vel ceſſat ſcientia eius ꝯtra quē preſcribit̉. ⁊ ꝓcedit qd̓. sͣ. dictū eſt ꝙ preſcriptio nō extēdit̉. vt in p̄ all̓. c. auditis. In dubio enī preſumit̉ ꝙ velit querere poſſeſſionē ad limites vſꝰ ⁊ nihil plus querit vt ꝓbat̉ ī p̄all̓. c. au ditis. ⁊. c. cū olī. vel ꝓcedūt predicta quā do nullꝰ eſt ī poſſeſſione alioꝝ iuriuꝫ. vt noͣ. in. c. i. de. reli. do. ſꝫ p̄cedēs ſolucō ve̓i or ⁊ ſubtilior facit. l. quotiēs. ff. de ẜui. ⁊ qd̓ noͣ. Inno. ī c. bone. 2º de poſtula. p̄ la. ⁊ de reſti. ſpo. in lr̄is. ⁊ ī preall̓. c. fi. de offi. archi. vn̄ cū in ꝓpoſito dubio iſta iu ra ſunt diu̓ſa. ⁊ tm̄ apparet. quaſi poſſeſ ſeſſio ī vno nō dēt extēdi ad aliud. Nec obſtat qd̓ dr̄ ꝙ hec ſpoliacō contīgens ꝓpter non reſidentiā eſt quedā iuris exe cutio. ē tn̄ actus iuriſdictōnal̓ ꝯpetens tm̄ ep̄o. vt ſupͣ dictū fuit. nec obſtat ꝙ di cit̉ conceſſio ſiue ⁊cͣ. qꝛ fine iſta pͥuacōne pōt ꝑueniri ad illū finem ꝙͣ admodum pͥmo ꝑuenit qn̄ ſcripſit. nā idē eſſet dicē dum ī debentibꝰ eligere ꝙ etiā poſſꝫ pri uare. vt ꝑueniāt ad electōnē. quod ē fal ſū. vt cōiter noͣ. in. c. ex ꝑte. de cle. nō refi. ⁊ ꝓbat̉ ī. c. abbas. xviij. q. ij. vbi patet ꝙ non debēt elige̓. ſꝫ ep̄us capiet reſignati onē abbatis multo fortiꝰ nō pōt pͥuare Ad idē. c nullā. e. cā. ⁊. q. Ad alia argu menta poteſt faciliter reſponderi ꝙ in il lis caſibus nō pͥuat collator aliquo iu re iam queſito. ſꝫ extinguit titulū. ⁊ pri uat poſſeſſione facti. vt ius ſibi compe tens cōferēdi exerceat. tunc enī intereſt ſua ſi non ꝯferet exquo vacat ar. ī p̄all̓. c. de multa. Secus quando nō vacat li cet īmineat calus pͥuan di At hec ſuf ficiant ad laudem indiuidue trinitatis pr̄is filij ⁊ ſpūs ſācti. glorioſeqꝫ domīe nr̄e atqꝫ Agate ⁊ Lucie ⁊ Dn̄dēi patro. ni mei tociꝰ qꝫ celeſtis curie triū phātis amē que omnia vt. sͣ. ī primo articulo p̄ libatus ſū ſb̓mitto correctōi ⁊ ſupplecōi illius patris Reuerēdiſſimi atqꝫ vnici mei p̄ceptorꝭ dn̄i cardīalis florētini per quē in hac ſacratiſſima ſapiētia erudi tꝰ ſū occurrit nāqꝫ ī hoc vltīo illud Ihe ro. vt trāſſūptīe legi. ⁊ nō. xvi. q. i. reuer timini Si qͥs eruditꝰ lege dn̄i pōt alios erudire nō dēt ſue aſſignare prudēcie ī genioqꝫ ꝙ poſſidet. Sꝫ gr̄as agat pͥmū deo qͥ ꝯcta largit̉. deind̓ ſacerdotibꝰ eiꝰ ac mīſtris a qͥbꝰ doctꝰ ē. Si eī nō egerit gr̄as. ſꝫ ſcīaꝫ ſibi vēdicauēit in penuria male dicet̉. ꝙ ſi ītelligēs largitorē deuꝫ ⁊ agēs his gr̄as ꝑ qͦs eruditꝰ ē. a deo humiliauerit ſe. ⁊ ī orien̄ dei attulēit ci bos. hͦ ē ſcripture alimenta in eccl̓ia dei populo mīſtraue̓it. ſtatī aperiēt̓ catara cte celi. ⁊ effūdet̉ pluuia ſpūal̓ ⁊ manda bit nubibꝰ ſuis vt pluāt ſuꝑ eū ymbreꝫ ⁊ abundantia reꝝ oīum ꝑfruet̉. hec ille vbi ſupͣ. Hicolaꝰ abbas. ¶ Et ſic elegantiſſime dn̄i abbatis ſi culi. alias dn̄i panormitani queſtō nes diſputate finiūt. De quo ſit laus deo. Amen. l 3

¶ Seqpitur nūc ſolēuſa xxperi tio eiuſdē dn̄i abbatis ſiculi alius panormitani circa. c. ec cleſia ſce Marie de conſti. Ccleſia ſan cte Marie ¶ De ꝯſtitutōibꝰ. famoſū capl̓m. tū ꝓpter materiā hic contentam. tū propt̓ materiā ſibi ad aptabilem que ex infra dicēdis appare bit difficillima. ⁊ valde ꝓlixa exiſtit. ⁊ co nabor h̓ inſerere tacta ꝑ doct. iuris vtri uſqꝫ. humani ſcꝫ et diuini in varijs ⁊ di uerſis locis. An ⁊ qn̄ lex īperial̓ vel īfe rioris aliqͦ modo includat eccleſias. ec cleſiaſticas ꝑſonas vel eaꝝ bona. ⁊ ſuꝑ quibus hēnt ptātem ſtatuēdi in ꝯcernē tibus quoquo mō eccleſias eccl̓aſticas ꝑſonas ⁊ ip̄aꝝ bona. Et ſolet hͦ. c. cōii ſūmari hoc modo. Cauſe eccleſiaꝝ ꝑ cō ſtitutōes laicoꝝ diffiniri nō dēnt. Ego ꝟo ſūmo ſic. ſcd̓m intellectū quē infra te nebo. Statutū gn̄ale laicoꝝ. eccl̓as. ec cleſiaſticas ꝑſonas vel earum bona. in eoꝝ pͥiuditium nō ꝯprehēdit. nec ſpēale etiāſi eaꝝ ꝯmodum ⁊ fauorem ꝯcernat Diuiditur in duas partes. In pͥma po nit motiuū diffinicion̄. In ſcd̓a diffinit duplicem rōnem aſſignando. quarum 2ªᵐ. exempto corroborat. Scd̓a rō ibi a qͥbus. exemplum ibi vnde. Scd̓a ꝑs pn̄ cipal̓ ibi qd̓ a ſenatore. Et ſciēdū ꝙ hoc c. i. ⁊ vt li. pe̓. c. eccl̓a. i. ⁊. ij. ponit eundem caſū. ſꝫ ſignabo caſū vt attinet dūtaxat ad. c. nr̄m. ⁊ ꝓut colligit̉ ex glo. p̄all̓. c. ec cleſia..i. li. pēde. Eccleſia ſancte marie in via lata mouet qōnem ꝯtra Io. ancho ra ſuꝑ quibuſdā poſſeſſionibꝰ corā iudi ce ſeculari lite coram iudice conteſtata. Ipem Iohānes illas poſſeſſiones tran ſtulit in monaſteriū ſancti Silueſtri. de mū. b. occaſion̄ ſenatorꝭ. cuiuſdā ſtatuti qͦ cauebat̉. ꝙ ſi quis rem litigioſaꝫ trāſ ferret in aliupenden̄ lite poſſeſſio aufer ret̉ poſſeſſori. ⁊ detur petitori ſpoliauit monaſteriū aliter nō vocatum nec ꝯui ctum nec ꝯfeſſū poſſeſſionibꝰ illis ⁊ eas reſtituit eccleſie ſancte MNarie. finalit̓ ad q̄relā monaſterij pͥp reuocauit geſtū per ſenatorē. ⁊ eaſde poſſeſſiōes reſtitue̓daſ monaſterio ſancti Silueſtri ſnīalit̓ diffi niuit reddens duplicem rōnem. prima qꝛ illud ſtatutum laicoꝝ ex defectu pra tin nō ꝯprehendebat eccleſias vel eccle ſiaſticaſ ꝑſonas qͣꝫqͣꝫ gn̓alit̓ loqueretur Scd̓a qꝛ ſi motu proprio aliqͥd ſtatuūt laici etiaꝫ in fauorem eccleſiaꝝ illud ta le ſtatutū non tenet ex defectu ptātis ni ſi fuerit ꝑ romanū pontificē roboratuꝫ ⁊ hoc ꝓbat exemplo baſilij. multo ergo fortius ſtatutū valere nō debeat quod non afferebat ꝯmodū. ſꝫ potiꝰ p̄iuditiuꝫ Secūdario factū ſenatori. tacite īprobat ex defectu ordinis iudlciarij. qͥa mona ſteriū non fuit vocatum nec ꝯuictū nec confeſſum ⁊ ſic fuit lata ſnīa ſine cā̓e ꝯg nitōne. nūc lege lr̄am qua lecta colligo notabilia. Et pͥmo noͣ. ẜm p̄dictā caſus poſitōnem tex. aꝑtū ꝯtra opi. Bar. in. l. ꝯctos populos. C. de ſū. tri. vbi dicit ſta tutū gn̓ale laicoꝝ diſponēs ſuꝑ contra ctibꝰ vel oelictis. ſeruādum ī vtroqꝫ fo ro eē ꝯtra eccleſias ⁊ eccleſiaſticas ꝑſo nas dūmō ſit honeſtum. ⁊ non cōtra ea ſit q̄ ſūt eccleſie ī p̓uilegiū ꝯceſſa. h̓ eī ſta tutū erat gn̓ale nec ꝯtinebat peccatum cū puniret delictū litigioſi. ⁊ tamē non ꝯp̄hendit eccl̓as. ⁊ hͦ. qꝛ ſtatutū recipit vires ⁊ āpliat̉ ex iuriſdictōe ſtatuentis de ſe. ex. a nob̓. ⁊. c. ij. jͣ. e. ti. ⁊. l. fi. ff. de iur̄. om iu. vn̄ cū laici n̄ hēant iuriſdictōem ī eccl̓as vl̓ clericos ad ip̄os eoruꝫ ſtatu cū nō extēdit̉. nō ergo valet diſtīctō bar An ſtatutū ſit gn̓ale an ſpeciale ſuꝑ ec cleſijs ⁊ eccleſiaſticis ꝑſonis qꝛ cā nulli tatis ſurgit ex defectu poteſtatiſ ⁊ non ex foͣrlitate ſtatuēdi ſeu diſponēdi. vt h̓ exp̄ſſe colligit̉ in vtraqꝫ rōne tex. qn̄imo plꝰ dico tale ſtatutū gn̓ale nō ꝯp̄hedere eccleſias vel eccleſiaſticas ꝑſonas. etiā ex mente ſtatuētis nō enim fuit de mēte ſtatuētis velle ꝯprehēdere nō ſubiectoſ vt ī preall̓. c. a nobis. imo nec ſb̓ditos fi bi non obedientes de facto. ar. in. l. fi. de langui. ⁊. l. i. in fi. C. de no. codi. ꝯpo. ⁊ d̓ hac materis infra latiuſ ſubijciā. Scd̓o colligo ꝙ laicoꝝ quidam ſunt religioſi quidam non religioſi. ⁊ poteſt iſtud noſ mē religioſi ſumi late vt comprehenda tur quilibet fidelis religioſe et catholi ce viuens ſic ductus. qꝛ debitam religi onē deo deuote ⁊ fideliter impendit. Si

crit enīm parētibus debetur honor. ita deo religio. Itē poteſt ſūmi ꝓprie. vt ſo nat ⁊ ſtricte. ⁊ tūc ꝯprehēdit̓ laicus con uerſuſ ⁊ ī vtroqꝫ ſenſu verificat̉ hec lr̄a Nō tertō ibi ſuꝑ eccleſijs ⁊ ꝑſonis ⁊cͣ. ꝙ ꝑſone eccleſiaſtice gaudēt priuilegio eo dem cū eccleſijs. ⁊ glo. colligit. ar. ꝙ eo oēm modo cēſeri dēnt bona clericorum ⁊ eccleſiarum. tex. tn̄ hic nō dicit ſed tā tum facit mēcōnem de ꝑſonis. ⁊ idē qd̓ hec glo. tenet. gl. in. c. ex lr̄is. de pigno. redoēs cauſam ⁊ rōnem. qꝛ bona cleri corum ſūt tacite obligata eccleſie ꝓ ma la adminiſtracōne. idē ⁊ laciꝰ noͣ. glo. in c. finalit̓. xv. q. i. in gl. in. c. fi. de vi. ⁊ ho. cle. ſꝫ nec dictum nec ratō indiſtīcte ꝓce ount. Non enī per oīa bona clericorum gaudēt eodē priuilegio cū bonis eccle ſie. pro hoc glo. ſingularis ī. c. poſſeſſiōeſ xvi. q. iiij. q̄ vult ꝙ bona patrimonialia clericoꝝ preſcribi pn̄t ſicut bona laicoꝝ quod ſētit etiā Hoſti. in. c. ſanctoꝝ de p̄ ſcrip. ⁊ ſic nō requirit̉. xl. an. preſcpͥtō ad idē gl. ī. c. quanqͣꝫ de cenſi. li. vi. ⁊ ibi per archi. qui dicit nō eē perpetue veruꝫ ꝙ bona clericoꝝ gaudeāt eodē priuilegio cum bonis eccleſiaꝝ. ⁊ idē ibi gl. dic̄ ec̄ ſpe. in. ti. de in inte. reſti.§. qualiter. ꝟ. ſꝫ nūquid. clericū leſum ī patrimonialibꝰ nō audiri petētē in ītegrū reſtitucōneꝫ qd̓ etiā ſētit glo. ī cle. vnica de ī inte. reſ. Et caſus in quibus clerici gaudēt ī re bus proprijs pͥuilegio. ponit ſpe. ī ti. de cle. ꝯiuga.§. i. Itē ratō nō eſt vera quia multi ſunt clerici nō habentes bn̄ficia. exquo ſequeretur ꝙ illoꝝ bona. quia ī eis ceſſat ratio nō gauderēt in aliqͦ pͥui legio eccleſiaſtico. ratō tn̄ in ſe mihi pla cet. vt bona clericorū ſint tacite obliga ta eccleſie ꝓ mala admīſtracōne. non tn̄ aꝑte ꝓbat̉ iure. ſꝫ idētitate rōis ſicut enī bona mariti ſunt tacite obligata vxori pro dote. l. fi. C. qͥ po. in pig. ha. ⁊. c. ex li teris. de pigno. ita ⁊ bona clerici eccl̓ie q̄ dicit̉ eius vxor. in. c. ſicut. vij. q. i. itē ſi cut bona tutoris ſūt obligata pupillo l. fi. C. de legi. tu. ita ⁊ bona clerici qͥ cō ꝑat̉ uxori. ī. c. frater nitatis de doͣ. vide glo. v. q. iij. qꝛ ep̄i. Itē bona cōductoruꝫ vectigaliū ſunt obligata fiſco. l. ſemꝑ.§. diuus. C. de iur̄ īmu. ⁊ eccl̓ia in priuile gio equiparatur fiſco. vt noͣ ī. c. i. de ī in te. reſti. ⁊ pro p̄dictis vide glo. in. c. fina liter p̄alle. Idcirco dīco poſt do. an. in. c ſi diligēti. de p̄ſcrip. poſſe dari regulam ꝙ nunquā gaudēt niſi ī caſibus iur̄ ex preſſis. Ad iura que gn̓alit̓ loquuntur reſpōdeo. ꝙ gaudēt eodē pͥuilegio quo ad defenſionē. vt ſpecū. dic̄ in p̄al. ꝟ. ſed nunqͥd. ⁊ glo ſētit ī p̄alle. c. finalit̓. nun qͥd autē gaudeāt quo ad materiā huiꝰ c. infra ſb̓ijciam. ¶ota ſtatutū propͥo motu laicoꝝ conditū etiā fauorabile ec cleſijs nō valere. quod ītellige quando ſpecifice diſponit de eccleſijs. ſecꝰ ſi gn̓a liter. tūc enī valꝫ ſi porrigit aliquod cō modū in eccl̓ias vel eccleſiaſticas perſo nas. ar. c. dilecti. de fo. ꝯpe. quod ītelligē dum eſt. vt infra ſb̓ijciam. Nota vnū ca ſuꝫ reſeruatū romano pōtifici. ſcꝫ appro bare ſtatutuꝫ laicoꝝ ſuꝑ rebus eccleſie editū. ⁊ ſic ep̄i ⁊ alij prelati nequeūt ap probare tale ſtatutū qd̓ ītelligo īquan tū deuiat a iure cōi. vel inquātum intē ount approbare. vt liget tanqͣꝫ ſtatutuꝫ laicorum. quia non poſſunt hanc iuriſ dictōnem tribuere laicis ſuꝑ eccleſijs. ⁊ eccleſiaſticis ꝑſonis. ar. c. decernimus. de iudi. aliud ī tp̄ qui laico etiā poteſta tem excommunicandi conferre poteſt. vt noͣ. glo. ſingularis ī.§. verū..xxxij. diſ. in. ꝟ. duobus. ⁊ noͣ. in. c. quanto de con ſue. facit tex. in. c. mennaꝫ. ij. q. v. ⁊. lxiij. diſt. adrianꝰ. nō tamē poſſit laico demā dare vt conficiat corpus xp̄i. quia hoc ſolum pbr̄is ꝯceſſum eſt a deo. dum ait diſcipulis hoc facite in meam cōmemo racōneꝫ ⁊cͣ. vt in. c. i.§. vna. de ſum. trini. ⁊ ponit gloſa in capitulo peruenit. xcv. diſtinctio. que circa hoc ponit quedam pulcra. ⁊ lacius de matēia per doctor. in preallegato. c. quanto. de conſuetud. ¶ An autem papa poſſit ſe ſubijcere iu dicio laicorum. ¶ Uidetur ꝙ ſic. quia eſt ſupra omne forum. et poteſt deſtrue re condere et diminuere formam iuris. pro hoc capitulum. nos ſi incompeten ter. ſecūda queſtione ſeptima. quod ad hoc qͦtidie ſolet allegari facit. l. eſt rece ptum. ff. de iuriſdiction. omni. iudic̄. Io hann. andree notabiliter hic tenet oppo ſitum dicens. quod in preallegato capi tulo ponitur iudicium pro diſcretio ne. et ſic aperte ſentit quod etiam iudi cio imperatoris ſe ſubijcere non poteſt a hoc quia detraheretur dignitati ſum

mi apoſtolatꝰ ⁊ Iluria irrogaretur deo vt ſuus vicarius poſſit ab alio iudicai ⁊ ſic. c. ſi diligenti. de for. ꝯpe. etiā ꝓcedit in papa. Illud aūt certū eſt ꝙ in foro cō ſciētie pōt ꝙͣp ſe ſb̓ijcere iuditō ſac̓dotis cui peccata ſua ꝯfitet̉ vt noͣ. glo. ī. c. ſane ij. de offi. dele. ⁊ ꝑ hoſt. in ſūma. de pe. et remiſſ.§. cui ꝯfitendū. ꝟ. cui pͣp. ⁊ vide ꝙ noͣ. Io. an. in. c. ſignificaſti. de for. ꝯpe. et ix. q. iij. nemo. An aūt in ꝯtētioſo poſſit ab aliqͦ iudicari. remicto ad noͣ. ī. c. fi S xl. diſt. ⁊. lxxix. diſt. ſi qͥs pecuniā. ⁊. ix. q. iij. alloꝝ. ⁊. c. nemo. ⁊. c. p̄ter pn̄cipaliter. ⁊. c. pcta ꝑ mundum. ⁊ ꝑ archi. in. c. in fi dei fauorē. de here. li. vi. ⁊. c. ſi duo. lxxix diſt. xxi. diſt. nūc aūt. Noͣ. hic tex. ꝓ dicto doct. ī. c. i. sͣ. e. ꝙ cā eccleſiaꝝ etiā inquā tum cractat̉ pnͥcipaliter corā iudice ſcl̓a ri nō eſt decidēda ẜꝫ laicoꝝ ſtatuta Ho ꝙ iudex laicus etiā incidenter ī ꝯtingē tibuſ lite pendē. non extēdit offitiū ſuū ad ꝑſonas eccleſiaſticas qd̓ fac̄ ad duo pͥmo ꝯtra accu. ī. l. nullū. C. de teſti. ⁊ ꝑ Inno. ī. c. veꝝ. de fo. ꝯpetē. vt de crimine clerici nec pn̄cipaliter nec īcidēter poſſit laicꝰ ſe intromittere. de qͦ ꝑ archi. in. c. i. de cle. ꝯiug. li. vi. Scd̓o ꝙ clericus non poteſt recōueniri coram iudice ſeculari de quo ple. no. in. c. at ſi clerici. de iudic. Ultimo colligo iūcta glo. fi. nō valere ſētentiā in n̄ ꝯuictū vel nō ꝯfeſſum ⁊ ſo let allegari hec glo. ꝙ non valet ſētētia ſine medijs. ꝓ hac glo. vr̄ tex. ī. c. nos in quēqͣꝫ. ⁊. c. pͥmates. ij. q. i. ⁊ no. glo. ij. q. i. ī ſūma. ⁊ Innocen. ī. c. tua. de coha. cle. ⁊ mū. ⁊ ē rō huius glo. quia inter cetera. q̄ reqͥrunt̉ ad ſētentiā. exigit̉ cāe ꝯgnitō ⁊ hec de ſb̓ſtantia ordinis iudiciarij vt noͣ. glo. p̄all̓. ij. q. i. ī ſumma. ⁊ ꝓbat̉ in iu ribus p̄al. ſi ergo fert̉ ſentētia ex arrup to. non valet tanqͣꝫ lata ꝯtra ſolitū ordi nem iuditioꝝ. ij. q. vi.§ diffinitiua. et. l. platā. C. de ſē. de qͦ in ſpe. ī. ti. de p̄para to. iudi. ī pn̄cipio. imo plus ſentit Bar. in. l. prolatam. L. de ſententi. ꝙ etiam fi iudex receperit probationes in cauſa. ſi ex temporis breuitate apparere poteſt. ꝙ ſententiam tulit ſine cauſe cognitio ne non valet ſententia maxime ſi acta ſint magna Inſtitu. dubia. ⁊ cauſa eēt ardua ⁊ valde intricaca. argu. opti. de in integrū reſtitu. tum ex litteris de pe. diſtin. ij.§. hec que de caritate. Reddo ⁊ aliam rationem nullitatis vbi enim ſē tentia continet apertam ⁊ manifeſtam iniquitatem viribus non ſubſiſtit. nec eſt opus appellatione vt eſt tex. notab. in. c. int̓ ceteras. de re iudi. nō. Innoc. in e. fraternitatis. de frigi. ⁊ archi. in. c. ve nerabilibus. de ſen. excō. li. vi. at iſta la ta ex arrupto eſt huiuſmodi ergo ⁊. ⁊ ꝑ ham rationes dico ſētentia nullam eſſe ſimpliciter. nec eam validat partis peni tentia appellacōeꝫ obmittētis. licet con trarium ſentiat hic do. cardi. nullitas enī releuat ab onere appellādi. ⁊ quod ſupra tenui videtur etiam ſentire Dar ī dicta. l. prolatam. ⁊. l. ex ſtipulatione. e. ti. hec omnia dico limitanda per tex. nō tabilem in. c. afferte. de preſump. videli cet quando in cauſa nihil prorſus actū eſt. ſecus ſi aliquod fuerit ibi actū. qd̓ preſumptiue potuiſſet iudicis cauſam ī formare. nam ex preſumptione violēta poteſt iudex ferre ſententiam licet illaꝫ non redegerit ī actis vt ꝓbat ibi tex. no tabilis. ⁊ facit quod nota. Innocentiꝰ. in. c. poſt electionem de conceſſ. prebend̓. prope finem. et in. c. quoniam contra. de proba. facit tex. cum ibi nota. in. c. cū cauſam. de re iudica. ¶ Et pro declara tione predictorum et eorum que dicunt̉ in glo. penulti. ⁊ vlti. diſtinguēdum eſt breuiter quod aut proceditur cōtra ab ſentem non citatum vel conuictum vel confeſſum. ⁊ ſententia ẜm omnes ē nul la. vt. ij. q. i. nos in quenquam. et in. c. pͥ mates. ⁊. c. i. de cauſa poſſeſſi. ⁊ proprie tat. et. c. inter quatuor. de maiori. ⁊ obe dien̄. ⁊. l. prolatam. C. de ſentent. ⁊.iij. q ix. omnia. ⁊. c. caueaut. ⁊. c. abſens. cum ſimi. quod procedit ẜm Innocenti. in. c. tua. de cohubi. clericorum ⁊ mulierum etiam in facto notorio. quia ibi etſi per omnia ordo iuris non eſt neceſſario ſer uandus. debet tamen fieri citatō. et ſic communiter tenēt gloſe vbi attingunt hanc materiam. vt in. c. ad noſtram. iij. de iureiu ran. de purga. canoni. cum oſ lectus. ij. q. i. manifeſta cum ſimilibus. quod puto verum. niſi factum adeo ſit notorium quod certum ſit abſenti nul lam defenſionem competere. vt in capi tulo cum olim. de re iudicata. Ibi

vbi caſus noͣbilis ẜm vnū intellectum ⁊. l. ij.§. qd̓ ſi de frumētaria. ⁊ qd̓ ibi no. Bar. ff. de admi. re. ad ciui. ꝑtinen. Nut ſententia fertur contra citat ⁊. ⁊ nō viſiſ actis ī cauſa factis. ⁊ ſic ſine cauſe ꝯgni cōne. ⁊ etiam non valet vt noͣ. ij. q. i. ī ſū ma. ⁊ ī p̄all. l ꝓlatam. ⁊. c. cuꝫ Dertoldꝰ de re iudi. ⁊. c tū ex lr̄is de in īteg. reſtit. Idem ſi ꝑfūctorie vidit. ita ꝙ nō potuit plene īſtrui quod pōt perpendi ex tēgis breuitate ẜm bar ī p̄all̓. l. prolatam. Qn̄ qꝫ fertur ſnīa contra citatū nō data ſibi copia defēdendi. ⁊ ſic prorſus excluſa eꝰ defēſione. ⁊ nō tenet ſnīa etiam in noto rijs ẜm Inno. in. c. p̄all̓. tua. qꝛ exquo ci tatur debꝫ audiri eius defēſio facit qd̓ noͣ. glo. ij. q. i. in ſumma. Qū̄qꝫ datur co pia parti ſe defēdendo. ⁊ audiūtur exee ptōnes ſue. ſꝫ ſi iudex nō vult admittere ꝓbacōes excepcōnis. ⁊ tūc dicit Inno. in preall. c. tua. ꝙ in notorijs valet ſnīa In non notorijs ponit duas opin. vna ꝙ valet ſnīa Alia ꝙ non. ⁊ hec videt̉ ſi bi placere Cal. tꝫ ibi ſententiam eſſe ali quam. licet īiuſtam. ⁊ hāc opi. etiā ſequi tur do. an. hic. quia licet hoc ſit de iuſti tia. non tamē de ſubſtantialibus ꝓ hoc qd̓ noͣ. ſpe. in. ti. de p̄parato iud.§. i. circa pnͥcipium. ⁊ hoc puto verum. ꝑ ea q̄ noͣ. Inno. in. c. poſt electōnem de ꝯceſſ. p̄ben vbi dicit iudici tributam eſſe facultatē repellendi exceptōnes. quas putat fri uolas ⁊ malicioſe ꝓponi. ar. ī. c. interpo ſita. ⁊. c. vt debitus. de appel. vbi patꝫ ꝙ appellatō non iuſtificatur ex ſola reiecti on excepcōnis. niſi ꝓbetur veritas ex ceptōnis. vn̄ potuit nō admittere ex cā ⁊ ad hāc diſtīctōnem pn̄t reduci ⁊ dēnt omnia p̄dicta. nunqͥd auteꝫ requirat̉ ci tatio ſi ꝑs eſt preſens ⁊ ſe defenderit. vi de ꝑ Io. an. in. c. fi. de electōne. li. vi. vbi concludit ꝙ nō. ideꝫ ⁊ Bar. in dicta. l. ꝓ latam. ¶ His notabilibꝰ expeditis ve nio ad diffuſam materiam. Et vr̄ ꝙ hͦ ſtatutum debuit ſeruari. etiā reſpectu eo cleſiarū ⁊ clericorū. ⁊ nedū ī foro ciuili. ſꝫ in canonico. vt l. c. i. de no. oꝑ. nū. vbi papa mandat cauſam int̓ duas eccl̓as vertentē decidi ẜm canones ⁊ leges ſe culi. ad idē. c. dignum. iij. q. ix. vbi cauſā criminalē contra clericū mādat decidi ẜm obſeruatōnem canonum ⁊ legū. ad idem. x. diſt. Si in adiutoriū. ⁊ de ꝯceſſi. oreben. auctoritate. li. vi. in fine. ⁊ de reſ. in inte. conſtitutꝰ vbi ſpecifice tangitur de ſtatuto laicoꝝ. Ad idē. e. cū veniſſēt de eo qui mit. in poſ. ⁊. c. cum cā de re iu dica. a ꝯtrario ſēſu. Ad dilucidandam materiā ipſam proſequar ꝑ duo mēbra pnͥcipalia. primo quando. l. emanauit a prīcipe. 2ᵐ quando ꝓceſſit ab inferiori. Circa pͥmū duas theoricas reperio tra ditas per doct. ī diu̓ſis locis. nā in. c. fi. d̓ ſolū. dicunt ꝙ leges eccleſijs oneroſe et damnoſe nō ligāt eccleſias nec ꝑſonas eccleſiaſticas. niſi fuerint ꝑ eccleſiaꝫ ap probate. Si autē fauēt eccleſijs ⁊ eccle ſiaſtis ꝑſonis ſemper ītelligunt̉ appro bate. ⁊ recepte per eccleſiā. x. diſt. c. i. ⁊. ij. ⁊ originaliter hec fuit theorica Innoc. quā etiam refert ⁊ ſequitur archidiac. x. diſt. imperatoris. ⁊ hoc qn̄ lex eſt pn̄ci pis. Si vero eſt inferioris ſiue p̄iudicat ſiue faueat non valet. niſi expreſſe appro betur ꝑ papā vt hic. Aliā theoricā poīt Io. an. poſt abbatem. in. c. i. de no. oper̄. nū. vbi ſic diſtīguit. ꝙ aut leges nō con tradicūt canonibus. ⁊ mixti allegātur ī vtroqꝫ foro. Aut ꝯtradicunt̉̉ expreſſe ⁊ tūc aut lex poteſt ẜuari fine peccato. vt in numero teſtium in teſtamentis. et ſimilibus. ⁊ tunc lex ſeruabitur in foro ſuo. et canon in foro ſuo. vt notatur in. c. cum eſſes de teſta. ⁊. c. relatum. ⁊. in. c. ſecundo de arbi. libro ſexto. ¶ Si vero lex inducit peccatum. tunc indiſtincte ī vtroque foro ſtatur canoni. vt in capi tulo finali. ⁊ quod ibi nota. de preſcrip. Et nota. gloſ. in regula poſſeſſor. de re gulis iuris libro ſexto. Et hanc theori cam ſequitur Bartolus. Et poſt eum Daldus in. l. priuilegia. C. de ſacroſan ctis eccleſi. Quando que caſus occur rens non eſt deciſus. ſed ſub diſputaci onibus doctorum caſus eſt poſitus. et ſi reperitur deciſio legalis. eſt omnibuſ opinionibus preferenda. Idem ecōtra ſi ſint opiniones de iure ciuili. et reperi tur deciſio canonica ſecundum Iohan nem andree in loco preallegato ¶ Ego expediam hanc materiam ſub enumea tione caſuum. vt clarius pateat quoni am diſtinctio prolixa obſcuritatem pa̓it ¶ Et primus caſus eſt quando lex ſpe cifice diſponit ſuper re ſpirituali vel ec cleſiaſtica. vt ſunt leges que tractāt de

ordinacōnibus ⁊ promocōnibꝰ clerico rum. vt. C. de ſū. tri. l. fi. 2. C. de ſacroſa. eccle. l. omnes cum ſimi. ⁊ hoc cāu dicit Cal. in. c. i. de no. ope. nunci. ꝙ de neceſſi tate non ſeruat̉ in foro eccleſie. pōt tam̄ ibi ẜuari ſi nō ꝯtradicit canoni ẜm euꝫ. deciſio huius caſus depēdet ex alio. an lex in quacūqꝫ materia diſponēs ſit ap probata per eccleſiam ſi canoni nō ꝯtra dicit. ſi eī eſt approbata. ar. c. i. de no. ope nunci. ⁊ ſimilium. tūc dictū cal. ſolū ꝓce dic reſpectu pape ⁊ nō reſpectu īferiorū qꝛ ſi talis lex eſt approbata. ergo īferio res de neceſſitate tenētur illā obẜuar̄ vt ī preal. c. i. ⁊. c. dignum. iij. q. ix. Si ꝟo nō eſt approbata. tūc nō ꝓcedit qꝛ ad ſoluꝫ romanū pontificem ſpectat approbatio. vt hic. ⁊ ꝙ tal̓ lex ſic ſpecifice diſponens de ſpūalibꝰ nō ſit approbata. vr̄ hic caſ intelligendo ꝙ iſte baſiliꝰ cuiꝰ ſtatutum fuit reprobatum eēt imꝑator. ſꝫ in veri tate nō erat īperator ſꝫ erat ſenator ⁊ te nebat rome locum regis. vt dic̄ tex. in. c. bene quidē. xcvi. diſt. ſꝫ nihilominus pu to talem legem nō tenere. licet canoni n̄ contradicat. qꝛ diſponit ſuꝑ materia ſi bi nō ſp̓iecta. nec talē legem videtur pa pa approbare. ſꝫ potius improbar̄. quia poſſent alij hoc in exemplum aſſumere. ⁊ quodammodo notaretur ſuperioritaſ in imꝑatore reſpectu ſpiritualium. vt a perte innuit tex. in. c. p̄allega. bene qͥdeꝫ ⁊ maxime in fi. vnd̓ nec de honeſtate ta lis lex ſeruanda eſt. cum ſit res mali ex empli. nam quod ad religionem ꝯpetit diſcere ei ꝯuenit nō docere ⁊ filius eccle ſie eſt nō preſul. vt dicit tex. in. c. ſi imꝑa cor. xcvi. diſt. ⁊ eo ipſo videtur vſurpare iuriſdictōnem alterius ⁊ eſſe ingratus beneficij recepti ſuper adminiſtratione temporalium. vt ſb̓ijcit tex. in preallega. c. ſi imꝑator. ad ſacerdotes enim voluit deuſ que eccleſie ſunt diſponenda perti nere non ad ſeculi poteſtates vnde ī ſpi ritualibus recurrendum eſt ad papam In temporalibus vero ad imperatorē vt in. c. cum ad veruꝫ. ⁊. c. ſatis.⁊.e. que dam. ⁊ in preallega. c. ſi imperator. xcvi diſt. ⁊ hoc aperte ſenſit Innocen. in. c. i. de re. eccle. non alie. li. vi. ⁊ faciunt nota ꝑ docto. in. c. tanta. qui fi. ſint legiti. vbi communiter tenent. legitimari prolem. per ſequens matrimoniū non obſtante l. ciuili. requirente inſtr̄a dotalia. et qd̓ etiam de honeſtate ſaruari non debeat optime facit textus. in capitulo ſingula lxxxix. diſtinctio. vbi pulere inter cetera dicit quod ſicut varietas membrorum per diuerſa offitia ⁊ robur corporis ſer uat et plenitudineꝫ repreſentat. Ita va rietas perſonarum per diuerſa nihilo minus diſtributa offitia et fortitudinē ⁊ venuſtatem ſancte eccleſie dei manife ſtat. ⁊ ſicut indecoꝝ eſt in corpore huma no. quod alterum membrum alterius fungatur offitio Ita nimirum noxium ſimulque turpiſſimum eſt ſi ſingula re rum miniſteria perſonis totideꝫ non fu erint diſtributa. Ad idem facit textus in. c. ad hec. e. diſtincti. ⁊ procedunt hec quando imperator facit legem motu ꝓ prio. Secus ſi ad inſtantiam eccleſie. x. vij. diſtincti. c. i. ⁊. ij. ⁊ noͣ. lxxix. diſtinct.§. ſed queritur alleg.§. de his. Et hec vice rem vera. niſi lex principis eſſet mere pͥ uilegiatiua eccleſiarmm vel clericorum ſic intelligo capitulum nouit. de iudici. vbi alleg. lex theodoſij imperatoris Itē ſi lex eſſet fundata ſuper ratione natua̓ li. nec reperitur canon in contratiuꝫ poſ ſet illa ſeruari in foro eccleſiaſtico nō ra tione principis ſed propter rationem ſu per qua fundatur. argu. c. paſtoralis. d̓ fi. inſtrumen. nam deficiente lege ſeu ca none recurrendum eſt ad rationem na turalem. vt. l. ſcire oportet.§. ſufficit. ff. d̓ excu. tu. ⁊. c. 2º requiris. in fi. de appella. nō. glo. i. diſtinct. conſuetudo. ¶ Scdus caſus eſt. quando ſpecifice non diſpo nit de ſpecialibus ſed generaliter aliqͥd Ratuit. ⁊ inducit peccatum ⁊ non valet etiam in vtroqꝫ foro. vt in. c. fi. de p̄ſcrip ⁊. c. litteras. de reſtituti. ſpolia. non eniꝫ poteſt imperator legem condere contra legem oei. ſicut nec papa. xxv. q. i. ſunt qͥ dum. tunc enim potius conuincitur er rare quam legem condere. vt in prealle gato capitulo ſunt quidam. facit. vnde cima queſtione tercia. ſi dominus. ⁊ ca pitulo iulianꝰ. ⁊. c. qui reſiſtit. ⁊ in his leges non dedignantur ſacroſ canoneſ imitari. capitulo clerici. de iudicijs. et in autentica. vt elerici apud proprios epi copoa.§. pe nultimo. collatione ſexta. ¶ Tertius caſus eſt. Quando diſpo

nit generaliter. nec cōtinet peccatuꝫ nec contradicit canoni. ⁊ tūc ẜuatur ī vtro qꝫ foro. ſi eſt lex fauens ⁊ nō p̄iudicialiſ. ⁊ ē iſte proprius caſus. c. i. de non. oper nū. ⁊ iuriū ciuilium. ⁊ facit. c. i. de cōſue. Secus ſi eſt preiudicialis. ar. ī preall̓. c. i. de conſue. ⁊ nō. doct. in prealleg. c. fi. d̓ ſolu. Sed circa iſtum caſum oritur du bium quando lex dicatur oneroſa et p̄ iudicialis. nam ſunt quedam materie. de quibus modicū ⁊ ſuccincte tractat̉ ī iure canonico. vt de contractibꝰ bonefi dei ⁊ ſtricti iuris. vt commodati depoſi ti locati empti. ⁊ venditi de pignoribuſ de teſtamētis mandato. ⁊ ſi. De his eī ⁊ multis alijs parum habetur ī iur̄ ca nonico. vt tangit archi. viij. diſt. quo iu re. ⁊ in iure ciuili habentur tractatꝰ ⁊ ti tuli diffuſi ⁊ prolixi. dicemus ne ꝙ ſuꝑ his ⁊ ſimilibus iudicentur clerici ẜm le ges. exquo deficiant canones. an dēat haberi predicta conſideratō an ſint one roſe vel fauorabiles eccleſijs. ⁊ ꝑſonis eccleſiaſticis. vt ſētiunt doct. ī preal. c. fi Do. pe. de ancho. ī repeticōe. c. i. sͣ. e. tenꝫ ꝙ eccleſie ⁊ ꝑſone eccleſiaſtice. poſtqͣꝫ in adqͥrendo diſponēdo ⁊ retinēdo de tem poralibꝰ omniū predictorum titulorum ſunt capaces vt ſb̓iaceant legibus que prodite ſunt ſuper talibus boniſ adqͥrē dis retinendis ⁊ diſponendis. ⁊ ſic ẜm naturas actōnū. ⁊ interp̄tacōnes iuris cōſultorum debebūt clerici ⁊ eccleſie iu dicari. nā iuris conſulti ſubtiliſſimo et diuino quodammodo motu ad iſtas a ctōneſ ꝑuenerunt. l. fi. C. de lon. tem. pre ſcrip. nec tal̓ lex poteſt dici eccleſijs. vel clericis dānoſa licet clericus vel eccl̓ia quia forte venit ꝯtra premiſſa. vel dolū ſiue fraude̓ adhibuit in contractū āpliꝰ condemnetur. vel interpretacō in ſeip̄a equa in damnum ſuuꝫ cedat. nā ⁊ ſecū contrahēs. ſi quod tale ſibi acciderit ſi militer cōdemnaretur non debet ergo claudicare contractus. ⁊ hoc ſentit Io. an. in. c. quod quibuſdam de fideiuſſo. ī nouella ad finem glo. magne. Scd̓m er go facti accidentia legalis prouiſio p̄t eſſe vtilis vel damnoſa eccleſijs. ⁊ ꝑſo nis earum quo caſu ille qui ſe habꝫ ꝑit̓ ad damnum ⁊ ad commodum non pōt pretendere leſionem. licet forte finiſtruꝫ euenerit. ar. l. ſi pater. C. de inoffi. teſta. facit quod noͣ. glo. in. c. pleriqꝫ. xiiij. q. iij. ⁊ quod no. in. c. per tuas. de do. poſt di rior. reſti. ⁊ hoc videtur veriſſimum. ⁊ ē de mente canonum ⁊ omniū canoniſta rum ⁊ aperte ſentit Hoſti. in. c. eccleſia. jͣ. vt li. pen. ſuper glo. fi. his enim caſibuſ canones adiuuantur ꝑ leges. vt dicit tex. in p̄all̓. c. i. de no. ope. nū. intelligo er go legem eē preiudicialem quando ſim plex infert onuſ ⁊ p̄iuditiū ⁊ quando ſi ne cauſa. ſecus ſi cum cauſa. iij. q ix. dig num. Et ex his infert do. pe. ꝙ clericus inſtitutus ſi nō fecerit inuentariū tene bitur vltra vires hereditarias iuxta. l. fin. C. de iu. deli. hoc dictum puto indu bie procedere ī clerico. ⁊ ſic intelligo glo in. c i. de ſolū. an̄ aūt procedit ī eccleſia ī ſtituta herede vel fiſco ſuccedēte alicui Bal. in. l. fi. p̄all̓. dicit ꝙ ſi fiſcꝰ occupat bona vacantia nō ꝯfecto inuētario nō per hoc tenetur vltra vires hereditari as. ff. de iu. fiſ. l. i.§. an bona. Idē ſi fiſcꝰ procedit propter delictum alicuius. qͥa non dicitur tunc fiſcus proprie heres. ſꝫ vindicte cauſa ſuccedit. ff. de in inte. reſ. non ſolum.§. fi. ⁊ quocunqꝫ ſuccedat fiſ cus non tenetur vltra vires hereditari as. quia intelligitur ſibi velata heredi tas quatenuſ non ē oneroſa dicto.§. an bona. ⁊. l. non poſſunt. e. ti. ⁊ ſic ide in ec cleſia que gaudet priuilegio fiſci. vt noͣ in. c. i. de in inte. reſti. ⁊ hoc ſequitur do. car. in. c. i. de ſolū. p̄alleg. reperio glo. aꝑ te ſentientem contrarium in. c. i. de teſta Sed pͥmū dictum videtur magis equū vt hoc ſit priuilegium eccleſie ſicut et fil ci. ar. eius quod no. glo. in. l. miles. ff. de re iudi. Sicut directe bona eccleſie alie nari non debent. ita nec indirecte de re gu. iur̄. cum quid vna via. li. vi. ⁊ de ꝓ cu. tue. Et idem reperio tenere Dartol. in repeticōne. l. i. C. de ſacroſanct. eccle. concludēteꝫ. ꝙ ſi eccleſia vel pauperes ī ſtituantur. vl̓ ſacerdoteſ ītuitu eccl̓ie vl̓ ꝓ anima. vt adeant hereditatē ſine bn̄ ficio inuentarij ꝙ non teneantur inſoli dum. pͥmo ad ſimilitudineꝫ fiſci. l. i.§. an bona. et. l. non poſſunt. ff. de iu. fiſci. Itē quia iura ciuilia non poſſunt obligare eccleſiam. et pia loca vltra vires heredi carias. cum talis oobligatio non ſit de iure naturali. ¶ Item in extraneo here de eſt ratio. quia preſumitur vſurpaſſe

paſſe bona in aucͣ. de heredi. ⁊ fal.§. ſan cimꝰ q̄ rō ceſſat in eccleſijs ⁊ pijs locis Item adduē tex. in aucͣ. ſicut alienatio C de ſacroſa. eccle. vbi eccleſia nihil dēt adqͥrere exqͦ obliget̉ ⁊ oneret̉ vltra qua accipiat ſed ſi ſacerdos inſtituat̉ heres ratione ꝯſanguinitatis. vl̓ amicitie pu tat eum teneri. in aucͣ. de heredi. ⁊ fal.§. penul. Et ex prius dictis infert̉ ꝙ ſi cle̓i cus non ad implet volūtatē defūcti pri uabitur heredicate iuxta aucͣ. hͦ ampliꝰ C. de fideicōmiſ. Idē in caſibus in qui bus quis vt indignus hereditate pͥua tur vt pͥuabit̉ ⁊ clericus. ff. ⁊. C. de his qui. vt indig. Item ſi non petit tutorem pupillo priuabitur eius ſucceſſione. vt in. l. ſciant hoīēs. C. de le. here. Itē here ditatē nō aditā non trāſmittit ſicut nec qͥlibꝫ alius. l. i.§. nouiſſimo. C. de cādu tol. Itē in caſibus in qͥbus ꝑ ius ciuile ē prouiſum. vt perdat̉ poſſeſſio etiā cleri cus ſic̄ laicus eam ꝑdet. l. fi. C. de ad qͥ poſſ. iunctis nōtis in. c. olim. i. de reſtit. ſpoli. Et idē videtur dicēdum in caſibꝰ p̄dictis ⁊ ſimilibus d̓ eccleſijs. quod de clericis. ſaluo r̄ſtitution̄ bn̄fitio ⁊ alijs pͥuilegijs in ſuis caſibus eccleſijs ⁊ cle ricis cōceſſis. vt in toto titulo. C. de ſa croſanct. eccle. cuꝫ ſi. ad p̄dicta nota. doc in. c. i. de teſta. ¶ Quartus caſus eſt qn̄ lex generalit̓ diſponit ſuꝑ rebus tꝑali bus deuiat tamē a diſpoſicione canoni ca. vt in caſu. c. ij. de arbit. li. vi. ⁊. c. cum eſſes. ⁊. c. relatum. de teſta. ⁊ tunc cōiter dicit̉ legem ſeruandam fore in foro ſuo ⁊ canonem ī ſuo vt cōiter noͣ. in iuribꝰ palle. niſi temporale forū ſit de tꝑali iu riſdictōne eccleſie. quia tūc ẜuabitur ca non de appel. ſi duobus. ⁊. c. qd̓ clericis. de fo. compe. ⁊ qui fi. ſunt legi. ꝑ venea bilem hāc ꝯmunē theoricam vr̄ extēde re glo. in. c. cum ſecūdum leges. de here. li. vi. etiam quando lex diſponit in ma teria ſpectante prīcipalit̓ ad eccleſiaꝫ et poſſet hic caſus ꝯſtitui ſeꝑatus a prece oētibus ſcꝫ quando lex diſponit ſpecifi ce in materia ſpectāte ad eccleſiam tollē do lueꝝ quod alias ꝯtulerat vel appo nendo aliā penā. tūc enim ẜuabitur lex ī foro tꝑali quātuncūqꝫ priuat quē bn̄ fitō quod ꝯtulerat. licet nō ẜuetur ī pn̄ cipalit̓ diſpoſito. Et ideo ꝯcludit̉ ꝙ ſi ra pta ꝯtrahit matrimoniuꝫ cum ruptore ꝯtra diſpoſitōnem legalem. licet ſecūdū permiſſionem canonicam teneat matri moniū nihilominus in terris impeij priuabitur mulier bonis que ſibi obue nerunt a raptore. licet glo. in hoc teneat ꝯtrarium in. c. de puellis.§. quibus. xxx vi. q. ij. Similis eſt queſtio ī contrahen te matrimonium contra diſpoſitionem legalem infra annum luctus. ⁊ ſecūduꝫ permiſſionem canonicam an puniatur penis legalibus de quibus in. l. i. ⁊. ij. C. de ſecun. nup. Item de contrahente cum raptore. ⁊ infra annum luctus r̄pe rio. freder. de ſenis in vtraqꝫ queſtione tenere contra glo. in preulle ga. c. euꝫ ẜm leges. ⁊ ſequi. glo. in prealleg. c. de puel lis concludit enim poſt multa concilio. xxxv. omnem penam legulem ceſſare de quibus i.. l. i. ⁊. ij. C. de ſecun nup. Ad hanc deciſionem mouetur. quia matri monium cum ſit vnum de ſeptem ſacra mentis eccleſie nō iure fori ſed poli.i. nō ſecundum leges ſꝫ canone ⁊ regi debet. vt. ij. q. iij. hinc colligitur. ⁊ in hmōit ali bꝰ ſpūalibꝰ pōt recte lex ītelligi ꝙ lex nō dedignat̉ ſacros canones imitari de ſe cun. nup c. penl̓. ⁊ vlti. vnde qͥcqͥd dicāt leges circa ꝑmittēdū vl̓ ꝓhibēdū matri moniū nō ſtamꝰ ill̓ ſꝫ canōibꝰ vn̄ legibꝰ dicētibꝰ ꝙ filia nō pōt ꝯtrahere fine ꝯſe ſu eiꝰ. in cꝰ ptāte e. et ꝙ rector ꝓuintie cū ꝓuīciali vel tutor cum pupilla non ſtai ratio eſt quia iudex laicus de huiuſmo di iuribus ſpiritualibus nec principali ter nec incidenter poteſt ſe intromittere de ordi. ꝯgni. per tuam. ⁊ qui fi. ſunt leg lator. idem̄ cuꝫ ſimilibus vt patet de he reti vt in. c. inquificion̄ de hereti. li. vi.§. prohibemus. Ideꝫ in repudijs ⁊ diuor cijs ⁊ impedimentis matrimonialibuſ ſtamus eniꝫ canonibus quid enim ip̄i ſtatuerunt leges ꝙ ꝯpater cum ꝯmatre vel cū filia ſua ſꝑūali nō poſſit ꝯtrahe. vel cū ſpōſe ſue ꝯſanguinea. vel de illo titulo de eo qͥ ꝯgno. ꝯſāg. vx. ſue. vel de eo qͥ duxit in matrimoniū quā pol. per adul. Ec his gͦ ꝯcludit̉ ẜm eū ꝙ mr̄io nia ⁊ acceſſoria ⁊ pēdētia ab ill̓ iure ca nonico regulat̉. ſꝫ īꝓpoſito apl̓s apl̓icꝰ ⁊ canones dicūt ꝙ ml̓r ſoluta a lege viri ꝑ eius mortē licite infra annum luctus nubat de ſecun. nup. c. penl̓. ⁊ vlti. vij. q. i. ſicut videt̉. ij. q. iij.§. hīc colligit̉ gͦ cuꝫ

licite cōtraxit. penā nō meretur. qꝛ qͦ fac̄ auctoritate legiſ penā nō meretur. xxiij q. iiij. qui peccat. Si enī contrarium di ceretur iā mulier deciperetur cū aucͣtori tate legis laqueus ei paretur qd̓ eē nō debet..xxvij. q. ij. de viduis. tenēdū eſt er go ẜm eū omnē penā legalē īpoſitam ex eo ꝙ nubit īfra annū luctus eē remiſſaꝫ Ętſi nulla rō huius dicti haberetur ẜm eum. deberet ſufficere auctoritas tanto rū patꝝ. nam hoc tenet accur. C. de ſec. nup. l. i. in glo. quando. ⁊ glo. ī decre. ij. q. iij. ī fi. ī glo. vlti. ⁊ dam. ⁊ hoſti poſt eu in ſūma de ſecū. nup. ī fine. Itē Inno. pͣp̄ iiij. ⁊ honorius qui fuerunt lux iurium hoc tenēt de ſecu. nup. c. fi. vbi ſatis de hoc ꝑ Hoſti. poſt Inn o. facit qd̓ noͣ. glo ī preallega. c. de puellis. ⁊. vi. glo. ordīa ria de ſecū. nup. c. fi. licet dicat alios di cere ꝯtrarium ſꝫ ſtandū eſt opinioni tan torū ⁊ patrū ſuperiꝰ nominatorū. ita cō cludit Frede. ī loco p̄all̓. pro hͦ dicto Fre de poſſꝫ allegari glo. ſingularis in. c. fi. xxxij. q. ij. que dicit. ꝙ licet filia ꝯtrahat matrimoniū fine conſēſu patris. ⁊ ſic cō tra diſpoſicōnē legalē. nihilominꝰ tenet̉ eam pater dotare. ⁊ ſic agēs ꝯtra leges poteſt vti bn̄fitō legis. que ꝯpellit pr̄eꝫ ad dotandā filiam. l. fi. C. de do. ꝓmiſ. ⁊ de hoc ꝑ doct. ī. c. i. de deſpon. īpube. ⁊ ꝑ glo. ī. c. d̓ raptoribꝰ. xxxvi. q. i. Dar. tam hͦ ſingulariter limitat ī. l. obligamur. ff. de actio. ⁊ ob. quando filia ꝓmiſit dote ſecus ſi eſt maritata fine dote. quia tūc ceſſat ratio quare pater cōpellit̉ ad do tandū. quod ſatis placet tunc enī tenet̉ maritus alere ⁊ īputādū ē ſibi ꝙ duxit vxorem ſine dote iuxta noͣ. in. c. ꝑ tuas. de do. pꝰ diuor. reſti. de hac materia ple niſſime noͣ. ī preall. c. fi. vbi Io. an. refert dicta Cy. ī. l. i. p̄alle. vbi etiaꝫ de hoc per Bal. ⁊ cōis opinio eē videt̉. ꝙ q̄daꝫ ſūt pene que fūdant̉ ſuꝑ odio ſecundarum nuptiaꝝ. vel feſtinacōne tranſitus ⁊ ta les pene ſunt correcte. vt ī p̄alle. c. penul ⁊ fi. quia cōtrahere matrimonium non eſt odioſū. nec ꝓhibitū. ſꝫ ab apl̓o ⁊ cano nibus ꝑmiſſū. ⁊ ſic fundamētum cauſe ē falſum ⁊ iniuſtū ẜm deum. ⁊ in hoc ca ſu ꝓcedunt alle. per Fred. qͥ in veritate loquitur de talibus penis. de his enim loquitur. l. i. ⁊. ij. C. de ſecū. nup. hoc ve rum niſi ex nimia feſtinacōne reſultaret perturbatio ſanguinis ⁊ incertitudo ꝓ lis puta. quia peperit in nono mēſe pꝰ mortem viri ſui. ita ꝙ poteſt eſſe pͥmi. qͥa natus in nono menſe. et etiam ſecundi. quia in ſeptimo naſci poteſt etiam perfe ctus. vt in. l. ſeptimo menſe. ff. de ſta. ho ⁊ hoc caſu videtur ꝙ mulier debet pa ti ōnes penas legis. i. ⁊. ij. vt refert bal. in. l. liberorum. ff. de his qͥ no. infa. pau. de lyaſa. ⁊ Ray. conſuluiſſe. licet enim apoſtolus dicat mortuo viro nubat in domino tamē debet ītelligi quando nō timetur de turbacōe ſanguinis modo p̄dicto vt ſic ius diuinum diſtinguatur ꝑ ius humanū ⁊ ciuile vt ī multis caſi bus contingit. vt noͣ. sͣ. e. que ī eccl̓aruꝫ ſꝫ idem Bal. in. l. decreto. C. de hiſ qͥ no. infa. vbi etiam hāc materiā attingit nō ſeqͥtur concilium iſtorum. ſꝫ eſt cōtentuſ ſimplici recitacōne. ſꝫ in dicta. l. liberorū eos ſequitur qd̓ etiam placet do. pe. in repeticōne. c. canonū nō enī eſt veriſimi le. ꝙ apoſtoluſ permittēdo ſtatī mortuo viro nupcias. cogitauit de nupcijs pro pter quas poſſet reſultare īcertitudo ꝓ lis ⁊ ſcandalū apud bonos ⁊ graues. ⁊ hoc dictū videtur mihi prima frōte ſa tis ꝓbabile. nā ⁊ certo cāuꝓhibet̉ mr̄i moniū ſeu vſus mr̄imonij ex certa cau ſa vt tēpore quadrageſimali ⁊ alijſtem poribus de qͥbus in. c. capellanus de fe ⁊.xxxiij. q. iiij. nō oportet cū tribus. c. ſe quē. Itē ablactacion̄ ⁊ mēſtrui tempor̄ vt in. c. ad eius vero. v. diſt. multo ergo fortius ꝓpter hanc cauſam licite ꝓhibe tur matrimoniū. Quedā ſunt pene que fundantur ſuper fauore filiorum primi mr̄imonij. vt ꝙ mulier nō nubat nō red dita ratione hͦ caſu leges nō ſūt corrēe ſꝫ adhuc hodie durant. ⁊ ideo pene de qͦ bus in. l. hac edictali. ⁊. l. femine. ⁊. l. fin. C. de ſecū. nup. ⁊ in aucͣ. de ſecū. nup.§. quia vero actenus. ⁊.§. ſi vero colla. iij. non corriguntur. nec ille de quibus. C ad turpilia. l. omnem mater. ⁊ in auten ti. denique.§. fina. et hec procedunt vt predixi vbi non contingit perturbatio ſanguinis. puto quia ſecundo nubens eſt vetula vel vir primus deceſſit in ab ſentia vbi fuit per plures menſes vl̓ cer tum eſt illam non fore pregnantem als autem vt ſupra dixi habebunt locum omnes pene ſuper hoc edite Et quanqͣꝫ

hec videat̉ cōis opio. vt iſte pene īſtitu te filioꝝ fauore nō intelligātur ſb̓late ꝑ dictū apoſtoli. ⁊ apl̓ici. vt noͣ. glo. ⁊ bar. in. l. liberoꝝ p̄alle. ⁊. l. i. C. de ſecū. nup. qn̄imo glo. ī. l. decreto. C. ex qͦ. eau. no. ī ra. tenet ꝙ nulla pena ītelligit̉ ſb̓lata ta men ego viſputatīe tenerem ꝯtrarium ſcilicꝫ ꝙ oīs pena appoſita mulieri trāſ euti ad ſecūdas nuptias ſiue infra tē put luctus ſiue poſtea cenſeant̉ hodie ſb̓late ⁊ ita cenui in lectōne c. fi. de ſecū. nup. Motus pnͥcipalit̓ per pͥmam rōneꝫ illiꝰ tex. cum dicit ꝙ mulier cū vtatur a poſtoli ꝯceſſiōe nō debet ſuſtinere iactu rā legal̓ infamie que quidem ratio ve̓ dicat ſibi locum in oī pena legali. quia ducta aucͣte. l. non peccat. l. graccus. C de adulte. ⁊.xxiij. q. iiij. qui peccat ⁊ cla̓i us patet ibi in deciſa illiꝰ. c. Nā in anti qua ibi dicebat̉ ꝙ ad nullam iacturam vel īfamiā debet alligare tranſitus ad ſecūdas nuptius. Item tex. ibi dicit. ꝙ ī fra ānū luctus libere poteſt ⁊ īpune mu lier nubere. vnde ponoero dictōnem in fra que denocat liberam facultatem cō trahendi in qualibet ꝑte anni. nō ergo ex incercitu vine proliſ poſtea ſubſequē ti pena affici debet. ne decipiat̉ auctori tate apoſtoli ⁊ eccleſie. argu. in. c. lr̄as d̓ reſt. ſpō. preterea facit ratō general̓ que ponitur in fine illius. c. dū dicit ꝙ legeſ non dedignant̉ in iſtis ſacros canoneſ imitari. que quidem ratio concludere debet ad ōnes penas et per conſequēs omnes penam ſb̓mouere. Item impers tor non potuit ſuper matrimonium ſta tuere cum non ſpectet ad iuriſdictōnem ſuam. de ordi. cogni. tuaꝫ. nec penas ap ponere per quas intimidet̉ matrimoni um. facie quod nota. Io. an. ī. c. ſtatutū de hereti. li. vi. maxime cum non tollat luctum quod attulit. ⁊ ſic ſumus extra glo. c. cum ſecundum legen de hereti. li. vi. quinimo ⁊ contra illam glo. eſt glo. ī c. de puellis xxxvi. q. ij. ¶ Item ex pena legali poſſet faciliter ſequi fornicatio quia mulier timens cōtrahere ne pena legis afficiatur potiuſ committet forni cationem. nec debet obſtare fauor filio rū. quia ē irrationabilis ⁊ ꝯtra matrīo nium. quod eſt ſanctum. ⁊ a deo permiſ ſum. facit de do. poſt diuor. reſti. nuper nō tamē dico ſb̓latas penas quas mu lier īcurrit ex facto ⁊ culpa ſua. vtputa quis agnouit tutelam filioruꝫ ⁊ poſtea trāſiuit ad ſecundas nuptias. non pe tito tutore filijs vt. l. oēm mr̄i. T. de fur ⁊ idem in ſimilibus. ſꝫ illas penas dico ſb̓latas quas incurrit mulier ex eo ſolo quia tranſiuit ad ſcd̓am nupcias de qͦ bus in. l. i. ⁊. ij. ⁊. l. feīe. ⁊ hac edictali. ⁊.ſ fi. de ſecū. nup. cū ſi. ⁊ hoc videt̉ ſatis hu manum ⁊ probabile. ¶ Ex predictis conclude aliuꝫ ⁊ ſic quintum caſum ꝙ vbicunque lex diſponit circa actum ſpi ritualem apponendo penam per quam intimidatur actus quod tunc talis lex non eſt ſeruanda. niſi ſubſit euidens ca modo p̄dicto. ꝓ hoc quod nō. Iohā an. ī. c. ſtatutū. de here. li. vi. vbi ꝯcludi nō valere ſtatutu ꝑ qd̓ pena īponit̉ mu lieri ꝯtrahēti ſine ꝯſenſu pr̄is vel fratꝝ ⁊ hͦ puto veꝝ etiaſi īponit̉ pena tollēdo lucꝝ legꝭ. alias datum cū illa ꝯtraheret cū raptore. vn̄ puto ꝙ glo. c. cū 2ᵐ de he ret. li. vi. nō bn̄ dicat. licet do. an. et̄ ſeqͣt̉ ī. c. i. de ſpō. qꝛ cum canon ꝑmittat mr̄io nium cum raptore. vt ī. e. cām. de rapto. nec valet lex appone̓s penam fundataꝫ ſuꝑ odio matrimonij. quia ꝑ hͦ ītimidā tur mr̄ioniū cū raptore. ⁊ ī hmōi ſpūali bꝰ ⁊ appēdicijs legeꝝ nō dedignant̓ ſa cros canones imitari. vt. sͣ. dixi. fac̄ qd̓ noͣ. ī. e rainaldus de teſta. Sextꝰ caſꝰ eſt qn̄ lex diſpōit circa accidētalia ad actū ſpūalē vt de dote lucrāda vl̓ nō. ⁊ valꝫ lex vt ī. c. rainūtiꝰ de teſta. ⁊ qd̓ ibi nō. Illud tamen. c. loquitur in conſuetudi ne loci. q̄ p̄iudicat canoni ſic̄ ⁊ legi. ī. c. fi. de ꝯſue Sed dubium ē quid in lege ī periali. quo cāu dico ꝙ aut nō ꝯtradiē canoni et eſt ſeruanda ad hoc quod nō in. c. i. ⁊. ij. de vo. poſt diuor. reſtit. qꝛ non diſponit hoc cāu p̄ciſe ſuꝑ actu ſpūāli ſed ſuper accidentibus. ⁊ his bonis q̄ ſb̓iacent īperio. viij. diſt. quo iure. Si ve ro ꝯtradicit canoni tunc deciſio pendet ex illa queſtione. Cui vi delicet ſubiace at cauſa dotis. An iudici ſeculari. an ec cleſiaſtico de qua queſtione per gloſ. et doctor. in capitulo de prudentia de do te poſt diuorti. reſtituenda. gloſa ibi cō cludit quod aut agitur de dote inciden ter. vt quia principaliter queſtio pende bat coraꝫ eccleſiaſtico ſuper mr̄ionio. ⁊ tūc poteſt eccl̓aſticꝰ de dotis cā agnoſcē

Aut mouetur dotis cauſa principalit̓. vt quia altero mortuo vxor repetit do tem vel viro vergente ad inopiā. ⁊ tunc ꝯgnoſcat ſecularꝭ. ⁊ hoc de iure cōi. fate tur tn̄ glo. ꝙ de cōſuetudine ſpectat ad eccleſiā. etiā ſi principaliter moueat̉. ⁊ il lam glo. ſeqͥtur ibi do. an. niſi ſit vidua oppreſſa circa dotē. etiā vr̄ tenere gaſ. ī c. non ē de ſpon. Inno. vero ī p̄all̓. c. de prudentia tꝫ vtrūqꝫ iudicē poſſe ꝯgnoſ cere. ⁊ ſic ꝙ ſit mixti fori ⁊ hoc mihi pluſ placet. ꝑ. c. i. ⁊. ij. ⁊ p̄all̓. c. de prudētia. ⁊. c. ꝑ vr̄as. de do. pꝰ diuor. reſti. que iura a ꝑte īnuut iudicē eccleſiaſticum poſſe ſu ꝑ dote pnͥcipaliter adiri. ⁊ hͦ ꝓpter nimi am ꝯnexitatem. q̄ eſt int̓ matrimoniū et dotē hͦ p̄miſſo ad caſū ſupͣ dictū dico ꝙ lege ⁊ canone diſcordātibꝰ obẜuabitur lex fori vbi queſtio tractabit̉. ar. c. qd̓ cle ricis. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de fo. ꝯpe. ¶ Septimꝰ caſꝰ eſt qn̄ lex circa actu ſpiritualē preſu mit vnū ⁊ aliud p̄ſumit canon. ⁊ tūc di cendū canonē obẜuādū. ⁊ tūc licet lex p̄ ſumat matrimonium ex cohabitacionē matrꝭ. ⁊ femine. l. ī libe̓t̉. ff. de ritu nupt. Canō tn̄ preſumit adulteriū. niſi alia ī teruenerint. vt le. ⁊ nō. in. c. alit̓. xxx. q. v. Et per hoc etiā puto. ꝙ licet lex interdi cat ep̄o habere ſecū mulierē. etiā tale̓. c̄ oīno ſuſpicōnē fugiat. vt ī aucͣ. ep̄o nul am. C. de epiſ. ⁊ cle. ¶ Attamen exquo canō ꝑmittit. vt ī. c. intdixit. xxxij. diſtin. ſtādū eſt canoni ⁊ nō legi. qꝛ vt ſupͣ dixi ī iſtis ſpūalibꝰ ⁊ dependētibꝰ ſpectanda eſt diſpoſicō canonis. ⁊ nō legis. ⁊ gn̓a liter dicerē ꝙ in ſpectātibus ad eccl̓iam nō pōt lex valide aliquid ſtatuere vel p̄ ſumere. cū de ilijs nō poſſit ꝯgnoſce̓. de ordi. ꝯgni. tuā. qui fi. ſint leg. c. lator. ⁊.c ſi iudex laicꝰ. de ſē. excō. li. vi. ⁊ fac̄ illud dictum Frede. ꝙ lex nō pōt p̄ſumere. ꝙ ex certis indicijs qͥs cōuīcat̉ de vſura ſeu preſumat̉ ꝯtractꝰ vſurariꝰ p̄ dic̄.is rō nibus. ⁊ fa. qd̓ nō. Bar. ī. l. ticia. ff. ſolu mat. ⁊. l. i. ff. de iu. om. iud̓. quod puto ꝓ cedere niſi lex ex iuſta ca̓ preſumat non pn̄cipaliter ſuꝑ actu ſpūali ſed tempoa li ei annexo. ⁊ ſic poteſt ſaluari. Dar. ī. l. omnes populi. ff de iuſti. ⁊ iu. vbi dicit valere ſtatutū p̄ſumenſ ꝯtractu certo ca ſu ſimulatū. etiam ad finē īualidādi iu ramētū ſuper eo appoſitū ¶ Octauꝰ caſꝰ eſt qn̄ tangit̉ materia peccati. ⁊ tūc etiā in foro ciuili ſeruandus eſt canon. ⁊ ad eius obſeruantiā poteſt iudex ſeculariſ ꝯpelli per iudicē eccleſiaſticū. de iur̄iur. licet. li. vi. de ſen. excō. decernimus. eo. li ⁊ ī. c. cū. c. laicus. ⁊ qd̓ ibi noͣ. de fo. cōpe eo. li. per hoc conſuluit do. an. vt ipſe re fert in. c. quod clericis. ꝙ ſi īuaſores bo noruꝫ eccleſiaſticorum conueniantur a clerico coram iudice ſeculari heredeſ eo rum tenent̉. qꝛ huiuſmodi cā decidi dēt ſecūdum canones. qui habent. ꝙ ad ex onerandam conſcīam defūcti heredes conueniunt̉ ex delicto defūcti licet ex de licto nihil deuenerit ad heredē. dū tn̄ hͦ paciantur vires hereditarie. ⁊ quod pe titur non ſit mere ꝑſonale. ſꝫ agens ſuū dānum proſequatur ⁊ intereē. etiaꝫ da to ꝙ cōtra defunctū nō fuerit lis ꝯteſta ta. quia in hoc caſu vbi agitur d̓ exone racōne conſciētie dēt ſeruari canon de ſepul. c. fi. videt̉ per hoc do. an. ſequi cō munē opinionem cū ſimpliciter nōt in hͦ diuerſitatē int̓ ius canoīcuꝫ ⁊ ciuile. vt noͣ. glo. ī prealle. c. fi. ⁊ in. c. mulieres. de rapto. ⁊. c. qͣꝫqͣꝫ. de vſu. li. vi. de ſolū. c. i. et i. q. iiij.§. item peccata. xij. q. ij. ep̄os qui filios. xvi. q. vi. ſi ep̄m. facit. xcvi. diſt. be ne quidem. de vſu. tua. ⁊ de pigno. c. iij. ⁊ glo. xxiiij. q. ij. ī ſūma. que dicit. ꝙ de qͦ cūqꝫ crimīe ciuiliter agi pōt cōtra defū ctu ꝓpter dāna data reſarcienda ec̄ tene tur hēs. ⁊ hͦ ſecūdū canōicā eqͥtatē hͦ ec̄ ſētit Ire. de ſenis cōſilio. xxi. dicit enī ꝙ eqͥtaſ mouit latorē iuris canōici ad ſta tuēdū ꝙ hēs qͥ habꝫ bona defūcti licite q̄ſita. tenet̉ ad reſtitucōeꝫ illicite q̄ſitoꝝ etiāſi illicita nō ꝑuenerint ad heredem. ⁊ etiāſi lis nō ſit cōteſtata cum defūcto. Ego ī. c. fi. tenui nullā dr̄am in hoc fore int ius canonicū ⁊ ciuile. nec iura q̄ ad hoc cōit̓ ſolent allegari hͦ ꝓbāt. imo pro bāt pociuſ oppoſitū. nā ī. c. fi. de ſepul. vt dicit ibi Inno. nō agebat̉ ꝯtra heredem ex delicto defūcti. ſꝫ ex cautione de dote recepta. qͥ nō abſoluit excōicatum. n̄ ca ueat de ſatiſfacien̄ de appel. qua fronte. .§. ſane. de ſē. excō. ex tenore. ⁊ illa ſtipu latione agent quorum intereſt de vſu. quanquam. libro ſexto. ff. rem pu. ſal. fo nam preallega. c. quanquā non ſolum precedit ī caucōne. de vſuris reſtituen dis. ſꝫ in omnibus illicite adqͥſitis pōt enī ſacerdos gn̓alit̓ ſtipula̓i ī his q̄ ad

eiꝰ officiū ſpectāt vt circa vſurarios ⁊ il licite recepta. vt nōt. Ia. de are. in. l. i.§. ius pb̓licū. ff. de iuſti. ⁊ iu. Do. an. ſupͣ ī phemio vbi latius recigi In p̄all̓. enī. c fi. ille defūctꝰ fuit abſolutꝰ dū ageret in extremis vn eſto ꝙ cautōne̓ exp̄ſſe non exp̄ſſiſſet. tn̄ tacite vr̄ mandaſſe de ſati facien̄ nā cuꝫ in abſolution̄ reqͥrat̉ eor dīs ꝯtritio ⁊ penitētia de delicto. qͦ vult abſolul ⁊ hͦ petit tacite videt̉ velle ſatiſ facere. ſine qͣ ſatiſfactōne abſolutō nō ꝓ deſſꝫ. ar. de ſen. ex. a nob̓. xiiij. q. vi. ſi res vn̄ potiuſ ibi agit̉ ec qͣi ꝯtractū ex eo qꝛ ī abſolutōe ītelligit̉ qͣi ꝯtrahi int̓ eū qui abſoluit ⁊ abſoluētē. ⁊ hͦ ſentit Io. an. ī ſpe. de app§. in qͥbus. ꝟ. ſꝫ nunqͥd hͦ. Cō cludo ergo ꝙ eē oe iur̄ canonico ſimpli citer nō pote̓it agere ꝯtra heredeꝫ ex de licto defūcti n̄ cautio de ſatiſfacien̄ ſit p̄ ſtita ſacerdoti. nā tal̓ cautō hec vi nō ſo lū litis ꝯteſt. ſꝫ cuiuſdā q̄uaſi ꝯtractꝰ vt actō fiat crāſmiſſoria ad her̄de ⁊ noͣ. ſpi in. ti. de interroga.§. ij. ꝟ. qͥd ſi 1s. ⁊ Gꝯ5 ī. l. i. ff. de priua. delic. vel ſalteꝫ pecierit abſolutōni a ſacerdote quo cau videt̉ mn Ioare ſuis heredibus vt ſatiſfatiant ei ſic videt̉ qua ſi ꝯtrahi inter abſoluētē ⁊ eum qͥ abſoluit̉ vt. sͣ. dixi. ⁊ ad p̄dicta facie cex. pall̓. c. fi. qͥ ponderat ꝙ ille fuit abſolutꝰ iuxta formā eccleſie. ⁊ loquit̉ de forma contēta in p̄all̓. c. ex tenore. et c. cū deſideres de ſē. excō vbi diē glo. e: vtrobiqꝫ expͥmit̉ ꝙ abſoluēdo oēt iura re pare̓ mādatis eccleſie. ⁊ ſic ꝑ ꝯſequēſ ſatiſfacere his qͦꝝ ītereſt. ⁊ idē ſētit tex. ī. c. mulieres. de ſē. excō. ⁊ ꝓ hoc induco glo. fina. in. c. a nob̓. i. de ſe̓. excō. q̄ nota bilit̓ dicit ꝙ exquo aliquis l̓ morte pe̓i cet ⁊ ꝯtritꝰ ē quātū in ſe eſt ſatiſfec̄. vn̄ heredes oēnt ꝯpelli ad ſatiſfatiendū ꝓ ip̄o. ⁊ ſic dic̄ intelligendū. c. fi. ⁊. c. ī lr̄ ix. ⁊ iſtis caſibꝰ agi poterit etiā de iure ci uili. cum nō agat̉ ex mere delicto defun cti. ſꝫ potius ex ꝯtractu vel qͣi hec oīa ꝓ cedunt ī deciſorijs. ⁊ cū lis ē inter cleri cum ⁊ laicum. Quid aūt ſi lis ē int̓ cle ricum. ⁊ laicū in foro eccleſiaſtico vel ci uili. an iſtis foris diſcrepātibus ⁊ vtri uſqꝫ data validitate ſtatutꝭ in foro ſuo ſit iudicandum ẜm canonē. an ẜm legi dicēdū vt dicā in ſequēti membro. quā do lex īferioris ꝯtradie̓ canoni. In pre paratorij⁊ vero cōiter ꝑ doc. dat̉ regla ꝙ in obẜuātia legū ꝯſuetudinis ⁊ ſta tutoꝝ qͦ ad ordinatoria iudicij attedit̉ locꝰ vbi iuditiū exercet̓. ⁊ ſic det ītelligi glo. c. qd̓ clericiſ. q̄ dic̄ ꝙ ſi clericꝰ litigat corā iuditio ſcl̓ari oēt cā tractari ẜm le gē̓ ciuilē. ⁊ ſtatuta munſcipalia. ⁊ ē glo noͣ. nō ſolū circa p̄paratoria clerico liti gan in foro ciuili oēt obẜuari lex princi pis. ſꝫ eē ſtatutum municipale. ⁊ ꝓ hoc. qꝛ hͦ cau non diſtīguit̉ ꝑſona ſꝫ cā regu larit̓ ⁊ exqͦ eā eſt in foro ciuili dēt regula ri ẜm ſtatuta illiꝰ fori ad hͦ. l. iij. ff. de te ſti. l. i. C. de emā. libe. ⁊. l. ij. C. quēad. te ſta. aꝑi. ⁊ qd̓ noͣ. glo. xij. diſt. illud. ꝑ Ty de maͣ in. l. i. C. de ſū. tri. ꝑ Inno. ⁊ ꝯpoſ de ꝯſue. ſuꝑ ℟ca. aliqͥd ꝑ Inno. ⁊ hoſti. de fe. c. fi. ꝑ guil. ī ſpe. de fe.§. i. ꝟ. ſꝫ pone. de īſtru. edi.§. ꝯpedioſe. ꝟ. qͥd de ꝯſuetu oīe. ⁊ ſē.§. qͣlit̓ aūt. ⁊. ꝟ. dꝫ īformari ꝑ Io an. ī addi. ſpe. in ti. de ꝯſti. cū pn̄ci. ꝑ cal. ī diſputatōe ſua q̄ incipit ſtatuto caue tur vbi limitare vr̄ hāc regulā qn̄ iug rōnabile. ⁊ ꝑ hāc regulā dic̄ cal. ꝙ tunc cū clericuſ litigat corā ſcl̓ari cā recipiet ꝑemptōꝫ īſtantie ſic̄ alia cā̓ ciuil̓. nec at tendit̉ forus natural̓ clerici ẜm que eā non recipit ꝑemptōnem inſtantie vt ī. c penul. de iudi. ⁊ quod ibi cōiter noͣ. Ad hͦ glo. in cle. diſpendioſam de iudi. que dic̄ ꝙ ſi ca̓ vſuraꝝ tractet̉ coram ludice ſcl̓ari. nō tractabit̉ de plano ⁊ ſin̄ ſtrepi tu ⁊ figura iudicij. ſꝫ ordine iur̄ obẜua to. ⁊ ſic ẜm ꝯſuetudinē ⁊ ſtatuta illius fori vbi tractatur. ac hoc aucͣ. clericus ſignata ſuꝑ. l. omnes populi. C. de epiſ. ⁊ cleri ⁊ quod ibi nota. Ty. facit quod nota. archidiā. ij. q. vi. non ita. vbi quo ad appelationes ante ſentētiam. dicit ꝙ exquo agitur in foro ſeculari ſerua bitur ius ciuile vt nō admittantur ap pellationes niſi prout addmit: ur leges quod eſt notandum propter ſtatuta vel conſuetudines que in inſtrumentis eō feſſionatis tollunt facultatem appellā di. vt etiam clerico litigāte in foro ciulli non apmittatur appellatio ⁊ hoc proce dit. etiam in reconuētionis cauſa. quia exquo cauſa ibi tractatur debet ordīa ri ſecundum ſtatuta illius fori. ad hoc quod nota. archidi. in prealle. c. non ita vbi dicit ꝙ ſi cauſa clerici in reconuenti on tractetur coram ſeculari non pote rit appellari ante ſententiā niſi vbi ius

ciuile ꝑmittit. ⁊ idem dicit de laico recō uento coram eccleſiaſcico. qꝛ poterit ap pellare quandocūqꝫ ante ſentenciam. Et dicit. ꝙ primo caſu appellabitur ad iudicē ſecularem ꝑ clericum. 2º ad eccle ſiaſticum ꝑ laicū. quod eſt noͣbile. Ad hͦ c. ſi duobus. de appell. ſemꝑ enī appellā dum eſt ad ſuperiorē eius a quo appel lat̉. vt in. c. romana.§. debet. ⁊ de appel li. vi. iūcta glo. ī verbo alio que eſt noͣbi lis. Et ẜm predicta poteſt ītelligi glo. in c. deniqꝫ. xcvi. diſt. que dicit. ꝙ in cā recō uētionis clericus ſubijcitur diffinicōi bus principum ⁊ laicorum. debꝫ enī in telligi quo ad ordinatoria. vel quo ad ſentētias diffinitiuas. qꝛ eius cauſatū poteſt diffiniri ꝑ iudicem ſecularem nō autem debꝫ intelligi quo ad deciſoria. quia ſic intellecta ſimpliciter non eſſꝫ ve ra. vt ſubijciaꝫ ī ſequēti membro. ⁊ hoc quo ad primum mēbrum ¶ 4ᵐ membꝝ videlicet. quando lex proceſſit ab inferi ori. etiam proſequar ꝑ enumeratōnem caſnum. ⁊ primo excludam caſus minꝰ dubitabiles. Et p̄mitto ꝙ in preparato rijs ſeruandum eſt id quod ſupra ī ꝓxi mo mēbro dixi. In deciſorijs vero cum lis eſt inter clericum ⁊ laicum in foro rc cleſiaſtico vel ciuili. dicenduꝫ eſt. vt ſtatī ſubijciam ꝑ caſuum enumeracōneꝫ ad faciliorē intelligentiam. primus caſuis eſt quando ſtatutum ſpecifice diſponit de eccleſijs ſeu ꝑſonis eccleſiaſticis. ſeu rebus eorum. ⁊ tunc ſtatutum nō valꝫ etiam in fauorem ipſorum. quia diſpo nit ſuꝑ non ſibi ſubiectis. ⁊ iſte eſt ꝓpri caſus. hic in ꝟſi. quibus ⁊cͣ. pro hoc. c. a nobis de ſētē. excom. jͣ. ⁊. c. vt aīarum de conſti. li. vi. fac̄. l. fi. ff. de iu. om. iud. ⁊. l. i. T. de ſum. tri. vbi hoc etiam Bar. ⁊ Io. an. in addi. ſpe. in ti de ꝯſti. in prīcipio. ⁊ licet doct. aperte non dicāt de rebuſ pro prijs clericorum ipſorum. tamē glo. hic hoc tenꝫ quam puto veram quo ad ca ſum huius. cnaꝫ ⁊ ſuꝑ rebus proprijs poſſunt conuenire laicum coraꝫ iudice eccleſiaſtico. ſicut ſuꝑ rebus eccleſie. vt eſt tex. no. in. c. ſi clericus laicuꝫ. de fo. cō pe. multo fortius eorū bona ab eis poſ ſeſſa non ſubiacēt diſpoſicōni laicorum facit. c. quanqͣꝫ. de cenfi. li. vi. Clerici enī cum bonis proprijs ſunt ſub iuriſdictō ne iudicis eccleſiaſtici. vt in p̄all̓. c. ſi clei cus. ⁊ xvi. q. i. ſimilis. ⁊ xcvi. diſt. deniqꝫ ⁊ videtur text. aꝑtus in. c. i. de immu. ec cle. li. vi. qui loquitur de adqͥſitis per ec cleſias ⁊ ꝑ clericos. vt de illis non tene antur ſolue̓ collectas ꝑ ſtatutū laicorū. fac̄ quod noͣ. Io. de ligna. ī clemēt. pn̄ti. de cēſi. ⁊ archi. in p̄alle. c. i. ⁊ hoc dico in diſtīcte tenendum. niſi ſit res feudalis. quicquid ſēſerint aliqui. dicentes. ꝙ cū agitur reali pōt clericus ꝯueniri coraꝫ iudice ſeculari. quia tunc perſona cleri ci non trahitur. ſꝫ res hoc enī dictuꝫ nō placet. ⁊ videtur exp̄ſſe contra text. in. c. fi. de iudi. vbi patꝫ. ꝙ nedum pnͥcipalit̓ nequeūt conueniri clerici corā iudice ſe culari. ſꝫ etiam ratiōe cōitatis cauſe. vn̄ cā poſſeſſionis termīata coraꝫ ſcl̓ari cle ricis agentibus non poſſunt clerici cō uēiri etiā coraꝫ eodē iudice ſuper ꝓprie tate. Et qͣꝫqͣꝫ poſſꝫ dici. ꝙ illud capl̓m lo quitur ī re eccleſie. ⁊ non pr̄imonialibꝰ ipſius clerici. tamē idem videtur dicen dum in hoc quo ad rem clerici ꝑ p̄all̓. c. ſi clericus. vbi patꝫ. ꝙ reſpectu minoris eodē priuilegio gaudēt clerici ī rebꝰ pro prijs. ⁊ ī rebus eccleſie. Ad idē. c. qualit̓ de iud̓. vbi tex. ꝓhibꝫ omnino clericum trahi ad iudicē ſcl̓arē. vn̄ pōdero ꝟbuꝫ oīno. ⁊ fac̄ qd̓ noͣ. arch. ī. c. vno. d̓ ele. cō iug. li. vi. fac̄ ec̄ aucͣ. nullꝰ. ⁊ aucͣ. ſtatuiꝰ T. d̓ epiſ. ⁊ cle. vbi tex. ꝓhibꝫ clericū tra hi ad iuditiū ſcl̓are. tā ī cā crīali qͣꝫ ciui li ⁊ ꝓpōit penā actori ⁊ iudici. nec obſtat ſi dicat̉ ꝙ n̄ trahit̉ cū agit̉ reali. qꝛ īdire cte trahit̉ timoe̓ ne ꝑoat cām ad hͦ. c p̄al le. fi. d̓ iud. ⁊ qd̓ ī ſil̓i noͣ. Io. an. ī. c. rōna .§. ꝯtrahēteſ. d̓ fo. ꝯpe. li. vi. Itē ſi ꝑſo eſt exēpta a iur̄dcōe alicꝰ iudicꝭ ec̄ res tāqͣꝫ ſeq̄ntes ꝑſonā vidēt̓ exēpte. ff. d̓ cēſi l. fi. ⁊ hāc ꝑtē tꝫ curia rōna. vt refert coll̓. ī. c. qͣlit̓. ⁊..x. clēici. d̓ iudi. ⁊ iſte pͥmꝰ caſꝰ ē miꝰ dubitabil̓ cū ſtatutū ē ꝯtra lib̓tatē eccle ſiaſticā qͦ cāu ẜm vtrūqꝫ iuſſtatutū ē nl̓ lū. vt ī. c. noue̓it. ⁊. c. grauē. d̓ ſē. ex. ⁊. c. fi d̓ īmu. ecc. li. vi. ⁊ ī aucͣ. c̓aſſa ⁊ irrita. T. d̓ ſacroſāct. eccle. ſꝫ ī hͦ cāu cum ſtatutū ē contra lib̓tatē eccl̓iaſticā ſtatuarij ſūt excōicati. ⁊ īcurr̄t alias penaſd̓ qͥbꝰ ī iu ribꝰ ꝓxīe all̓. ⁊ iſte caſꝰ ꝓcedit ec̄ ſi v̓ba ſtatuti dirigāt̉ ī ſb̓ditoſ ſtatuētiū a̓ ſta tuētꝭ. dū tn̄ īdirc̄e ⁊ ī effc̄u ſit ꝯtra lib̓ta tē eccleſiaſticā. vt ī. p̄al. c. fi. d̓ īmu. ecc. li. vi. ⁊ dicūt̉ ſtatutā ꝯtra lib̓tatē eccl̓aſti

cum oīa que ſūt contra pͥullegia ꝯceſſa eccleſie vniuerſali ſiue a deo ſiue a vica rio eius. ſcꝫ a ꝙ ſiue ab iꝑatore. vt nōt. Inno. in palle. c. nouerit. de ſe. excō. ⁊ re fert Cy. in dicta aucͣ. caſſa. Bar. in. l. i.§ que honorāde. ff. qua. re. ac. non da. dic ꝙ etiaſi ꝑ ſtatutū clerici pn̄t reodi timi diores. dr̄ ſtatutū contra libertatem eē eleſiaſtica. ar. in illo.§. que honorande. ꝓ hoc glo. in aucͣ. de non alie.§. degene ri. ⁊ per hac cheoricam patet ꝙ ſtatutuꝫ quo cauet̉ ꝙ illi qͥ declinauerit foꝝ ſena toꝝ vel poteſtatꝭ. nō reodat̉ ius. ⁊ ꝙ poſ ſic impune offe̓oi ⁊ ſic ꝯtra ꝓtectōneꝫ cō munis ꝙ tale ſtatutū ſit contra liberta tem eccleſiaſticā. qꝛ reddit clericos timi oos ad allegandum p̓uilegium fori. fi ꝯueniantur coram eis. ⁊ iō nō valet qͦ ad clericos. de qͦ Bal. in dicta aucͣ. caſſa ⁊ irrita. ⁊ ꝑ Bar. in dicto.§ q̄ honorāde Gro vr̄ ꝙ eē ex alio capite hoc ſtatutū non exteoat̉ ad clericoꝝ ſcꝫ ex defecta ī tencion̄ ſtatuētis nō enī agebant in du bio ꝯp̄hendere nō ſubditos. vt. sͣ. dixi. Sed circa iſtū caſum occurrūt aliq̄ du bitatōes Prima ꝙ ſtatutū dic̄ ꝙ decli nā⁊ iuriſdictōnem ptātis ſic extra prote ctiom̄ cols ⁊ poſſit īpune offēdi. ⁊ ptās de eali iniuria nulla habet iuriſdictōnē ꝯgnoſcendi. vtrum ergo ſi clericus offe datur ⁊ accuſat offedēte poſſit eū audi re. breuit̓ dic ꝙ non. qꝛ cum iſto cāu nō habeat iuriſdictōnem qꝛ ſtatutū eā ſibi denegat ē habendꝰ vt pͥuatuſ. ſꝫ ſi ſtatu tū nō diſponeret ſuꝑ iuriſdictōne nō cō ferēda. ſꝫ ſuꝑ iure reddēdo puta diceret nō redoat̉ ius tūc quia p̄ſuppoſita iuriſ dictōne oēbet iun reddi nō valet ſtatu tum. Ponderāda ergo ſūt ꝟba ſtatuti. qꝛ a nō ꝯfert iuriſdictōnē aut admitrit ſeu diſponit de pena ſeu ꝓceſſu. Primo caſu valet ſtatutū in alijs nō. ita dicit Dal. in aucͣ. ſtatuimus. C. de epiſ. ⁊ cle. Do. pe. ī preal. repeticōe tꝫ ſtatutū non valere īquātū nō ꝯfert iuriſdictōeꝫ ptā ei ſuꝑ īiurijs ⁊ offenſis illatis clericis declinantibus eius forum quod ē con tra eccleſiaſticam libertatē. qꝛ ꝓpter hoc ſtatutū clerici timebūt offendi. ⁊ īpune trucidari vt dicto.§. q̄ honerāde ꝑ bar. vnde non videt̉ ꝙ a generali iuriſdictō ne collata poſſit excipi hec defenſio clel corum. que ē de iure publico. vt. l. i. ff. d iuſti. ⁊ iu. i. diſ. ius pb̓licū na iniurie vel offeſe q̄ inferūtur cler cis. qͥlibet tenet̉ obulare eū pōe. vt nō. in. c. quāto. de ſen ex. ergo ml̓to fortiꝰ ciuitaſ ꝑ ſtatuta ſua Itē pullegiū declinādi foꝝ iudicis ſcl̓a ris ē ꝯceſſū clericis in pͥuilegiū. de ioro ꝯpet. ſi diligēti. xcvi. diſt. ſi imꝑator ⁊ di cta aucͣ. ſtatuimꝰ ergo ſtatutū ī ꝯtrariti ē otre lib̓tatē eccleſiaſtica. nō potuit er go ſtatutū oferendo iuriſdictōnē ptāti. iſtū caſū ſb̓trahe lꝫ aliuo ſenſerit breuit̓ ⁊ pꝰ eū Bol. ī dicta. aucͣ. caſſa ad qd̓ nō Bal. l. l. i. C. de iudi. vide ibi. vbi diē ꝙ ſie̓ ſtaturū nō pōt ꝓhibe clerico ne d̓cli net ita nec diſpone̓ ꝙ clerico declinante ꝯſaguinei tēant̉ ſolue̓ pena. fac̄ qd̓ le. et noͣ. ī. c. gēma. de ſpō. Itē ſi nō vꝫ ſtatutū ꝓhibitoriū. gͦ nec penale. ad hͦ qd̓ noͣ. in regl̓a acceſſoriū de re. iur̄. li. vi. ī fi. gl. et ꝑ oy. ī regl̓a neo p̄t. e. ti. ⁊ li. ꝑ gl. in. c. ſig nificātibꝰ. de off. del. ⁊ hec opīo plꝫ. nec obſtat ſi dicat̉ ꝙ nō dar̄ iuriſdictōꝫ ptā ti certo cau n̄ ſit ꝯtra lib̓tatē eccl̓iaſticā qꝛ hͦ veꝝ eſt quando ſimpliciter non da ret̉. ſꝫ in cāu noſtro nō dat̉ reſpectu cleri eorum offēſoꝝ. ⁊ ſic īdirecte ē ꝯtra lib̓ta eē eccleſiaſticā. ⁊ ideo nō valꝫ. ar. c. fi. de imū. eccle. li. vi. ¶ Scd̓a q̄o in qͣ ꝯſuluit Bor ſtatuer̄t quſini. ꝙ oēs ꝯductores poſſeſſionū cuiuſcūqꝫ fuerit clericoꝝ vel lai coꝝ pn̄t renūciar̄ ꝯductōnibꝰ ꝓ futu ro tꝑe. ⁊ ꝙ nullꝰ official̓ ꝑuſij de hͦ poſſꝫ ognoſcē vl̓ iur̄dictōꝫ hr̄e ꝯtra dc̄os cō ductoe̓s. Querit̉ an tale ſtatutuꝫ poſſit eccl̓ijs p̄iudicar̄. 2ª an iudices cōis ꝑu ſij pn̄t d̓ hͦ ꝯgnoſce̓ qͥd hēant face̓ moſte ria vl̓ eccl̓iaſtice ꝑſone oīē̓ ꝓ pͥmo ꝙ ſta tutū nō poſſit liberar̄ ꝯductores eccl̓aꝝ ꝓbat̉ pͥmo ꝑ ſua̓ vulgaria. sͣ. e c. q̄ ī ec cleſiaꝝ. jͣ. de re. eccle. nō ali. c. fi. ⁊ h̓. 2º qꝛ ſtatuit de rebꝰ ſue iur̄dēol n̄ ſuppoſitis. puta d̓ rebꝰ eccl̓iaꝝ ab alijs ꝯdud. l. cū ſ iuſ.§. ſi is qͥ de bo. aucto. vt poſſit. 3º qꝛ ē ꝯtra lib̓tatē eccl̓aſtica qd̓ ptꝫ. qꝛ ꝑ tale ſtatutū diſſoluit obligatio qua tenent̉ ꝯductores eccl̓ijs ꝯtra aucͣ. Item nulla cōitas. C. de epiſ. ⁊ cle. Suꝑ 2º dic̄ ꝙ of ficiales cōis nō pn̄t ꝯgnoſce̓ poſtqͣꝫ per ſtatutum adempta ē eis luriſdictō. l. iu dicium ſoluit̉. ff. de iudi. ſꝫ in hoc meliuſ videtur dicendū vt ſupͣ in ꝓxima. q. dixi non eī in hoc videtur valere ſtatutū eā quam ꝯtra libertatē eccleſiaſticā. Sed

poſito qd̓ poſſit adimere dic̄ bar. ꝙ cle rici adeant p̄ſidentes ciuitatis vt dent eiſ iudicē qui ſi neglexerint d̓uoſuetur iuriſdictio ad iudicē eccleſiaſticū. c. licꝫ ⁊. c. ex tenore de fo. ꝯpe. ⁊ ſubdit in dicto conſilio ꝙ iſto caſu iudex eccleſiaſticus ꝓcedet in cauſa eo mō ⁊ forma quibuſ ꝓcederet iudex ſecularis puta ſūmarie ⁊ ap. remota ſi ita ꝓcederet ſecularis d̓ ma. et obe. ſolite ⁊ ibi per Inno. ⁊ hoſti. ꝓ hoc vltimo facit cle. Quia regulareſ de ſuꝑ. ne. p̄la. ⁊ noͣ. Io. d̓ ligna. in. c. licꝫ ex quadā p̄alle. naꝫ exquo eccleſiaſticꝰ ſurrogatur in locū ſecularis debet vti eodem iure vt in p̄alle. cle. qꝛ regulares Et conſiliū Dar. incipit dn̄i pͥores ha bētes. Iertia qō ī qͣ ꝯſuluit do. pe. Ar chiep̄us ſpoletanꝰ hꝫ extra ciuitatē ali qua molendina ex largitione regū vn garie. ⁊ ſimiliter cōmune ſpalatri habꝫ alia extra ciuitatē p̄dictam. ⁊ hoīes de ſpalatro ꝓut volūt vadunt ad iſta vel ad illa. ⁊ ſoluunt certā menſurā. Etatu it cōe ſpalatri ꝙ oēs ciues qui cā molē dini irent extra ciuitatē tenent̉ ſoluere in egreſſu porte menſurā de qua ſupra ⁊ alij ad eoꝝ molendina volentes acce vēre ſoluere non teneant̉ Ex quo ſeqͥt̉ ꝙ homines coacti ſoluere ī egreſſu por te vadunt omnes ad molendinū ꝯmu nis vbi talia ſoluere non tenentur qui ſi irent ad molendinū archiep̄i ſoluere tenerentur Archiep̄us hoc dicit ſtatu tum non valere de iure queritur quid iurꝭ Et videtur pͥmo ꝙ valeat qꝛ artat ſuos ſubditos ⁊ in ſuo territorio ratio ne ergo ꝑſonaꝝ ⁊ loci videt̉ ſtatutū poſ ſe diſponere. l. fi. C. de decre. ab ordi. fa. Item cuilibet eſt licitum ſibi ꝓſpicere et ſuā ꝯditionem facere meliorē circa rem ſuam. etiā cum alterius detrimento. l. ꝓ culus de dam. infec. facit. c. eccleſia vul terana de elec. Contrariuꝫ ꝯſuluit Do pe. nam cum libeꝝ debet eſſe iter ſiue ac ceſſus ad molendinū archiep̄i. cogēdo volenteſ accedere ad ſolutionē in egreſ ſu porte videntur eum impedire in ſua poſſeſſione. l. vim facit. ff. de vi et vi ar. Item lex dicit ꝓhiberi quis videt̉ ſiue in loco ꝓhibeat̉ ſiue in itinere arceatur l. i1§. i. de mor. infe. Et alia. l. cauetur ꝙ his qui habent ius ſepeliendi cōpetit etiam ius ꝑ alienos vicos ⁊ territoris funera deferre. ff. de ſepul. in. l. iij.§. non ꝑpetue. non obſtat ꝙ in re ſua eſt licitū facere quodlibꝫ. etianſi ex hoc aliꝰ dā num paciat̉ qꝛ in laicis et eoꝝ rebꝰ ma xime deputatis ad vſū publicū habent clerici ꝑticipiū vt in. c. i. et fi. de īmu. ec cle. Item licet verba ſtatuti dirigantur ad ſubditos tamen ex eo aggrauat̉ ar chiep̄us. vnde nō eſt curandū cū qͦ quiſ loquat̉. ſed in quē volūtatis ītentio di rigatur. l. cū pater.§. donationes de le ij. Multotiens enī ꝯtingit ꝙ in diſpoſiti on vnꝰ expͥmitur ad aliuꝫ vero effectꝰ dirigitur per obliquū. ⁊ hic debet ꝯſide rari non ꝑſona interpoſiti vel exp̄ſſi vt l i.§. nūc de effectu ⁊. l. ſi quis reum.§. i. d̓ libe. le. et. l. cū dote ad. l. fal. ⁊. c. qͣꝫto de pͥ uile. ⁊ quod ibi noͣ. vel poſſunt ſane in telligi ſtatuta ꝙ hoīes cogant̉ ſoluere in egreſſu porte illi ſcilicet qui volūt ire ad molendina cōis. nō autē ad molēdi nū clericoꝝ ad qd̓ debet eſſe liber acceſ ſus. et ſic debent cogi ad declarandum generalitatem ſtatuti al̓s ſunt excōica ti tanquā ſtatuentes contra libertateꝫ eccleſiaſticā vt nō. Io. an. in ſimili in. c. fi. de īmu. eccle. li. vi. ¶ Quarta queſtio per ſtatutum laicoꝝ pͥori cuiuſdā frat̓ nitatiſ laicoꝝ eſt ꝯceſſuꝫ ꝙ poſſit petere exigere. diſtribuere legata ad pias cās Queritur nūquid tale ſtatutū valeat ⁊ videt̉ ꝙ non qꝛ hoc ſpectat ad ep̄ꝫ vt ad patrē pauperū. l. ſi quis ad declinā dam.§. vbi autem. C. de epiſ. ⁊ cle. ⁊. c. fi heredes et. c. tua de teſta. vn̄ videtur ꝙ conceſſum ep̄is per leges ⁊ canones in pͥuilegium non poſſit adimi ꝑ ſtatutuꝫ quia hoc vid̓tur ꝯtra eccleſiaſticā liber tatem ꝑ iura ſupra allegata. do. pe. in p̄ alle. repeti. refert ſe repperiſſe ꝯſultū cō trarium ſcꝫ ꝙ ſtatutuꝫ valeat quia iſta iura que ꝯceſſerunt iſtaꝫ poteſtatē ep̄o fecerūt hoc in fauorē defuncti vt eiꝰ vo luntas facilius adimpleret̉ in aucͣ. de here. ⁊ fal.§. ⁊ nullus Item exequi po tuit magis onꝰ īimicum ep̄o. qͣꝫ priuile gium appellari. cum nullū ꝯmodū inde ſentire debeat vt dicta. l. ſi quiſ ad decli nandā. et ꝑ hoc ceſſat ꝯtrarium ſupͣ for matū ꝙ hoc erat ꝯtra libertateꝫ eccleſi aſticaꝫ. cum exequi non poſſit appellari pͥuilegium ſed magꝭ. onus Item per l. ſi quis. ⁊ alia iura ſupra allegata que hͦ

cōmiſerunt epiſcopo non vloetur ad empta poteſtas ciuili iudici ſimiliter ex equendi per legem hereditas. ff. de pe. heredi. alleg C. vide ad predicta tex. in aucͣ. de eccle titu.§ ſiquis edificatiōem ibi et ciuilis iudicis ⁊cͣ. nā cuꝫ noua lex venit ad corroboratiōem antique legꝭ. non videtur eam corrigere ſed cum ea concurrere Ita ꝙ vtraqꝫ locum habet l. i.§. dixit aliquis de pub. ⁊. c. felicis.§. ꝑ hoc tamen de pe. li. vi. Et per iſta vid̓ tur ꝙ etiam ſtatutuꝫ potuerit ſuꝑ hoc ꝓuidere ⁊ cūmulare ep̄o ⁊ ciuili iudici etiā ſupradictū pͥorem. ⁊ ſic inter eos ſit locuſ p̄uentioni ſicut ꝯtingit in pluribꝰ habentibꝰ iuriſdictioneꝫ inſolidum. l. i. ff. de offi. ꝯſul. facit. c. ꝑ hoc ⁊ qd̓ ibi noͣ. de hereti. li. vi. ⁊ hec placent ⁊ facit. c. li cet de iur̄iurā. li. vi. vbi iudex ſecularis ꝯpellit ad obſeruantiā iuramenti ⁊ qd̓ no. Io. an. in. c. cū. c. laicus de fo. ꝯpe. Itē ꝯpellit ad reſtitutiōeꝫ vſuraruꝫ vt noͣ. in. c. cū ſit generale de foro compe. et in cle. diſpendioſam de iudi. facit. etiaꝫ c. ſiquis ep̄oꝝ de re. eccle. non alie. Iteꝫ hoc concernit vtilitatem publicā vt de putata in pias cauſas mandantur exe cutioni.i. diſ. ius publicuꝫ potuit ergo ciuitas ſuꝑ hoc ſtaruere ¶ Quinta que ſtio ſtatuto cauetur qd̓ idem ius r̄dda tur clericis in curia ſeculari qd̓ laicis rdderet̉ ī curia eccleſiaſtica. pōe gͦ ꝙ ſūt q̄dam ſtatuta laicoꝝ multū fauorabi lia puta ſuper executione inſtrumētoꝝ in ordine ꝓceden̄ ⁊ ſimilibꝰ et cum non vigeant in curia ep̄i. poteſtas non vult ꝙ clerici ꝑcipiant de p̄dictis ſtatutꝭ. vtꝝ hoc ſit contra eccleſiaſticam libertatem Dal. in aucͣ. caſſa. C. de ſacro ſan. eccle. tenet ꝙ non qꝛ reducit clericos ad meꝝ ius cōe. ⁊ licet alteret pͥuilegium. iſtud tale non eſt pͥuilegium conceſſum ꝑ iuſ canonicuꝫ vel ciuile vel imperatoreꝫ et ideo non dicit̉ contra libertateꝫ eccleſie ſed ſi ex cauſa infert fauorem ſtatuti ſui ⁊ hoc placet et ad hunc caſum poſſet re duci glo. in. c. cū ẜm leges de here. li. vi. ¶ Secundus caſus principalis eſt qn̄ ſtatutum generaliter diſponit non fē̄a ſpecifica mentione de eccleſijs vel eccle ſiaſticis ꝑſonis. et iſte caſus poſſet ſub piuidi in tres. Primus caſus eſt quan do ſtatutum inięcit vinculum ante cle ricatum. Scd̓us quand̓o iniecit vineū lum poſt clericatum. Tertiꝰ eſt qn̄ ſtatu tum fuit editum poſt clericatuꝫ ſed ius agendi ſeu obligatio oritur ex facto cle rici vei quaſi facto. pͥmo caſu quando ī iecit vinculum ante clericatum. ⁊ tunc ſtatutum ſequitur clericuꝫ et eum obli gat vt iudicetur etiā foro eccleſiaſtico ſecundū ſtatuta ⁊ ꝯſuetudines ſecula res vt vult. Io. an. in regula fine culpa de re. iurꝭ. li vi. in mercurꝭ. ⁊ ſic poteſt in telligi ẜm cal. c. ꝯſtitutus de ī īte. reſti. ⁊ c. cum veniſſent de eo qui mit. in poſ. cā rei ſeruā. vl̓ pō intelligi illud. c. cum ve niſſent qn̄ eſt cōis conſuetudo clericoꝝ ⁊ laicoꝝ. tūc enī non iudicat̉ inter cleri cos ẜm ꝯſuetudinem laicoꝝ tantū. ſed etiam ipſoꝝ clericoꝝ Ideo dicit Io. an in p̄alle. regula ꝙ ſi ſtatutū quo cauet̉ ꝙ pͥmogenitꝰ ſuccedat in hereditatem fuit editum ante clericatū iā erat adqͥſi tum pͥmo ius pͥmogeniture. Ideo non debet tolli ꝑ clericatū ſuꝑuenienteꝫ. fac̄ qd̓ noͣ. in. c. vno de obliga. ad rō. ⁊. c. ꝓ poſuiſti de foro ꝯpę. ⁊. l. quedam puella ff. de iu. om iudi. ¶ Et ex his reſtringit̉ c. qd̓ clericiſ de fo. ꝯpe. qd̓ ſimpliciter di cit cauſam clerici tractādā in foro eccle ſiaſtico ſcd̓m iura canonica nō enī ꝓce dit qn̄ ſtatutū īiecit vireſ ad clericatu. r̄ſtringit̓ ⁊ alit̓ vt infra dicā Tirca iſtū caſū cadit talis q̄ſtio vtꝝ valeat ſtatu tū quo cauet̉ ꝙ īgrediēs monaſteriū n̄ ſuccedat. bal. ī. l. fi. C. de pac. ⁊. l. deo no bis. C. de epiſ. ⁊ cle. ꝙ ſic ſi loqͥt̉ de īgre diente puta diē ſtatutū īgrediēs vel ſi quis īgredit̓ religiōeꝫ nō ſuccedat. naꝫ hͦ caſu nō diſponit circa clericū. ſꝫ circa laicū. nā laicꝰ eſt ille qui ingredit̉. ſicut viuēs morit̓. l. qͥ duos de maū. teſta. nō obſtat ẜm eū aucͣ. niſi Tad. trebel. quia ibi grauabat̉ ꝓpt̓ ingreſſū h̓ ꝟo a lucro remouet̉ ar. l. ticio cētū. ff. d̓ ꝯdi. ⁊ d̓mō. Si ꝟo ſtatutū diſpoīt de iā īgreſſo ⁊ tt̄ n̄ valꝫ ſtatuᵐ qꝛ n̄ p̄t ei aſſiſtere ius ſuū Statutū gͦ circa iā īgreſſū nō p̄t diſpo nere. ſꝫ īgredientē p̄t īhabilitare. ſb̓audi relicta tali legitīa. q̄ capit̉ nō vt lucꝝ ſꝫ vt debitū. in aucͣ. hͦ āpliꝰ. C. de fideicō miſ. poterit gͦ cītas qͦ ad ſubditū ſtatu ēdo. qd̓ p̄t pr̄ teſtādo ẜᵐ bal. ī locꝭ. p̄alle. hͦ dc̄m bal. mihi non placet qꝛ p̄bet im pedim̄tū vite ꝯtēplatiōis mee. nā filiꝰ

timens repelli a ſucceſſione paterna re mouebit̉ a voto religion̄ ⁊ caſtitatꝭ. ma xime cuꝫ filius cenſeatur quaſi dn̄s bo norum patris ī.§. ſed ſui Inſti. de here. qua. ⁊ diffe. ⁊ qd̓ ibi noͣ. Ideo videnſ ſe ab illis repelli de facili retrahet̉ ab in greſſu religionis. et ꝓ hoc videtur tex in aucͣ. ſanc. epiſ.§. ſed hoc pn̄te ẜᵐ ꝙ illū .§. coīter intelligunt doc. vt bar. ⁊ Cy. ī aucͣ. ſi rogati ⁊ Ricar. malum. ⁊ dy. in. l. ſi quis ita. ff. de le. ij. ⁊ cōiter moderni ī c. in pn̄tia de ꝓba. ⁊. c. Raynaldꝰ de te ſta. dicūt enī p̄fati doctores ꝙ ſubſtitutꝰ excluditur ꝑ religionis ingreſſum in ca ſu illius.§. ſed hoc pn̄ti. non ex eo quis monaſterium habeatur loco filij. ſed re ꝓbatur illa ꝯditio ⁊ pro non ſcripta ha betur quia p̄bet impedimentū vite ꝯtē platiue. vnde ꝯcludunt ꝙ etiāſi teſtator dix erit ſi deceſſerit ſine liberis maſculiſ ab ipſo legitime deſcendentibꝰ. volo ꝙ reſtituet hereditatem tali. ſi inſtitutus intrat monaſteriuꝫ euaneſcit fideicom miſſum. p̄dicta ratione. licet quidā ꝯtra vt noͣ. in locis p̄alle. Sed pͥmū veriꝰ eſt et coīuſ ⁊ ita ꝯſuluit bar. ⁊ ꝓ hoc quia inter monaſterium ⁊ monachum nō di citur matrimonium ſpūale cum ſolus abbas dicat̉ ſponſus vt de elec. quia ꝓ pter. ſed ſi fideicōmiſſum relinquitur ſb̓ ꝯditione ſi nuptias ꝯtraxerit ⁊ ille gra uatus intrat monaſterium. nō tenetur ad fideicōmiſſum vt dicto.§. ſed hoc pn̄ ti. apparet ergo ꝙ non eſt ideo qꝛ videa tur defeciſſe ꝯditio. ſed grauamen pro non adiecto ⁊ nō ſcripto habet̉ cū vite ꝯtemplatiue ꝯtrarietur ſic vid̓tur dicen dum ad ꝓpoſitum Item videmus ſi ali quid relinquitur mulieri ⁊ ip̄a graua tur fideicōmiſſo ſub ꝯditione ſi non nu pſerit ꝙ tale fideicōmiſſum p̄ſtare non tenetur etiam ſi nupſerit vt. l. quotiens ff. de ꝯdi. et demō. ⁊ hoc ideo qꝛ cōditio retrahit a matrimonio ꝯtrahendo ⁊ in ducit viduitatem ergo multo magis ī caſu noſtro nō debet valere ſtatutū. qd̓ eſt impedimēto religioni ⁊ vite ꝯtēpla tiue. nec obſtat dictū bal. quia hoc caſu ſtatutū tollit duntaxat lucrum. qꝛ hoc lucrum eſt quafi debituꝫ ex iuris diſpo ſitione. Et ex his infertur ad deciſioneꝫ q̄ſtionis quid ſi teſtator vni filie reliqͥt mille ſi nupſerit. etſi monaſterium intra uerit reliquit. l. An in caſu ingreſſus f ligion̄ debeat habere. lᵉª an̄ mille Et di cit do. an. in. c. in pn̄tia de ꝓba. ꝙ abſqꝫ dubio habebit mille ꝑ dictum.§. ſed hoc pn̄ti quia in quocūqꝫ relicto cōditio nu ptiaꝝ vel dotꝭ. r̄ijcitur fauore matrimo nij ⁊ vite ꝯtemplatiue. ſic inquā ad pro poſitum ꝙ cum iſtud ſtatutum ſit ꝯtra rium vite ꝯtēplatiue et ꝯtrarium religi oni abſtrahens indirecte ab ingreſſu. n̄ tenet ⁊ fauore religion̄ tollitur īgratitu dinis vicium. quod incidit filius dum eſſet in ſeculo vt in. c. penl̓. xix. q. vltꝭ nō obſtat qd̓ dictum eſt de patre hoc volē te quia illud accidentale nec puto ip̄m pr̄em hoc expreſſe facere tali cōditione ⁊ grauamine adiectis videlicet ſi non nupſerit volo ꝙ mihi ſuccedat ꝑ p̄alle. .§. ſed hoc pn̄ti. ⁊ ea que ſupra dicta ſūt ſed ſtatutum eſt regulare ⁊ abſtrahit ī directe a religionis ingreſſu. vel ſaltem eſt contra pͥuilegium collatuꝫ monaſte rio per imperatorem ꝑ p̄dictuꝫ.§. ſꝫ hoc pn̄ti ſecundū intellectum quē ponit do an. in p̄alle. c. in pn̄tia qui dicit ꝙ illud eſt pͥuilegium monaſterio indultū ex qͣ dam equitate ⁊ fauore monaſterij. ⁊ ne ex hoc ꝯtingat melius bonuꝫ impediri quod patet quia ſubſtitutio alteri ꝓ lo eo ceſſat hic. et ſic fauore monaſterij in ducitur vt ille habeat̉ acſi nuptias cō traxiſſet vel ſi liberos ꝓcreaſſet. Et ẜm hunc ītellectū poſſet dici hoc ſtatutum eſſe ꝯtra libertatem eccleſiaſticā cum ſit ꝯtra pͥuilegiū indultū monaſterijs per imperatorem. Secūdus caſꝰ diſtinctio nis eſt qn̄ ſtatutū īiecit vinculū poſt cle ricatū vel monachatū. ⁊ iſte caſꝰ p̄t ſub oiuidi in duos pͥmus eſt qn̄ tendit in ip̄oꝝ p̄iudicium. 2º qn̄ in fauorē. primo caſu ſtatutū nō extendit̉ ad clericoſ vn̄ ſi facto clerico. 2º genitꝰ ſuccedat in he reditate non ligaret clericuꝫ ẜm Io. an in regula ſine culpa de re. iurꝭ. li. vi. Itē ſi haberet conſuetudo ꝙ pͥmogenitus legitimatꝰ ſuccederet qꝛ ſi actus legiti mation̄ fieret iam effecto clerico nō p̄iu caret 2º genito. non enī debet legitima tio retrahi cū p̄iudicio clerici de reſcrip ſi pro te li. vi. Et hoc caſu indubie pro cedunt iura que dicunt ꝙ ſtatuta non ligant clericos e. que in eccleſiarum et hic et xvi. diſ. bene quidem de re. eccle. n̄ m 2

alie. c. fi. de re luxi cum cauſam ad hoc quod noͣ. Cy. in. l. ij. que ſit lon. conſue. ſunt enī ſuperiores ⁊ non ſubditi iuriſ dictioni ⁊ ꝯſequenter nec ptāti ſtatuēdi xcvi. diſ. deniqꝫ pro hoc quod noͣ. bar. in aucͣ. Item nulla cōitas. ⁊ archi. in. c. i. d̓ immū. eccle. li. vi. vbi dicunt ꝙ ſi ius col lectandi p̄uenit rem in eccleſiam traſſa tam. illā afficit pro vt illa tranſit ad ec cleſiam. ſecus ſi ſucceſſit quia tunc non extenditur ad bona iam adquiſita. per hoc dicit lapus ſua cōcluſione vij. ꝙ ſta tuta inhabilitantia quem ad ſucceſſio nem ſi preueniunt monachatum vel cle ricatum ligant. ſecus ſi poſt Ideo ſta tuta. que excludunt feminas a ſucceſſi on̄ vſqꝫ ad certū graduꝫ ꝯgnatoꝝ. ſi fo rent monachate. eis nō p̄iudicarēt. ⁊ ſic in facto ꝯſuluerūt do. an. et do. pe. ſecuſ ſi eas p̄uenirent ante monachatuꝫ. qd̓ intelligo modo p̄dicto qn̄ nullam men tione faciunt de ingreſſu ſed ſimpliciter excludunt feminas a ſucceſſiōe vſqꝫ ad certum gradum. p̄dicta ſunt vera inqͣꝫ tum ſtatutuꝫ īijciens vinculuꝫ ante cle ricatum vel pͥori clerico pͥuilegium ſit rationabile. ⁊ non nutriat peccatū al̓s non ſeruaret̉. nec ꝓ clerico nec ꝯtra cle ricum nec ſi ante clericatū nec ſi poſt in ieciſſet vinculum. vnde determinat Io an. in. c. fi. de excep. li. vi. ꝙ laicus factuſ clericus. non poſſit ſe tueri exceptione preſcription̄. quia non poteſt compelli debitor ad ſoluendum debituꝫ certo tē pore lapſo. quo debitum non ſit petitū quia talis p̄ſcriptio vt malefidei non debet iuuare clericuꝫ in foro eccleſiaſti co de preſcrip. c. fi. quīimo nec valebit ī foro ſeculari ꝑ dc̄ꝫ. c. fi. ẜᵐ Io. an. ibi. qd̓ videtur contra bar. in. l. ſequit̉.§. ſi via fr. de vſuca. et. l. fi. ff. quēadmo. ſer. ami vbi videtur velle tale ſtatutum valere et pro hoc dicto bar. facit qd̓ noͣ. doc. in c. cura de iure patro. et Inno. in. c. quia pleriqꝫ d̓ īmu. eccle. Sed pro concordia haꝝ opinionum diſtinxi in prealle. c. qd̓ clericis. ꝙ aut debitor tenebatur offer re debitum creditori et tunc quia fuit ī culpa. preſcriptio ip̄m non iuuabit ar. c fi. de preſcrip. Aut debitor non teneba tur ſed potiuſ creditor tenebatur ire ad domum debitoriſ vt quia erant diuerſi fori et tunc ꝓcedit opinio bar. qm̄ in hͦ caſu in nulla culpa reperitur debitor ſꝫ totaliter p̄ſcriptio fuit inducta ex ſola negligentia non petentis Et an ⁊ quā do teneatur debitor ire ad domum cre ditorꝭ. vel econtra vide bonum tex. iun cta glo. in. l. Item illa. ff. de cōſti. p. ⁊ qd̓ noͣ. glo. in. c. ſignificaſti de pigno. Dar. tamen in. l. om̄s populi. ff. de iuſti. et iu. tenet ſtatutū non valere. Scd̓us caſuſ ſub diſtinctiōis eſt qn̄ ſtatutū iniecit vi res poſt clericatū. ſꝫ porrigit cōmodum ⁊ fauorem. ⁊ tūc dicit lapus p̄alle. alle gatione ꝙ extenditur ad clericos. quā quā eī ſtatuta ſpecialiter de clericis lo quentia ⁊ rebus eccleſiaſticis non ꝓfi ciant eis nec valeant niſi ab eccleſia ap ꝓbent̓. l. diſ. lege ⁊ no. de no. oꝑ. nun. c. i ⁊ in. c. fi. de ſolu. pro vt tamē ſtaturum in genere loquitur porrigens aliqd̓ cō modū illud extendit̉ ad clericos. dū tn̄ nō ſtatuat p̄cipiēdo vel vetando vl̓ ꝓ hibendo vel ī agēdis ꝑ eos formā dā do. l. i. C. de eman. libe. ad hoc de fo. ꝯpe dilecti. vbi pͥuilegiū anglicꝭ. ꝯceſſū exten ditur ad clericos ⁊ ſic p̄t etiā intelligi p̄ alle. c. cū veniſſent ⁊ ſic latiſſime cōſulu it Io. de lig. in qͣdā q̄ſtione tāgēte lapū abbatē de ſcō minate. ꝑ qͣ ꝯcluſit ꝙ ſta tutum excludens feminas a ſucceſſiōe ſuꝑſtite aliqͦ agnato. vſqꝫ ad certu gra dū ſi extet clericꝰ vel monachꝰ intra illū gradū. feīe excludant̉. qd̓ ꝯſiliuꝫ ponit lapus p̄alle. ꝯſilio vij. ⁊ ſequitur do. an in. c. qd̓ clericis. Idē bal. in. l. cūctos po pulos. C. de ſū. tri. vbi dicit ꝙ ſtatutuꝫ generale laicoꝝ includit clericos ī īclu lione fauorabili. vn̄ ſi ſtatutū dicit ꝙ fi lia nō ſuccedit ſuꝑſtite maſculo. īcludit̉ in iſto bn̄ficio clericus monachꝰ. ad hͦ p̄alle. c. dilecti ⁊ x. diſ. ſi ī adiutoriū. Itē ſi clericꝰ hꝫ inſtrumentū guarentiſie cō tra me. p̄t vti bn̄ficio ſtatuti circa para tā executiōeꝫ ſic̄ enī hꝫ actiōem ciuilem ⁊ que eſt de iure ciuili ita hꝫ officiū iu dicis qͥcqͥd ſit de iure ciuili muniti iure poli. do. pe. ī p̄alle. r̄peti. videt̉ tenere op poſitum ꝑ hoc. c. vbi patet ꝙ ſtatutū lai coꝝ etꝭ. rauorabile eccleſijs ⁊ eccleſiaſti cis ꝑſōis nō valet niſi approbatū ꝑ ec cleſiā Sꝫ pͥᵐ dc̄ꝫ mͥ placet. ad hͦ autē. c. rn̄deo ꝙ inqͣꝫtum dicit non valere tale ſtatutum intelligitur inquantum ſpe cifice diſponit de eccleſijs ſeu clericis

tunc enim non valet nec attenditur ſu perioritas in ſtatuendo ⁊ hoc aꝑte vo luit tex. in ſcd̓a ratiōe ibi a quibꝰ ſi qͥd motu. fateor tamen ꝙ pͥma ratio poſita hic in pͥncipio qn̄ ſtatutū loquitur ge neraliter prout diſponebat hic ſtatutū ſed ꝓcedit quando ſtatutuꝫ nō īfert cō modum ſimpliciter vel quando loquit̉ p̄cipiendo vetando vel ꝓhibendo qͥbuſ caſibus non ꝯp̄hendit clericos. qꝛ vide rentur habere poteſtateꝫ in clericos vl̓ eccleſias ⁊ voluit tex. ibi tributa facul tas ⁊cͣ. Secus ergo ſi ſimpliciter infert ꝯmodū Et ex hoc colligitur diuerſitas inter ſtatutum pͥncipis quod pōt ſe ha bere ad ꝯmodū ⁊ incōmodum. tenet eē reſpectu clericoꝝ. Secus in ſtatuto īſe rioris vt hic. nam ſtatutum hoc potea̓t redundare etiam in fauorem eccleſiaꝝ vt ſi eccleſia litigante alienatio rei liti gioſe fuiſſet facta in laicum ⁊ tamē non extenditur ad clericos vel ad eccleſias quod eſt aꝑte ꝯtra bar. in p̄alle. l. cūctoſ populos Item puto qd̓ etiamſi ſtatutū laicoꝝ diſponeret ſpecifice de eccleſijs vel clericis exquo tamen non p̄cipiēdo vel vetando ꝓhibendo vel certam for mam in agendis ꝑ eos dando ꝙ valet ſtatutuꝫ quia pocius cenſetur pͥuilegi um qͣꝫ ſtatutum exquo ſimpliciter por rigit cōmodū vnde potius aſſumit na turam pͥuilegij qͣꝫ ſtatuti. ad hoc glo. in ꝟ. de cetero in ꝓhemio cle. ⁊ ibi ꝑ pau. Quid enim ſi ſtatutum dictaret ꝙ cleri cus ſuccedat patri in totum relicta legi tima alijs filijs vel ꝙ eccleſia vel hoſpi tale habeat certam ꝑtem bonorum de functi Quis enim diceret tale ſtatutuꝫ ⁊ conſimilia non valere. nec obſtat iſte tex. quia loquit̉ qn̄ diſponit vetādo vl̓ p̄cipiendo vel certam formā in agendiſ ꝑ eos dando vt erat ſtatutuꝫ baſilij. qd̓ vetebat alienationē rerum eccleſiaſtica rū ⁊cͣ. vt patet in. c. bene quideꝫ xcvi. diſ vnde ſumptus ſuit finis capituli ¶ Et circa iſtos duos caſus dubitat̉ de his queſtionibus. per ſtatutum mulier ꝓhi betur teſtari vel ſe obligare ſine conſen ſu propinquoꝝ. nunquid poterit teſtari vel bona ſua offerre fine tale ſolēnitate Et dicendū ꝙ ſic ſiue offerat ſe ⁊ ſua tā tum. nam pia cauſa eſt pͥuilegiata ⁊ cō tra pͥuilegium quod reſpicit ip̄m deuꝫ non poteſt ſtatutum diſponere ⁊ hoc fē tit bar. in. l. p̄alle. cunctos populos faē c. relatum et. c. cū eſſes de teſta. ⁊. l. i. C. de ſacro ſanc. eccle. ſiue enim mulier ſe ⁊ ſua offerat ſiue ſua tantuꝫ. eſt actꝰ ſpūa lis ſuper quo ſtatutuꝫ non poteſt diſpo nere. nam iſta eſt donatio in qua eccl̓ie ſunt pͥuilegiate vt in p̄alle. l. i. vnde nō valent ſtatuta contra pͥuilegium ⁊ hoc etiam ſentit bal. in. l. generali. C. de ſa cro ſan. eccle. Scd̓a queſtio ē ſtatuto ca uetur ꝙ teſtamenta non inſinuata per ſex menſes per heredem. non valent nū quid extendatur ad clericoſ bal. in aucͣ caſſa. C. de ſacro ſan. eccle. dic̄ ꝙ ſi cleri cus ē heres non ligatur tali ſtatuto. tn̄ in teſtamento clerici in quo laicus eſt ī ſtitutus ſtatutuꝫ locum habet. pͥuatur ergo ꝓpter delictum ſuum quia non fe cit inſinuari ſicut pͥuaretur ſi non vindi caret necem defūcti clerici. l. in ꝯgnitiōe cum ſimilibus. ff. ad ſelleya. ⁊. l. i. C. de his quibus vt indig. hec ratio plus placet quam illa quam ponit bar. in. l. cunctos populos qui dicit talia ſtatu ta ſuꝑ inſinuatione teſtamentoꝝ exten oi ad clericos non relinquentes in piā cauſā qꝛ hunc actum nō habent ex pri uilegio ſed eis ꝯpetit vt de iure cōi tan quā cuilibet alteri hoī Dico eī nō hac ratiōe extendi ad clericos teſtantes qꝛ licet teſtent̓ tanqͣꝫ alij homines. tn̄ cleri ci ⁊ ip̄oꝝ actus nō ſubijciūtur ſtatutis laicoꝝ vt h̓ ⁊ qd̓ noͣ. ī. c. cū eſſes de teſta Statutū tn̄ valet in tali teſtamēto qꝛ ī effectu ꝯcernit heredem ⁊ ip̄m punit de delicto ſuo. et ex hoc puto ꝙ ſi clericus eſt īſtitutus ꝑ clericū. ꝙ nō hꝫ locū ſta tutū qꝛ nō pōt ꝯcernere nec teſtatorem nec heredem. Tertiꝰ caſus diſtinction̄ ē qn̄ ſtatutū fuit editū poſt clericatū vel ante. iuſ tn̄ agendi ſeu obligatio oritur ex facto clerici vel qͣſi. facto cuꝫ eo. vt ex ꝯtractu vel quaſi. ⁊ tūc bar. in. l. cūctos populos. C. de ſū. tri. dicit vt ſupͣ dixi ī notabilibꝰ ꝙ exqͦ lex ſeu ſtatutū nō loqͥ tur ſpecialiter de clerico ſꝫ generalit̓ di ſpoīt ſuꝑ ꝯtractibꝰ delictis vel qͣi cōtra ctibus vel alijs actibus vel ſuꝑ litibuſ ordinādis vel decidendis. exqͦ tale ſta tutū nō nutrit pcc̄ꝫ nec diſponit ſpecifi ce. d̓ clerico nec derogat pͥuilegijs eccle ſiaſticiſ nec eſt irrationabile. ꝙ ligat cle m 2

rieos. et ẜm illud iudicanduſ eſt clericꝰ ſiue agatur in foro ciuili ſiue in foro ec cleſiaſtico alle. de re iudi. cum cauſa ⁊ d̓ reſti. in inte. conſtitutꝰ ⁊. c. ij. de eo qͥ mit in poſ. cā rei ſer. ꝑ que dicit ꝙ valent ſta tuta vt inſtrumentuꝫ guarentiſie hēat executiōem ꝑatam ꝯtra clericum ⁊ pro clerico ⁊ in foro eccleſiaſtico ⁊ in foro ci uili. ad quod alle. dictum hoſti. in ſūma de conſuetu.§. ad veritatem ꝟ. ſed pone dicit etiam ſtatuta que volunt teſtamē tum infinuari. extendi ad clericos teſtā tes. inqͣꝫtum non relinquant in piā caꝫ et dicit hoc debere ſeruari in quocunqꝫ foro cauſa agitur et hoc dicit. reiecta di ſtinctione hoſti. in ſumma de teſta.§. qͣlit̓ ꝟ. verum qui dicit ſtatuta debere ſerus ri prout agitur coram ſeculari. non ꝓut agitur coram eccleſiaſtico Ioem quod hoſti. vt diſtinguatur quo foro agatur vult Io. an. in additione p̄dicta ¶ Do. an. in p̄alle. c. quod clericis. nam ẜm cū contrahentes vel actuꝫ agentes vel qͣi contrahentes cum clerico. vel clerici cū alijs ꝯtrahentes. tacite vident̓ ꝯſentire legibus fori in quo cauſa agitanda eſt ⁊ ꝯſentire pn̄t et ſtatutis ſubijciuntur ex diſpoſitiōe legiſ canonice que ꝓ fore clericum ſubmittit legibꝰ ex ꝯſequentis neceſſarie regule. qꝛ exquo ibi agit ẜm illas leges iudicandus eſt. ideo ẜm eū inſtrumentū guarentiſie habebit execu tiōem contra clericum in foro ſeculari ⁊ ꝯtra laicum. ſed in foro eccleſiaſtico n̄ habebit executionē contra clericum qꝛ ſic videt̉ laicus conſenſiſſe cum clerico contrahendo Idem putat in teſtamēto clerici inqͣꝫtum cauſa diſcutit̉ in foro ec cleſiaſtico iudicabitur ſecunduꝫ ius ca nonicum inqͣtum in foro ſeculari cau ſa tractabitur ẜm iura ſecularia Ideo ſi eccleſia inſtituta a clerico agat cōtra eccleſiam pro legatis valebit teſtamen tum ſine īſinuatione. ſi inſtituto laico a clerico. legatarij aga̓t ꝯtra laicū. vel pe tat heres hereditatē a laico. nō valebit teſtamētū nō inſinuatū. ſic eī ẜm eū vi oetur ꝯſenſiſſe clericus teſtando vt ei teſtamentū ſubijciatur legibꝰ fori. vbi cauſa agitāda eſt. Etſi dicat̉ quomodo ſtatuta laicoꝝ ligant actus clericorum Reſpondet ꝙ non ligant actus clerico rum quos faciunt vt clerici. ſed vt alij homines vt etiā dicit bar. hec ratio m non placet per ea que ſupra dixi vel ẜm ca. non ligant actus clericoꝝ īmediate ſed ex legis diſpoſitione ſcꝫ canonice q̄ actum in executione ſubijciēdo foro ſe culari ſubijcit eum ⁊ legibus fori. ex ta cito etiam ꝯſenſu actum agentis Ideꝫ putat in teſtamento laici vt inqͣꝫtum hꝫ executionem et agatur in foro eccleſia ſtico. ꝙ ſubijciatur legibus eccleſiaſticꝭ. Ideo putat ꝙ ſi laicus inſtitutus in ec cleſia decedat legatarius ex teſtamēto cum duobꝰ teſtibus ⁊ ſn̄ inſinuatione poterit petere legata. maxīe quia teſta mentum non poteſt quo ad aliquid va lere. quo ad aliquod non. nec auditur eccleſia. hanc allegans incōſtantiam ꝙ teſtamentum valeat inqͣꝫtum eſt inſtitu ta et inqͣꝫtum non eſt legata data ſunt et quia tale legatum venit petendum in foro eccleſiaſtico q̄ putat vera inquā tum teſtamentum ſubmittitur ex toto legi eccleſiaſtice quia pͥncipalis inſtitu tio eſt in piam cauſam in qua inſtituta eſt eccleſia vt dixi Si auteꝫ totale teſta mentum ſubijceretur legi ſeculari tūc quāqͣꝫ legatarij habeant petere legata contra clericum in foro eccleſiaſtico. te ſtamentum illud non iudicaretur ſecū dum ius canonicum quo ad legata ne diuerſo iure cenſetur. Idem ẜm eum ſi ſola executio prout non in piam cauſā eſt legatum deuolueretur ad eccleſiam ex teſtamento laici. quia fieret executio legatoꝝ ſecundum ſolēnitateꝫ iuris ſe cularis ⁊ non eccleſiaſtici. ad hoc quod le. ⁊ nō. in cle. quia regulares de ſup. ne gli. p̄la. ⁊ quod ſupra dixi. hec ōnia pu tat verum inqͣꝫtum forus eſt regularis ſed ſi aliquo accidenti ex poſtfacto dare tur foruſ ſeu accumularet̉ n̄ ex origina li natura contractus vel actioniſ geſte vt quia laico agente in foro eccleſiaſti co ibidem reconueniretur. vel clerico a gente in foro ſeculari ibidem r̄conueīa tur. tunc credit cauſam iudicandam et decidendaꝫ ẜm legem naturalis fori ⁊ non accidentalis ad hoc. l. qui habet ff. de tute. naturalis cauſa. cauſam ab ſorbet accidētalē vt ibi. Et ideo ſi ex pa cto nudo reconueniretur laicus coram eccleſiaſtico. nō habꝫ executionem ſicut nec ī foro cīli ⁊ ſic de ſingul̓ Ętſ̄ clericꝰ

recōueniret̉ corā ſeculari Idem ſorus vt legibus eccleſiaſticis iudicaret̉. nec obſtat qd̓ noͣ. archi. ij. q. vi. non ita. quia in actibꝰ appellādi ab interlocutoria fa tenduꝫ eſt ꝙ attendit̉ forus loci iudici qꝛ illa non ꝯcernūt deciſoria ſꝫ ordina toria ad litem ſeu p̄paratoria ⁊ ſic dic̄ intelligendū qd̓ dic̄ Io. ī. c. deniqꝫ xcvi. piſ. in glo. fi. hec ſunt dicta formalia do an. que ex toto nō placent vt ſtatim ſb̓ij ciam. dicit tamen in alio loco in p̄alle. c. ꝙ clericiſ. hoc ꝓcedere in re patrimoni ali clerici vel cum agatur de eius obli gatione ſi vero de re eccl̓ie. et tūc etiā in qͣꝫtum tractatur in foro ſeculari det̓mi nanda eſt ẜm ius canonicū vt dicūt eē poc. in. c. i. sͣ. e. vbi dicunt eſſe caſū ſecun dum vnum intellectū ad ideꝫ aucͣ. cleri cos ⁊ ibi per Cy. de epiſ. ⁊ cle. hͦ dictum limitat hoſti. quando agitur reali ⁊ ſic de re incorꝑata eccleſie. ſed ſi agitur per ſonali vt quia peteret̉ legatum vel he reditas ⁊ tunc debet ſecūdum leges iu dicari hoc ponit in ſumma e. ti.§. i. ꝟ. qͥd ſi clericus. do. an. putat ꝙ etiā hoc caſu inqͣꝫtum ſtatutum diſcrepat a lege cōi ⁊ naturali ꝙ in caſibus ad pias cauſaſ diſpoſitis iudicanda eſſet eccleſia ſecun dum ius canonicum alle. ꝓ caſu de te ſta. cum eſſes ⁊. c. relatuꝫ per que putat ꝙ ſtatuta loquentia de inſinuatiōibus al̓s relicta ānullant vel que requirunt in teſtamentis ſolēnitateſ poſitas ꝙ ta libꝰ legibꝰ vel ſtatutis nō eſt eccleſia iu dicanda quo ad res quas petit ad hͦ. c bene quidem xcvi. diſ. 7. c. fi. de re. eccle non alix. cum ſimi. quod etiā tenet bal. vt ſupra dixi. Idem quod ſupra tenet ī ꝯtractu inqͣꝫtirꝫ pōt cadere in piā cauſā In ꝯtractibꝰ vero cū eccleſia in quibuſ nulla eſſet liberalitaſ ex ꝑte laici. ꝙ hoc facere diceret̉ ob aīam ⁊ piam cauſam Idem dicit quod ſupra qn̄ agitur de re patrimoniali clerici ſeu eius obligatio ne. hec ſimpliciter non placent maxime inqͣꝫtum iſti innuūt in ꝯtrahentibꝰ vel quaſi vt iudicetur ſecūdū legē fori vbi cauſa ventilatur. pͥmo enī ex hoc dc̄o ſe quitur maximū abſurdū. qꝛ ideꝫ cōtra ctꝰ in vno loco ſeu foro valebit ⁊ ī alio non. finge enī ſtatuto caueri ꝙ niſi emi ptor apprehēderit poſſeſſionē rei empte infra annum ſit ꝯtractꝰ nullus ſeu p̄ſu matur ſimulatus. nam ẜm theoricā pre dictam ſi laicus agit ꝯtra clericū lapſo anno ad p̄cium in foro eccleſiaſtico. nō poterit allegari illud ſtatutū. ⁊ ſic ꝯtra ctus ibi iudicabitur validus. Si vero clericus pͥus agit ꝯtra laicum in foro ſeculari ad traditionem rei. poterit illd̓ ſtatutū allegari ⁊ ibi non tenebit ꝯtra ctus. ⁊ ſic claudicabit cōtra. l. ſi cū dies §. penul. et quod ibi notatur. ff. de arbi C. de reſcin. ven. l. i. Item iudex habet iudicare ſecundum ꝯſuetudinē litigan tium et eorum ſtatuta et non ſecunduꝫ ſua vt noͣ. xij. di. illud ⁊ per Innoc. ſuꝑ Rubrica de conſue. ⁊ Cy. in. l. ij. C. de ꝯ ſtitu. pecu. facit. c. iij. de eo qui mit. ī poſ. nec apparet ratio concludens. quare in ter clericum ⁊ laicum debeat iudex po tius iudicare ſecundum conſuetudinē ⁊ iura laici. quā ſecūdū iura clerici. nec eſt verum ꝙ conueniendo eum in foro ſeculari ſubiecerit actum ſtatuti illius fori. quia hoc non procedᵗ in deciſorijs ſed tantū in ordinarijs vt noͣ. in p̄alle. lo cis vt ſupra dixi ⁊ notat Cal. in dicta diſputatione Adiuit enim ſeculareꝫ vt faciat ſibi ius ſecunduꝫ ius commune ⁊ non ſecundum ius munīcipale. quod non habet eum ligare Sicut enim delī quendo non ſortitur foruꝫ in iudicio ſe culari. ſed epiſcopi. ita nec contrahēdo de foro compe. dilecti et capitulo poſtu laſti Item non procedit dicta theorica ex alio. quid enim ſi ſtatutum cōcernit ſolemnitatem actus dicemuſne ꝙ eccle ſiaſticus debeat iudicare ſpreto illo ſta tuto. cum laicus pretermittendo ſolem nitatem requiſitam a lege ſui ſuperiorꝭ. nihil egerit licet cōtraxerit cum eccleſia argu. in. l. cuꝫ lex. ff. de fideiuſſo. ⁊ quod notat fred. conſilio xxvij. et infra dicam Item quid ſi ſtatutum concernit perſo nam. dicemus ne comprehendere cleri cum. licet agat in foro ſeculari. certe nō vt voluit aꝑte Tal. in dicta diſputatōe vbi dicit qd̓ ſi ſtatutum laicorum non admittit probationem ſolutionis per teſtes. clericus non artatur iſti ſtatuto licet agat in foro ſeculari quia non po tuit ſtatutum comprehendere perſonā ipſius clerici Ad idem quod notat Cy in. l. ij. prope fineꝫ. T. que ſit lon. conſue vo. meuſ do. cardinalis varie in hoc ar m 4

ticulo locutus eſt. ſꝫ nouiſſie ſuꝑ. c. ij. d̓ eo qui mit in. poſ. aſſerens circa hoc p̄ miſiſſe diligentem ⁊ maturā deliberati oneꝫ Sic breuiter dixit. ꝙ ſemper in de ciſorijs tam in foro eccleſiaſtico quam ſeculari ſeruabitur ſtatutuꝫ ſeu ꝯſuetu do illius contra quem inducitur. poīt exemplum ſi laicus petit rem a clerico in iudicio eccl̓iaſtico. ⁊ ip̄e excipᵗ ꝙ p̄ſcri pſit. ſufficit p̄ſcriptio x. vel xx. ānoꝝ ſed non requitur xl. qꝛ tantum quadr age naria currit contra eccleſiam de p̄ſcrip dē quarta. ⁊ pro hoc quis clerici non li gantur ſtatutis laicorum nec contra. ſꝫ hec regula non videtur mihi ſufficien Quid enim ſi ſtatutū cōcernit rem ſub iectam laico dicemus ne quod non poſ ſit allegari contra clericum ad effectuꝫ concludendi contracum nu iliam Item quid ſi ꝯcernit ſolēnitatem auus ⁊cͣ. vt ſtatim ſubijciam Item etiam exempluꝫ poteſt calūniari quia preſcriptio x. vel xx. annorum eſt communis tam clericꝭ. qͣꝫ laicis vt noͣ. Io. an. in regula qui ad agendū de re iuris li. vi. in mercurꝭ. ſed in fauorem eccleſie eſt introductum ab vtroqꝫ iure vt contra eam non currat p̄ſcriptio xl. annorum. et ſic in hoc exem plo non reperitur diſparitas iuriū niſi forte intellexiſſet de clerico agente noīe eccleſie Ego vero in hoc articulo tranſi bo fere prout diſtinxi nuperrime in ca pitulo quod clericis de foro ꝯpe. in le ctura. quam nouiter deo fauente com pono vnte dico ꝙ vbi quo etiam diuer ſe iuriſdiction̄ concurrunt in loco. non eſt dubium quod iudicabitur ẜi legeꝫ loci ꝯtractus. ff. de euic. l. ſi fundus ⁊ ꝑ Cy. in. l. i. C. que ſit lon conſue. et ꝑ In no. ſuper rubrica de conſue. quia ratiōe contractus quis ſortitur ibi forum Sꝫ dubium maximum eſt quando clericuſ contraxie vel quaſi cum laico. non eniꝫ poteſt dici ꝙ clericus ſortiatur forum iudicis ſecularis laicus forum eccleſis ſticuꝫ vnde inſurgit dubitatio reſpectu ſtatutoꝝ An ille contractus iudicabit̉ ſcd̓m legem ciuilem. an ſecundum legē canonicam. cum partes non ſubijciant̉ niſi foris ſuis. Sꝫ hoc caſu ſic diſtīguo ꝙ aut ſtatutum ſeu conſuetudo concer nit ſolēnitatem actus adhibendaꝫ tem pore contractus ⁊ tunc ſiue ſit ſtatutuꝫ laici ſiue clerici nō valebit contractus niſi illa ſolemnitas fuerit obſeruata. et hoc ideo quia non potuit ſubditus cō trahere etiam cum non ſubdito ſpreta lege ſui ſuperioris. imo peccauit de ma iorita. et obedien. capl̓m ij. et. ff. de le. iij. l. nemo poteſt ⁊ de teſta. requiſiſti. ⁊ nul la contrahitur obligatio cuꝫ lex reſiſtit dicta lege cū lex de fideiuſſo. ⁊ quod no tatur in capitulo cum contingat de iu reiurādo et ſic contractus non potuit ex vna ꝑte conſiſtere cum debeat eſſe vl trocitroqꝫ obligatorius. l. labeo. ff. de verborum ſignifica. facit capituluꝫ ad monet et. c. quod in dubijs de renunti. ſicut in ſimili videmuſ ꝙ in donatione exigitur inſinuatio. ſi excedit certaꝫ qͣꝫ titatem a lege taxatam. licet fiat dons tio non ſubdito. ſi non eſt facta inſinua tio valet vt. l. ſcimꝰ. C. de donatio. Infi cit enim poteſtatem donandi ex cauſa et iuxta hoc ſtatutuꝫ iudicabitur inter clericum ⁊ laicuꝫ in vtroqꝫ foro quia ſi contractus non valuit non debet ex eo ius reddi. ad hoc quod noͣ. Cy. in. l. ij. E que ſit longi. conſuetu. debet eniꝫ iudex attendere ad ſtatuta et conſuetudines litigantium vt ſupra dixi. nec per hoc ſtatutum laicorum ligat clericos. cum diſponat circa ſubditos ſuos ad bonū finem. vnde ſi clericus vult illuꝫ ſibi ob ligare debꝫ omnia ſeruare ſine quibuſ ille ſe obligare nō poteſt pro hoc qd̓ in ſimili nōt Frede. in dicto cōſilio lxxvij. vbi dicit ꝙ ſi ſtatuto cauetur nobilem non poſſe recipere ceſſionem actionum contra populareꝫ. non valebit ceſſio fa cta nobili etiam per eccleſiam. quia ſta tutum diſponit in caſu licito et inter ſb̓ dicos ⁊ non in fraudem nec animo re ſtringendi libertatem eccleſiaſticam Et ex hoc infero ꝙ laicus teſtando de bet adhibere omnes ſolennitates legiſ ſue alias teſtamentuꝫ non valebit quā quam inſtituerit clericum niſi hoc fece rit pro anima ſua. quia in iſtis diſpoſi tionibꝰ ad pias cauſas ſufficit ſeruare

ſolēnitates iuriſgentium. ⁊ ius canoni cum preualet iuri ciuili vt in capitulo cum eſſes ⁊.c. relatum de teſta. ⁊ ſupra plene vixi Quādoqꝫ ſtatutuꝫ ꝯcernit rē exempluꝫ ꝙ res dotalis non poſſit alie nari. et tūc puto ꝙ ſi clericus emat non valet alienatio. quia venditor non po terat vendere facit. c. ij. de ma. et obe. et picta. l. cū lex d̓ fideiuſſo. nec ex hoc ſta tutum dicitur ligare clericos ſed tantū ſubditum. ⁊ impedit obligatiōem oriri ex contractu ⁊ ſuꝑ re ſua poteſt quiſqꝫ ſtatuere. l. in re mandata. C. man. de cō di. appo. c. verum ⁊ quod noͣ. bar. in. l. re ſcripto. ff. de mune. ⁊ hon. Et ſecundum hanc legem iudicabitur in vtroqꝫ foro quia ſi non valet contractus non debꝫ ex eo iudicari vt dixi in p̄ceden̄. articu lo. et in his duobus caſibus pōt practi cari opi. bar. in. l. cunctos populos. ⁊ in oubie non videtur ꝓcedere opinio illo rum doctorum aliud ſentientiū. ſed for te non conſiderauerunt iſtos caſus qꝛ arbitror ꝙ aliter decidiſſēt. Qn̄qꝫ ſtatu tum cōcernit ꝑſonas. vt quod aliquid debeat facere poſt contractum ꝑfectum vt apprehendere poſſeſſionem rei empte infra certuꝫ tempus vel ꝓbare per tot teſtes. et tunc non ligabit̉ clericꝰ etiā in foro ſeculari. Et idem dicam in laico r̄ ſpectu ſtatuti ep̄alis. non eniꝫ pōt extra neos artare ad aliquod explicandum ſed ſubditum ſtatuentis bene apprehen det. vbicunqꝫ ligauerit. quod dico verū quando aliquid eſt explicandum ꝑ ſub ditum extra iudicium vt ī illo exemplo quando debeo apprehēdere poſſeſſiōeꝫ infra certum tempus a tempore contra ctus. Secus videtur in iudicio vt in ſe cūdo exemplo vt ꝙ ꝓbatio fiat ꝑ teſtes vel quid ſimile. quia tunc non artatur alienuſ iudex. ſecundum illam legem ꝓ cedere. ad hoc quod nō. glo. in cle. diſpē dioſam de iudi et in regula poſſeſſor de re. iurꝭ. li. vi. ⁊ eum hoc temꝑamēto poſ ſit ꝓcedere opinio domini Car. ¶ Ad p̄ dicta faciunt noͣ. per bar. in. l. cūctos po puloſ. C. de ſū. trini. vbi dicit ꝙ ſtatutū concernens ꝑſonaꝫ non extenditur ad forenſes. etianſi habeant bona in loco ſtatuti. etiam ſi ſtatutum tangat illa bo na. exemplum dicit ſtatutum ꝙ pͥmoge nitus ſuccedat. certe ẜm eum non extē ditur ad forenſes licetibīdem bona ha beant. ſecus ſi principaliter concerneret bona vt ſi diceret ſtatutum ꝙ bona de ferantur ad primogenitum ad hoc fae̓ l. i. ff. de tuto. et cura. da. ab his et optīe facit queſtio diſputata per dominū lā bertū de rāponibus. quam recitat ⁊ ſe quitur Io. an. in additio. ſpecu. in titu. de emp. et vendi.§. vltimo in ij. queſtiōe In iſtis terminis. ſtatuto mutinenſi ca uetur ꝙ ſi aliqua res mobilis vel īmo bilis poſſeſſa ab aliquo euincatur ab ipſo. ꝙ non teneatur poſſeſſor illam reꝫ reſtituere niſi prius reſtituto ſibi precio quo oſtenderit ſe emiſſe. nunc bononien ſis litigat mutine contra mutinen̄ ⁊ ob tinuit ſententiam pro ſe Queritur nun quid bononien̄ vigore ſtatuti mutinen̄ teneatur precium reſtituere. determina uit dictus doct. ꝙ non. et hoc quia illd̓ ſtatutum non porrigit vires ſuas ad extraneos licet ibi litigantes ita ⁊ for tius dicam in clerico cum ſit et ītelliga tur extraneus reſpectu ſtatuentis Et h̓ infero ad notabilem et quotidianam q̄ ſtionem communiter vbi ſunt iudei v ſurarij vel xp̄iani exercentes damnabi le ferius ex ꝑmiſſione ⁊ conuencione fa cta cum domino ciuitatiſ. viget ſtatutū ſeu prouiſio vel conuentio inter eos fa cta vt non teneatur vſurarius reſtitue re pignus ei qui probauit dominiū rei pignorate niſi prius reſtituto debito ꝓ quo fuit res pignorata. accidit ꝙ res clerici vel laici extranei fuit pignorata domino inſci̓o. Queritur nunquid tene atur reſtituere debitum ante reſtitutio nem. et per predicta videtur dicendum ꝙ non quia illud ſtatutum non potuit fieri in preiudicium non ſubditorū mā xime clericorum. nec poteſt dici ꝙ ſtatu tum concernit rem quia ſi res erat cle rici non ſubijcitur iuriſdictioni laicorū in. c. fi. de vi. ⁊ ho. cle. ⁊ in. c. i. de immu eccle. li. vi. ſi laici extranei adhuc idē cū fuerit res velata ad locum furtiue et ꝯ tra voluntatem domini. et ſic nō poteſt dici de iuriſdictione ſtatuentis. ſicut di cimus de re mobili que non eſt permā ſura in loco vt noͣ. in. c. fi. de foro compe facit. l. heres abſens. ff. de iudi. Quan doqꝫ ſtatutum dat modum decidendi cauſam et tunc ſi prefingit legem iudici

exemplum ꝙ iudex in lupicando tenes tur ſequi libros mercatorum. et tunc in iudicio ſeculari facit fidem in preiudi cium ſubditi ſeu in preiudicium clerici non quia non poteſt porrigere effectuꝫ ſuum ad non ſuppoſitum iuriſdictioni ſtatuentis. et pro hoc notabiliter facit tex. in. c. quod clericis de foro compe. in celligendo generaliter et non localiter ꝑiſius licet ibi aliud ſenſerit glo. dicit enim ibi tex. cauſas clericorum deciden das ſecundum ius canonicum etiam ſi clerici agant contra laicos et ſic etiam ſi in foro ciuili ventiletur queſtio. quia non debet allegari contra n̄ ſubditū. fa teor tamen ꝙ ſi non clericus vult reci pere librum pro ſe vigore ſtatuti tenet̉ recipere et contra ſe. ar. c. cum olim de cenfi. ⁊ in regula ex eo de re. luris li. vi. ſed in foro eccleſiaſtico iudex non tene tur ſequi illud ſtatutum etiam contra laicum ibidem litigantem. quia nō po tuit ſtatutum prefingere legem iudici nō ſubiecto et hoc caſu opinio Car. nō ꝓcedit. ¶ Si vero ſtatutum non prefin git legem iudici ſed loquitur generali ter vt ꝙ fides adhibeatur libris merca torum. tunc puto quod in vtroque fo ro habebitur ratio ſtatuti contra laicū ſubiectum quia lex ip̄iꝰ poteſt vbicunqꝫ allegari contra eum ſed contra clericū non exquo non eſt ſubiectus ſed ſi reci pit pro ſe debet recipere contra ſe Et ꝑ hoc dixi glo. non bene dicere in. l. ij. C. d̓ conſti. pecū. que dicit ꝙ ſi homines ali cuius profeſſionis habent aliquod ſta tutum deuians a iure communi ẜm il lud iudicabitur ſi agant coram ipſoruꝫ iudice quem habere poſſunt ſecundum diſpoſitioneꝫ. l. fi. C. de iuriſdic. om. iudi et noͣ. Innocen. in capitulo cuꝫ ab eccle ſiarum de offi. ordi. ſecus ſi agant corā alio puta coram poteſtate ciuitatis. qꝛ ille habet iudicare ſecundum ius com mune et non ſecundum ius pͥuatum ip ſorum. naꝫ certe glo. illa male dicᵉ. qꝛ iu dex habet iudicare ẜm leges ⁊ ſtatuta litigantium. et non ſecundum propria pro hoc capitulum ex literis. jͣ. e. et ca pitulum cum. M. ferrarienſis eo. titulo et capitulum conſtitutiſ de reſcrip. ⁊ ca pitulū dilecto de preben. Optime facit textus in capitulo cuꝫ omnes ſupra e. titu. vbi videtur caſus contra illam gl. facit. l. die ſabbato. C. de iude. vbi prin. ceps in iudicando habet reſpectum ad conſuetudinem ⁊ ſtatuta litigantium vt in dicto capitulo iij. de eo qui mit. in poſ. Et ſic repperi poſtmodum illam glo reprobari per Cy. in dicta. l. ij. dicenteꝫ ꝙ inter homines eiuſdem profeſſionis valet ſtatutum etiam coram communi iudice tocius ciuitatis. quia concernit deciſoria ar. ff. d̓ euictio. l. ſi fundus. ſed inter alias perſonas non valeret. quia eſt ius priuatum ipſoruꝫ de vniuerſita te. et forte per hanc rationem vltimam poſſent ſatis eque limitari omnia per me ſuperiꝰ recitata vt quando queſtio eſt inter clericum et laicuꝫ eo caſu quo ſtatutum non valet contra clericuꝫ. nō valeat et in eius fauorem. cum ſtatu tū fuerit editum vt eſſet lex communis ipſis ſubvitis litigantibus. non auteꝫ vt non ſuppoſituſ iuriſdictioni poſſit eo vti in ſuum fauorem contra ſubditum et non in eius preiuditiuꝫ. quia hoc nū quam fuit de mente ſtatuentis cuꝫ lex debeat eſſe communis iiij. diſ. erit aūt lex niſi lex eſſet mere priuilegiatiua per ea que ſuperius dixi Ad predicta facit quod noͣ. Innoce. in capitulo fi. vt lite penden. in addi. et in. c. que in eccleſiaꝝ sͣ. e. et quod le. et no. in. l. cunctos popu los. C. de ſum. trini. ¶ Prima concluſio Lex pͥncipis ſeculariſ ſpecifice diſponēſ ſuꝑ ſpiritualibus ſeu eccleſiaſticis etiā in fauorem non tenet quaquā canoni non contradicit. ¶ Secunda concluſio. Lex ciuiliſ peccati nutritiua licet ſuper ſuis ſubditiſ diſponat in nullo foro eſt ſeruanda. ¶ Tertia concluſio. ¶ Si lex pͥncipis ſecularꝭ. generaliter di ſponit ex qua non reſultat peccatū nec canoniſ ꝯtradictio. ſeruari debet ī vtro qꝫ foro etiaſi penam clericis et eccleſijs infert dummodo ſimpliciter et abſolute inferat onus et preiudicium. Ex qua ī fertur illud correlarium. ¶ Cōcluſio qͣrta Et pͥmū correlarium Lex generalit̓ diſponēs ſuꝑ rebꝰ tēpali bꝰ. deuiās a diſpoſitiōe canoīca. ẜuādo ē dūtaxat ī foro ſuo. niſi diſponat ſuꝑ

conſequecijs ⁊ acceſſorijs ad matrimo niū. vel ad aliquid aliud ſpectās ad fo rum eccleſiaſticū niſi ſubſit ratio hone ſtiſſima in ſtatuendo Ex qua 2ᵐ corre larium Secūdū correlariuꝫ ¶ Ꝙ mulier trāſiens ad ſcd̓a vota in fra ānum luctus vel poſtea euitat ōnē penā ex ſolo trāſitū impoſitā etiāſi con cernat filioꝝ fauorē. Concluſio ⁊º Pena īpoſita ꝑ. l. ciuileꝫ ꝑ quē ītimida tur actus ſpūalis nō tenet. etiāſi tollit lucꝝ al̓s ꝑ ip̄am. l. collatum. Ex qua tertiū correlariuꝫ. ¶ Tertium correlarium Ꝙ rapta nuprime ꝯtrahit cum rapto re. et tutor cum pupilla ⁊ rector prouin cie cum prouintiali ⁊cͣ. ¶ Concluſio ſexta. Si lex diſponat circa accidentalia ad actum ſpūaleꝫ. nec ꝯtradicit canoni va let in vtroqꝫ foro. ſi autē ꝯtradicit que libet. l. ſeruabit̉ in foro ſuo. ¶ Concluſio ſeptima. Si circa eundem actū ſpūalem. l. ⁊. ca non p̄ſumunt ꝯtraria ſtanduꝫ eſt cano ni. ex qua infertur correlarium qͣrtum. Quartum correlarium Ꝙ ex cohabitation̄ mariſ ⁊ femine alio non apparente p̄ſumit̉ fornicatio ⁊ nō matrimoniū. et ꝙ ep̄o licet cohabitare cum femina non ſuſpecta. ¶ Octaua concluſio In materia peccati ſeruandꝰ eſt canon etiā in foro ciuili ⁊ ad eius obſeruātiā poteſt ſecularꝭ. iudex ꝑ eccleſiam cōpelli ¶ Nona concluſio. Clerico litigante in foro eccleſiaſtico ẜuanda ſunt ſtatuta ordinarij ip̄iꝰ fori ⁊ idē in laico litigante ī foro eccleſiaſti co. Ex qua ſequitur correlariuꝫ quītuꝫ ¶ Quintum correlarium. Ꝙ clericꝰ litigans in foro ſeculari non poterit appellare niſi vbi et ad quē iura ciuilia ꝑmittūt appellari. ⁊ cā ibi r̄cipi et ꝑemptionē inſtātie Idē ī laico litigā te in foro eccleſiaſtico vt in iſtis ⁊ ſimili bus teneat̉ ad obſeruātiā canonis. ¶ Decima concluſio Statuta ſecularia inferiorꝭ. a pͥncipe. li cet generaliter diſponant ⁊ canoni non ꝯtradicant. ad clericos ⁊ ad eccl̓ias nō extendūt̉. fortiꝰ ſi de eis ſpecifice loquū tur ¶ Undecima concluſio. Statuta laicoꝝ d̓trahentia iuri clerico rū ⁊ eccleſiaꝝ vel ꝑ quod clerici reddū tur timidioreſ non valet. etianiſi ſit iurꝭ. dictiōis ptātis vel alteriꝰ ſubtractiuuꝫ Ex quo infert̉ ſextum correlariuꝫ Sextum correlarium. Ptātem debere ius clerico offenſo red dere licet al̓s declinauerit iuriſdictiōeꝫ ſuā. nō obſtan̄ ſtatuto dictan̄ vt tali ca ſu ptāꝝ nullā iuriſdictiōem habeat. ¶ Septimū correlarium. Nō valet ſtatutū laicoꝝ ꝑmittens con ductoribus renūtiare ꝯductiōem ꝓ fu turo tempore ſiue ſint clericoruꝫ ſiue la icoꝝ. ⁊ hoc quatenꝰ tangit clericos. ¶ Duodecima concluſio. Non valet ſtatutū ꝑ qd̓ volētes ire ad molendinū clericoꝝ vel laborare eoruꝫ terras. aliqͥd in cōi ſoluere teneantur. I2º concluſio Ualet ſtatutū laicoꝝ ꝑ quod cōcedit̉ alicui citra ep̄ꝫ. poteſtas exigendi ⁊ de ſcribendi legata ad pias cauſas. I2. concluſio. Non valꝫ ſtatutū laicoꝝ diſponēs vt ī grediens religionē non ſuccedat. Si teſtator reliqͥt filie mille ſi nupſit. ſi āt religionē intrauerit centū debet filia omni caſu habere mille. ¶ Quinta decima Statutū laicoꝝ ꝯp̄hendit clericos ſi in iecit vinculū ante clericatum dūmodo ſit rationabile. Io. concluſio Laicoꝝ ſtatutū porrigēs meꝝ fauoreꝫ extēdit̉ ad clericos. ſi nō īprobrioſe ꝓce dit. Ex qua nonū correlarium Ꝙ ſtāte ſtatuto vt ſuꝑſtite agnato. feīe a ſucceſſiōe excludāt̉ clericus agnatus in ſucceſſiōe prefertur feminis Iλ. concluſio. Hōt qͥs teſtari vl̓ donare eccl̓ie. licet for ma ſtatuti reqͥrentꝭ. in hmōi certam ſo lēnitatē n̄ fuerit ẜuata I8. cōcluſio Clericꝰ īſtitutꝰ heres. nō ligat̉ ſtatuto laicoꝝ. qͦ cauet̓ vt teſtamēta nō inſinua ta infra ſex menſes nō valeāt. ſecus in laico etiam a clerico inſtituto. ¶ Decima nona concluſio. Cōtractꝰ vel qͣi initꝰ inter clericū ⁊ lai cū. nō ſubijcit̉ ſtatutꝭ. ſeculariū loci niſi ꝯſeruat ſolēnitatē actꝰ vel ip̄aꝫ rem an̄ trāſlatiōeꝫ dn̄ij. ¶ Uiceſima ꝯcluſio

Non pōt clericus vti ſtatuto lalcorum ad fauorem ſuum ⁊ preiudiciuꝫ laicoꝝ niſi ꝯſeruat p̄paratoria vel ſit ſtatutum mere priuilegiatiuū. Repetitio dn̄i Nicolai abbatis ſicu li alias dn̄i panormitani nūcupati ſuꝑ capitulo I quis ꝯtra clericum de foro ꝯpe. Huic. c. de foro ꝯ pe. ſituato duplex materia ꝯnecti poteſt vna intrinſeca ⁊ alia extrīſeca ⁊ vtraqꝫ difficil̓. pͥma ſcilicet intrinſeca circa tria dubia pͥncipalit̓ ꝟſat̉ pͥmo quo ad mo dum ⁊ effectum recuſation̄ ꝓponēde tā ꝯtra ordinariuꝫ qͣꝫ ꝯtra delegatuꝫ. 2º er ga appellationem a recuſati delegato ī terponendam. 2º circa executionem ſen tentie late a delegato inferiorꝭ. a pͥncipe et hec duo vltima dubia attingunt̉ hic ꝑ glo. ⁊ poc. ſed ſuꝑ pͥmo trāſeunt mul tū lente Ego vero late infra explicare conabor. Materia extrinſeca tendit ad declaratiōem pͥncipij huiꝰ. c. ⁊ ꝯſequen ter alioꝝ multoꝝ iurium. cum tex. hic generaliter ⁊ abſolute dicat. clericum coram ſuo ep̄o conuenienduꝫ. tamē in multis caſibus tam in ciuili qͣꝫ in crimi nali corā alio ꝯueniri p̄t. vt ex inferius dicendis patebit. et hanc materiā doc. nō ꝓſequūt̉ hic nec alibi in vno ⁊ eodē loco enucliat̉ ſed in diuerſis locis ſpa ſa. maximā difficultatē ingerit. vt in ſil̓i dicit tex. ſupra in ꝓhemio. Sed deo fa uente in hoc. c. vbi bene cadit maxīe ha bito reſpectu ad titulum plene inferam tangendo etiā materiā monachorum corā quo ſcilicꝫ ſint ꝯueniendi ſiue ago tur ciuiliter ſiue criminalit̓. ⁊ ꝓceſſum contra eos fiendum inquiſitionis via. Aliquid etiam attingam de ptāte p̄la coꝝ inferioꝝ ⁊ de loco in quo ius red dere debent. Et breuitatis cauſa. omiſ ſa rubrice ꝯtinuatione alijſqꝫ p̄fatiōibꝰ ⁊ adoitiōibꝰ ad tex. que menti faſtidiū generare. ⁊ pͥncipalem materiā diſcuti oā īpedire ſolēt. deſcēdo ad. c. examina tiōem. Et hoc. c. cōiter ſūmari ſolet Co rā ep̄o ſuo ꝯueniendꝰ eſt clericꝰ qui ſi re cuſat̉ dabit delegatū ꝑtibꝰ nō ſuſpectū Ego ꝟo ſūmo aliter ꝯſiderata mēte ca pituli Et pͥmo ſic. ep̄us ſi recuſation̄ cō tra euꝫ ꝓpoſita ad arbitros venire non vult. p̄t etiā ꝑtiū nō reqͥſito ꝯſenſu cau ſam pͥncipalem alicui nō ſuſpecto ꝯmit tere. cuiꝰ ſnīam executioni mādabit. vl̓ aliter ẜm aliū intellectum Ep̄us vt ſu ſpectus recuſatus de cuiꝰ ſuſpitiōe no torie ꝯſtat. pōt dare delegatū ꝑtibus n̄ ſuſpectum. cuiꝰ ſnīam poterit ꝑ ſe execu tioni mandare hoc dicit. pōt dupliciter diuidi ſecunduꝫ varios intellectus. nā pͥmo ꝓuidꝫ reo. 2º ibi aūt ꝓuidet actori ⁊ hoc dupliciter. pͥmo circa delegatiōeꝫ 2º circa executiōem. ibi a quibus. nunc ad collectiōem notabiliū condeſcēdenſ pͥmo nō illā regulā vulgarē. ꝙ actor ſeqͥ dꝫ forū rei in. c. cuꝫ ſit generale ⁊. c. ſi cle ricus ⁊ in ꝯcordantijs ibidē allega. jͣ. e. hāc regulā limito. qn̄ de aliqͣ re pͥncipa liter ꝯtendit̉ Secus ſi agatur ſuꝑ exce ptione vt qꝛ reus originariꝰ an̄qͣꝫ ꝯue niat̉. vult ſuꝑ exceptiōe agere. qd̓ aliqn̄ p̄t. l. ſi ꝯtendat. ff. de fideiuſſo. fac̄. c. i. de iureiurā. hͦ enī caſu. agendū eſt corā iu dice corā qͦ ageret̉ ſi ip̄e reus ꝯueniret̉ quia attendi debet cāe naturaliſ origo nō qd̓ actualiter ꝯtingit Cā enī natua lis vincit accidentalē. l. qui habebat. ff de tute. nā glo. iuncto tex in p̄alle. l. ſi ꝯ tendat ſentit ꝙ licet fideiuſſor habeat exceptiōem vt nō ꝯueniat̉ in totuꝫ ſꝫ vt fiat diuiſio inter alios fideiuſſores ⁊ q̄ libet teneat̉. ꝓ ſua ꝑte ſi ſunt ſoluendo l. inter fideiuſſores. ff. de fideiuſſo. ⁊ in ſtitu. e. ti.§. ſi plures noͣ. in. c. ij. e. ti. Tam̄ vnꝰ ex fideiuſſoribꝰ ſi vult p̄t an̄qͣꝫ ꝯue niatur īplorare officiū iudicis. vt fiat illa diuiſio. et pro reliqua ꝑte īponitur ſilenciū creditori Ad ioē allego aliam gl. noͣbile̓ ⁊ magis clarā in. l. aurelius .§. centū. ff. de libe. le. q̄ aꝑte ſentit ꝙ tu tus exceptiōe. p̄t agere an̄qͣꝫ ꝯueniat̉ ī plorādo officiū iudicis. vt ſilenciuꝫ īpo natur actori. ſic̄ in negatoria q̄ dat̉ poſ ſeſſori vt. l. ſi forte. ff. ſi ſerui. ven. et no. ī c. examinata de iudi ⁊ c. cum eccleſia ſu trina de cau. poſ. ⁊ ꝓprie. et hoc puto ꝓ cedere quando moleſtatur de facto vel veriſimiliter timet moleſtari ar. in l. diẜ famari. C. d̓ inge. maū. ⁊ capl̓ꝫ ꝯq̄rente

oe offi. ordi. iūcto ti. vt nemo inuitꝰ age. co. T. et de hac materia plene in. l. ſi fini ta.§. elegant̓. ff. de dam. infec. Et ad hec reduci debent noͣ. ꝑ gl. in. c. ſi autē de re ſcrip. ⁊ ꝑ Inno. in. c. dilecti ⁊. c. dudu 2º de elec. ⁊ hoc etiam voluit bar. in. l. ſi ſo cietatem.§. arbitroꝝ. ff. pro ſo. Et idem vid̓tur ſi agatur cōditione. l. diffamari C. de inge. ma. ⁊. c. ꝯquerente de offi. or Idem voluit frede. de ſe. conſilio. ccxix. in examinatione teſtium ſuper exceptio ne. quando recipiunt̉ ad ꝑpetuā rei me moriam vt in terminis. c. ſignificauit ⁊ c. albricus de teſti. vt hec examinatio fi at coram iudice. ip̄ius rei coram quo qͣ ſtio pͥncipalis ventilaretur. hinc etiam notabiliter dicit lapus in allegatiōe qͣ dam euꝫ qui iurauit vſuras ſoluere ex traneo poſſe petere a iudice ſuo abſolu tionem a iuramento. tum qꝛ nihil petit ab aduerſario. tum quia originaliter ē reus Et hec puto vera in exceptione ꝓ prie dicta. que tantuꝫ cōpetit ſtimulato ſeu ſtimulando ſtimulo citation̄ Secuſ puto in exceptione īproprie dicta que ꝯ petit etiā non ſtimulato. et hoc ratione publici intereſſe vt eſt videre in excepti on que opponitur contra electum con firmandum. vel contra electum ꝯfirma tum conſecrādū. hec eniꝫ exceptio īpro prie dicta ꝯpetit an̄qͣꝫ in iudicio agatur ⁊ ei contra queꝫ non dirigitur ſtimula tio action̄. et ſatis eſt ꝙ actio ſit in pote̓ tia vt deduci poſſet. et appellatur. hec ex ceptio intentionis. quia licet electꝰ non petat ꝯfirmationē vel conſecrationem habet tamen intentioneꝫ vel habere dꝫ ipſam petendi. vt noͣ. Inno. in. c. cum di lecti de elec. Et habet hec exceptio ī ml̓ tis vim et naturā action̄. vt no. idē In no. in p̄alle. e. cum dilecti et. c. cum ſuper eo. et. c. dudum ij. e. ti. hec enī exceptio ī ꝓprie dicta non diſcutiet̉ coram iudice rei. quia coram eo nō eſt diſcutienda q̄ ſtio pͥncipalis. ſed potius coram iudice ip̄ius electi. contra quem excipitur. ¶ Nota 2º epiſcopum eſſe ſolum ordinari um tocius diocꝭ. concor. c. i. de offi. ordi ⁊. c. cum ep̄us eo. ti. li. vi. de quo īfra la cius Aduertendum quod etiaꝫ legati deputati per ſedem apoſtolicam habēt ordinariaꝫ in loco vt in. c. ij. de offi. lega li. vi. Sed ipſoꝝ poteſtas eſt extraordinaria ⁊ ſuꝑinducta et ioeo tanqͣꝫ p̄iudi cans iuriſdictioni epiſcopoꝝ eſt reſtrin genda. Iuriſdictio vero epiſcoporuꝫ vt naturalis ⁊ fauorabiliſ eſt amplianda ad hoc tex. cum glo. notabili in cle. ij. de offi. ordi. glo. tamen ibi dum dicit ꝙ po teſtas legatoꝝ eſt extraordinaria debꝫ exponi.i. extraordinario modo īducta qꝛ ip̄oꝝ ptās ordinaria eſt vt in p̄alle. c. ij. de offi. lega. li. vi. ¶ Nota 3º ꝙ appel latione execution̄ ꝯp̄hendit̉ delegatus concordat. c. ſuſcitatuſ. sͣ. de reſcrip. Et enī pͥncipaliter cognitor 2º executor in qͣꝫtum exequitur ad finē ius agendi et reddendi vnicuiqꝫ. quod ſuū eſt. vnde ⁊ executor datus ad beneficia eſt delega tus vt no. in. c. tibi qui de reſcrip. li. vi. ⁊ in. c. ſi ſuꝑ grā de offi. dele. e. li. ¶ Sic dicimꝰ ꝙ ius eſt executio iuſtitie vt noͣ. gl. in. l. iuſtitia. ff. de iuſti. ⁊ in. ⁊ inſti. e.§. iurꝭ. prudentia. ꝓprie tamen executor di citur ille. qui habet exequi ſnīam iam ab alio latam vt eſt tex. in. l. executorem C. de execu. rei iudi. ⁊ facit. c. paſtoraliſ §. p̄terea de offi. dele. ⁊. c. de cetero de re iudi. ⁊ xxv. q. ij. etſi non cognitio. Idem puto ꝙ in ſtatutis vbi verba ſtricte ītel ligunt̉ de iniu. c. in noſtra vt appellatio ne executoꝝ nō veniet delegatꝰ. ¶ Nō quarto iudicē ordinariū etiamſi ep̄ali p̄fulgeat dignitate poſſe vt ſuſpectum recuſari ⁊ in totū ab exercitio iudicādi in illa cā remoueri. de qͦ aliqͥd infra. ¶ Nō quinto ꝙ ep̄o recuſato archiep̄us in iuriſdictiōe nō ſuccedit. ſꝫ ip̄e recuſa tus oat d̓legatū. vel ſeruabit̉ quod ha bet̉ in. c. cum ſpeciali. jͣ. de ap. ¶ An aut ep̄o negligente iuriſdictionem exercere ſuccedit īmediate archiep̄uſ ī iuriſdicti on no. in. c. paſtoraliſ in pͥncipio de offi ordi. ⁊. c. nullus de iu. patro. ⁊ viij. q. iij in ſūma ⁊ in. c. cum ſcimus. e. cā ⁊. q. et de cenſi. romana.§. notoria li. vi. ⁊ pleni us ī. c. i. de ſup. ne. p̄la. e. li. ⁊ infra ſb̓ijci am. ¶ Nota ſexto iūcta gl. iiij. duplicē practicā ꝓceden̄ quando ordinarius re cuſatur. prima eſt ꝙ ſi recuſatur a reo. ipſe dat delegatum. ſi ab actore datur iudex qui compellat ꝑtes mutuo con ſenſu aliquem ſibi eligere cui epiſcopuſ delegabit vices ſuas. Sed hic intelle ctus non placet ne inter actorem ⁊ reuꝫ diuerſitas notetur contra regulam nō

licet actori de regul̓ iurꝭ. li. vi. ⁊ de mu. peti. c. i. et ij. Secunda pradica que pluſ placet eſt quando iudex ordinarius re cuſatur a reo. datur delegatus. ⁊ idem dico ſi recuſatur ab actore Sed ſi iſte de legatus ſurrogatus in locum recuſati recuſetur ab actore. tunc ne in infinitū ꝯtingat recuſationē fieri. ꝯpelluntur ꝑ tes mutuo ꝯſenſu iudicem ſibi eligere cum ip̄e ordinarius velegabat cauſam vt ſupͣ. Et idem dico ſi recuſet̉ a reo vn̄ ſenſus littere eſt ꝙ iudice vt ſuſpecto re cuſato dabitur delegatus ſed ſi iſte de legatus iteruꝫ recuſetur ne in infinitū ꝯtingat recuſatio. ꝑtes ꝯpellunt̉ iudicē ſibi eligere. poſſet tamen a pͥncipio ſi iu dex vellet de ꝑciuꝫ cōi ꝯſenſu delegatū oeputare. vt in. c. ſuꝑ q̄ſtionuꝫ.§. nos āt de offi. dele. Et ex hoc et ex tex. nō ſepti mō iudicem ordinariū ⁊ delegatū ſuri rogatū in locuꝫ ordinarij. poſſe ab acto re recuſari. legitima cauſa recuſādi ſub ſiſtente. Et intelligo ꝙ actor recuſet iu picem adeundū. nō ſcilicet aditu. niſi ex cauſa ſuꝑueniente de offi. dele. inſinuā ce. et. l. aꝑtiſſimi. C. de iudi. ad hoc glo. ī c. ſtatutum.§. cum autem de reſcrip. li. vi. ſuper verbo recuſet. ¶ Nota octauo bonam cautelaꝫ ad excludendaꝫ facul tatem recuſandi vt detur iudex de com muni partiuꝫ conſenſu non eniꝫ poſſūt partes eum recuſare in queꝫ ſemel con ſenſerūt niſi legitima ſuperueniēte cau ſa vt in capitulo inter monaſterium. jͣ. de ſen. ⁊ re iudi. ⁊ in aucͣ. offeratur. C. de li. conteſta. canonizata iij. queſtione iij. capitulum offeratur ⁊ in. l. aꝑtiſſimi C. de iudi. ⁊ in preallegato capitulo ſu per queſtionum. vnde dico ꝙ hec proui ſio vt cōpellantur ꝑtes ad eligendum iudicem. fit ad cautelam. nō autem de neceſſitate quia ſicut primo delegat. ſi ne partium conſenſu. ita etiaꝫ ſecundo ⁊ vlterius. reſeruata tamen facultate recuſandi. ar. eoruꝫ que leguntur ⁊ no tantur in p̄allegato capitulo ſuper que ſtionum. ¶ Dota nono ordinarium eti am ſuſpectum debere exequi ſentētiam ſui oelegati. Et ex hoc colligunt quidā argumentum quod oelegatus inferio ris a principe. ſuam ſententiam exequi non poteſt ſed pro executione aditur or dinarius. de quo infra lacius ¶ Et ex hoc et ex textu ¶ Nota decimo ꝙ quan tuncunqꝫ ordinarius ſit ſuſpectus non valet. pretextu ſuſpitionis repelli ab actu execution ſententie hinc eſt ꝙ exe cutor non valet vt ſuſpectus recuſari. jͣ. de appel. nouit facit. c. ꝓpoſuit e. ti. Et fa ciunt hec pro notabili opinione Innoē in. c. ex ꝑte ij. jͣ. de ver. fig. vbi ſingularit̓ dicit iudicem poſſe iudicare īiuriam ꝓ priam notorie ſibi illatā. cū hoc cāu po tius ſit executor qͣꝫ iudex. quia exequi tur penam a iure impoſitam. ⁊ ideo nō valet vt ſuſpectus recuſari Sꝫ illud di ctum dico reſtringenduꝫ. quando certa pena eſſet arbitraria. qꝛ tūc inqͣꝫtum ar bitraretur eſſet verus iudex ⁊ poſſet in arbitrando excedere modum. hinc ē ꝙ a iudice penam arbitrante poteſt appel lari vt dicit glo. notabilis in. c. ſuꝑ his de accuſa. licet a pena iuris appellari n̄ poſſit. de ap. quia nos. ⁊ quod no. glo. ī c. cupientes in ꝟbo pͥuatoſ de elec. li. vi. Et hanc limitatiōem ſenſit aliqualiter archi. in. c. quia ſuſpecti iij. q. v. Ideꝫ pu to ſi ex tali delicto ꝯmiſſo in ꝑſonā ordi narij dicatur illum incidiſſe in certam penam. vt niſi notorie ꝯſtet non valeat ille declarare illum incidiſſe in illam pe nam qua poſſet falſe declarare nec illa eſſet ſententia iuris ſed hominiſ. Ad hͦ bona gl. in p̄alle. c. cupientes. his noͣbi libus ſic collectis venio ad expeditiōeꝫ intrinſece materie. in qua expediam et tacta hic per doct. oppono igitur contra tex. de. c. cum ſpāli. jͣ. de app. vbi ꝓpoſita recuſatione coram iudice debent eligi arbitri vt decernant de iuſtitia vel īiu ſtitia recuſation̄. hic abſolute dicitur ꝙ ep̄us recuſatꝰ dat delegatum. Solutio glo. pͥma ſentit hoc contrarium ⁊ tacite reſpondet ꝙ illi decretali ſtandum eſt. que iſtam interpͥtatur. Aliter gl. non d̓ clarat. et ſic videtur ſentire ꝙ hec nihil noui hodie inducit. vel ſit ſublata per illam. Goffre. dicit et melius vtranqꝫ habere locum in caſu ſuo. quandoqꝫ eī non refertur queſtio An ſit ſuſpectus ſed quelibet parcium hoc fatetur vt qꝛ ſuſpitionis cauſa ē notoria. et habet lo cum iſta decretal̓ vn̄ ep̄us ſtatī delega hit cāꝫ abſqꝫ arbitroꝝ clectiōe. qn̄qꝫ r̄fri

catur in dubium de ſuſpitione ⁊ ꝓced pecre. cum ſpeciali. poſſet etiā dici hoc. e ꝓcedere quando ep̄us execrans litem malit ꝯmittere qͣꝫ ad arbitroꝝ electōeꝫ d̓ uenire. vel ꝙ debeat intelligi ẜm illam cū ſpeciali vt ep̄s ꝯmittat pꝰ ꝓnūtiatio neꝫ arbitroꝝ cū hic dicat tex. ſi vt ſuſpe ctus fuerit recuſatus ⁊cͣ. verba enī dn̄t intelligi cū effectu. c. relatum de cle. non reſiden. de pe. di. i.§. hec autem verba et ff. ꝙ quiſqꝫ iurꝭ. l. i.§. hec autem Et forte hunc intellectum habuit gl. Ex his col ligo vnam differentiā inter ius canoni cuꝫ ⁊ ciuile. naꝫ de iure ciuili non eſt ne ceſſe deuenire ad electionem arbitroruꝫ nec aliter eſt neceſſe ꝓbare cauſaꝫ ſuſpi tion. ſed ex ſola volūtate recuſatur taꝫ pelegatus qͣꝫ ordinariꝰ. et ſufficit ꝙ iu ret ꝙ non calūnioſe recuſꝫ vt in. l. aꝑtiſ ſimi ⁊ quod ibi noͣ. gl. ⁊. l. cū ſpeciali. C. de iudi. ⁊ in aucͣ. Si vero ꝯtigerit. C. e. vnde non eſt neceſſe etiam expͥmere cāꝫ de iure ciuili vt noͣ. glo. in. l. qꝛ poterat ff. de tribu. ⁊ in. l. Item ſi ſuſpectꝰ. ff. de ꝓ cura. notat bar. in. l. aꝑtiſſimi. C. de iud̓ ſentit glo in. c. 2º requiris in fi. de appel latio. ⁊ infra tangam Releuatur tamē ordinarius de iure ciuili in alio. quia non in totum remouetur ſuſpicion̄ pre textu. ſed datur ſibi adiunctus ſꝫ de iur̄ canonico ſeeus vt hic ī prealle. c. cū ſpe ciali. ¶ Et ex hoc tex. poteſt colligi alis differentia inter hec iura. et hec opinio communior eſt ꝙ de iure ciuili ordina rius regulariter in totum non remoue tur. ſed datur ſibi coadiutor vt in preal leg. aucͣ. ſi vero et noͣ. glo. et bar. poſt ea in p̄dicta. l. aꝑtiſſimi et glo. in. l. vna. C. ſi quacū. predi. po. licꝫ aliqui contra vt noͣ. in prealle. l. aꝑtiſſimi. ¶ Secūdo op pono contra tex. ⁊ contra p̄dicta. de pre alle. c. cum ſpeciali vbi dicitur ꝙ iudex recuſatus debet de recuſatoris aſſenſu ꝑſone idonee cōmittere negociū. vel ad ſuperiorem trāſmittere. hic vero ſimpli citer dicitur ꝙ ab eo eſt deputandꝰ dele gatus. Solucio glo. in. c. 2º requiris et aꝑtius in. c. cum ſpeciali ſimpliciter ſtāt ꝯtrario. dicunt enī recuſatū poſſe ꝯmit tere auctoritate tamen ⁊ partiū aſſenſu Sed ſi malit negociū ad ſuperiorem re mittere hoc poterit etiam ꝑtibus inui tis. vt ſic clauſula illa de recuſatoris aſ ſenſu poſita in dicto. e. cum ſpeciali. det̉ minet duntaxat primam ꝑtem diſiun cte. vt ſcilicet in commiſſione r̄quiratur conſenſus ꝑtium. nō autem in remiſſio ne ad ſuperioreꝫ. ſentit tamen glo. in p̄ alle. c. cum ſpeciali ꝙ conſenſus ꝑtium non requiratur in ꝑſona cui fienda eſt commiſſio. ſed refertur ad verbuꝫ com mittat. quod aꝑtius declarat ⁊ ꝓſequi tur ibi Io. an. nihil aliud ibi dicens. gl. in. c. ꝑuenit xi. q. i. tangit ⁊ n̄ apparet qͥd velit. Inn. tamen hic videtur ſentire id quod ſupra dictum eſt dicit enim hoc. c. fore correctum in p̄alleg. c. cum ſpeciali ⁊. c. licet. jͣ. eo. ti. vbi dicitur ẜm eum ꝙ ſi iudex recuſatoris aſſēſu non potuerit cauſā d̓legare ad ſuperiorē r̄mittat Et hāc ſnīam hic ſequit̉ dn̄s vincentius. Confirmat hec per. c. iudex prealle. vbi patet ẜm eum delegatum equiꝑari or dinario quo ad ꝯmiſſionē arbitroꝝ nō tamē p̄t ꝯmittere ſine ꝑtium aſſenſu Iteꝫ delegare eſt ꝑs iuriſdictionis. l. iij in fi. ff. de iuriſ. om. iudi. nō. glo. in. c. ſi a ſubdelegato d̓ offi. dele. li. vi. Sꝫ poſtqͣꝫ eſt ꝓnūtiatuꝫ iudicem ordinariū eſſe ſu ſpectu. ꝑdit omne exerciciū cauſe. niſi ꝑ tes cōſentiant ergo ⁊cͣ. p̄terea ita poſſet ledere recuſantem. dando alium magꝭ. adhuc ſuſpectum licet cauſam ſuſpitio nis ꝓbare non poſſit Ad hanc decre. r̄ ſpondit vt ſupra quod ē correcta vel lo quitur quando ꝑtes bene ꝯſentiūt ꝙ d̓ leget. Secus ſi hec vellent ꝑtes vel al cera ip̄aꝝ hanc opinionē cōeꝫ vt neceſ ſario exigat̉ in cōmiſſiōe ꝑtiū ꝯſenſꝰ. ſe quitur ſpe. in ti. de recuſa. in fi. ordinari us āt. loqͥtur tn̄ aliqͣꝫtulū intricate ma xime in delegata nec ex toto explicat ꝟi tatē do. an. in hoc pūcto videt̉ ſibi ꝯtra rius. ⁊ loquit̉ in ꝑte ꝯtra tex. c. iudex. d̓ offi. d̓le. li. vi. ⁊ aꝑte colligit̉ ex dictꝭ. ſuis in. c. 2º requirꝭ. ⁊ in. c. cū ſpeciali de ap. Et forte vel ex lapſu lingue vel errore ſcriptorꝭ. vel de recenti non viderit illa iura. nā in p̄dicto. c. 2º r̄quirꝭ. diſtinguit ꝙ aut recuſatiōe ꝓpꝯſita an̄ ꝓnūtiatio nē ſuꝑ ea vult iudex ꝯmittere ⁊ pōt etꝭ ꝑtibꝰ inuitꝭ. Idē ea ꝓpoſita ⁊ ꝓbata an̄ ꝓnūtiatiōem ꝓbatā nō p̄t ꝯmitti inuitꝭ ꝑtibus qꝛ deſijt habere exerciciū iuriſ diction̄ ẜm eū. Hoſtꝭ. in p̄dicto. c. cū ſpāli dicit ꝙ pͥma ꝑs illius diſiunctiue refer

tur ad ordinariuꝫ vt ille ꝯmittat alicuſ in quem ꝑtes ꝯſenciunt. Alia vero ꝑs de remiſſion ad ſuꝑiorem ꝓcedat in de legato. dicens non ſeruari ī ordinario vt cā remittat̉ ad ſuperiorē. Sꝫ ip̄e idē hoſti. videt̉ ſenſiſſe ꝯtrarium in. c. licet d̓ fo. ꝯpe. pͥmo vbi dicit ꝙ ſpeciale eſt ī ep̄o ꝓpter dignitatis excellentiaꝫ ⁊ fauoreꝫ pͥncipal̓ iuriſdictōiſ vt poſſit ꝯmitte̓ cāꝫ recuſation̄ Alij vero inferiores cām re mittūt ad ſuperiorem. ⁊ ſic ītelligit vno modo illud. c. licet vbi ꝓpter ſuſpitiōem fit recurſus ad ſuperiorē Sed neutꝝ di ctum placet vt infra ſubijciam. hec ſūt que in materia pͥncipaliter ⁊ effectuali ter ſcripta reꝑio ꝑ que non enucliatur intellectꝰ illius. c. nec illius. c. cum ſpeci ali cum ꝑ hec iſtud. c. remanet correctuꝫ vl̓ modici aut nulliuſ effectus. nec in hͦ habet̉ verus intellectꝰ illius. c. cū ſpāli vnde primo expediam materiam in de legato. 2º in ordinario. in delegato vid tur hodie expeditū qͦ ad facultatem cō mittendi ꝑ. c. iudex de offi. dele. li. vi. Aut eniꝫ vult ꝯmittere an̄qͣꝫ ꝯtra eum pponatur recuſatio. aut poſt. pͥmo caſu ſi ꝯmiſit in totum. vlterius recuſari vel facta ꝑ euꝫ ꝯmiſſa īpugnare nō pōt ſecꝰ ſi aliquid iuriſdiction ſibi reſeruauit. tc̄ enī dicendū eſt vt in ſequenti membro. Si vero vult ꝯmittere poſt recuſatiōeꝫ ꝓpoſitam. Aut fuit ſuꝑ ea ꝓnūtiatum ⁊ non pōt etiā de ꝑciū ꝯſenſu. qꝛ ex tunc oīno deſijt eſſe iudex. Aut ante ꝓnūtia tioneꝫ et pōt de ꝯſenſu ꝑcium ſiue recu latio ſit tantum ꝓpoſita. ſiue ſit ꝓpoſita ⁊ ꝓbata. ſine ꝯſenſu ꝑciū nō pōt. vt hec oīa ꝓbantur in p̄alle. c. iudex In ordi nario magis eſt dubium vt patet ex pͥ dictis ¶ Coīs tamē opinio videt̉. vt ſit in optione ſua. an ꝯmittat an remittar cauſam ad ſuperiorē. ſi tamen eligit cō mittere exigitur in ꝯmiſſiōe cōſenſus ꝑ cium non in ꝑſona cui fienda eſt cōmiſ ſio ſed in ꝯmiſſione fienda. Ego vero ſic puto diſtinguendum Ꝙ aut ꝓpoſita r̄ cuſatione iudex tanqͣꝫ litem execrans n̄ vult venire ad arbitroꝝ electiōem. ⁊ p̄t cauſam ꝯmittere etiā ꝑtibus īuitis. dū modo ꝯmittat ꝑſone neutri ꝑti ſuſpecte conſulcius ramen agitur ſi ꝑcium con ſenſum in ꝯmiſſione requirat vt recuſā di facultatem excludat ⁊ de hoc dico fo re caſum hic ẜm vnū intellectū. qui bn̄ ꝯgruit litere ⁊ in. c. ad hec ⁊. jͣ. de appell̓. hic enim in pͥncipio abſolute dicitur ꝙ ab ip̄o recuſato deputandꝰ eſt delegatꝰ nec vlla mentio agitur de ꝑtium ꝯſen ſu. quod clariꝰ liquet ex ſequentibꝰ vbi exigitur ꝯſenſus qn̄ delegatꝰ ſurrogatꝰ in locum ordinarij recuſatur. pͥmo ergo caſu non exigitur nec etiā 2º caſu de ne ceſſitate. ſed ad cautelam ne in infinitū contingat recuſatio vt ſupra dixi. ⁊ ꝓ hͦ c. ſuꝑ q̄ſtionū de offi. dele. non enī appa ret. quare de neceſſitate magis exigerē tur. 2º caſu qͣꝫ pͥmo Et ex hoc aꝑte patꝫ differentia inter delegatū ⁊ ordinariuꝫ etiā antequā ꝓnūtietur ſuꝑ recuſatiōe qm̄ delegatus recuſatione ꝓpoſita non pōt ꝯmittere cauſam pͥncipaleꝫ. niſi ꝑci um ꝯſenſuſ accedat vt pͥalle. c. iudex. or dinarius vero p̄t etiam ip̄is īuitis. qd̓ patet ex eo quia ſolum vt euitetur infi nitas recuſandi ꝯpellit ꝑtes ad eligen dum iudices. facit quia de iure ciuili n̄ obſtan̄ recuſatione ꝯgnoſcit licet detur coadiutor vt in p̄alle. aucͣ. Si quando ꝯtigerit. C. de iudi. Multo ergo fortiuſ d̓ iure canonico. poterit ꝯmittere vt ſta tim vberius ꝓbabo.ſi. enim exercicium ꝯmittendi eſſet ſibi interdictum ſine ꝑci um conſenſu. non poſſet deputare aliꝙͣ ad ꝯpellendum ꝑtes ad electioneꝫ iudi cum. Et ex hoc tollitur dictum domini vincencij in eo ꝙ dicebat ꝑtiuꝫ ꝯſenſuꝫ hic īterceſſiſſe. facit etiā p̄alle. c. ad hec et. jͣ. Aut ꝓnuntiatum fuit ſuꝑ recuſati on ⁊ tunc dubium eſt magis arduum ꝓpter illam clauſulam de recuſationis aſſenſu poſitam in p̄alle. c. cum ſpeciali Sed nihilominꝰ cōi opinione nō obſtā te puto idem dicendum videlicet ꝙ poſ ſit ꝯmittere etiā inuitus ꝑtibus ſalua tamen facultate recuſandi. ꝓ hoc dico fore caſum hic ſecundum aliam lecturā que etiam optime adaptatur lr̄e vt ītel ligatur qn̄ ſuſpitionis cauſa erat noto ria. notorietas enim facti oꝑatur id qd̓ notorietaꝝ iurꝭ. q̄ ex ſententia oritur vt in. c. fi. de coha. cle. ⁊ mu. facit quod nō Inno. in. c. ex ꝑte pͥmo de ꝟb. fig. ⁊ in. c. p̄terea de dila. facit. c. paſtoralis.§. piſa na ⁊ quod ibi noͣ. ꝑ glo. de re iudi. imo aliquando plus operatur notorietas facti quam iurꝭ. vx eſt glo. ſingularis in

cle. i. de ſepul. Iteꝫ videtur caſus hic ſe tundum alium intellectum quia hic in telligatur quando priuſ pronunciatur ſuper recuſatione qꝛ verba vt predixi debent intelligi cum effectu. nec aliter ꝑ verba imꝑatiui modi diceretur ꝙ iſte r̄ cuſatus debet delegare vt patet ibi exe cutor ab ip̄o deputet̉ ⁊cͣ. non obſtat. c. cū ſpeciali de quo doctores faciūt fūdam̄ tuꝫ qꝛ dico ꝙ illa clauſula de recuſatō ris aſſenſu. nō ponit̉ ibi neceſſitatiue. ſꝫ potius inſtructiue vt euitaretur iudicꝭ. r̄cuſandi facultas vt ſit ſenſus ꝙ iud̓x recuſatus debet ꝯmittere cauſā. ſed ne contingat recuſatiōem fieri in infinitū congruum eſt. ꝙ requirat ꝑciuꝫ ꝯſenſū Ad hoc allego tex. opti. in ſimili in. c. ſu per queſtionū in ꝟſi. cum autem de offi. vele. vbi dicit tex. ne auditor datus ſuꝑ medijs cauſe valeat recuſari. ſtatuimꝰ vt de ꝑtium detur vel recipiatur aſſen ſu ⁊cͣ. Et dixit ſtatuimꝰ vt ibi dicit gl. nō ſtatuendo ſed potius ꝯſulendo. qꝛ ⁊ ſn̄ p̄cium aſſenſu p̄t delegatus ꝯmiſſiōem facere vt in p̄alle. c. ſuꝑ queſtionum ꝟſi quē vero. Si ergo verbum ſtatuimꝰ ibi oſultiue ponitur ⁊ nō neceſſitatiue. qꝛ materia non neceſſitat multo fortius ī caſu p̄alle. c. cum ſpeciali cuꝫ ꝟba neceſ ſitare non d̓bent Et pro hoc iſte tex. ibi in pͥma ꝯmiſſione nihil dicit̉ de ꝑciū cō ſenſu. ſed poſtmodū vt euitaretur infi nitas recuſandi ꝯſultiue requrit̉ Item illa verba de recuſatoris aſſenſu nō pn̄t intelligi ꝓprie vt iacent. qꝛ ſequeret̉ ab ſurditas. pͥmo ꝙ in recuſatiōis optiōe eſſet trahere reum ad remotum iudiceꝫ ſine eius culpa Item iudex deputaret̉ vni ꝑti tantum ꝯtra. l. obſeruandā. ff. d̓ iudi. et no. in. c. cum R. de offi. dele. ⁊ ſic iudiciū claudicaret quia liceret vni qd̓ alteri ꝯtra regulam non licet de re. iurꝭ. li. vi. ⁊. c. i. ⁊ ij. de mu. peti. ⁊. l. ſi cum dieſ .§. ſi arbiter. ff. de arbi. vnde ⁊ glo. ⁊ doc tenentes ꝯtrariam ſententiam. īpropri ant illa verba. ⁊ addunt dicentes ꝙ eē requiritur ꝯſenſus alterius ꝑtis. Sꝫ ſi neceſſitatiue loqueret̉ ibi tex. abſqꝫ du bio feciſſet mentiōem de conſenſu vtri uſqꝫ ꝑtis. bene eniꝫ ſciuiſſet dicere ſi vo luiſſet. c. ad audientiā de deci. ſꝫ qꝛ loqͥt̉ inſtructiue egit mentiōem de recuſato ris aſſenſu quia erat p̄ſumptio contra eum ne iterum recuſaret ar. hic ⁊ in re gula ſemel de re. iurꝭ. li. vi. licet ſecus ſit in delegato vt ꝓbatur in p̄alle. c. iudex in ꝯmiſſione enī fienda ꝑ euꝫ neceſſario exigitur ꝑtium ꝯſenſuꝝ qꝛ negatio pre ponitur verbo pōt. quo caſu illud ꝟbū īportat neceſſitatē vt dicit glo. ſingula ris in regula bn̄ficiū de re. iurꝭ. li. vi. Et pōt eſſe diuerſitatis ratio inter delega tum ⁊ ordinariū. qꝛ delegatꝰ nihil habꝫ iure pprio ſed iure delegātis vt le. ⁊ nō in. c. p. ⁊. g. de offi. dele. ⁊. c. ſane e. ti. et. l. i in fi. de offi. eius cui man. eſt iuriſdic. d̓ legans vero non intendit ꝯmittere cāꝫ ꝑſonis ſuſpectis vt in. c. cū inter pͥorem de excep. Ideo ſi delegatus eſt ſuſpectꝰ nō pōt ꝯmittere cauſam ſine p̄ciū ꝯſēſu qꝛ non habet iuriſdictionem efficaciter ſed elidibilem. imo plus dicit ibi gl. nō biliſ ꝙ ſi ſnīa eſſet lata a iudice ſuſpecto poſſet retractari ſi poſt ꝓbatiōem ip̄ius de tegit̉ ſuſpitio. qꝛ papa nō intendebat ſibi cauſam ꝯmittere. et idem tenet glo. ī. c. quia ſuſpecti iij. q. v. ⁊ bene facit ibi tex. ⁊ in. c. accedens pͥmo ſupra vt li. nō ꝯteſta. facit quod in ſimili noͣ. glo. in. c. exceptio iij. q. vi. ⁊ Io. cal. in. c. ij. de ordi ꝯgni. ⁊ qd̓ no. in. c. inſinuāte de offi. dele Ordinariꝰ vero habet iuriſdictiōem ge neralē ⁊ licet ꝓpter ſuſpitiōem nō habꝫ exercicium in cauſa pͥncipali. habet tn̄ iuriſdictiōem. et poterat cauſaꝫ velega re reſpectu ordinarie ⁊ generalis iuriſ dictiōis quā habet. qꝛ ꝯmittendo neu tri ꝑcium ſuſpecto maxime de ꝑcium ꝯ ſenſu nulla pōt ꝯtra eum oriri ſuſpitio facit quod. sͣ. dixi ẜm Inno. in p̄alle. c. ex ꝑte de ꝟ. ſigni. vt iudex ꝓpriam īiuri am poſſit vlciſci qn̄ ceſſat ſuſpitiōis cā ⁊ facit. c. ꝓpoſuit. jͣ. de appel. ibi patet ꝙ al̓s ſuſpectus pōt ſuſpition non obſta te in facto notorio ꝓcedere. ⁊ tn̄ etiā tūc pōt excedere modum in exequendo. vt in. c. quod ad ꝯſultatiōem de re iudi. de quo iura non curant quia ꝓmptū ē hͦ caſu remedium appellandi. ita ad ꝓpoſi tum licet ſit al̓s ſuſpectus in ꝯgnoſcen do non tamen in d̓legando etſi ꝯmittit ꝑſone ſuſpecte ꝓmptū eſt remediū recu ſandi vt hic. et appellandi ſi non admit titur r̄cuſation̄ exceptio in. c. ſuper que ſtionuꝫ in fi. de offi. dele. Et ꝑ hec tollit̓ alia obiectio quā faciebat dus vincen

tius videlicet ꝙ non poterat cōmittere quia vteretur iuriſdictione qꝛ licet vta tur non tamen vtit̉ in pͥncipali ſed in ti tulo in quo ceſſat ſuſpitio Simile in. c. cum teneamur ⁊ quod ibi no. de appell ⁊ in. c. ij. de mat̓. cōtrac. contra interdic. eccle. vbi iudex a quo ſe intromittit de innouatione poſt appellationē et de his que tendunt in faciliorem exitum cau ſe appellation̄. exquo non tangit articu lum appellation̄ Itē ceſſat alia obiectio quam faciebat do. vincen. d̓. c. iudex qꝛ procedit tantum in delegato ratione p̄ dicta. hinc eſt ꝙ de iure ciuili delegatuſ recuſatur ex ſola voluntate fine cauſe ꝓ batione dummodo ceſſat calunia vt. l. aꝑtiſſimi ⁊. l. cuꝫ ſpeciali. C. de iudi. Sꝫ ordinarius non vt in aucͣ. Si quando contigerit C. e. ⁊ no. glo. in p̄alle. l. aꝑtiſ ſimi ad p̄dicta optime facit. l. p̄tori. ff. de iu. om. iudi. vbi pretor poteſt committe re cauſam ſine ꝑtium conſenſu in qua pͥmo aduocation̄ officium exercuerat ⁊ tamen pͥncipaliter de cauſa cognoſcē do redditur ſuſpectꝰ vt ibi noͣ. et noͣ. In nocen̄. in. c. irrefragabili de offi. ordi. et archi. et Io. and. in. c. ſi contra vnum d̓ offi. dele. li. vi. facit. c. ſtatuenduꝫ ij. q. vi. ⁊. c. fi. de teſti. li. vi. Item papa cauſaꝫ ꝓ priam alijs committit vt euitetur ſuſpi tio vt no. glo. in. c. cum dilecta de confir vti. ⁊. c. cum veniſſent de iudi. p̄terea ſi iudex a quo efficitur iudex ad quem. li cet non poſſit de cauſa cognoſcere ratō ne ſuſpitioniſ. poteſt tamen delegare vt noͣ. glo. in. c. querelam de elec. et iij. q. vij .§. tria ꝟſi. ſed contra patrem vt no. glo C. de appell. eos ⁊ ſpe. in ti. d̓ ap. in.§. nō tractemus Ex quibus oībus ꝓbatur ꝙ legitime ⁊ notorie ſuſpectus in cauſa principali per hoc nō reoditur ſuſpectꝰ in cauſe cōmiſſione cuꝫ in committēdo ſit ſimplex executor. ⁊ cuilibet ꝑtiū reſer uatur facultas iudiceꝫ recuſandi. Itē inqͣꝫtum ius canonicū in hoc deuiet a diſpoſitione iuris ciuilis debet ſtricte ī telligi. cum enim de iure ciuili ordinari us ex toto recuſari non poſſit et de iur̄ canonico ſic non debet reſtringi facul tas committendi Et per hec tolluntur motiua doc. ⁊ glo. ⁊ hoc. c. remanet īcor rectum ⁊ etiam interpretatur illud. c. cū ſpeciali Abſurdum enim eſt dicere ꝙ hͦ c. ſit correctum vel ſuꝑfluum eſſet enim contra tex. ſupra in prohemio ibi reſecā tis ſuperfluis ⁊cͣ. Et ex his eliciunt̉ treſ pͥncipales intellectus ad iſtum tex. pri mus vt intelligatur quando iudex litē execrans non vult deuenire ad electio nem arbitrorum tunc enim debet com mittere. ſcd̓us quando ſuſpitionis cau ſa eſt notoria. tertius quando ē pronū tiatum vel aliter conſtat de ſuſpitione per ꝓbationes. non eniꝫ artaret iſte tex. ad electionem faciendam niſi de ſuſpiti on conſtaret notorietate facti vel iuriſ vt in. c. cum ſpeciali de appella. Et quili bet horum intellectuum ſuſtentabllis ē ⁊ verus in ſe. nec predictis obſtat. c. licꝫ de fo. compe. vbi recurſus habetur ad ſuperioreꝫ exiſten̄ ſuſpition cauſa. quia vt ibi noͣ. multipliciter intelligitur ille tex. pͥmo ꝙ habebat conſuetudo vt ibi noͣ. glo. ⁊ ſatis innuit ibi tex. ſcd̓o ꝙ ibi fuit appellatum propter recuſationem non admiſſam ideo appellation̄ via de uolūta fuit cauſa ad ſuperiorem. vel in telligitur ẜm diſpoſitionem iſtius. c. ⁊. c. cum ſpeciali Et ex predictis euidenter confunditur opinio hoſtꝭ. in. c. licet duꝫ dixit ꝙ ſpeciale eſt in epiſcopo vt poſſit committere cum quibus ip̄emet ſentit contrarium in. c. cum ſpeciali vt vna ꝑſ alternatiue intelligatur in ordinario. a lia in delegato quia hoc ē ſeparare cau dam a capite ⁊ cuiuſlibet auctoritatis ſeu orationis vnicus debet eſſꝫ ſenſus vt in capl̓o maiores de baptiſ. ⁊ quod nō. Item aduertendum ꝙ ſicut in recu ſation̄ effectu. notatur diuerſitas inter ordinarium ⁊ delegatuꝫ. ita ⁊ in modo ip̄am recuſationeꝫ ꝓponendi ⁊ ꝓbandi vt patebit ex diſtinctione quaꝫ. jͣ. ſubijci am quam ex varijs iuribuſ collegi vbi plene de modo ꝓponendi ⁊ probandi re cuſationem vt qui poſſūt vt ſuſpecti re cuſari Aut eniꝫ conatur quis recuſaē̓ conſiliū generale. cui preeſt papa vel eē ſine papa vbi eſt alias legitime congre gatum ⁊ non poteſt. ix. q. iij. cuncta per mundum. et. c. per principalem Tota eī eccleſia errare non poteſt xxiiij. q. pͥma loquitur. et capitulum de pudenda et quod legitur ⁊ notatur in capitulo ma iores de baptiſ. et ſic debet intelligi glo in capitulo de iudicijs. ¶ Aut vult re

cuſare papam. et etiam non poteſt imo etiam in cauſa ꝓpria patrimoniali de abſoluta potētia iudex eſſe poteſt ar. ff. oe legi. pͥnceps et. C. e. digna vox. ⁊ me lius in. l. proxime. ff. de his qui in teſta. velen. in fi. vbi patet ꝙ pͥnceps iudicat in cauſis fiſcalibus que equiparantur patrimonialibꝰ ⁊. l. bene a zenone. T. d̓ quadrien̄. p̄ſcrip. no. in. c. cum veniſſent de iudi. et vide bonam glo. in. c. Si qͥs pecuniam lxxviij. diſ. honeſtiꝰ tamen fa cit alteri ꝯmittendo vt noͣ. in p̄alleg. c. cum dilecta et. c. cum veniſſent Et ꝑ in Innocē. in. c. ex parte pͥmo de ꝟ. ſig. Itē ſi agatur contra papaꝫ de crimine qm̄ in cauſa ꝓprij delicti poteſt eſſe iudex qꝛ a nemine iudicatur excepta cauſa here ſis vel niſi crimen eius ſit notorium et graue ita ꝙ ſcandalizatur eccleſia ⁊ de eo ſit incorrigibilis. naꝫ tunc p̄ſumitur hereticus hec leguntur et noͣntur in. c. ſi papa xl. di. et. c. aliorum et. c. nemo ix. q. iij. et per archi. in. c. in fidei fauorem de here. li. vi. et per Inno. in. c. p̄alle. c. ex ꝑte et eſt bonꝰ tex. cum glo. in. c. nunc āt xxi. di. Secus autem vbi iſta tria nō cō currunt videlicet enormitas incorrigi bilitas et notorietas. tunc enim accuſa ri papa non poteſt etianſi illud crimen large dicatur hereſis. vnde non poteſt accuſari d̓ ſimonia licet largo modo vi catur hereſis vt in. c. quotiens de ſimo. ⁊. i. q. i. preſbiter et e. cauſa. q. iij. altare ⁊ de hoc eſt glo. notabilis in. c. ſiquis pe cuniam lxxxviij. diſ. Et idem dicit bar. in non recognoſcente ſuperioreꝫ vt poſ ſit eſſe iudex in cauſa ꝓpria vt ipſe no. in l. i. C. vt nemo in ſua cauſa allegat. l. et tiberius. ff. de here. inſti. vbi imperator iudicauit ſuper inſtitutione facta de ſer uo allegat etiam gl in. l. Si alius.§. bel liſſime. ff. qd̓ vi aut clam et in. l. eſt rece ptum. ff. de iu. om. iudi. et ſenſit glo. nō bilis in. c. guiliſarius xxiij. q. iiij. in ꝟſi. anathematizari Et formā ſententie qͣꝫ papa ī cauſa delicti ꝓprij ferre debet po nit archi. in prealle. c. nunc auteꝫ Et ſic in caſibus p̄dictis nō eſt opus ꝙ eligā tur arbitri in articulo ſuſpitionis cum tales non neceſſitentur ad arbitroꝝ ele dioneꝫ Aut recuſatur ſinodus ꝓuinci alis vel inferior quod poteſt fieri vt nō in. c. i. de iudi. per doc. Et ad hoc bonuſ tex. in p̄alle. c. licꝫ d̓ foro. compe. ⁊ in cle paſtoralis. ẜ piſana de re iudi. et noͣ. gl. in. c. in ſingulis de ſta. regula. ⁊ noͣnter dicunt doc. in p̄alle. c. i. de iudi. ꝙ in r̄cu ſando conſilio non exigitur ꝙ omnes de conſilio ſint ſuſpecti ſed tota ſinodus redditur ſuſpecta eo ꝙ maiores de ſino do ſint ſuſpecti vel etiā caput vt metro politanus iij. q. v. quia ſuſpecti et in. c. fi. de ꝓcura. Et hoc caſu puto eligēdos arbitros in recuſationis cauſa ar. in pͥ alle. c. cum ſpeciali et quod noͣ. glo. in. c. ſi contra vnum de offi. dele. li. vi. que di cit ꝙ etiam cum recuſatur ep̄us eligūt̉ arbitri Item tex. in p̄alle. c. cuꝫ ſpeciali loquitur abſolute ī quolibet ordinario Aut recuſatur archiep̄us vel ep̄us et idem per ſuperius dicta Idem ſi recuſa tur īferior etianiſi iuriſdictio competat ſibi de iure ſpeciali vt aꝑte ſentit glo. in c. cuꝫ contingat infra e. ti. Aut recuſat̉ delegatus ⁊ tūc ſi plures ſunt dati cuꝫ clauſula quod ſi nō omnes intereſſe ne quiuerint alter procedat fiue cum alia clauſula cuius ꝟtute vno r̄moto iuriſ dictio deuoluatur ad alios. cauſa recu ſation̄ eſt ꝓponenda coram recuſato. ſed probanda coram collega ad quem ī ca ſu iuſtitie ſuſpition̄ deuoluitur iuriſdi ctio. qm̄ in hoc caſu legitimus iudex eſt ſic̄ alias ꝯgnoſcit an ſua ſit iuriſdictio ⁊ ſic hoc caſu nō eliguntur arbitri. hec ꝓbantur per tex. et glo. in p̄alle. c. ſi con tra vnum. An ſūt dati plures ſine clau ſula. et tunc idem dicenduꝫ quod ī vno et ſtatim ſubijcio Aut eſt mutus etſi eſt principiſ eliguntur arbitri. difficile enī eſſet partibus adire principem in recu ſationis articulo vt in. c. ſcd̓o requiris et quod ibi noͣ. de appella. Aut eſt dele gatus inferiorꝭ. ſiue ordinarij ſiue dele gati. et non eliguntur arbitri. ſed recu ſatio ꝓbanda et proponenda eſt coram delegante vt probatur in preallega. c. ſuper queſtionum.§. quem vero de offi dele. ⁊ in. c. ſi conera vnum de offi. dele li. vi. Idem ſi recuſatur vicarius epiſco pi probatio cauſe ſuſpition̄ fieri debet corā epiſcopo vt in preallega. c. ſi cōtra vnum. licet contrarium et male ſenſerit glo. in capitulo ſi clericus xi. q. i. Et pre dicta vera quando epiſcopus ſeu infe rior delegans ſunt preſentes. Si vero n 2

ſunt abſentes tunc Innocen. ⁊ hoſtien in. c. cum ſpeciali dicunt ꝙ recuſatio ꝓ ponetur coraꝫ delegato. ⁊ petitur ꝙ ſu perſid̓at donec adeatur epiſcopus vel poterit appellari Idem ad literam poīt archi. in p̄alle. c. ſi contra vnum. et cum hoc ſolent tranſire doc. in p̄alle. c. cum ſpeciali Sed Io. an. in prealle. c. ſi cōtra vnum dicit hoc dictum procedere poſſe quando epiſcopus eſſet intra diocꝭ. vel in loco vicino. Si vero eſſꝫ in loco r̄mo to. tunc eſſet valōe iniquum ꝙ reus ꝓ uocatus recuſans officialem fiue dele gatum ipſius epiſcopi. teneretur ipſum epiſcopum adire in loco notabiliter re moto Et idem dicendum in actore non eſt enim equum vt teneatur ius ſuum deferre in tantum tempus et ideo hoc caſu dicendum ꝙ in recuſation̄ official̓ epiſcopi. eligentur arbitri ar. alle. c. cuꝫ ſpeciali. cum ip̄e habeat ordinariam vt noͣ. Inno. in. c. ſuaꝫ de offi. vica. ⁊ noͣ. gl. in. c. i. eo. ti. li. vi. et in. c. perlectis xxv. di. et in recuſation̄ delegati epiſcopi adhi betur ipſius epiſcopi vicarius ar. opti mum in. l. ſi hominem. ff. man. vbi ſingu lariter probatur procuratorem genera lem. poſſe ex cauſa inhiberi ſpeciali. ne faciat ſibi iniunctum per dominū. et ſi pōt ex cauſa mandare contrarium eiuſ quod mādauit dn̄s. Et ſingulariter p̄t adduci illa regula ꝙ legatus generaliſ in ꝑtibuſ pōt ex cauſa p̄cipere delegaro pape ne procedat. licet cauſa non exiſtē te ille dicatur eo maior quo ad illā cāꝫ vt in. c. ſtuduiſti de offi. lega. qd̓ eſt no tandum. facit quod noͣ. glo. in. c. tēpora penitudīs xxvi. q. vij. Et per illam. l. ſin gulariter dicit bal. in. l. omneſ populi. ff de iuſti. et iu. epiſcopum poſſe ex euiden ti cauſa ſtatuere contra ius cōmune et facit glo. in. c. p̄alleg. tempora. que dicit epiſcopum ex cauſa poſſe diminuere pe nitentiaꝫ iniunctam per papam ar. c. la torem xxxiij. q. ij. et p̄allega. l. ſi hominē facit quod noͣ. do. de rota deci. cclv. vbi dicunt ex magna cauſa poſſe epiſcopū diſpenſare contra conſilia ⁊ dicunt hoc tenere Iohā. de ligna. in capitulo at ſi clerici de iudi. Que autem ſunt legitīe cauſe recuſation̄ vide plene per noͣ. in. c. cum ſpeciali et. c. poſtremo de appellati. et. c. cauſam. ij. de iudi. et. c. accedens 2ª vt lite non conteſta. in. c. cuꝫ ſuꝑ de offi vele. vbi bona glo. Et enumerat Io. an in. c. legitima de appella. li. vi. Unuꝫ tn̄ aduertendum ꝙ glo. in. l. qꝛ poterat. ff. ad trebel. ⁊ in. l. Item ſi ſuſpectus. ff. de procura. dicunt ꝙ delegatuſ recuſatur etiam fine cauſa ⁊ dicunt aliqui illas n̄ eſſe veras qꝛ cauſa legitime eſt ꝓbāda ꝑ iura p̄dicta. Ego vero dico vt ſupͣ di xi illas ꝓcedere de iure ciuili. Et hanc differentiā inter ius canonicum et ciui le ponit etiā glo. in p̄alle. l. Item ſi ſuſpe ctus Et diuerſo reſpectu vtraque confi deratio bona fuit. nam forte ius ciuile conſiderauit periculoſum eſſe coraꝫ iu dice ſuſpecto litigare. l. apertiſſimi. C. d̓ iudicijs et exprimere cauſas quandoqꝫ non expedit ne incidat in maiores īimi cicias vel propter ipſarum turpitudi nem vel aliquid aliud argu. in. l. quia poterat ⁊ modicum preiudicium eſt ꝙ delegatus remoueatur cū ex facili cau ſa hoc contingat vt notat̉ in capitulo cum Rde offi. dele. Sed ius canonicuꝫ conſiderauit fraudem cum ſepe fraudū lenter ⁊ cauſa dilatandi negociū talis recuſatio fiat voluit ergo ꝙ ex cauſa le gitima talis recuſatio fiat vt debitus honor iudici deferatur argumē. in. c. vt debitus de appel. ⁊. c. cum ſpeciali eodē titu. cum ſimili. Sic ſimilis diuerſitas inter ius canonicum et ciuile diuerſa conſideratione prehabita habetur in capitulo. ij. de arbi. li. vi. Et tunc vbi eſt diuerſa rō. non eſt ꝓprie ꝯtrarietas īter iſta duo iura. nec ꝓprie reꝑiri poteſt. ꝓpt̓ diuerſitatē rationū de quo per Io. an. in regula peccatum de re. iuris li. vi. in mercurꝭ. Illud tamē in hac materia no tandum quod ponit Io. an in. c. pia de excep. li. vi. vbi dicit ad arbitros nō ha bendum recurſuꝫ niſi in caſibus expreſ ſis a iure. Ideo ſi opponit̉ alia exceptio contra iudicem quā recuſation̄. non eli gentur arbitri ſed debet adiri ſuperior Et hoc tenenduꝫ quicquid ſenſerit In nocen. in capitulo cum ſuper de offi. d̓ le. nam cum iſti dicantur arbitri iuris vt in capitulo ab arbitris de offi. dele. libro ſexto. non debent aſſumi niſi vbi ip̄m ius. dans eis iuriſdictionē. expͥmit

Aliud tamen ſentire videtur Idcꝫ Io an. in glo. ſua in. c. ſtatutum in pͥncipio de reſcrip. li. vi. vbi dicit ꝙ exiſtente ꝯtē cione inter iudicem et ꝑtem an locꝰ vbi eſt facta delegatio ſit inſignis. vel poſſꝰ ibi haberi peritoruꝫ copia aſſumēdi ſūt arbitri. et tomen ille caſus non eſt iure expreſſus. Ideo puto ꝙ in expreſſis. ⁊ ō nino ſimilibus. aſſumentur ar. in. l. non poſſunt. ff. de legi. et. l. fi. ff. de conſti. pe. et. c. cum dilecta de confir. vti. et. c. trāſla to de conſti. Et ex predictiſ poſſunt elici multe concluſioneſ p̓ma. Quāquaꝫ pͥn cipis delegatus ſuſpition̄ cauſa coram eo legitime ꝓpoſita nequeat citra ꝑtiuꝫ conſenſum cauſam ſibi delegatam alte ri demandare ordinariuſ tamen poteſt debet tamen committere ꝑſone neutri ptium ſuſpecte. Scd̓a concluſio ordina rius recuſatus etio in partium non reqͥ ſito conſenſu cauſam non ſuſpecto com mittere poteſt. licet ſuper recuſatiōe fu erit pronuntiatum Fecus tamen eſt in oelegato qui ſupraſcripto caſu iuriſdi ctionem etiam partium intercedente cō ſenſu mandare non poteſt. 2ª concluſio papa vel alius pͥnceps ſuperiorem nō recognoſcens pretextu ſuſpition recuſa ri non poteſt. Idem in conſilio genea̓li Secus in prouinciali vel alio inferiori Ex qua infero correlarium papaꝫ poſſe cognoſcere de cauſa propria etianiſi cri minaliter agatur nec ab alio inuitus iudicari valet niſi agatur de hereſi ꝟa vl̓ preſumpta ¶ Quarta concluſio licꝫ in recuſation̄ articulo ꝓpoſite contra re legatum aſſumendi ſunt arbitri ſecūdū iutꝭ. formam Secus tamen in ipſius e piſcopi officialis recuſation̄ niſi epiſco po in loco notabiliter remoto exiſtente Quinta concluſio ſuſpition̄ cauſa con tra epiſcopi delegatum ꝓpoſita coram ipſo epiſcopo et non coraꝫ eius vicario eſt ꝓbanda niſi epiſcopuſ in remotis ex iſtat Ex qua infero correlarium ꝙ in re cuſatione delegati inferiorꝭ. a principe aſſumptioni arbitrorum locus regula riter non exiſtet Sexta concluſio In re cuſatione ꝓpoſita contra vnum ex plu ribus delegatis arbitri non aſſumunt ſed coram collegis eſt probanda ſi illo remoto ad eos deuoluitur iuriſdictio Et per hec predicta ſit expedita pͥmo gl cum ſua materia. ¶ Expediendo conſe quenter ſcd̓aꝫ glo. Quero ſupra conclu ſum eſt epiſcopum recuſatum poſſe alte ri etium partibus inuitis cauſam prin cipalem committere. quid ſi contingat a tali delegato ſurrogato in locum re cuſati appellari ad quem appellabitur glo. ponit duas opi. ſcd̓o opponit ⁊ nō ſoluit. primo dicit glo. appellandum ad papam quia ad ordinarium recuſatuꝫ obſtante ſuſpitione appellandum non ē nec ad metropolitanū quia c miſſo me dio appellari non licet de appella. dilecti ſcd̓o dicit glo. ſatis dici poſſe appellādū ad epiſcopuꝫ recuſatum non vt ip̄e per ſe cognoſcat de cauſa. ſed vt alij ꝑſone non ſuſpedte committat. 2º opponit de. c placuit ij. q. vi. vbi nō Eppellatur d̓ iudi cibus datis in locuꝫ epiſcopi ad epiſco pum ſed ad conſiliuꝫ Et ad hoc contra rium glo. non reſpondei. Vincen. hoſt. et ſpe. in ti. de eppel.§. nunc tractemus ī fi. pͥme columne dicunt ad archiep̄ꝫ ap pellandum quia cum ep̄us ſit recuſatꝰ remotum eſt medium. et ſic non obſtat c. dilccti. ad hoc allegāt de offi. cele. Si is cui et. c. ſi a ſubdelegato de offi. dele li. vi. Et idem than. et philip. qui dicūt appellandum ad ſuperiorem non ad e piſcopum qui eum delegauit. Et idem videtur hic ſentire Io. an. qui redargu it glo. dicens ad ep̄m appellari non de bere vt ꝯmittat quia poſſet ſuſpecto cō mittere ⁊ nō liceret tertio appellare. Itē ſi ꝯmitteret duobus qui ferrent ꝯtrari as ſnīas in optione ep̄i eſſet alteraꝫ ap probare de re. iudi. c. fi. ex quo maximū preiudicium generatur ipſi recuſanti. Alij vt vltramontani ẜm Io. de lig. di ſtingunt ꝙ aut recuſato ordinario pro nutiatur ſuper recuſatiōe. ⁊ qꝛ ex hoc fi nita eſt iuriſdictio non poterit ampliuſ ad eum appellati ſed ad ſuꝑiorē qꝛ non facit gradū ar. de offi. dele. iudex li. vi. Eed ſi nō eſt ꝓnuntiatum ſed ꝓpoſita r̄ cuſatione ſtatim delegauit. qꝛ adhuc r̄ manet iudex. ſaltem vt delegat poterit ad eum appellari. hec opinio non placꝫ Io. de lig. quia licet ꝓnuntiatio ſuper recuſatione extinguat in de egato iuriſ victionem ipſo iure. non tamen in ordi nario. imo ipſa vt firma remanet poſt ꝓ nuntiationem Item ſatis pronutiare

videtur eo ꝙ delegat propter recuſatio quia tacite dicere videtur ſe ſuſpectum Remanet ergo Io. de ligna. cum glo quia qͣꝫuis ordinariuſ recuſetur. nō de finit eſſe iudex. Opinio vltramontano rum placet domino Antho. et dicit eaꝫ placuiſſe licet vltramontanos nō vidiſ ſet Et ad motiua Io. de ligna. reſpōdꝫ ꝙ licet ꝓnuntiatio iuriſdictionem ordi narij non extinguat. illam tamen inuti lem reddit quo ad illum articulum. vn̄ fit inutilis quo ad cognitionē. et quo ad actum velegandi. et illa inutilis nō facit gradum. ſed quando nondum ꝓ nuntiauit ſed ſtatim propoſita recuſatꝭ one delegauit. nondum detecta eſt īuti litas iuriſdiction̄ ⁊ ſic conſequenter ad huc remanet iudex. appellari ergo debꝫ ad eum forte enim nunc volet diſcutere hec an ſit ſuſpectus. quod ante non vo luit diſcutere. ſed in continenti delega tionis actū eligit Ideo ꝓpter hec quia dubium ſaltem eſt. An ſit competēs iu dex debet adiri. nec obſtat ſcd̓m eum ꝙ delegando videtur tacite pronuntiare ſe fore ſuſpectum. quia hoc eſt fallū. po tuit enim hoc velle committere liteꝫ exe crans ſuper hoc an ſit ſuſpectuſ. do. car di. ſequitur glo. et Io. de ligna. quoniā poſt ꝓnuntiatam recuſationem. poteſt committere. Et hanc opi. ꝙ ad delegan tem ſit appellandum abſolute arbitror fore veram. per ea que ſupra in pͥma gl pleniſſime dixi naͣm ſicut reſpectu cōmiſ ſion fiende in pͥma inſtantia non euane ſcit iuriſdictio recuſati. adeo ꝙ eo p̄ter miſſo nequeunt partes adire ſuperiorē vt hic aꝑte probatur et in multis alijs ſupra inductis ſuper pͥma glo. Eodem modo non debet poſſe ip̄m omittere in cauſa appellation̄. nam ſicut actor hn̄s ordinarium legitime ſuſpectum ipſum adit. non vt per ſe cognoſcat ſed vt alte ri cauſam deleget. Sicut enim non iudi catur ſuſpectus in committendo nego cium in prima inſtantia. ita non debet iudicari ſuſpectus in commiſſione cau ſe appellatiōis. ⁊ ex hͦ non violatur r̄gu la que habet a delegato appellandū ad ip̄m delegantem vt in. c. ſuꝑ queſtionū de offi. dele. que aꝑte lederetur tenendo contrariam ſententiam Et pro hoc opti me facit tex. in eo ꝙ ſi recuſatur delega tus ſurrogatus in locum recuſati. adi tur ipſe epiſcopus recuſatus. et non ſu perior. etſi ille eſt legitime ſuſpectus de purat aliuꝫ multo fortius ſi appellatur a tali velegato debet appellari ad ip̄m delegantem. cum hoc caſu agatur de ī iquitate iudicis delegati. vl̓ quia forte pars appellans deducere intendit ꝙ in pͥncipali cauſa p̄termiſit iuxta. c. Iohā nes de fide inſtru. et pͥmo caſu forte epi ſcopus illum deputauit ⁊ nihilominuſ adit̉ vt aliū deputet ⁊ recuſatio ⁊ appel latio ī multꝭ. equiparant̉ ī. e. ſuper eo. jͣ. de appella. Item facit iſte tex. ex alio in eo videlicet ꝙ deputet delegatum ad ꝯ pellendum ꝑtes vt in aliqueꝫ conſenti ant. mandat inſuper ſententiā talis de legati executioni. et ſic vbicunqꝫ ceſſat ſuſpitio debet ip̄e adiri vt alium depu tet Nd̓. c. placuit de quo glo. oppoſuit. poteſt reſponderi dupliciter pͥmo ꝙ illi non erāt delegati ep̄i ſed a iure dantur in locum ep̄i. vel ſcd̓o ⁊ melius ibi ade untur etiam vicini ep̄i per viam appel lation̄. qꝛ forte non erat ibi metropoli tanus vt dicit ibi glo. vnde d̓ ip̄is non appellatur ad ep̄m quia ipſius ſuperio res ſunt quo ad articulum appellation̄ ⁊ pro hoc facit pͥncipium illius. c. ibi ſi de iudicijs ſuoꝝ epiſcoporum conque ſti ſunt ⁊cͣ. et ſic non loquitur in cauſa r̄ cuſationis. non obſtat ibi tex. in eo qd̓ requirit ꝯſenſum epiſcopi in electione il lorum epiſcoporum. quia ſupplendum eſt maxime. vt ſupplet ibi glo. vel forte ī̄ quiritur conſenſus quia illi non ſunt ꝓ prie iudices appellation̄. vnd̓ voluit pp̄ ꝙ in defectu metropolitani aſſumerent̉ vicini de conſenſu ꝑcium Et ex prediqi. faciliter poteſt reſponderi ad motiua in contrariū formata. ⁊ pͥmo ad opinio nem hoſtꝭ. ⁊ ſequacium ꝙ medium h̓ ſit ſublatum per recuſationem quia vt pa tet hic et in. c. ad hec ⁊. c. cum ſpeciali d̓ appella. non eſt ſublatus r̄cuſatus niſi quo ad facultatem cognoſcendi. non quo ad ptoteſtatem cōmittendi ex gene rali ⁊ ordinaria iuriſdictione quaꝫ ha bet. vnde ſicut ī īſtantia pͥncipali habꝫ poteſtatem committendi ⁊ facie vt in iu ribus prealle. ⁊ in. l. pretor. ff. de iuriſdi. om. iudi. ⁊ alijs pluribꝰ ſupra deductis ſuꝑ gl. pͥma Sic et ī īſtātia appellation

et multo fortius. cum ip̄e cauſam vele gauit ⁊ ſuccedat alia regula diſponēſ ꝙ appellandum eſt ad deleganteꝫ Et ꝑ hec eſt reſponſum ad. c. fi is cui et. c. ſi a ſubdelegato de offi. dele. li. vi. alle. per hoſtien̄. ibi enim mediuꝫ dicebatur ſub latum ⁊ reſpectu poteſtatis cognoſcen di ⁊ reſpectu committendi. naꝫ in. c. ſi is cui. ſubdelegans erat mortuus vel ex coīcatus ideo ex toto medium erat ſub latum vt in. c. pia de excep. li. vi. quia de legare eſt iuriſdictione vti. l. iij. ff. de iu. om. iudi. quod nō poteſt facere excoīca tus. c. ad ꝓbandum de re iudi. cum ⁊ a ctus legitimus ſit ſibi interdictus vt in p̄alle. c. pia In. c. ſi a ſubdelegato dice batur iuriſdictionem ſubdelegantis ex piraſſe. per morteꝫ primi delegantis. vn̄ non debebat ad eum appellari nec vt ꝯ gnoſceret nec vt ꝯmitteret. ſed ſecus in caſu noſtro cum tantum ſit excluſus re ſpectu poteſtatis cognoſcēdi. nec obſtāt motiua Io. an. et pͥmo dum dicit ꝙ poſ ſet committere magis ſuſpecto et non liceret tertio appellare vt in. c. ſuā de ap pella. ⁊. C. ne liceat ter. ap. in rubro ⁊ ni gro Aut enim intelligit ꝙ non poſſꝫ ap pellari a commiſſione ſi contingeret ꝙ ſuper ſecunda appellatiōe committeret ⁊ non ꝓcedit quia ſi committeret ſuſpe cto ⁊ non admitteret̉ exceptio poſſit ap pellari vt in. c. ſuper queſtionū.§. de offi dele. nec procedit illud ꝙ nō licet tertio appellare. illud enim locum habet reſpe ctū eiuſdem articuli non reſpectu diuer ſorum vt no. de ap. directe et. c. ex ꝑte et in cle. i. de ſen. et re iudi. Eſt autem h̓ ar ticulus diuerſus a p̄cedentibus. Item ⁊ ratio ꝙ poſſet committere ſuſpecto mi litat in cōmiſſione ſuper pͥma inſtantia et tamē ea non obſtante committit. etfi ille recuſatur aditur ipſe vt aliuꝫ depu tet. p̄terea hec ratio Io. an. funditꝰ ceſ ſabit ſi committat de conſenſu ꝑtium. ſi cut ad cautelaꝫ obſeruatur hic cū recu ſatur delegatus ſurrogatus in locum recuſati Aut ītelligit Io. an. ꝙ nō poſ ſet appellare tertio a ſententia lata ſuꝑ pͥncipali. et forte haberet ſententiam in iquam a iudice ſuſpecto nec a pͥncipio poſſet ſuſpitionem ꝓbare. quia forte oc culta et ſic puto ītellexiſſe Io. an. Et ad hoc reſpondeo. quod ius hoc non p̄ſu mit ſicut nec iſtud p̄ſumit in īſtantia pͥn cipali. quod patet ex eo quia nō admit tit ſuſpitionem niſi legitime ꝓbetur vt in. c. cum ſpeciali et. c. ſcd̓o requiris de appella. Ad ſcd̓am rationem eius reſpō oetur ꝙ non erit in poteſtate r̄cuſati qͣꝫ ſententiam volet cuꝫ non habeat iuriſ dictionis exerciciuꝫ ſuper pͥncipali Sꝫ hanc approbationem alteri committet ſicut facit in cauſa appellation̄. Sed cir ca predicta oritur dubium per doc. non tactum Tertum eſt enim ꝙ ſine ꝑtiuꝫ ꝯ ſenſu nequit delegatus cauſam com mittere recuſatione ꝓpoſita vt in p̄alle. c. iudex pone ꝙ delegatus de ꝑcium cō ſenſu commiſit non in totum. nunquid debeat appellari ad ip̄m. An ad pͥmum oelegantem preſuppoſita veritate illiuſ opinionis ꝙ de delegato ordinarij ap pellatur ad ip̄m ordinarium ⁊ non ad ſuperiorem mediatum. dubiū facit qd̓ noͣ. in cle. ſepe de verbo. ſig. prope finem in glo. in verbo partibus que eſt nota bilis et quod no. doc. in. c. non nulli de reſcrip. Iſta ē enī noua commiſſio. vnd̓ licet conſenſerunt reſpectu pͥme cōmiſſi on̄. non tamen ſequitur ꝙ teneantur cō ſentire reſpectu alterius. renuncians eī iuri ſuo reſpectu vnius articuli iudicia lis. non videtur renuntiare reſpectu al terius vt noͣ. in iuribus prealle. Sed hͦ non obſtante contrarium puto verum quia adhuc non eſt detecta inutilitas iuriſdictionis per ſolam ꝓpoſitionē. cuꝫ debeat cauſa legitima probari. vnde li cet fateor ꝙ non poſſit committere ſi ꝑ tes volunt nunc prediſcutere articulū recuſation̄. tamen antequā prediſcutia tur non licet appellare omiſſo medio. qꝛ mediuꝫ non eſt adhuc prorſus ſublatū quare appellabitur ad eū ſaltē ad iſtuꝫ effectū vt impediat̉ executio ſnīe ⁊ trāſi tus in rem iudicatā. ⁊ vt trāſitus remit tat̉ ad ſuꝑiorē ſi ꝯſtiterit recuſation̄ caꝫ eſſe legitimā. Sed circa predicta poſſet dubitari. An a delegato ep̄i recuſati poſſ appellari ad eiꝰ vicariū Etſi teneat̉ opinio ꝙ a delegato ep̄i. non poſſit ap pellari ad ip̄ꝫ ep̄m. tunc non poterit ap pellari etiam ad ſuū vicarium quia ex perſona epiſcopi vicarius redbitur ſu ſpectus vt in. c. inſinuante de offi. vele. facit. c. accedens ij. vt li. non conteſt. Sꝫ

tenendo opinionem contrariam ꝙ indi ſtincte ſit appellandum ad ip̄m epiſcopū delegantem remanet difficl̓tas queſtio nis. que etiaꝫ viget quando ep̄us dele gauit ōni recuſatione ceſſante. et hanc queſtionem non tractāt doc. alicubi qd̓ meminero Et pͥmo videtur ꝙ non per. c ſtuduiſti de offi. lega. vbi patet ꝙ de cā ſpecialiter delegato commiſſa per papa legatus generalis ſe impedire non pōt quia quantum ad illam cauſaꝫ delega tus cenſetur maior legato vt ibi Et pro hoc paſtoralis.§. preterea. vbi patet qd̓ excoīcatus per delegatum etiam eo de ſuncto per alium qͣꝫ romanum pontifi cem abſolui non poteſt Ad idem facit quia vicarius poteſt in totum per ep̄ꝫ etiam ſine cauſa reuocari vt no. glo. in cle. etſi pͥncipalis de reſcrip. facit qd̓ noͣ. in cle. fi. de procura. vnde forcius poteſt quo ad vnam cauſam reuocari. hic dic̄ Inno. in. c. romana. jͣ. e. ti. li. vi. epiſcopū poſſe prohibere ſuo officiali ne iudicet ꝑ. l. iudicium. ff. de iudi Sed committē do cauſaꝫ vni in ſpecie videtur deroga re iuriſdictionem vicarij quo ad illam ſpeciem ar. c. cum M. et quod ibi no. de conſti. ⁊ in prealle. c. ſtuduiſti. et de accu ſa. ad petitionem In contrarium facit quia epiſcopus ⁊ vicarius faciunt idē conſaſtorium ⁊ in eum tranſfertur cau ſarum cognitio vt in p̄alle. c. romana e. ti. li. vi. de offi. vica. licet e. ti. vnde licet videatur ſibi ſublata poteſtas reſpectu inſtantie pͥncipaliſ non tamen reſpectu inſtantie appellation̄ quia taleꝫ poteſta tem. non tranſtulit in alium nec ſpecifi ce ſibi retinuit nec obſtant. c. ſtuduiſti ⁊ c. paſtoralis quia legatus et papa non cōſtituunt idem tribunal. vnde merito de appellatione interpoſita ad papaꝫ n̄ poteſt ſe intromittere legatꝰ Et pro hac parte optime facit. l. ſi hominem. ff. man da. inducendo illaꝫ vt ſupra induxi In hoc dubio puto poſſe ꝓbabiliter ſatis eque diſtingui Ꝙ aut epiſcopus eſt pre ſens et tunc debet ad euꝫ appellari ⁊ di cetur preſens quando eſt in diocꝭ. vel in loco propinquo Ad hoc adduco bonū tex. in. c. ſi contra vnuꝫ de offi. dele. li. vi vbi dicitur ꝙ ſi recuſatur epiſcopi dele gatus debet recuſatio probari coram ipſo epiſcopo. Non enim poteſt negari. quin non notetur quedā ſuperiorietas in cognitione appellation̄ cum ſit de mi nori iudice ad maiorem prouocatio vt noͣ. in. c. ij. de conſue. li. vi. hinc eſt ꝙ de vicario epiſcopi non appellatur ad ip̄m epiſcopum vnde cum vicarius quo ad illam cauſam non ſit maior delegato n̄ poteſt ab eo ad illum appellari Aut epi ſcopus eſt abſens et tunc poterit appel lari ad vicarium ar. preallega. l. ſi homi nem et eoꝝ que noͣ. Io. an. in p̄alle. c. fi ꝯͣ tra vnum. non obſtat pͥmo membro ꝙ epiſcopi ⁊ vicarij eſt ideꝫ tribunal. quia hoc procedit in his in quibus vicariuſ habet iuriſdictionem. non autem in oī bus vt patet ex his que leguntur ⁊ nō tantur in. c. licet prealle. Et hoc mihi vi detur veriſſimum licet archi. in. c. ij. de ꝯ ſue. li. vi. teneat indiſtincte appellari poſ ſe ad vicarium allegat iura que hoc n̄ probant. Et ex p̄dictis elicio duas con cluſiones pͥma que eſt ſeptima in ordīe talis eſt A delegato iudicis ordinarij recuſati. appellatur ad ipſum recuſatuꝫ non vt cauſaꝫ per ſe diſcutiat. ſed vt eā alteri diſcutiendam ⁊ finiendam com mitat Idem in delegato recuſato ſi nō in totum de ꝑcium conſenſu cauſam ſb̓ delegauit Octaua concluſio A delega to ep̄i etiam recuſati ad ip̄ius ep̄i vica rium appellari non poteſt. ip̄o ep̄o pn̄te ſecus ſi in remotiſ exiſtat. Et per hec ſit expedita gl. ij. cum ſua maxeria. Pro ex peditione glo. penul. qm̄ t̓ciā expediam in vi. noͣbili dandam executioni ꝑ ip̄m ep̄m. videt̉ enī ꝙ nō ſit neceſſe ad actuꝫ executiōis adiri ordinariū ſed qd̓ ip̄e d̓ legatꝰ valeat ſuā ſnīam exequi. qm̄ ex ꝯmiſſione cauſe abſolute facta omnia ad cauſam conſecutiua videntur ei eſſe commiſſa de offi. delega. preterea et ca pitulum ſuſpition̄ ⁊ capitulum pruden tiam et capitu. ex literis. vbi bonus tex tus. glo. hic ponit opiniones Quidam enim dicunt per hanc decretalem ⁊ per l. a diuo pio. ff. de re iudi. delegatum ab inferiore a principe non poſſe ſuam ſen tentiā mādari executioni. 2º ponit opiſ nionē ſuā. īherendo contrario per iura ibidem allega. nec obſtant hec decreta ⁊ prealleg. l. a diuo pio qꝛ licet dicāt or

dinarium exequi. ex hoc nō negant quī et hoc poſſit delegatus. et hoc dicit Io tenere ij. q. vi. quiſqͥs. Tertiā opinioneꝫ ponit glo. vt diſtinguatur An ſit p̄ſenſ ordinarius. et ip̄e exequatur non dele gatus. an ſit ordinarius abſens et tūc exequatur delegatus Idem dicit de of ficiali epiſcopi. al̓s ꝑnicioſum eſſet hoc obſeruare indiſtincte ꝙ delegatus non exequatur. pͥmā opinionē ꝙ delegatus non exequatur tenet Innoc̄. in. c. Inno tuit de arbi. ⁊ multi ſequuntur hoc. int̓ quos eſt hoſtien̄. per dictaꝫ. l. a diuo pio Sequūtur butri. ⁊ bar. ī dicta. l. a diuo pio vbi dicit bar. ꝙ interlocutoriā exeqͦ tur ſed diffinitiuā non. pͥmā opinioneꝫ ſequitur etiam ſpe. in ti. pͥmo in fi. et de ſen. excō.§. ij. Sed Inn. ī. c. cum ab eccle ſiarū de offi. ordi. qui hoc habuit a Io hanne xi. q. i. ꝑuenit. dicit ꝙ delegatus exequitur ſuam ſententiā ꝑ iuriſdictio nem quam habet. per eam quam nō ha bet non. ideo cū habeat delegatꝰ ab or dinario poteſtatem excoīcandi ⁊ inter dicendi ⁊ ſimilia exercendi. C. de iudi. ꝓ perandum.§. finautē reus de offi. dele. ex literis et. c. ſignificaſti. poterit ſic ꝓce dendo exequi. ſed ad alia iura dici. pō ſcd̓m Inno. ibidem ꝙ illam iuriſdictio nem ⁊ poteſtatem habuit ad tuendam iuriſdictioneꝫ non ad exequendam. ip̄e tamen Inno. tenet ibi quod predixi vt poſſit exequi ꝑ iuriſdictionem quaꝫ hꝫ ꝑ iuriſdictionem quam non habet non poteſt actualiter mittere in poſſeſſioneꝫ ff. ad mu. l. ea q̄ de iuriſdic. om. iudi. iu bere caue̓ Et hanc recitat ſpe. in ti. de ſē excō.§. nunc dicendum in pͥncipio. Idē Inno. in. c. dilecto de ꝟ. ſig. ſentit ꝙ poſ ſit exequi etiam mittendo in poſſeſſiōeꝫ cum non ſolum delegatus pͥncipis ſed etiam inferiorꝭ. a pͥncipe poſſit in poſſeſ ſioneꝫ mittere ex pͥmo et ſcd̓o decreto al le. c. ij. de do. et ꝯtu. ⁊.c. cum veniſſent de eo qui mit. in poſſ. Et hanc opinionem recitat ſpe. in dicto.§ nunc dicendum in pͥncipio. Io. cal. tenet glo. hic ꝙ exequa tur. maxime quando inferior delegans eſt tꝑalis vt legatus. alias finita lega tione vel delegatione oporteret papam adiri. Io. de lig. tenet glo. cū temꝑio In noē. bar. in p̄alle. l. a diuo pio vt ſupͣ di xi. tenet ꝙ non poſſit exequi diffinitiuā quia eiꝰ expirat poteſtas lata ſētentia de offi. dele. in litteris. C. quomō et qn̄ in. l. ſi vt ꝓponis. hinc eſt ꝙ non poteſt ꝯ gnoſcere de nullitate ſue ſentētie vt ibi do. an. diſtinguit ꝙ aut queritur An in ferior delegatus a pͥncipe poſſit ꝓnūti are de exequendo et de mittendo ⁊ dicē dum ꝙ ſic. et hoc eſt dictum ſpe. in p̄alle .§. nunc dicendum. ad hoc quod noͣ. in. l iiij. in pͥncipio. ff. de damp. infec. ⁊ de hͦ dico caſum eſſe ſcd̓m vnam lecturam in glo. fi. in. l. vlti. ff. de offi. eius cui māda ta eſt iuriſdic. aut q̄ritur an poſſit exeqͥ actualiter ⁊ dicit ꝙ poteſt per iuriſdicti onem quam habet. ideo poteſt exequi ī terdicendo vel excoīcando maxime in abſentia iudicis ordinarij. ad hoc alle gat quod nō. Innoc̄. in. c. fi. de offi. dele Et in hoc ſequitur opinionem Innocꝭ in p̄alle. c. cum ab eccleſiaruꝫ Aut que ritur nunquid poſſit exequi actualiter mictendo. et diſtinguit quia ſi expreſſe eſt delegata executio. poterit actualiter mittere et hoc ſentit ſpe. in loco p̄alleg. vbi conſuluit ꝙ actualiter et expreſſe ꝯ mittat ſic. ꝯmitto tibi cauſam. ⁊ eius ex etutionem. Si non eſt ſpecifice commiſ ſa executio. non poterit exequi. quia nō habet hanc poteſtatem. quia in geners li cōmiſſione non veniunt ea que ſunt mixti imperij vt dicit ſpe. in loco p̄alle. do. car. dicit ꝙ cum opinione glo. coīter tranſeunt canoniſte. ſed aliam opiniōeꝫ dicit verioreꝫ ⁊ melius iure fulciri ꝑ p̄ dictā. l. a diuo pio et hanc decre. hec ſūt que in materia pͥncipaliter ſcripta repe rio. Ego vero lacius examinando ma teriaꝫ ſic diſtinguo. Ꝙ aut queritur nū quid vicarius epiſcopi poſſit ſuam ſen tentiam mandare executioni Aut de in ferioribus habentibus iuriſdictionem ex lege vel conſuetudine Aut de dele gato pͥncipis Aut de delegato inferio ris. primo caſu dico ꝙ poteſt quicquid hic glo. ſenciat dubitando quando vi carius habet ordinariam et ea que ſūt mixti imperij vt cōmuniter noͣ. et pͥnci paliter per Inno. in. c. ſuaꝫ de offi. vica et in. c. licet eo. ti. li. vi. et. c. ꝑlectis xxv. diſ. et. c. romana de offi. ordi. li. vi. et fac̓ etiam ibi tex. vbi patet ꝙ de iure vica rius nedum alios ſubditos ſed ipſos ſuffraganeos excoīcare poteſt licet ꝓpt̓

honeſtatem ſit ſibi interdicta poteſtas reſpectu ſuffraganeorum vt ibi notat̉ ī glo. et excoīcatio eſt mixti imperij vt noͣ Innoc̄. in. c. tranſmiſſam de elec. Et hec in vicario pͥncipali. qui facit idem conſ ſtorium cum epiſcopo. talis enim habꝫ ordinariam. foranei vero non habent ordinariam ſꝫ delegataꝫ et faciunt idē conſiſtoriuꝫ cuꝫ epiſcopo. vnde ab iſtis appellatur ad ipſum epiſcopum vt noͣ. ī cle. etſi principalis de reſcrip. et per In no. in. c. romana prealle. de his enim di cendū vt in delegatis. Scd̓o caſu pͥnci pali ſcꝫ de inferioribus prelatis ſeu iu dicibus hoſti. in. c. cum contīgat. jͣ. e. di cit ꝙ per fideiuſſores ⁊ pignora. talis ꝯ tra quem lata eſt ſententia poterit coer ceri inſti. de ſatiſda. tuto.§. vltimo. ff. de dam. infec. l. iiij. ff. d̓ ven. inſpi. l. i.§. quid ergo. vel ordinarius loci hic exequetur ſententiam arbitri. ff. de arbi. l. iij.§. i. ⁊ d̓ re iudi. l. ait pretor in pͥncipio et noͣ. S. d̓ arbi per tuas. Sed aduertendum. laciꝰ enim debemus conſiderare iuriſdictio nem quam tales habent. Quidam enī ſunt vendicantes ſibi coertionem nu dam abſqꝫ iuriſdictione vt ꝑntes et do mini. erga familiaꝫ. et maritus. et de ta libus non eſt tractandum quoniā taleſ agunt de facto. nec exequi dicuntur ſen tentias. Quidaꝫ ſunt vendicantes ſibi iuriſpictioneꝫ in foro penitentiali vt cū rati. et tales nihil exequuntur ſed indi recte compellunt ad ſatiſfactionem non reuocando ſententias generales quaꝝ tulerunt niſi prius ſatiſfaciant de offi. ordi. ſi ſacerdos ſecundum vnam lectu ram Alij vendicant ſibi iuriſdictionem ſimplicem et tales poſſunt ꝓprias ſentē tias exequi. ea ptāte iuriſdictiōn̄ quam habent. poteſtate vero non quam non habent. vnde poſſunt indirecte exequi proprias ſententias ſubtrahendo red dibus vel diſtributiones. non eniꝫ poſ ſunt exequi actualiter in poſſeſſionem mittendo. vel manu militari auferendo quia talia ſunt mixti imperij que inferi oribus non competunt vt. l. imperium et. l. iubere cauere. ff. de iu. om. iudi. pi gnorare etiam poſſunt. vel fideiuſſores compellere. ad hec quod noͣ. Innocen. in. c. cum ab eccleſiarum alle. de quo in ſpe. de ſen. excō.§. nunc videndum in pͥn cipio. poſſunt etiam exequi priuādo ab vniuerſitate et ſimilibus ad hoc tex. op timus in. c. ex literis de conſti. vel inuo. cant brachium poteſtatis vel alterius iudicis arg. in. l. epiſcopalem. E. de epiſ. audi. et quod ibi noͣ. de offi. ordi. c. i. de quo etiam per butriga. in. l. a diuo pio .§. ſententiam. ff. de re iudi. Ideo iſti iu dices inferiores poterunt leuem mul ctam indicere. cogere cum pignoribus. non autem poterūt in poſſeſſionem mit tere vel alia que ſunt meri vel mixti im perij exercere nifi aliud det conſetudo Et hec faciunt ad queſtioneꝫ nunquid rector ſcolarium. poſſit ſuā ſnīam execu tioni mandare Spe. in ti. de ſen. excō.§. nūc videndum ꝟſi. quid de ſnīa doctoꝝ tenet ꝙ ordinarius illam exequat̉ alle. aucͣ. ſi quis litigantiuꝫ. C. de epiſ. audi Io. an. ibi recitat aliquos doctores le gum tenere magrm̄ vel rectorem poſſe ſnīam exequi. ſi ibi habet ſcolarꝭ. bona ſi non habet bona vel non ſufficientia ad requiſitionem magiſtri. exequet̉ is in cuiꝰ territorio habet bona. ff. de re iu di. a diuo pio Et hanc opinionem puto veriorem inſpecto iure cōi. ẜm quā hn̄t rectores meꝝ ⁊ mixtum imperium qui cognoſcere poſſūt de cauẜ criminalibꝰ vt in aucͣ. habita. C. ne fi. pro pa. vbi ecͣ ꝑ glo. Sꝫ qꝛ iure ꝯſuetudinario in ple riſqꝫ locis hāc ptātem nō obtinēt vt no glo. in p̄alle. aucͣ. habita. que dicit ꝙ bo nonie ꝑ doc. ⁊ ſcolares renūtiatuꝫ ē illi pͥuilegio. quo ad criminales cauſas. p̄t dici ꝙ exequantur rectores ꝑ iuriſdicti onem quam habent. pro ea vero quaꝫ nō habe̓t r̄currere dn̄t ad ſuꝑiorē Et ſic p̄t intelligi opinio ſpeculatorꝭ. Et aduer te quia licet aucͣ. habita non faciat mē tionem de rectore ſed tantum de docto re ⁊ domino loci. ⁊ epiſcopo loci vt tex: in ꝓhemio ffoꝝ. iuncta glo. et ſic noͣ. ꝙ tres habent iudices poteſtatem epiſco pum et doctorem ⁊cͣ. dicat ſcolatꝭ. habere tres iudices poteſtatem. epiſcopū ⁊ do ctorem. ⁊ ſic ibi nihil dicitur de rectore Alla tamen iura loquuntur ſecunduꝫ ſua tempora ẜm que non legitur ꝙ ſco lares fecerunt rectorem. imo glo. in. l. fi. C. d̓ iuriſdic. om. iudi. dicit ꝙ ſcolareſ poſſunt ſibi eligere rectoreꝫ. qꝛ non exer cēt profeſſionē. ſed ſūt diſcipl̓i exercēciū

Contrarium tamen videt̉ verum. ⁊ vt detur ꝓbari in. c. quia in cauſis de ꝓcu iūcta ſuꝑſcription̄ vbi patet ꝙ ſcolares faciunt vniuerſitatem quod eti ā tenet bar. in p̄alle. l. fi. C. de iu. om. iudi. vnde cum hodie faciant ſibi rectorem. habe bit rector iuriſdictionem. ſicut alij. ⁊ con numerabit̉ inter alios ex tacita mente ꝯcedentis. veriſimile enī eſt ꝙ cicius im perator dediſſet optionem ſcolaribꝰ. vt ꝯuenirent̉ corā ſuo r̄ctore. quā corā do ctore vel coram ep̄o ar. prealle. l. fi. C. de iurꝭ. om. iudi. ⁊ ſic habet ꝯſuetudo que eſt optima legum interpres. l. ſi de inter p̄tatione. ff. de legi. et. sͣ. de conſue. c. cuꝫ vilectus et minime ſunt mutanda ⁊cͣ. ff. de legi. l. minime Et facit ad predicta. e ex parte de deci. vbi conceſſo maiori vi oetur conceſſum quod eſt minus Con cludo ergo ꝙ iſtis iudicibus inferiori bus inſpicienda eſt poteſtas quam ha bent vt ea ipſa vtantur in executione Si vero nolunt aliter exequi recurrant ad ſuperiorem in loco vt in iuribꝰ ſupe rius allega. In 3º pͥncipali caſu ſcꝫ in d̓ legato pͥncipis dicendum ſimpliciter ē quod poteſt vt in. c. ſignificaſti ⁊ quod ibi noͣ. de offi. dele. ⁊. c. in literis ⁊. c. q̄rē ti eo. ti. ⁊ in. c. paſtoralis.§. p̄terea de of fi. dele. et noͣ. glo. iurꝭ. ciuilis in. l. a diuo pio in pͥncipio. ff. de re iudi. ⁊ hec dic̄ ꝓ cedere iur̄ canonico ſed de iure ciuili vi petur dubitare ſed cum hoc ſit clarum de iure canonico vt in iuribꝰ ſuperius allega. ⁊ de iure ciuili non reperitur ex preſſe contrariū. ſtandum eſt iuri cano nico. cum in dubio iurꝭ. ciuilis recurrat̉ ad ꝯſuetudinem. l. ſi de interpretatione et. l. minime. ff. de legi. multo fortius dꝫ recurri ad ius canonicuꝫ cum ſit maio ris auctoritatis. ad hoc quod noͣ. in. c. per venerabilē qui fi. ſunt legi. et. c. ray nuntius et. c. Raynaldus de teſta. ⁊ in c. i. de no. oꝑ. nun. et ꝙ poſſit tenet bar. in dicta. l. a diuo pio et dicit expreſſum in. l. fi. C. de iu. om. iudi. Ultīo caſu ſcꝫ in delegato inferioriſ multas ⁊ variaſ opiniones ſupra retuli Ego puto eum poſſe indiſtincte de iure canonico. etiāſi non ꝯmittatur pͥncipaliter et expreſſe. ⁊ moueor multis iuribus et rationibus Et pͥmo per. c. ex literis. sͣ. de offi. vele. quod vid̓tur ſingulare in hac materia vbi exp̄ſſe dicitur delegatum poſſe ẜm iuriſdictionē quam habet demandare executioni ſententiaꝫ. et ꝓbat notabilit̓ ille tex. vt etiaꝫ colligitur ex caſus poſi tione quam facit ibi gl. ꝙ acceſſorie vi detur concedi merum ſeu mixtum Im perium pro executione ſententie Et faē c. iij. de eo qui mit. in poſ. vbi delegatuſ inferiorꝭ. dedit poſſeſſionem ex pͥmo de creto et papa approbat ibi certo caſu il lam dationem. Inſuper facit qꝛ execu tio eſt meri imperij vt noͣ. Inn. in. c. trāſ miſſam de elec. ⁊ nihilominus tranſit ſub generali ꝯmiſſione vt probatur in prealle. c. ex literis. Et per hec dico diſtī ctionem dn̄i An. veritate minime fulci tam dum diſtinguit inter expreſſe com miſſum et tacite. vt pͥmo caſu veniat ex ecutio. Scd̓o non. quia in generali cō miſſione non veniunt ea que ſunt meri vel mixti imperij. nam hec ratio militat etiam in cōmiſſione facta per pͥncipem et tamen certuꝫ eſt ꝙ cōmiſſa ſibi cauſa ſimpliciter videtur ꝯmiſſa executio vt ꝓ batur in iuribuſ p̄alle. ⁊. jͣ. de do. poſt di uor. reſti. de prudentia vbi per viam ac ceſſorij venit nedum executio cauſe pͥn cipaliter commiſſe ſed etiā executio cāe que venit acceſſorie vnde cum ſit eadē ratio in delegato inferiorꝭ. vt veniat ac ceſſorium. debet eſſe eadeꝫ iuris obẜuā tia vt in c. tranſlato de conſti. cum ſimi li. et ſic cū executio venit acceſſorie ad cauſam pͥncipalem vt bene probatur ī p̄alle. iuribus. certumqꝫ ſit de iure cano nico ea que ſunt meri vel mixti Imꝑij poſſe delegari vt noͣ. in. c. quod ad ſedē de offi. ordi. et bene ꝓbat̉ in cle. i. de he. reti. et. c. licet de offi. vic̄. li. vi. trāſibit ex ecutio. facta delegatione pͥncipalis cāe Et idem forte poſſet dici d̓ iure ciui. vt licet pͥncipaliter non ſunt delegabilia ꝑ inferiorem a pͥncipe ea que ſunt meri vl̓ mixti imperij. tamen acceſſorie trāſeunt ar. l. quotienſ. C. de iudi. Et ad. l. a diuo pio poteſt reſponderi vt dicit glo. hic. n̄ enim negat ille tex. quīetiam ipſi dele gati. hec poſſunt ſed ſolum dicit ꝙ ordi narij delegantes debent mandare ſen tentiam ſuorum delegatorum executio ni. forte enim non poſſent de facto vt ſe pe contingit ipſi delegati ſuas ſententi as exequi. ſcd̓o etiam poteſt reſponderi

ad hoc. c. al̓iter vt infra reſpondebo. vī de in ſimili. c. ſignificaſti d̓ offi. dele. vbi ordinarius debet mandare executioni ſententiam latam a delegaro pͥncipis et tamen ip̄e delegatuſ poteſt vt ibi noͣ. et in. c. ex literis et. c. querenti eo. ti. Si mile in. c. cum ab eccleſiarum de offi. or di. Sed aduertendum ꝙ aliud ſit de iu re ciuili multum me impellit pͥmo aucͣ. Ei qͥ iurat de bo. aucto. iudi. poſ. vbi a ꝑte videtur innuere tex. delegatum nō poſſe ꝓpter contumatiam dare poſſēſſi onem ex primo decreto quod aꝑtius te net ibi glo. et pro hoc gl. in aucͣ. de exhi. et intro. re.§. ſi vero ſuper verbo omneꝫ Cuius contrarium de iure canonico. s ꝑte innuit. c. cuꝫ veniſſent de eo qui mit in poſ. et facit p̄allega. c. ex literis. ſcd̓o multum vrget ꝙ aliud ſit de iure ciuili l. ꝓperandum.§. ſinantem reus. C. de iu di. ibi ſiue iud̓x ex ſua iuriſdictione hec facere poſſunt ſiue per relationē ad ma iorem iudicem ⁊cͣ. facit etiam aucͣ. Qui ſemel. T. quō et quando iudex. vbi dele gato a principe tantum datur poteſtas citandi per edicta non auteꝫ delegatis ab inferioribus vt ibi a contrario et in p̄dicta aucͣ. Ei qui iurat. Nl̓to ergo for tius eis interdicitur executio. et optīe facit tex. iunca glo. in. l. fi. C. de offi. eiuſ cui man. eſt iuriſdic. vbi patet ꝙ ſimpli citer mandata executione non veniunt ea que ſunt meri et mixti imperij. quia talia etiam expreſſe delegabilia nō ſūt Et ſic videtur in veritate ꝙ aliud ſit de iure ciuili. aliud de iure canonico. Et ꝓ diuerſitatiſ ratione ſatis facit illa ratō ꝙ de iure ciuili ea que ſunt meri vel mi xti imperij non ſunt delegabilia Secūſ de iure canonico vt ſuprs dixi. Et hoc ẜm opinionem cōem. de quo tamen di cendum vt plene no. in p̄alle. c. quod ſe demi de offi. ordi. nō obſtat hoc. c. quod videtur innuere idem de iure canonico vt non poſſit. quia expreſſe non negat vt ſupra dixi. vel pōt dici et noͣbiliuſ ꝙ loquitur ī delegato dato ab ordinario propter cauſam ſuſpitionis vnde cum in exequendo nulla ſit ſuſpitio de appel nouit. videtur delegatus tantuꝫ ad co gnitionem in qua eſt ſuſpitio ⁊ non vl tra vt ſic limitetur d̓legatō ad menſua̓ſ cauſe delegationis Ad rationem bar. ꝙ expirat iuriſdictio lata ſententia. Rn̄ oetur per glo. de offi. dele. querenti ꝙ ex pirat quo ad actum cognoſcendi non qͦ ad actum exequendi et hoc bene ꝓbat̉ in dicto. c. querenti et. c. ſignificaſti eo. ti et. c. in literis vbi clare probat̉. Ex p̄di ctis poteſt concludi concluſio nona Etꝭ. delegatus inferiorꝭ. a pͥncipe ꝓpriam ſē tentiam actualiter exequi poteſt qͣꝫuis ſententie executio ſpecifice eidem cōmiſ ſa minime fuerit. licꝫ ſecus d̓ iure ciuili videatur. Decima concluſio Rector ſco larium mero iure inſpecto ſuam ſnīam etiam actualiter executioni mādare p̄t Et idem in vicario epiſcopi. vl̓ alteriuſ poteſtatis eſt cenſendum Ex quo īfert̉ rectorem ſcolarium non ſolum habere ſimplicem iuriſdictionem. ſed etiam im perium. vndecima concluſio. inferioe̓ſ lege vel conſuetudine iuriſdictioneꝫ ob tinentes. per poteſtatem quam habent ſententias ſuas exequi valeant pro ea vero quam non habent ad ſuꝑioreꝫ re fugium habere debent Ex qua īfertur ꝙ licet habentes ſimplicem iuriſdictio nem valeant eā exercēdo ſnīam exequi eis tn̄ actualis executio denegat̉. Et ꝑ p̄dicta dico materiam intrinſecaꝫ huiꝰ c. expeditam. Aggrediendo nunc mate riam extrinſecā. Quero primo quia tex. abſolute dicit ep̄m adeundum in actio ne mouenda ꝯtra clericuꝫ. quid ſi ep̄us aditus negligit iuſtitiam exercere. An in defectum ſuccedat metropolitanus vt ſic ſit iſte caſus in quo poſſit adiri ꝑ ſubditos ſui ſuffraganei ꝑ viam que rele. Suꝑ hoc dubio quotidiano duas reperio ſententias. pͥma fuit opinio gl. viij. q. iij. ī ſūma que habꝫ ꝙ ſic. allegat c. cum ſcimus ea. cauſa et q. Eandem ſententiam ſecuta eſt glo. in. c. paſtoral̓ et. c. irrefragabili de offi. ordi. ⁊ hoſti. in ſumma e. ti.§. quod ꝑtinet ſub.§. Sunt autem ꝟſi. deſes p̄ſul. Et idem Io. mo. in p̄alle. c. i. non obſtat tex. in p̄alle. c. i. d̓ ſup. ne p̄la. vbi archiepiſcopus non ſuc cedit in iuriſdictione epiſcopi ob ſua de merita excoīcato. quia ſecundum eū a liud ī negligētia quā in excoīcatiōe qꝛ negligēſ peccat ī iuriſdictōe. ⁊ ſic n̄ miꝝ ſi deuoluit̉ iuriſdictio ad archiepiſcopū

vnde concludit hoſti. in preallegato. c. i. ꝙ ſi ep̄us tertio monitus nō procedꝰ vel prima vice denegat expreſſe metro politanus cognoſcet alleg. de offi. ordi. duo ſimul de ſup. negli. p̄la. c. i. Conſu lit tamen ꝙ archiep̄us ſubditum remit tat ad ſuffraganeum. ſtatuens ſibi ter minuꝫ competēteꝫ quo ſubdito iuſtitiā reodat. quo elapſo ſi id non fecerit. ipſe diffiniat alle. de offi. ordi. quanto ī fine et capitulum ad reprimendam ⁊. c. irre fragabili.§.exceſſus. hanc eandem ſen tentiam viſus eſt ſentire Io. cal. in capi tulo nullus de iure patro. alle. prealle. c. cum ſcimus. Contrariam ſententiam fouet archi. in prealle. c. i. de ſup. ne. p̄la. li. vi. quia quod archiepiſcopus in ne gligentijs ſuppleat non eſt iure cautum alle. notata per Inno. in capitulo quia diuerſitateꝫ de conceſ. preben. vbi dicit ꝙ hec pena deuolution̄ de vno ad aliū non debet imponi niſi in cauſis iure ex preſſis. alleg. etiam ix. q. iij. nullus et ca pi. cōqueſtus et ſupra de offi. ordi. duo ſimul et capituluꝫ paſtoralis ſcd̓o rn̄ſo xxv. q. ij. amputato et. c. ſic decet. Id em franciſ. far. niſi in caſibus ſcd̓m eum pͥ muſ in abſolutione ab excommunicati one de offi. ordi. ad reprimendam ſcd̓uſ in correctione criminum de cenſi. roma na ꝟ. notoria li. vi. vtrobiqꝫ enim mora affert periculum. et illa ſic ſpecialitatis ratio. hanc ſententiam ꝙ non ſuccedit videtur ſentire Inno. in prealle. c. roma na Etſi dicatur ꝙ per hec remanebunt crimina impunita contra id d̓ ſen. excō. vt fame. reſpondet ꝙ archiepiſcopuſco get ip̄m vt procedat et pronutiet. quod poteſt ratione peccati negligētie lxxiiij diſ. quorundam xij. diſ. de his in fine et quod noͣ. Inno. c. i. li. vi. et hoſti. de cle. non īſiden ex tue. Non obſtat decre. vl tima de cenſi. li. vi. ꝙ non de correctione ſimpliciter ſed de viſitatione loquitur ſcd̓m eum. et hanc opinionem recitā do videtur tenere ibidem Io. an. licet exp̄ſ ſe non declaret intentionem ſuam. ſꝫ cla rius et aꝑtiꝰ ip̄aꝫ ſentit in. c. nullꝰ de iu patro. Eam etiam ſequitur do. Car. in capitulo duo ſimul et capitulum paſto ralis de offi. ordi. ⁊ in p̄alle. c. nullꝰ. Sꝫ contra hanc ſententiam militare videt̉ prealle. c. duo ſimul. in fi. in ꝟſi. quādaꝫ Sed Uieo ꝙͣ non obſtat quoniam ar. a contrario. ibi non ſumit̉ ꝙ ſuccedat pa triarcha negligente archicp̄o ſed bene ſumitur ꝙ clericis volentibus reſpon dere coram archiep̄o patriarcha ſucce dit in iuriſdictione. quod tamen falſum eſt quis iudicium redditur in inuitum ideo non ſumitur ibi argumentum a ꝯ trario ſenſu vt no. ibi glo. ⁊ clarius In no. ſcd̓o videtur obſtare. c. quanto in fi de offi. ordi. vbi patꝫ ꝙ abbate neglige̓ te ſuccedit epiſcopus in correctione mo nachorum Solutio contrarium videt̉ aliqualiter vrgere. attamen dico ꝙ illd̓ loquit̉ in inferioribus ep̄o. nam hmōi p̄lati inferiores habent iuriſdictionem a iure cōi inquantuꝫ ſunt vigiles ⁊ ſol liciti in iuriſdictione exercenda. al̓s iu riſdictio deuoluit̉ ad ep̄ꝫ qui eſt ordina rius tocius diocꝭ. vt ꝓbat̉ in p̄alle. c. qͣꝫ to et de iudi. c. ceteꝝ. vel quatenus ītel ligit̉ de archiep̄o reſpectu ep̄i ꝓcedit in crimine notorio. nam illud velictū de qͦ ibi non poterat eſſe non notoriuꝫ vt ibi etiā noͣ. Io. an. quo caſu pōt archiep̄us ꝓcedere ad ꝑmutatiōem vt in p̄alle.§. notoria. nec obſtat. c. i. de ſup. ne. p̄la. li. vi. qꝛ ibi diſponitur circa factū contin gens Ibi enī archiep̄us excoīcauit ſu os ſuffraganeos. et poſtea fecit edictuꝫ ꝙ omnes ſubditi ſuffraganeoꝝ habe rent recurſuꝫ ad euꝫ. qd̓ quidē edictuꝫ papa reuocat quia non deuoluitur iu riſdi. ad metropolitanū etiāſi ꝓ ꝓprijſ culpiſ excoīcatiōe tenerent̉ ſuffraganei qꝛ hoc nō reꝑitur iure cautū ꝑ doc. enī nō videt̉ tex. ibi ſentire vt ꝓ negligētia fiat deuolutio. imo potius innuit̉ oppo ſitum ex identitate rōnis vt nunqͣꝫ trāſ feratur niſi in caſibus iure exp̄ſſis. ⁊ ſic ꝯcordat p̄alle. c. paſtoralis Iteꝫ cū hec deuolutio ſit pena nō eſt infligēda niſi in caſibꝰ iure exp̄ſſis d̓ pe. diſ. i. pene nō in. c fi. de iu. patro. Et ideo poſſet nō ab ſurde in hac materia ita diſtingui Ꝙ negligente ep̄o vel ſuꝑiore nō ſuccedat regulariter alius citra papam. ſꝫ ne gli gente īferiore ſuccedit ep̄us. pͥmū mem brum ꝓbat̉ in. c. paſtoralis de offi. ordi vbi dicit̉ ꝙ licet ep̄us ſit iure metropo litico ſubiectuſ archiep̄o. attamen in ſb̓ ditos ip̄ius ep̄i. exceptꝭ. quibuſdā arti culis. nullā hꝫ ptātem vn̄ pōdero ꝟbū

nullam ⁊cͣ. Et ſic regula tradītur nega tiue. non ergo eſt ordinarius diocꝭ. epi ſcopi. ſed tantum ip̄ius epiſcopi. nec in ſubditos vendicat ſibi iuriſdictionē ex ceptis quibuſdaꝫ articulis iure expreſ ſis vt ibi. Cuꝫ ergo iſte articulus negli gentie nullibi ſit a iure comp̄henſus vt ip̄e ſuccedat ſtabimus regule ibidē tra dite Et hec regula confirmatur per p̄ alle. c. duo ſimul. vbi dicitur ꝙ pͥmates vel pr̄iarche nihil iur̄ p̄ ceteris hn̄t niſi in quantum eis canones concedunt et conſuetudo cōtulit ab antiquo. Ad idē c. venerabilibus de ſen. excō. li. vi. in pͥn cipio vbi cauetur ꝙ etiam in ſententia excōmunicationis non deuoluitur cā ſubditoruꝫ ad archiepiſcopum. niſi per appellationem licet poſſit ſubbitus de epiſcopo conqueri appellatiōe ceſſante Non obſtat p̄dictus.§ romana et. c. cū ſcimuſ quia ponunt caſus ſpeciales vt in eis patet. et idem in ſimilibus eſt di cendum Secus autem in inferioribus eſt reſpectu epiſcoporum quia vt ſupra dixi epiſcopꝰ eſt ordinarius tociꝰ diocꝭ. vt in. c. i. de offi. ordi. et. c. cum epiſcopuſ eo. ti. li. vi. vnde pinguiorem iuriſdictio nem habet epiſcopus reſpectu ſubdito rum ſui ſubditi. quam archiepiſcopus reſpectu ſubditorum ſui ſuffraganei vt noͣ. in p̄alle. c. paſtoralis per glo. et doc. et in. c. cum ab eccleſiarum eo. ti. in glo. vltima. que eſt notabilis in materia. et facit quod dicaꝫ in ſequenti queſtione Et ex predictis elicitur duodecimā con cluſio Ꝙ epiſcopo ꝓ exceſſibus excom municato vel iuriſdictionem exercere negligente. eius iuriſdictio ad metro politanum regulariter non deuoluitur quanquaꝫ in caſu negligentie ad iuſti tiam adminiſtrandam per eundeꝫ com pelli valeat. In prelatis vero epiſcopo inferioribus quo ad ip̄m epiſcopum ſe cus eſt cenſendum Ex hoc infero corre larium Ꝙ pinguius ius habēt epiſco pi in ſubditos ſuorum ſubditorum ꝙͣ archiep̄i in ſubditos ſuorum/ ſuffraga neoruꝫ. Secundo pͥncipaliter quero tex hic ſimpliciter dicit epiſcopum adeūdū in cauſa mouenda contra clericum qͦd ſi actio eſt mouenda contra clericum ec cleſie collegiate vel contra monachum alicuius monaſterij non exempti An d̓ beat adiri epiſcopus An eius p̄poſituſ ſeu plebanus vel abbas. Solutio glo. in. c. quāto de offi. ordi. reſert tenere hu gl. ꝙ ſi agatur in figura iudicij ſolus epiſcopus debꝫ cognoſcere de cauſa cle rici. Secus ſi agatur ẜm regulam clau ſtralem ⁊ loquitur de monachis. all̓. xi q. i. de perſona et. C. de patri. po. l. iij. ⁊ d̓ emenda propinquo. l. vna. ſed glo. ibi et in. c. cum ab eccleſiarum eo. ti. tenet pre latum eccleſie collegiate habere iuriſdi ctionem cognoſcendi. quia eſt iudex or dinarius licꝫ ſubſit epiſcopo alle. p̄alle c. cum ab eccleſiarum ⁊ in aucͣ. de defen ciui.§. ij. colla. iij. ⁊. c. decernimus d̓ iudi et. C. de iu. om. iudi. in. l. fi. facit. c. cuꝫ in eccleſijs de ma. et obe. et. c. ſicut de ſimo. In quibus iuribus patet abbateꝫ ſen porem poſſe monachum excoīcare Idē videntur tenere lau. vin. tan. et goffre. Idem glo in. c. de ꝑſona et. c. experiētie xi. q. i. Aliud videtur ſentire glo. in. c. i. xviij. q. ij. que dicit ꝙ ſi ordine iurꝭ. agit̉ contra monachu. corā ep̄o agenduꝫ eſt ſecus ſi non in forma iuris vt. jͣ. de ap. rep̄henſibilis. Inno. et Io. recitādo opi in prealle. c. quanto. diſtinguūt ꝙ ī his que ſpectant ad regulaꝫ. abbas p̄cedet epiſcopū. cum in eis magis debeat mo nachuſ obedire abbati qͣꝫ epiſcopo Idē not glo. in. c. qui reſiſtit xi. q. iij. ⁊ viij. di. que contra et xxxiij. q. vi. noluit ⁊ de pe nis cle. fi. in glo. noͣ. ꝙ. vnde ẜm Innocꝭ. et Io. an. ſi monachus peccaret. abbas ad reuocandū eum et puniendum īten dit ſecunduꝫ regulā a ſuperiore appro bataꝫ etſi ſecūdū eam fuerit eijciendus eijciet eum. quia exquo ſuperior confir mauit regulam videtur abbati dediſſe poteſtatē faciendi ea que in regula cōti nentur Si vero accuſaretur in iudicio tunc procedendum erit ſub epiſcopo qꝛ minor ep̄o cauſas criminales non agit xviij. q. ij. monaſteria Si vero ageretur ciuiliter tunc queſtio non procedit ī mo nacho cū nihil habeat xij. q. i. c. nolo et c. non dicatis Sꝫ ſi abbas haberet cle ricos ſeculares ſub ſe vel etiā moͣchos ſub ſe. in alijs monaſterijs a ſuo mōſte rio diuiẜ bn̄ poterat cāſ eoꝝ ciuiles au dire cū ſit ordinariꝰ eoꝝ. et hoc ſi actor vult querimoniam apud abbatem de ponere. non enī cogitur qͥs eos ꝯueīre

ſub abbate imo pōt ip̄os conuenire ſb̓ epiſcopo et alijs ordinarijs. nec poter̄t excipere de foro ſcilicet ꝙ pͥmo ſint con ueniendi ſub abbate ſicut in alijs qui eliguntur ab vniuerſitatibus nō. Inn. in. c. cum eccleſiarum ⁊ facit prealle. l. fi. C. de iu. om. iu. Et idem quod ſupra vi ctum eſt de abbatibus. tenent in pleba nis et alijs prelatis eccleſiarum collegi ataꝝ Tollec. in p̄alle. c. quanto r̄fert qͦſ oam tenere abbatem poſſe corrigere et punire monachum ſuum. etiam in figu ra iudicij. dumodo non agat ad depoſi tionem ordinis. et hoc caſu ſcilicet cum agitur ad depoſitionem ordinis intelli gunt iura per Innoc̄. Mouentur per. c. nullaꝫ xviij. q. ij. vbi dicit. tex. ꝙ tota di ſpoſicio monaſterij ſpectat ad abbatem ad idem ca. abbates ea. cauſa et. q. vbi dicitur ꝙ abbas habet plenariam po teſtatem in monachos Iteꝫ quia de iu re communi prelatus qui preficitur ꝑ electionem habet iuriſdictionem in eos quibus p̄ficitur vt in. c. cuꝫ ab eccleſia rum de offi. ordi. Sed ipſe collector dicit tuciuſ et verius eſſe ſentire cuꝫ opiniōe Inno. quia infimi iudices non poſſūt cognoſcere niſi de paruis et in duobuſ aureis punire. C de peda. iudi. l. fi. ij. q. vi. anteriorum ⁊ remittit ad plene no. in ſpe. de iu. om. iudi. hanc queſtionem quo ad monachos reſpectu abbatis re perio plene tactam per Io. de lig. in cle. ne in agro de ſta. regula. vbi format hͦ thema Monachus infra ſepta monaſte rij homicidium. ⁊ extra ſepta adulteriū commiſit modo ſuus abbas habita in formatione vult inquirere contra eum de dictis criminibꝰ et proceſſum ſuū fa cere contra euꝫ. deinde procedere vl̓ ad canonicam ꝓnūtiationem vel abſoluti onem per ſnīam iuxta nocentiā vel īno centiaꝫ ip̄ius monachi Ab alia ꝑte ve nit ep̄us in cuiꝰ diocꝭ ſitum eſt monaſte riuꝫ. volens idem facere ⁊ procedere aſ ſerens predicta ad ſe ꝑtinere non ad ab batem Abbate contrarium aſſerente ⁊ dicente ad ſe ⁊ non ad ep̄ꝫ ꝑtinere Que ritur quid iuris Et proſequitur hanc queſtionem multuꝫ late ⁊ concludit ꝙ ad abbatem ſpectat all̓. de appel. ad no ſtram de ſta. mona. ea. que. ibi dicitur ꝙ viſitatores capituli genea̓lis. ſuos mō nachos delinquentes. per abbateꝫ eor rigi faciant. eiſqꝫ iniungi penitentiam ſalutarem. iuxta beati benedicti regulā ⁊ apoſtolica inſtituta de ap. rep̄henſibi lis in fi. xxiiij. q. iij. corripiantur de offi ordi. cum ab eccleſiaꝝ ⁊.c. quanto. c. pel̓ cū ibi no. ad hͦ qd̓ noͣ. archi. ī. c. vt anīa rū de ꝯſti. li. vi. ⁊ ī. c. vno de maͣ. ⁊ obe. eo. li. vbi dicit ꝙ iſti inferiores p̄lati ha bent iuriſdictionem ordinariam vnd̓ ex coīcare poſſūt Item probat hoc Io. de lig. per caſus ſpeciales per quos patet expreſſe abbatē poſſe punire monachoſ ſuos. ⁊ pͥmo inducit. c. ſicut ex literaruꝫ de homici. vbi innuitur ꝙ prior ⁊ frēs cartuſien̄ cognoſcūt de homicidio ꝑ eo rum fratrem commiſſo. ſcd̓o īducit. c. cū moniales de purga. canoni. vbi moniu les de libidine in ſuo capitulo corrigū tur. 2º inducit. c. ſignificaſti ij. de homici vbi abbas ſancte trinitatis cum laurē tio ſuo regulari canonico inquiſito de homicidio per eum commiſſo. querit a papa conſilium ſalutare. non enim ẜm eum poſſet abbas ſignificare pape niſi diligenter inquiſiuiſſet de eo. ſaltem cū eodem canonico qui pͥus eſt requirēdꝰ ij. q. i. in pͥmis Quarto inducit. c. ſuſce pimus de homici. vbi abbas ſancti be nedicti de ſuis duobus monachis inqͥ rit. qui commiſerant homicidia. illoruꝫ latronū. ⁊ erāt monachi in magna cul pa. querit vter de dictis monachis dꝫ expirare peccatum ad arbitriū abbatiſ mandatur ibi per papam et abbas pu nit eos Si enim punitio et penitentie ī poſitio ad ep̄m ꝑtineret. remitterent̓ per papā ad ep̄m ⁊ non ad abbatem ar. de deci. audientiam ⁊ de tranſſa. p̄la. inter corporalia ꝟſi. neqꝫ et ꝟ. p̄ſertim. ⁊ ſic vi detur ꝙ abbaſ poteſt inquirere contra monachum exquo punit ⁊ inquirit de homicidio quod inter maioa̓ ⁊ horribi liora ꝯputat̉ de tēpo. ordi. q̄ſitum de ac cuſa. inquiſitiōis ī pͥncipio ⁊. l. di. miror Item monachi debent puniri ⁊ corrigi ꝑ abbatem qui debet eos corrigere iu xta beati benedicti regulam ⁊ apoſtoli ca inſtituta vt hec verba habentur in preallegato capitulo ea. que. de ſta mo. ſic puniunt ſecundum regulam quod ꝓ bat per regulam cum in regula beati benedicti caueatur ⁊ tractetur de peni

tentīa īniungenda pro grauioribꝰ cul pis. et in rubrica qualis debeat eſſe ab bas in ſecunda diuiſione capituli ī do ctrina ⁊cͣ. xxi. c. de cauſis monachorum ꝟ. admonet decanos ⁊ in xxiij. de excoī catione culparum et xxv. de grauioribꝰ culpis et xxviij. de his qui ſepius corre cti emendare noluerūt vbi ponit expul ſionem a monaſterio Item facit in ru brica de prepoſitiſ monaſterij. que puni tio ſit de incorrigibili de iudi. cum non ab homine. de his et ſimilibus capitul̓ in regula beati benedicti facit mentio nem. hoſtꝭ. de regula. c. fi. Inducit etiam Io. de ligna. cle. religioſi.§ quibus ⁊.§. ſi qui vero de pͥuile. vbi prelatus regu larꝭ. punit inferiorem. de grauioribus cl̓ pis. et punit ibi de criminibuſ que ſapi unt furtum vel rapinam que de maiori bus ⁊ grauioribus ſunt de iudi. cū nō ab homine et xxv. diſ.§. nunc autem. pu nit ergo abbas non ſoluꝫ minora ſecū dum regulam. ſed cum deficit regula ī qua pena non habetur de homicidio ⁊ multis alijs de quibus non facit men tionem expreſſe. habet eos punire ſcd̓m apoſtolica et canonica inſtituta. vt in pͥ alle. c. ea que. ⁊ ſic poteſt abbas impone re ſuis monachis pro criminibus peāſ iurꝭ. Et a predictis excipit vnum caſum in quo non punit abbas videlicet cum criminaliter agitur contra monachum de crimine degradationem requirente quia tunc coram abbate non ageretur ſed coram epiſcopo cum inferior ip̄o. de gradare nō poſſit. ſiue ſit verbalis ſiue actualis ip̄a degradatio de quo de pe degradatio li. vi. quod ſic probat qui ni poteſt ordinaie non poteſt iudicare de proc. nullus. nec debet cognoſcere regu lariter exquo iudicare non poteſt vt in c. cum ſuper de cauſa poſ. et ꝓprie. ⁊. l. de qua re. ff. de re iudic. Et dicit regularit̓ quia excipiuntur caſus notati in p̄alle c. cum ſuper ⁊ ꝙ de tali cauſa criminali ter mota non poſſit iudicare niſi epiſco pus. inducit noͣ. per hoſtꝭ. et Inno. in. c. tranſmiſſam de elec. et per eoſdē de offi ordi. quanto et in caſu illo poteſt intelli gi. c. monaſteria xviij. q. ij. allegatum ꝓ contrario vnde ex predictis concludit ꝙ abbas debet cognoſcere de crimine ſui monachi cum proceditur contra eū inquīrendo vel denuntīando. quod in telligit verum niſi eſſet talis caſus in qͦ fieret degradatio etiam ſi ageretur per viam inquiſitionis vt eſt hereẜ de here ad abolendam. quo caſu pertinebit ad epiſcopum qualitercunqꝫ agatur etiam ſi ſit exemptus vt ibi. Idem credit ī fal ſario literarum pape. et in alijs caſibuſ in quibus degradatur qualitercunqꝫ degradatur vt ad ſolum epiſcopum ſpe ctet ꝯgnitio Si vero agatur contra mo nachum clauſtralem vt ſuper pecunia vel alio cōtractu ciuili vel queremonia non habet locum queſtio ſcd̓m eum co ram quo agi debeat. cum monachus ſimplex clauſtralis non poſſit ciuiliter conueniri. cum propriū non habeat xij. q. i. non dicatis et. c. nolo et xi. q. i. de ꝑ ſona vt noͣ. hoſtꝭ. et Innocen. in prealle. c. quanto. Imputet ergo ſibi qui cuꝫ eo contraxit. Et putat hoc verum etiamſi interuenerit iuramentū in contractu p̄ dicto. cum monachus iurare non poſſit ſine licentia abbatꝭ. de iura. calun. c. i. in fi. et in regula beati benedicti vbi ſuad̓ tur ei ꝙ nō iuret in rubrica que ſunt in ſtrumenta bonorum operuꝫ. nec etiam habet executioneꝫ ꝓprie voluntatis de elec. quorundam et. c. ſi religioſus de te ſta. r̄ligioſus li. vi. ⁊ ita pro non iurato habetur x. diſ. vides et. C. de legi. nō du bium et. c. quod autem de iu. patro. nec obſtat. c. cum. c. laicus de foro compe. li vi. vbi habetur ꝙ ratione iua̓mēti con ueniendus eſt quis coram iudice eccle ſiaſtico. cum abbas ſatis ſit eccleſiaſticꝰ iud̓x qui excoīcare pōt de ma. et obe. cū in eccleſijs ⁊ de offi. ordi. cū ab eccleſiaꝝ ⁊. c. qͣꝫto de ſimo. ſicut tuis Si āt ꝯueni atur de facto ratiōe dicti ꝯtractꝰ. ꝯueni ret̉ coram abbate alleg. noͣ. de offi. ordi. qͣꝫto ⁊ de accuſa. ex ꝑte Et hoc putat ve rum ꝙ non poſſit agere contra mona chum clauſtralem niſi ſit in ſtudio cum abbatis licentia. qꝛ tunc pōt. agere ⁊ d̓ fendere oīa ſine quibus in ſtudio bono modo eſſe non poteſt vt noͣ. de accu. ex ꝑte et ī. c. vt periculoſa ne cle. vel mona. li. vi. Et pōt vſqꝫ ad ꝓbabilē ſūmā obli gare ſuꝑ mutuo vt noͣ. xij. q. i. nō dicatꝭ. ⁊ ī p̄alle. c. ꝑicl̓oſa ꝑ archi. Et tc̄ ſi agat ꝯtra mochū qꝛ p̄t age̓ ⁊ defēdere vt. sͣ. dc̄m ē. ꝯueniet̉ corā abbate ẜᵐ eū ꝑ iuā

ſuperius allegata. Si auteꝫ ꝯueniatur monaſteriuꝫ in quo caſu potuit vt ſupͣ dictum eſt monaſterium obligare. tunc corā epiſcopo agitur cum abbas habe at monaſterium defendere de reſcrip. et doceri cum ibi noͣ. qꝛ non poteſt abbas eſſe ꝑs ⁊ iudex iiij. q. iiij. nullus. Si aūt monachus prior. vel adminiſtrator cō ueniatur nomine ſui beneficij de iudi. cum deputati noͣ. doc. in. c. cum edoceri de reſcrip. ⁊ d̓ reſti. ſpoli. olim pͥmo Tre vit Io. de lig. ꝙ conueniri debeat corā abbate per glo. in p̄alle. c. quanto. cum generaliter de monacho contrahen̄ loq̄ tur Et per alias rationes ſupra poītaſ ⁊ nullus alius melius contrahit quā dictus adminiſtrator Et p̄dicta omnia de correctiōe criminū facienda ꝑ abba tem ⁊ conuentione facienda coram ab bate in ciuilibus queſtionibꝰ. dicit ꝟs etiamſi monachus contraxerit vel reſi deat in alia dioc̄. qͣꝫ vbi eſt monaſteriū quia monachus vbicunqꝫ fuerit ſemꝑ eſt in iuriſdictione abbatis quem vice dei ſupra caput ſuum poſuit de elec. ſi r̄ ligioſus li. vi. ⁊ monachus fictione iu ris ſemꝑ eſt in clauſtro noͣ. Inno. ⁊ ab. de ſen. excō. cum illorum ⁊ archi. ne ele vel mona. vt ꝑiculoſa li. vi. ⁊ ꝓbat̉ ī di cta decre. cuꝫ illorū. vbi ſi duo monachi diuerſorum monaſteriorum ſe ꝑcuſſerīt ꝑtinet ad vtrūqꝫ abbatem abſolutio et ita datur iuriſdictio extra clauſtruꝫ qꝛ nō poteſt fieri ꝙ ambo monachi eſſent in ꝓprijs monaſterijs. ꝓbatur etiam eo ti. c. canonica vbi prior hoſpitalariorū abſoluit fratres ſuos. qui nullū habēt clauſtruꝫ. ⁊ ita extra clauſtꝝ vbicunqꝫ iuriſdictionem habet abbas ī ſuos mō nachoſ. dicit tamen ꝙ ſi locꝰ in quo mō nachus reſidet ⁊ contraxit eſt remotus ab abbate. in tantū ꝙ nō poteſt ꝯmode per actores adiri. qd̓ poterit conueniri ab ep̄o. nec obſtat exceptio ꝙ pͥmo con ueniendus ſit coram abbate. quod ſic ꝓbat. nam moniales ꝓpter abſentiam abbatiſſe quia mortua eſt. agunt nomi ne ꝓprio reſtitorio iuditio de reſcrip. cuꝫ dilecta in fi. quod non facerent ſi viue ret ſed ugeret abbatiſſa vt noͣ. de ſen. ex cō. de monialibus pro hoc facit quod noͣ. glo. in. c. non dicatis xij. q. i. que dic̄ monachum poſſe agere de iniuria ſibi illata ſi abbas eſt abſens nec reliquit ꝓcuratorem. ergo et in caſu noſtro ꝓpt̓ abſentiam abbatis conuenietur mona chus coraꝫ dioceſano Item filiuſfami lias agit et defendit abſente patre. ff. d̓ iudi. ſi longius.§. ſi filiuſfamilias. ⁊ nō in dicta decre. cum dilecta Item īcōmo ditas mutat alicuius ſepulturam de ſe pul. is qui li. vi. Et etiam religioſo oat electionem ſepulture. cuꝫ ad monaſteri um ſuum commode portari non poteſt qͣꝫuis velle vel nolle non habeat in. c. re ligioſi a ꝯtrario de ſepul. li. vi. ad hͦ qd̓ noͣ. in. c. tum ex literis de reſti. in inte. in glo. penul. vbi ponuntur ꝟ. non facit er go parum diſtantia longa viarum. pro rogat inducias onus aufert īpedimen tum Coadire foruꝫ conſeruat ius dn̄o rum Et ſic diſtantia cogit adire forum vbi alias non adiretur et ſic allegatur dicta. l. ibi ſi longius. vnde dicit ꝙ ſi pre dictus monachus diſtat ab abbate vt ſupradictum eſt habebit electionē actor vt ip̄m conueniat coram epiſcopo ⁊ ſic ẜm euꝫ debet intelligi et ſaluari opinio Inno. ⁊ hoſti. ⁊ abba. in predicta decre quanto. aliaſ autem ſi ſit ꝓpe debet re currere ad abbatem ar. de reſcrip. ſtatu tum li. vi. Et per rationes et iura ſupra allegata propter negligentiam abba tis non eſt dubium cum de ea apparue rit quin ꝑtineat ad epiſcopum in decre quanto de offi. ordi. in fi. et capl̓m gra ue cum ibi noͣ. et per noͣta per archi. in. c. vno de maio. et obe. li. vi. Iōeꝫ in noto rijs eſt cum ſtatim abbates non corri gunt de cenſi. romana.§. notoria li. ſexto quia poſſunt dici merito negligentes. quod intelligit in notorio facti perma nentis vel interpolati d̓ coha. cle. ⁊ mu ſuper eo. de vſu. cum tu. non autem in notorio facti tranſeuntis Item vbi ap pellatur ad eum. de appella. romana.§. i. libro ſexto Et ad capitulum.i. de p̓ui le. li. vi. quod vid̓tur obſtare in eo ꝙ in nuit ꝙ etiam exempti delinquenteꝝ ex tra locum exemptum vel contrahenteſ poſſunt conueniri coram epiſcopo loci reſpondet Iohan. de ligna. ꝙ loquitur quando prelati īferiores ſunt negligē tes vel in notorijs vel vbi agitur de ac cuſando vel in caſu vbi degradari de bet vt dictū eſt ſupra. Alias eſſent om

nia ſuperiora per illud capitulum corre cta. vel ſecūdum eum loquitur ꝙ ratiōe exemption̄ non defendetur. quin puni antur per ordinarium ſi delinquant vl̓ contrahant extra domicilium. ſed non negat quin poſſent defendi per anterio ra iura que omnia papa reuocare non intendit de elec. eccleſiam ij. vel melius ad illud capitulum dici poteſt ꝙ loqui tur de his exemptis qui ceſſante exem ptiōe ſunt immediate ſub orbinario lo ci vt patet in principio illius tex. ibi ſu am in epiſcopis iuriſdictionē prout ius exigit exercere ⁊cͣ. et ſic loquitur de prin cipalibus prelatis eccleſiaruꝫ exempta rum. qua ceſſante exemptione conueni rent̉ ratione delidi contractus vel alia ratōe coraꝫ ordinario loci xvi. queſtiōe i. abbas ⁊. xi. q. i. de perſona cum ſimili non autem loquitur de monachis qui etiam omni priuilegio ceſſante diſcuti et puniri debent per ſuum abbatem vt ſupra vicum eſt nec priuilegiū debt eiſ eſſe damnoſum de priuile. in his. Sed quam ſomrā ſequeretur abbas vel cō miſſarius ſuus inquirendo contra mo nachum ſuum. de crimine ſequetur ne formam iuris vt in. c. qualiter et quan do.§. debet de accuſa. et vt vocetur ad audienduꝫ iurare teſtes de teſti. In no mine domini. vel procedit ſecunduꝫ ſta tuta regularia vbi proceditur ſimplici ter et de plano ſine ſtrepitu ⁊ figura iu dicij. ẜm quam formaꝫ non traduntur capitula de quibus in preallega.§. de bet. nec vocatur ad videnduꝫ iurare te ſtes quia ē de ordine iudiciario nec ad mittitur appellatio de appella. ad nr̄am et capitulum reprehenſibilis et capitu lum cum ſpeciali.§ fi. nec alia ſubtilitaſ iurꝭ. ſeruatur ſed proceditur ſecundum obſeruantias et diuerſas obſeruanti as religioſorum et de iſta forma habe tur per gar. et Iohan. an. de religio. do mi. capitulum.i. libro ſexto in fi. magne glo. quam ergo formam de iſtis ſeque tur abbas. Iohan. de ſigna. in prealle. loco dicit ꝙ poteſt ſequi primam formā per decreta. ſepe alle. de ſta. regula. ea que. in principio Sed tucius eſt ei pro cedere ſecundum ſcd̓am quia ſi iuxta pͥ mam procederet haberet dicto mona cho prouidere in expenſis aduocatorū et in alijs ſequentibus cum proprium non habeat de accuſa. ex parte. et capi tulum penul. quāuis ī alio caſu loquā tur Et quia in ingreſſu ſe ⁊ ſua dedica uit. C. de ſacro ſanc. eccle. aucͣ. Ingreſſi et aucͣ. Si qua. canonizata xviij. q. vlti Si qua de proba. in preſentia Et niſi fa ceret ſibi expenſas. priuaret eum defen ſione ſua que excoīcato et etiam diabo lo ſi eſſet in iuditio denegari non debet de exceptio. cum inter et. x. queſtiōe iij. eorum. quare tucius eſt ſcd̓m eum vt ꝓ cedatur ſcd̓m ſecundam. etſi procedit ſe cūdum eam non miniſtrabit ſibi expen̄ quia nec eas facturus eſt nec admitte tur ad eas argū. predictouꝫ c. ad nrām et capitulum reprehenſibilis et capitu lum cum ſpeciali Item dicit ꝙ perſona clecta per abbateꝫ poteſt redire ad ſecū dam procedendo ſecundum regalia in ſtituta. quia proprie inter abbatem et monachos lis eſſe non poteſt. ff. de iudi lis nulla de ſi. c. vno et qualitercunqꝫ abbas de ſui monachi ſalure querit il li debet humiliter obedire vt in prealle capitulo reprehenſibilis. nam ſiue ple ctendo ſiue cognoſcendo. hoc ſolum be ne agitur vt vita hominuꝫ corrigatur xxiij. queſtiōe. v. prodeſt. quia vna actio ne ſuſpenſa tranſitur ad aliam de cau. poſ. et proprie. paſtoralis de teſti. ſigni ficauerunt ⁊ no. hoc in ſpecu. in titu. de inquiſi.§. vltimo ꝟſi. Item poteſt. et ꝟſi. ſed nunquid. nec obſtat de poſtu. prela. c. i. libro vi. et de elec. vt qͥs tuaſ. et capi tulum ab eo. eodem titu. vbi vna via e lecta non poteſt reuocari nec redire ad aliam quia illud verum eſt cum dam no alterius. hic ſine damno mona hi quia facilius proceditur per ſecundam quam per primam vt ſupra probatum eſt. hec Iohan. de ligna. in p̄allega. cle ne in agro. Et hec dicta infra examina bo reducendo ipſa ad aliquos articu los. non enim tangit de alijs prelatis inferioribus vt prepoſito plebano et fi milibus Innocen. in capitulo ad hoc. Sͣ de offi. archi. Et Iohan. and. et hoſtꝭ. p̄ eum concludunt tales prelatos in ſub vitos habere tantum. leuem iuriſdicti onem. et non grauem et grauem notāt diſpoſitiones clericoꝝ etiā in minoribꝰ alle. noͣ. de elec. tranſmiſſaꝫ xv. q. vij. ep̄ſ

Idem ſi ſuſpenſionem ꝑpetuā vel mul tum oluturnam allegant de exceſſ. p̄la. c. i. Idem de vnione bn̄ficiorum ⁊ diui ſione e. ti. ſic a iure et vide bonam glo. in cle. ne in agro de ſta. regū. Idē de de poſitione de eo qui fur. ordi. ſuſce. c. ij. et quod ibi noͣ. Inno. de fi. pͥſ. c. fi. Ideꝫ de auctoritate interponēda alienationi rei eccleſiaſtice xij. q. ij. ſine exceptiōe ⁊. e. ab batibus ⁊. c. placuit Et generaliter oīa que non expediunt prelati ſoli ſine capi tulo d̓ his que fi. a p̄la. c. nouit ⁊. c. qua to Iteꝫ iuriſdictio in monaſterio de offi archi. c. fi. Iteꝫ matrimonialis cauſa d̓ exceſ. p̄la. accedentibus Item datio di uerſarum diuerſoriaꝝ de offi. archi. ſi gnificaſti Item cauſe criminales gra ues de ꝓcura. querelam Item omnia q̄ ſunt epiſcopalis ordinis de quibus de elec. quod ſicut et. c. trāſmiſſam lxviij. di qͣꝫuis Item dicunt ꝙ talis iuriſdictio non extenditur ad notabiles perſonas niſi vt ep̄o nunciēt vnoe archidiaconꝰ ſolum habet iuriſdictioneꝫ quo ad par rochiales eccleſias ⁊ minores titulos Item tales p̄lati inferiores non pn̄t ꝓ pter non reſidentiam pͥuare clericos ti tulis ſuis. nec ꝓpter aliam cauſā vt di ſputauit Ia. bononiēẜ. et refert Io. an. in. c. fi. d̓ offi. archip̄ſ. Et hec confirmat do. an. in. c. cum contingat. jͣ. eo. vbi pluſ dicit ꝙ vbicunqꝫ cogitur in figura iu dicij niſi aliud det conſuetudo iſti p̄lati inferiores. non habent poteſtatem alle. xi. q. i. de perſona de hereti. cum ex īiun cto Et hec fuit opinio Ia. bononien̄ vt recitat Io. an. in p̄alle. c. fi. de offi. archi preſ. ⁊ cum illa opinione tranſit ibi Io. an. in p̄alle. c. cum contingat dicēs iſtoſ p̄latos inferiores habere iuriſdictionē in illos qui eos elegerunt. ⁊ dirigit̉ tūc iuriſdictio plus ad ꝑſonas certas in lo co. qͣꝫ ad locum in tantuꝫ ꝙ recipiūt iſti poteſtatem excoīcandi. et habent iuriſ dictionem modicā nō ꝓprie ꝯgnitionalē ſed correctionaleꝫ. ſic debet intelligi ẜᵐ eum de offi. ordi. cum ab eccleſiarum. ꝙ ibi verum putat etiam ꝙ ſubditos īſer uientes in eccleſia in titulos poſſent ꝓ eoꝝ culpis ⁊ negligentijs non cōtentio ſe ſed correctionaliter pͥuare ad tempuſ emolimentis eccleſie vt diſtributionibꝰ ⁊ alijs totaliter autem ab eccleſia r̄mo uendo vel ad non modicuꝫ tempus fi ſpendendo putat ꝙ non poſſent. vt ſupͣ dictum eſt ẜm Inno. et hoſtꝭ. et Io. and. niſi forte ẜm eum habeant poteſtatem inſtituēdi de ꝯſue. qꝛ ⁊ tē ꝯſeqͣter habēt ptāteꝫ deſtituēdi ꝓ culpis ⁊ negligēcijſ ſi tamen non ſunt ſupra curaꝫ inſtituti de capel. mō. c. i. li. vi. Quinimo etiam h̓ ſi ſint ſupra curam inſtituti. facit glo. ſe cunduꝫ euꝫ in prealle. capitu.i. ſuꝑ ver bo ipſis a contrario ſenſu ꝙ ſi iſti ſuꝑio res habent eccleſias pleno iure ⁊ ſic ha beant poteſtatem inſtituendi etiam de cōſuetudine. poſſent ⁊ tales deſtituere Hec obſtat tex. ibi in eo ꝙ dicit conſue tudine vel ſtatuto. quia poſſet intelligi quando ꝯſuetudo vel ſtatutum diſpo nit vt tales ſuperiores poſſint deſtitue re. hos p̄ſbiteros inſtitutos ad curam cum illi ſuperiores nec de conſuetudīe nec aliter haberent poteſtateꝫ inſtituen di et hoc ẜm eum videtur ſonare gl. ibi in verbo conſuetudine Relinquit tam̄ hec ſub dubio dicendo cogita. hoc oc̄m mihi non placꝫ vt infra ſubijciā pau. d̓ liza. in cle. ne in agro de ſta. regula. in.§. ceterum. credit p̄latuꝫ ꝯuentualē habe re iuriſdictionem penitentialis ratione collegij ⁊ ꝑſonaꝝ ip̄ius allegꝭ. de offi. or di. quanto et de ma. obe. cuꝫ in eccleſijs Item dicit ꝙ talis p̄latus nō habet iu riſdictionem fori contentioſi in ꝑrochi ānos ſed penitentialis tantum. ⁊ ſic in telligit quod le. et noͣ. de offi. ordi. cum eccleſiarum. do. meus do. car. in p̄alle. c. cum ab eccleſiaꝝ dicit ꝙ in loco nulluſ citra ep̄m habet iuriſdictionem ordina riam in ciuitate et dioc̄. de offi. ordi. c. i. Iſti vero p̄lati inferiores qui p̄ficiunt̉ collegio habent ordinariam in ꝑſonas illorum de collegio. C. de iu. om. iudi. l. fi. Et ex his infert ꝙ ſi p̄latus inferior ep̄o habet ordinariā in ſua ꝑrochia vl̓ in certa ꝑte diocꝭ. hoc eſt d̓ iure ſpeciali ꝓ hͦ adducit noͣ. ꝑ archi. xxiiij. q. i.§. his auctoritatibus et pau. in dicta ele. ne in agro Et ex hoc dicit ꝙ plebanꝰ in pro chianos ſui plebanatꝰ nullā habꝫ iuriſ dictionē r̄ſpectu fori ꝯtētioſi de iure cōi alle. c. ij. ⁊. c. cum ab eccleſiarum allega. Ex his infert ad intellectum p̄alle. c. cū ab eccleſiaꝝ qd̓ pͥma fronte videt̉ obut are p̄dictꝭ. ꝙ ſi illud. c. intelligit̉ de iuriſ

dictione fori contentioſi oportet illud ī telligere quatenus loquitur de ꝑrochi anis d̓ iure ſpeciali ⁊ ratione conſuetu dinis. jͣ. e. cum contingat Et predicta ꝓ cedunt ẜm eum de iuriſdictione in loco ſꝫ quo ad iuriſdictiōeꝫ in perſonas diē ꝙ prelatus collegij habet ordinariā fo ri contencioſi in illos de collegio. et ſic poteſt inter eos cognoſcere de cauſis ci uilibus. et licet hoc nō videatur in vſu eſt tamen de iure ſcd̓m eum ar. p̄alleg. l fi. C. de iu. om. iudi. Item poteſt in ſin gulos de collegio ferre ſententias cen ſure alle. c. cum in eccleſijs de ma. ⁊ obe cum ibi notatis Et hec ſunt que ī hac materia ſcripta reperio. ex quibus non dilucidatur materia. et magna ex vari etate opinionum reſultat contrarietas nam Innod. hoſtꝭ. et Io. and. in prealle c. quanto dicunt ꝙ iſti inferiores prela ti nequeunt cognoſcere de cauſis crīa libus Item ꝙ etiam in criminalibꝰ nō ſunt primo conueniendi coram ſuis p̄ latis ſed poeius eſt in optione actoris. Io. de ligna. tenet ꝙ etiam de crimine ꝯ gnoſcere poſſunt dummodo depoſitio nē non expoſcant ⁊ ꝙ data commodita te debent primo conueniri coram ſuis prelatis etiam de delictis et contractibꝰ alias ibi initis vel commiſſis. loquitur tamen de abbatibus. non autē de alijs prelatis ſecularibus. Alibi Innocen. hoſtꝭ. et Io. and. vt ſupra dixi dicūt hoſ inferiores habere iuriſdictiōeꝫ tātū ī le uibꝰ Et hāc opīonē vr̄ amplecti do. An vt ſupͣ dixi qͥ etiā addidit ꝙ iuriſdictōeꝫ quā hn̄t nequeūt ꝯgnitionalit̓ ⁊ ſic ī fi gura iudicij exercere ſꝫ correctionalit̓ tā tū do. car. ſentit ꝙ in ciuilibꝰ hn̄t iuriſdi ctionē etꝭ cognitiōalit̓ pau. ſentit ꝙ hn̄t iuriſdictioneꝫ fori pnīalis tantū. qͥd gͦ dicēdū in tāta varietare Et pͥmo ponā de iuriſdictione iſtoꝝ inferioꝝ qd̓ in vr̄ ſcd̓o ānectā circa ptātē ip̄oꝝ aliqͣſ q̄ſtio nes pulcras et qͦtidianas. Et pͥº diſtin guā aſſumendo aliqͣ dicta doctoꝝ ī. c. cū contingat de foro compe. Ꝙ aūt queri tur An iſti inferiores p̄lati d̓ iure habe ant iuriſdictōeꝫ in territoriuꝫ ſtricte ita ꝙ habeant iuriſdictiōem in ibidem delī quentes vel contrahentes ⁊ reſidētes ⁊ dicendum eſt ꝙ non Sed ſolus ep̄us eſt ordinarius in tota diocꝭ. ita ꝙ tota diocꝭ. eſt ſibi cerritoriuꝫ in ſpūalibus vt probatur in. c. i. de offi. ordi. ⁊ melius in c. cuꝫ ep̄us eo. ti. li. vi. ⁊ in. c. cū ꝯtingat .jͣ. e. ⁊. c. ſiquis cum clerico ⁊. c. de ꝑſona xi. q. i. Et quid ſit territorium ⁊ vnde di catur dic vt in. l. pupillus.§. territoriuꝫ ff. de ꝟ. ſig. ⁊ vide glo. in. c. ij. de conſti. li. vi. ⁊ d̓ diſtrictū ⁊ territorio iudicis vid̓ tex. cum glo. in ꝟbo diocꝭ. de elec. in cle. ne romani Aut queritur nunquid iſti ī feriores habeant territorium fori peni tentialis ita ꝙ habent iuriſdictionē fo ri penitentie in ōnes ibidem habitāteꝫ Et dico ꝙ habent iuriſdictionem in per ſonas de illoꝝ collegio vt dixi ẜm pau. ⁊ facit. c. cū ab eccleſiaꝝ de offi. ordi. et xvi. q. i. c. i. ⁊. c. pl̓t. ⁊ vltꝭ. de offi. archip̄ſ. hn̄t etꝭ. t̓ritoriū ſi hn̄t ꝑrochiā diſtinctā vnde habent curā oīm ꝑrochianorum vt in p̄alle. c. cū ab eccleſiarū ⁊ xvi. q. i. tale tamen territorium nō habent iſti ī feriores vt ſeꝑatum ab ep̄o. qd̓ faciant capᵉ. imo ꝯcurrūt in exercitio cū ep̄o. et hn̄t iſti ſub ep̄o ⁊ locus eſt p̄occupatio ni. etſi ꝯcurrunt ad curam p̄fertur ep̄uſ vt ſuperior vt in. c. iij. de offi. archip̄ſ. et qd̓ ibi noͣ. de peni. ⁊ remiſ. oīs et ꝑ glo. in. c. ij. e. ti. in vi. Et aduertēduꝫ ꝙ iſtud territoriū fori pnīalis non ꝑ oīa eqͥꝑat̉ territorio fori ꝯtencioſi. qm̄ forenẜ delī quēs in loco ſeu territorio vniꝰ iudicis ſortit̉ foꝝ illiꝰ qͦ ad ꝯtencioſaꝫ iuriſdicti onē vt in. c. de rapta iij. q. vi. c. i. et. e. fi. jͣ. ē. Imꝑiali ꝟo nō ſortit̉ qͥs foꝝ alteriuſ ſacerdotꝭ. vt noͣ. glo ſingularis in. c. i. et noͣ. de rapto. Et eſt rō ẜm Io. de ligna. qͣre rōe ꝯtencioſi ſubijcit̉ qꝛ offēdit iudi cē̓ ⁊ bonū publicū iō pena ꝯtencioſi q̄ ꝓ pter hūc finē īponit̉ punit̉. Eꝫ pnīa īpo nit̉ ꝓpter offenſā dei ⁊ aīe. ergo ꝓprie illi ſoli ſb̓ijcit̓. quē hꝫ ſupͣ ſe iudicē loco dei ⁊ qui iudex eſt ſue aīe Iteꝫ qꝛ iura pro chialia non ꝯcernūt pͥncipaliter locum ſꝫ ꝑſonas ꝓpter locū Secus in iuriſdicti on ꝯtencioſa. Ad p̄dicta. c. ſuꝑ eo de ꝑ roch. ⁊. l. pupillꝰ.§. territoriū. ff. de ꝟ. ſig. hāc rōeꝫ Io. d̓ ligna. dānat. lapꝰ d̓ caſtꝭ. ī. c. i. de rapto. qꝛ aliqn̄ īiūgit̉ peccatori pnīa maīfeſta de peni. c. i. Et ſic ad exᵐ alioꝝ delīq̄tiū foret īponēda ī loco d̓li cti. Sꝫ licꝫ ip̄e dānet hāc rōeꝫ. rō tn̄ ē boͣ qꝛ principal̓ cauſa eſt purgatio aīe Iteꝫ quidā aſſignant aliā rationē ne ꝯtigat

ꝑ ꝑtes confiteri. nam de alibi ꝯmiſſis n̄ pōt ꝯfiteri in loco delicti. ꝑ ꝑtes ergo ꝯ fiteret̉ quod non eſt dicenduꝫ vt no. gl. in. c. non tibi dico de pe. di. i. de quo per hoſtꝭ. de pe. et remiſ.§ an peccata. hec rō indiſtincte non procedit. quia non in eo qui alibi fuit ex toto confeſſus et nunc venit ad velinquendum. hīc lapus aſ ſignat aliam rationem quia intereſt ſui iudicis vt vultū ſui pecoris cognoſcat ꝓuerbio. xxvij. et no. de pe. et re. om̄s et c. ij. eo. ti. li. vi. Et he rōnes ſunt bone et notande Et licet ſupra dixerim hos in feriores. nec maiores habe e iuriſdictio nem fori penitentie in eorum ꝑrochia d̓ linquenteſ. ſi ſint extranei hn̄t iuriſdicti onem in ibidem cōmorantes licet nō ꝯ traxerunt ibi ꝑpetuum domicilium vt ſunt ſcolares mercenarij ⁊ ſimiles quo tum ꝑrochialis eſt ille ī cuius ꝑrochis inhabitat vt eſt glo. ſingularis in cle. i. de p̓uile. in verſi. ꝑrochialis. facit quod no. in. c. om̄s de pe. et remiſ. Ad hoc in fi mili glo. ſingularis in. l. ij. C. vbi de cri mi. agi. oportet que dicit ibi queꝫ poſſe conueniri vbi cōmoratur et conuerſat̉ licet ibi domicilium non habeat. facit l. quiſquis. C. ſicut pe. ⁊. l. ij. T. vbi ſena vel cla. Et quod nō. Inno. in. c. ex ꝑte d̓ fo. ꝯpe. no. in. c. quod clericis eo. ti. Qui dam ſunt habentes territorium penitē tiale tantum. et eorum dignitas ſonat in nomine p̄lacion̄. vt ſūt iſti inferiores p̄lati habentes certam ꝑrochiam. ⁊ ta les in tota ꝑrochia habent ꝙ curati. de abbatibus et alijs religioſis p̄latis di cenduꝫ eſt. vt le. et no. in. c. i. de capel. mo ⁊. c. penl. eo. ti. et ꝑ glo. in cle. ne in agro de ſta. regula. vbi nō. An per ſe poſſint r̄ligioſi exercere curā ſi habent populū et ibi etiam per doc. An valeat conſue tudo contra p̄alle. c. i. diſponens Et te nui in p̄alle. c. i. de capel. moͣ. ꝙ ſic. Item habent iuriſdictionem in illos qui eos elegerunt. ⁊ dirigitur tunc plus iuriſdi ctio ad ꝑſonas certaſ in loco. qͣꝫ ad locū vnde non vendicant ſibi iuriſdictioneꝫ in ibidem delīquentes. vel contrahen tes. ſed tantum in ꝑſonas illorū de col legio Et in iſtis ego diſtinguo inter ab bates ⁊ alios p̄latos ſeculares vt pre poſitos plebanos et ſimiles vt habeāt iuriſdictionē ſuper ſuos monachoſ vbi cunqꝫ delinquant contrahant vel reſid̓ ant. tam in ciuilibus qͣꝫ in criminalibuſ tam correctionaliter. quaꝫ in figura iu dicij. dumodo non agatur ad depoſitio nem Et ꝙ pͥmo conueniendi ſunt corā eorum abbatibus qͣꝫ ep̄o. al̓s obſtabit fori exceptio dumodo commode poſſint adiri ipſorum abbates. Et pro his faci unt ſupra inducta per Io. de lig. ⁊ ma xime. c. abbates et. c. nulla xviij. q. ij. ⁊.c. ſi religioſus de elec. li. vi. ⁊. c. religioſus de teſta. e. li. et. c. ſicut de ſimo. et c. cum ī eccleſijs de ma. ⁊ obe. et. c. in ſingulis ⁊ c. ea que de ſta. regula. et. c. quanto de offi. ordi. ⁊. c. i. ⁊. ij. lviij. di. nam ſi habēt iuriſdictionem in monachos vt ſupra patet in p̄alle. iuribus et lacius in ip̄o rum regula per ſuperiorem approbata. non apparet ratio quare illaꝫ nequeāt exercere in figura iudicij. ſed ordo iudi ciarius non vt ampliet iuriſdictionem ſed potius fuit inſtitutus in fauorē pu blicum ⁊ ne innocentia ex iudicis iniqͦ tate ledatur ⁊ opprimatur de ꝓba. qm̄ contra. et maxime ꝓbari videtur in pre alle. c. ea que vbi dicit̉ ꝙ debent punire ſcd̓m ſtatuta regularia ⁊ apoſtolica Et ꝙ pͥmo ꝯueniendi ſint corā abbatibꝰ fa cit p̄alleg. c. qͣꝫto et. c. religioſus vbi di citur ꝙ vice dei ſupra caput eoꝝ ꝓpoſu crunt monachi abbatem et eius imꝑio ſe ſubiecerunt ⁊ p̄alle. c. abbates et. cea que ⁊. c. in ſingulis de ſta. regula. vbi pͥ mo habet̉ recurſus ad abbatē ꝓ corre ctiōe monachoꝝ vnde velle ⁊ nolle mō nachi dependet a voluntate abbatꝭ. vt in iuribus ſuperius allegatꝭ. p̄lati ꝟo ſeculares hn̄t iuriſdictionē in ꝑſonis il loꝝ. qui ip̄os elegerūt ſcꝫ in illos d̓ col legio. ⁊ hāc iuriſdictionē hꝫ tantū in ci uilibus etiam in figura iudicij ar. l. fi. C. de iu. om. iudi. et eoꝝ que nō. Innoc̄ in. c. cum ab eccleſiarum de offi. ordi. fa cit. c. i. xv. q. iiij. et de iudi. c. decernimus Et in iſtis ſecularibuſ puto ꝓcedere di ctum Inno. in p̄alle. c. qͣꝫto. ꝙ ipſoꝝ ſub diti pn̄t ꝯueniri corā ep̄o vel ip̄oꝝ p̄la to īmediato. ita ꝙ ſit in optione actoris corā qͦ ip̄e ꝯuenire velit ar. p̄alleg. l. fi. et eorum que noͣ. Inno. in p̄alle. c. cuꝫ ab eccleſiaruꝫ. nā ſicut hi qͥ ſūt alicuiꝰ ꝓfe ſionis licite et approbate faciūt collegi um ⁊ pn̄t ꝯueniri in ciuilibꝰ corā ip̄oꝝ

rectore ⁊ corum ordinario lociita ⁊ hi clerici poſſunt ꝯueniri ⁊ corā eoꝝ p̄lato ⁊ corā ep̄o In criminalibꝰ tn̄ nō poter̄t ꝯueīri corā eoꝝ p̄lato ar. p̄alle. l. fi. ⁊ xi q. i. de ꝑſona ⁊. c. cū ꝯtingat. jͣ. e. ⁊. c. ij. cū ſimilibus sͣ. e. Et hec niſi aliud det con ſuetudo que dat iuriſdictiōem viij. q. iij ꝯqueſtus ⁊ p̄alle. c. cū ꝯtingat de p̄ſcrip auditis. et. c. cum olim et in iſtis intelli gam Inno. in p̄alle. c. qͣꝫto Et ex p̄dictis colligitur vna drā inter iuriſdictionem ꝯpeten̄ abbatibus ⁊ alijs prelatis ſecū laribus inferioribus Et hanc arbitror diuerſitatis rationeꝫ. quia magis ſunt ſubiecti monachi abbatibus qͣꝫ clerici ſeculares ſuis p̄latis inferioribus mō nachi enim poſuerunt vice dei ſupra eo rum caput abbatem. et nō ep̄m vt in. c. ſi religioſus de elec. li. vi. cū ſimilibꝰ Et eorum velle ⁊ nolle dependet ab abba tum voluntate vt in iuribꝰ p̄alle. vnde non ſūt ſubiecti abbatibus reſpectu ex ercicij iuriſdiction̄ ſꝫ clerici ſecl̓ares ſūt ſubiecti pͥncipaliter ep̄o ⁊ ab ip̄o cogno ſcunt ordines bn̄ficia ⁊ loco dei ſe dedi carūt in aīa et corꝑe xij. q. i. cui porcio Et qd̓ noͣ. Io. de ligna. ī. c. ceteꝝ de iudi ⁊. c. ſignificaſti. jͣ. e. ti. Inferioribuſ vero p̄latis ſūt ſb̓iecti reſpectu nudi exercicij iuriſdiction̄ Et id̓o dicūt coīter iura cle ricos inquirendos conueniendoſ ⁊ pu niendos ꝑ ip̄oꝝ ep̄ꝫ vt xi. q. i. quaſi per totum ⁊ in. c. i. ⁊. ij. sͣ. e. ⁊ in. c. poſtulaſti .jͣ. e. ⁊. c. cum ꝯtingat ⁊.c. ſi diligenti. ⁊ d̓ hereti. cum ex īiuncto in fi. ⁊ xxv. di. ꝑle ctis Et de monachis dicūt coīter illos puniendos ꝑ abbatem vt in iuribꝰ ſu perius allega. facit qd̓ noͣ. gl. xi. q. i. qui reſiſtit puto tamen vt ſupra recitaui ẜᵐ hoc. ꝙ iſti p̄lati inferiores ſeculares po tuerint nō ꝯgnitionaliter ſed correctio naliter ꝓ negligencijs ⁊ culpis modice punire exquo habēt iuriſdictionē ī per ſonas illoꝝ ar. optimū in. c. ex literis de ꝯſti. ⁊ quod noͣ. in. c. cum acceſſiſſent e. ti Quidā ſūt p̄lati hn̄tes ſub ſe ſubiectos rōe ſeruicij tantū et conſtat eos nō hr̄e territorium. et tales nō hn̄t iuriſdictio nē etiam in ꝑſonas illorum qui ip̄is f uiunt niſi aliter illam ſibi vendicent ali quo iure ſpeciali vt ꝓbat̉ in. c. cum con tingat. jͣ. e. ti. Quidā ſunt habentes ter ritorium penitentiale nō ꝯtencioſū. nec ſūt in aliqua p̄latione ſtricto ſūpto vo cabulo vt ſūt curati ⁊ tales nō habent aliquā ptātem in foro ꝯtentioſo vt ſupͣ dixi. vnde nō habent poteſtatem ſeu iu riſdictiōem aliquā in ciuili vel crimīali An āt poſſint. excoīcare multe ſūt opini ones. naꝫ lau. vt refert Io. an. in. c. ſi ſa cerdos de offi. ordi. dixit indiſtincte p̄ſ biteroſ excoīcare n̄ poſſe. hoſtꝭ. ibi tenet ꝯtrariū intelligit tn̄ de curato. et remit tit ad ſūmā de ſen. excō.§. quis poſſit ex coīcare ſub.§. nedum āt Et in eodē.§. in ꝟſi. Tu teneas. vr̄ hoc limitare ⁊ reſtrī gere in notorijs. ⁊ ſic ītelligit. c. nemo ij. q. i. ⁊ xi. q. i. exꝑiencie ⁊.c. ſacerdotibus Abbas dicit has opiniōes ſic poſſe re duci ad ꝯcordiā vt ſi hͦ hꝫ ꝯſuetudo poſ ſint. etiā cā ꝯgnita alle. c. duo de offi. or oi. ⁊ de arbi. dilecti. alias hec n̄ poterūt cū cāe ꝯgnitiōe. ſꝫ generaliter ſic. vt ī pre alle. c. ſi ſacerdoſ. vnde dicit ibi pe. ꝙ nō p̄t excoīcare ꝑſonā certam. archidi. in. c. romana de ſen. excō. li. vi. et. c. ij. de ꝯſti. e. li. tꝫ ſacerdotē curatū poſſe excoīcare Et idem ſentit glo. in p̄alle. c. romana ꝑ p̄alle. c. nemo. Opiniōem dn̄i abbatꝭ. ſen tit do. an. in. c. cum ꝯtingat. jͣ. e. vbi dicit ꝙ iſti curati recipiūt quādā latā iuriſdi ctiōem in ſubiectos. que plus attrahit̉ in materiā fori pnīalis qͣm contēcioſi quia poſſunt generalem ꝓmulgare ex coīcatiōeꝫ ad corrigendas aīas ſubie ctoꝝ alle. c. p̄alle. ſi ſacerdos. do. car. ſeq̄ tur ibi pͥmā opiniōeꝫ qꝛ nemo pōt excō municare niſi ſit iudex eccleſiaſticꝰ alle gat de ſen. ex. c. i. li. vi. vbi ter repetitur vbū iudex. īpropͥe tn̄ ẜm eū pōt curatꝰ excoīcare. ſcꝫ a coīone remouēdo non ꝑ modū p̄cepti ſed ꝯſilij ⁊ ſic pōt ꝓcedere qd̓ dicit hoſtꝭ. Et idem collec. ibi Et hāc opiniōeꝫ ſequor. qꝛ certū ē ꝙ excoīcatō eſt ꝑs luriſdiction̄ de ꝟ. ſig. q̄renti de of fi. dele. ex lr̄is vbi bene ꝓbat̉ ⁊ ideo nul lus pōt excoīcare niſi iuriſdictōeꝫ he̓at et oīa iua̓ ī ꝯtrariū allegata. ſi bn̄ pōde rent̉ loquūt̉ de habente iuriſdictōeꝫ qd̓ ꝓbat lr̄a ī p̄allega. c. ſi ſacerdos ibi nifi iudiciario ordine ⁊cͣ. ⁊ ibi pecierit iuſtiti am p̄t excoīcare auctoreꝫ ⁊cͣ. Et ſic patet ꝙ loqͥt̉ ille tex. de curato. al̓s hn̄te iuriſ dictiōeꝫ de iure ſpāli. et ſic etꝭ. loqͥt̉. c. cuꝫ ab eccl̓iaꝝ e. ti. vt ptꝫ ibi ab eccl̓iarū p̄ latꝭ. ⁊cͣ ⁊ ſic n̄ loqͥt̉ de ſīplici cua̓to. ⁊ hāc

opinionē ſentit ſpe. in ti. de offi. lega. cir ca pͥn. et videtur caſus pro hac opi. de offi. archi. archidiaconus et ita interp̄ tatur conſuetudo. que eſt optima leguꝫ interpres. de conſue. cum dilectus ⁊. l. fī de interp̄tatione. ff. de legi. ⁊ tenet guil de mon. Laudū. ī tractatu ſuo de ſacra mētis et Io. in. c. nemo ij. q. i. licet archi diaconuſ remaneat ibi in pͥori ſnīa. Sꝫ aliaꝫ opinionē ſupra defenſaꝫ puto ve riorem indiſtincte ſiue ſeratur in ſpecie ſiue in genere. quia excoīcatio eſt fori ꝯ tentioſi. qualitercūqꝫ feratur. cum penū inferat vt in p̄allega. c. querenti de ꝟb. ſig. et. c. pia de excep. li. vi. imo nulla pe na in dei eccleſia maior reperitur xxiiij. q iij. corripiant̉ et facit. c. ſacro. jͣ. de ſen excō. et pena non eſt imponenda niſi ꝑ iudicem vt in.§. in hoc xxxiij. q. ij. et no. ī c. porro de diuor. Curati āt n̄ hn̄t iuriſ dictionē fori contentioſi ſed tantum pe nitentialis ad hoc. c. om̄s vtriuſqꝫ d̓ pe et remiſ. de offi. ordi. c. i. cum ep̄us e. ti. li. vi. Sed alij habentes iuriſdictionem eccleſiaſticam ſiue ordinariaꝫ ſiue dele gatam excoīcare pn̄t. pro hoc. c. ſi quem de ſen. excō. vbi dicit de excoīcato a iu dice ſuo nec diſtinguit qualis fuerit iu dex. ⁊ ſufficit ꝙ nulli iudici eccleſiaſtico eſt hoc interdictum cum ſit iuriſdictiōis et pro hoc. c. ſicut de ſimo. et. c. cum in ec cleſijs de ma. et obe. ⁊. c. cum ab eccleſia rum et. c. ſi ſacerdos et ij. q. i. nemo nec obſtant p̄dictis xvi. q. ij. viſis et xi. q. iij. debet vbi videtur probari ſolum ep̄m poſſe excōīcare et ꝙ excoīcatio ē mucro epiſcopalis Ad idem xxiiij. q. iij. corripi antur. nam quedam eſt excoīcatio que ſertur cum ſolēnitate quadā Quedā ſn̄ de ſcd̓a ꝓcedit qd̓ ſupra dixi. Sed pͥma dicit̉ anathema et fertur cum ſolēnita te que expͥmitur in dicto. c. debet et hāc ſolus epiſcopus cum numero xij. ſacer dotum eum circunſtantiuꝫ ꝓfert vt ibi dicitur Et de hac intelligantur iura in contrarium alle. et tenet glo. in p̄alleg. c. cum ab eccleſiarum ⁊ hoſtꝭ. in ſumma eo. ti.§. quot ſunt ſpecies in fi. Et hodie cōmuniter non ſeruatur illa ſolēnitas et pro hoc. quia non apparet ꝙ maiorꝭ. roborꝭ. ſit illa excoīcatio lata cum p̄dc̄s ſolēnitate qͣꝫ illa que ſertur abſqꝫ tali ſo lēnitate. niſi qꝛ magꝭ. videtur aggraua ri excoīcatus ſeruata p̄dicta ſolēnitate quo ad abſolutionem obtinēdaꝫ qꝛ dꝫ abſolui cum eadeꝫ ſolēnitate vt in. c. cū aliquis xi. q. iij. et quo ad opinionē ho minum. Et ex p̄dictis infertur ꝙ abbaſ et alij p̄lati inferiores ep̄o cum habeāt iuriſdictionem in illos de collegio vt ſu pra dixi poſſunt illos excoīcare vt ꝓba tur ſuperius in iuribus alle. ⁊ no. glo. in p̄alle. c. nemo et. c cum ab eccleſiaruꝫ et facit quod no. in. c. experientie xi. q. i. et. c. ſignificaſti de foro compe. Quidaꝫ ſunt et appellantur archip̄ſbiteri ⁊ rura les vt. c. fi. de offi. archip̄ſ. et iſti in titul̓ ſuis qualiter iuriſdictiōem habeant ꝓ ſequitur Io. an̄. poſt Ia. bononien̄ in p̄ alle. c. fi. vbi dicit ꝙ ī figura iudicij nul lus cognoſcit. nec pōt corrigendo pͥua re quem titulis ſuis nec ꝓpter non reſi dentiam. ſed omnia debent referre ep̄o De archidiacono ꝟo eccleſie cathedral̓ qualiter iuriſdictiōeꝫ habeat. dico ꝙ eiꝰ iuriſdictio plꝰ ex iure ſpeciali qͣꝫ iure cōi elicitur. de iure vero cōi ſolum habet ea que habentur in. c. ad hec.§. in quadaꝫ de offi. archi. vnde dicit ip̄e Io. an. ꝙ ea que dicunt̉ in illo.§. intantum vident̉ de iure cōi ad archidiaconū ꝑtinere ꝙ non habet circa illa neceſſe aliquid ꝓ hare In alijs vero niſi intentiōem ſuā fundet de ꝯſuetudine. videtur aduerſa rius abſoluendus ad hoc. c. vt noſtruꝫ et. c. fi. e. ti. p̄dictis expeditis reſtat ſb̓ijce re aliquas qōnes ad maiorem diluci dationem p̄dictoꝝ Et pͥmo quero. An iſti p̄lati inferiores habentes iuriſdicti onē in ꝑſonas collegiatoꝝ vt ſupra ha beant poteſtatē deſtituendi quē a bene ficio. do. an. vt ſupra tractaui tenet ꝙ fi ad eos ſpectat inſtitutio. etiā de ꝯſuetu dine. ꝙ poterūt etiam deſtituere. qd̓ nō puto verū vt ſtatim ſubijciam Io. and. poſt Ia. bononien̄. ſentit contrarium in p̄alle. c. fi. d̓ offi archip̄ſ. vbi dicit nullū citra ep̄m poſſe pͥuare queꝫ ſuo bn̄ficio ꝓpter non reſidentiam Et hunc articu lū diſputaui publice in quadaꝫ que in cipit duo clericali caractere infigniti ⁊cͣ. vbi late ꝓſequor Sed quantū ad ꝓpoſi tū ſic diſtinguo ꝙ aut ad iſtos non ꝑti net inſtitutō ⁊ minime ꝯpetit deſtitutō qꝛ cui ꝯpetit inſtitutio de iure cōi. regu lariter ꝯpetit deſtitutio de hereti. cū ex

iuncto in fi. ⁊ ībi etīam per doc. Aut ad ipſos pertinet inſtitutio. et tunc aduer tendum quo iure ⁊ quali modo eis cō petat Aut enim competit de iure com muni ſecūdū illā opiniōeꝫ q̄ hꝫ collatio nē beneficioꝝ fundatoꝝ in eccleſijs col legiatis ſpectare ad p̄latum et ſuū colle giuꝫ. de quo no. in. c. cum eccleſia vulte rana de elec. et. c. poſtulaſti de conceſ. p̄ ben. et tunc puto ꝙ etiaꝫ deſtitutio per tinebit ad eo ſdem. quia cui ꝯpetit inſti tutio de iure cōi ⁊ deſtitutio. vt in p̄alle c. cū ex īiūcto qd̓ puto verū quādo īmi net deſtitutio ꝓpt̓ nō reſidētiā vel ꝓpter malā admīſtratiōeꝫ ſecꝰ ſi ꝓpt̓ aliud cri mē qꝛ d̓ crimīe clerici nō ꝯgnoſcit aliqͥſ citra ep̄ꝫ vt ſupͣ plene dixi ⁊ facit. c. viẜ in fi. xvi. q. ij. et quod ibi noͣ. Inno. vt in c in lateranen̄ de p̄ben. Aut cōpetit iur̄ ſpeciali. ⁊ tūc aūt bn̄ficiū ſpectat ad eoſ pleno iure ⁊ poterūt etiā deſtituere ⁊ ſic ītelligo ar. a ꝯtrario ſenſu ī p̄alle. c. vno d̓ capell. mo. li. vi. ad hͦ p̄alle. c. in latera nen̄ et. c. cū et plātare de pͥuile. Et ītelli ge ꝙ poterūt remouere ex cā et cū cāe ꝯ gnitiōe ẜm Inno. ī p̄alle. c in lateranen vbi dicit cām vl̓ accuſatiōeꝫ criminalē huius ſacerdotis non audient iſti infe riores licet forte ꝓpter malam admini ſtrationem licet remouere illū Alleg. in argu. dictum. c. viſis nam vt ibi dicit d̓ licta ſacerdotum per ep̄m puniūtur. qd̓ ē notādū Aut etiā ſpectat ad tales qꝛ ꝯceſſa ē eis in ꝓprios vſꝰ vt ſolet ꝯcedi r̄ligioẜꝓpt̓ eorū pauꝑtatē vt. c. ꝯſultati onibꝰ de dona. et. c. paſtoral̓ de pͥuile. cū ſimi. ⁊ tc̄ plene diſtīguēdū ē vt noͣ. Inn in. c. In latreo anen̄ ⁊ plenius ꝑ Io. an ⁊ alios doctores in. c. de monachis e. ti. Aut ſpectat inſtitutio vel confirmatio ad illos aliquo iure. ⁊ tunc aut ex ꝯſue tudine vel p̄ſcriptione. et non ꝯpetit de ſtitutio. nec pn̄t ꝯſentire ceſſioni ⁊ hoc qꝛ p̄ſcriptio eſt odioſa d̓ p̄ſcrip. vigilan ti. vnde p̄ſcriptio in vno non extēditur ad reliquū vt. c. cum contingat ⁊ quod ibi noͣ. de deci. ⁊ hoc vltimū dictū ponit pau. in cle. vna de renū. ⁊ ſenciunt doc. ī p̄alle. c. cum ex iniūcto. Aut ſpectat ad eos ex pͥuilegio Et aut fuit conceſſa in ſtitutio vel confirmatio cum dictione re ſtrictiua vel taxatiua vt cum dictione tantum vel ſimili. ⁊ puto ꝙ non tranſe at. qꝛ ꝯſtat de mēte ꝯcedētꝭ. ad hͦ qd̓ noͣ. gl. xvi. q. ij. in ſūma ⁊ qd̓ noͣ. ī. c. paſto a̓l̓ d̓ dona. ⁊ nemo de ſuo cogit̉ facere bn̄ ficiū x. q. ij. p̄carie nec ē recedēdū a ꝟbiſ exquo aliter nō conſtat de mente. l. nō aliter. ff. de le. iij. ⁊. c. fi. d̓ ꝟb. ſig. ⁊ quod noͣ. in. c. ꝓpterea e. ti. Aut fuit conceſſa inſtitutio ex pͥuilegio ⁊ ſimpliciter ⁊ tē̄ intelligitur conceſſa etiam deſtitutio et ꝑ ꝯſequens etiam ptās recipiendi reſi gnationem ⁊ hoc vltimū ponit pauluſ in cle. vna. de renun. alle. facit. c. abbas xviij. q. ij. de hereti. cū ex iniūcto in fi. qd̓ eſt bene notandum Et facit. c. paſtoral̓ de dona. ⁊ glo. ibi in. c. viſis xvi. q. ij. Et videtur ꝓbari a contrario ī. c. de capel mo. li. vbi tunc deſtitutio denegat̉ īferi ori quando eſt facta inſtitutio ꝑ ep̄ꝫ Et ẜm hoc quia inſtitutio ⁊ deſtitutio quo dāmodo ſunt connexa vt in. c. cum ex ī iūcto ⁊ ibi ꝑ glo. vlti. alle. ideo. cōceſſa ꝯ firmatiōe vel īſtitutiōe ſimpliciter vide tur ꝯceſſa etiam deſtitutio ar. in. c. tranſ lato de ꝯſti. ⁊ d̓ deci. ex ꝑte et xvi. q. ij. vi ſis. qd̓ tn̄ limito vt ſupra diri poſt Inn qn̄ intēdit ad pͥuationē ꝓpter nō reſidē tiam vel malam adminiſtrationē ſecus ſi ꝓpter crimen Ilterius querit̉ in qͦ lo co tales inferiores p̄lati dn̄t cum in fi gura iudicij ꝯgnoſcunt locare ſedes ſu as. ⁊ loquor in caſibus in quibus iudi cialiter ꝓcedere valent ſiue hn̄t iuriſdi ctiōem iure cōi ſiue ſpāli Inn. ī. c. cū ꝯtī gat. jͣ. e. duas refert opi. Quidā eī dicūt ꝙ vbiqꝫ poterūt ꝯgnoſcere ſic̄ arbitri et diffinire caſꝰ eoꝝ qͥ ſue iuriſdictiōis ſūt ſꝫ nō pn̄t eas mādare executiōi ar. ff. de iu. om. iudi. l. fi. Alij ꝟo dicūt ꝙ non pn̄t exercere iuriſdictiōeꝫ niſi in loco vbi cō ſuetudo vel pͥuilegiū eis dat iuriſdictio nē vel ī locꝭ. vbi nō morant̉. do. an. ī. d. c. cū ꝯtīgat diſtīguit ꝙ qͥdā ſūt nō hn̄tes iuriſdictiōeꝫ. ſꝫ ſolā coertioneꝫ. vt ſunt qͥ rōe ptātiſ domeſtice vendicāt ſibi coeri tiōeꝫ. ⁊ ī illis nō eſt hn̄da ꝯſideratio lo ci ſꝫ ꝓcedit illud vbi te īuenero ibi te ca ſtigabo. l. ij.§. dies. ff. qͥs ordo ī bo. poſ. ẜue. l. a ꝓceden̄. C. de dila. bn̄ fac̄. c. pla cuit xxxiij. q. ij. Quidā ſūt hn̄tes iuriſdi ctiōeꝫ in hoīes abſqꝫ territorio. ⁊ iſti de bēt cedere ī loco vbi habitāt vt archidi aconꝰ ⁊ ſil̓es ī loco archidiaconatꝰ Qui dam habent iuriſdictionem cum terri torio etſi illa ſit ptās ſpūal̓. vbicūqꝫ po terit exerceri. iuxta illud vbi te venero

ibi te iudicabo. vnde putat ſacerdotem curatum confeſſionem ꝑrochiani vbili bet audire poſſe. Si ſapit naturam con tencioſe tunc illam exercet in loco pͥnci pali vbi datur iuriſdictio alle. no. in. c. qͣꝫto de offi. ordi. in nouella vbi hoc vi dentur tenere doc. Et idem videtur ſen tire hoſtien. in. c. ea. que. de ſta. regula. Si tamen infra terminoſ territorij in qͦ habet iuriſdictionem locaret ſedem nō peccaret ẜm eum Equius tamen ꝙ ī lo co ſpecifico et p̄eminēti vel vbi datur iuriſdictio locet ſedem. vbi āt p̄lati hn̄t loca ꝑticularia in diuerſis dioceſibus debent locare ſedem in principali prela tura. non tamen in loco ꝑticulari. niſi hͦ facerent de conſenſu dioceſani in loco cuius locat ſedem. alle. no. per doc. in p̄ alle. c. quanto. hec dicit vera niſi aliuc conſuetudo vel pͥuilegium diſponat qꝛ tunc ī loco vbi maiores ſedere cōſueue runt ſalua honeſtate ⁊cͣ. ff. de iuſti. ⁊ iur̄ l. penul. hec ſunt verba dn̄i An. in p̄ alle c. cum contīgat. que ex toto non placēt vnde reſpectu contentioſe iuriſdiction̄ ſic breuiter puto diſtinguenduꝫ Ꝙ aut non habent territoriū ſed tantum odo iuriſdictionem in perſonas vt abbates prepoſiti archidiaconi et conſimiles et puto ꝙ poterunt ꝯgnoſcere vbi volue rint. ſalua tamen honeſtate vt ibi maio rum ſuorum fuit mos cognoſcere. ſicut dicimus in arbitro vt in. l. ſi cum dies §. ſi arbiter. ff. de arbi. Et de dn̄o feudi reſpectu vaſallorum vt no. gl. in. l. īꝑia lem in li. feu. in ti. de ꝓhi. feu. alie. ⁊ noͣ. in. c. ceterum de iudi. nam exquo conce ditur iuriſdic. in territorio alterius per conſequentiam conceditur illius exer citium ar. in iuribus p̄alle. ⁊. c. p̄terea ⁊ c. prudentiam de offi. dele. ⁊. l. ad legatū ⁊. l. ad rem mobileꝫ. ff. de ꝓcura. ⁊.l. cui iuriſdictio conceſſa eſt. ff. de iu. om. iudi nec cognoſcendo extra locum p̄lature dicuntur violare territorium ep̄i. cum ipſorum loca vt monaſteriuꝫ prepoſitū ra et ſimilia. non ſint ſibi territoriū. imo territorium eſt epiſcopi exquo non ſunt exempti. vnde exquo poſſūt cognoſcere in monaſterijs vel eccleſijs ſuis. poter̄t ꝯgnoſcere etiam extra. cum cognoſcen do et diffiniēdo in illis locis ꝯgnoſcāt et diffiniant in territorio alterius. cum vt ſupra dixi iuriſdictio iſtoꝝ concernit ꝑſonas et nō loca. nec appuret ratio vr gens quare magis poſſunt cognoſcere in illis locis quam extra. ar. optiᵐ in. c. cum illorum.§. ſi vero clauſtralis de ſē. excō. et quod ibi noͣ. fateor tamen ꝙ ho neſtius eſſet ꝙ ꝯgnoſceret in ꝓprijs locꝭ. qͣꝫ extra cum non habent iuriſdictioneꝫ cum territorio aliquo iure ſpeciali. ⁊ tē debent cognoſcere infra territorium al terius. et hoc caſu ceſſat ratio ſuperiuſ allegata. niſi locaret ibidem ſedem de ꝯ ſenſu illius cuius eſt territorium vt in c. nouit de offi. lega. ⁊. c. vt litigantes d̓ offi. ordi. li. vi. et vi. q. iij. ſcriptum Et pu to ꝙ hoc caſu poſſunt locare ſedem in qͣ libet ꝑte ꝓprij territorij Salua tn̄ hone ſtate ⁊cͣ. vt in p̄alle. l. penul. ff. de iuſti. et iu. arg. in. c. cum ep̄us de offi. ordi. li. vi. Reſpectu vero iuriſdictionis penitētial̓ dico ꝙ aut loquitur de ꝯfeſſore. ꝑpetuo ſeu extraordinario qualeſ ſunt mēdicā tes de quibus in cle. dudum de ſepul. ⁊ hoc caſu oīa peccata vbicunqꝫ cōmiſſa audiunt etiamſi extra territoriuꝫ ꝯmiſ ſa fuerint qꝛ illa que in foro anime exer centur. voluntarie iuriſdictionis ſūt de cōmiſſis vero ītra. nō poſſūt abſoluere extra. vt in p̄alle. cle. dudum.§. ſtatuimꝰ ꝟſi. extra ciuitatem ⁊cͣ. Aut loquimur d̓ ꝯfeſſore ꝓprio ⁊ ordinario ⁊ taliſ a quo cunqꝫ peccato ad eum ſpectante ꝯmiſſo intra vel extra territoriū. abſoluere p̄t etiā extra territoriū. Ratio ē. qꝛ ea que ſūt fori penitentialis. exercentur ſub ſi lentio. vnde nullius territoriuꝫ leditur ad hoc quod no. in. c. nouit de offi. lega Et optime facit. l. ij. ff. de offi. ꝓꝯſu. vbi patet ꝙ ea que ſūt iuriſdiction̄ volunta tarie pn̄t exerceri extra territoriuꝫ licet non ſint fori penitentialis vbi ceſſat ō nis ſtrepitꝰ de peni. et remiſſi. c. oīs Et hͦ etiā voluit Laudē. et Io. de lig. poſt eum in p̄alle. c. dudum. hic etiam poſſet ānecti an exempti incidenteſ in excōmu nication̄ ſententiaꝫ a canone lataꝫ. poſ ſint abſolui ab epiſcopo loci vel a ſuis prelatis inferioribus epiſcopo. Quam quidem expediui plene in queſtione pre dicta quaꝫ al̓s diſputaui. ideo vidi ibi Ex predictis poſſunt elici multe conclu ſiones et pͥncipuliter octo et in ordine p̄ cedentiū occurrit xiij. que talis ē. p̄lati

inferiores ep̄o etiam hn̄tes collegium licet in ꝑſonas eorum de collegio iuriſ dictionē de iure cōi ſibi vendicent. terri torium tn̄ fori ꝯtentioſi nō habent ſed to ta diocꝭ. eſt ep̄i territoriū Ex qua īfer tur correlariū ꝙ delinquens vel cōtra hens in monaſterio abbatꝭ. vel eccleſia alterius p̄lati. ip̄ius p̄lati forum nō ſor titur Sed dūtaxat ep̄i loci. etianſi ali cuius ẜuicij ratione. eidem p̄lato ſb̓eſſe dicat̉. 14ª concluſio eſt. Delinꝙͣs in al terius ꝑrochia ſeu territorio quo ad fo rum penitentie ille nō ſubijcit̉ etianiſi d̓ lictiam cadat in territoriū. i ª concluſio Abbas ciuiliter vel criminaliter in mo nachos ſibi ſubiectos etiā in figura iu dicij iuriſdictiōem exercere poteſt. adeo ꝙ loci incōmoditate non repugnāte. eo p̄termiſſo coram loci ep̄o. pͥus cōuenien di non ſunt niſi talia ſint crimina que depoſitionem expoſcant. Decimaſexta concluſio Seculares p̄lati citra ep̄m d̓ criminibus ſuoꝝ clericoꝝ etiāſi depoſi tionē non expoſcāt. cognoſcere iudicia liter non valent. ſed ciuiliter etiaꝫ ꝯgni tionaliter in eos iuriſdictiōem exercere pn̄t. eis tamen p̄termiſſis corā loci ordi nario conueniri poterunt Et ex his du abus ꝓximis concluſion̄ infertur corre larium Ꝙ laciorem iuriſdictionalē ven dicant ſibi abbates in perſonas mona chorum quam ſeculares prelati in eoꝝ ſb̓ditos Decimaſeptima ꝯcluſio Quā quā delicti vel contractus ratione ſecū larꝭ. clericuſ non ſui iudicis ſorciat̉ foꝝ Acligioſus tamen coram ſuo abbate ī differenter ꝯueniendus eſt. niſi viarum 141 D1 longa diſtātia aliud ſuadeat. Decima octaua concluſio Iuriſdictioneꝫ fori pe nitentiulis dūtaxat obtinentes. excoī cationē in ꝑrochianos etiaꝫ indetermi nate ꝓferre neq̄unt In hn̄tibꝰ vero iu riſdictiōem ꝯtentioſā. etiāſi ep̄o inferio res exiſtant aliud eſt ſenciēdū. Ex qua infert̉ correlarium Examinatiōem eſſe fori contentioſi et etiā actiue cōpetere a lijs p̄latis citra epiſcopum. Decimano na concluſio Inferiores p̄lati inſtituti onē beneficiorum de iure cōi vel pͥuile gio ſpeciali ſimpliciter indulto obtinen tes. clericos in eiſdem inſtitutos ꝓpter ſiniſtram adminiſtrationem. ſeu non re ſidentiam. deſtituere queunt ac eoꝝ reſi gnationē recipere. ſecus ſi ex p̄ſcription̄ ſeu ꝯſuetudine eis inſtituendi ius com petat niſi beneficium pleno iure ſit ſub iectū. viceſima cōcluſio Iuriſdictionem contentioſam in ꝑſonas dūtaxat obti nentes. eam in tota diocꝭ. etiaꝫ extra lo ca ꝓpria exercere pn̄t Secus ſi habent iuriſdictionem territorio limitataꝫ Iu riſdictionem vero penitentialem etiam extra territoriuꝫ dicere poſſunt ¶ Deo gratias Amen Repetitū fuit per me Nicolauꝫ de Si cilia decretorum doctorem in Almo ſtudio Senenſi tunc ibi actualiter le gentem Anno domini. quadrin genteſimo decimonono ⁊cͣ.