nit generaliter. nec cōtinet peccatuꝫ neccontradicit canoni. ⁊ tūc ẜuatur ī vtroqꝫ foro. ſi eſt lex fauens ⁊ nō p̄iudicialiſ.⁊ ē iſte proprius caſus. c. i. de non. opernū. ⁊ iuriū ciuilium. ⁊ facit. c. i. de cōſue.Secus ſi eſt preiudicialis. ar. ī preall̓. c.i. de conſue. ⁊ nō. doct. in prealleg. c. fi. d̓ſolu. Sed circa iſtum caſum oritur dubium quando lex dicatur oneroſa et p̄iudicialis. nam ſunt quedam materie.de quibus modicū ⁊ ſuccincte tractat̉ īiure canonico. vt de contractibꝰ bonefidei ⁊ ſtricti iuris. vt commodati depoſiti locati empti. ⁊ venditi de pignoribuſde teſtamētis mandato. ⁊ ſi. De his eī⁊ multis alijs parum habetur ī iur̄ canonico. vt tangit archi. viij. diſt. quo iure. ⁊ in iure ciuili habentur tractatꝰ ⁊ tituli diffuſi ⁊ prolixi. dicemus ne ꝙ ſuꝑhis ⁊ ſimilibus iudicentur clerici ẜm leges. exquo deficiant canones. an dēathaberi predicta conſideratō an ſint oneroſe vel fauorabiles eccleſijs. ⁊ ꝑſoniseccleſiaſticis. vt ſētiunt doct. ī preal. c. fiDo. pe. de ancho. ī repeticōe. c. i. sͣ. e. tenꝫꝙ eccleſie ⁊ ꝑſone eccleſiaſtice. poſtqͣꝫ inadqͥrendo diſponēdo ⁊ retinēdo de temporalibꝰ omniū predictorum titulorumſunt capaces vt ſb̓iaceant legibus queprodite ſunt ſuper talibus boniſ adqͥrēdis retinendis ⁊ diſponendis. ⁊ ſic ẜmnaturas actōnū. ⁊ interp̄tacōnes iuriscōſultorum debebūt clerici ⁊ eccleſie iudicari. nā iuris conſulti ſubtiliſſimo etdiuino quodammodo motu ad iſtas actōneſ ꝑuenerunt. l. fi. C. de lon. tem. preſcrip. nec tal̓ lex poteſt dici eccleſijs. velclericis dānoſa licet clericus vel eccl̓iaquia forte venit ꝯtra premiſſa. vel dolūſiue fraude̓ adhibuit in contractū āpliꝰcondemnetur. vel interpretacō in ſeip̄aequa in damnum ſuuꝫ cedat. nā ⁊ ſecūcontrahēs. ſi quod tale ſibi acciderit ſimiliter cōdemnaretur non debet ergoclaudicare contractus. ⁊ hoc ſentit Io.an. in. c. quod quibuſdam de fideiuſſo. īnouella ad finem glo. magne. Scd̓m ergo facti accidentia legalis prouiſio p̄teſſe vtilis vel damnoſa eccleſijs. ⁊ ꝑſonis earum quo caſu ille qui ſe habꝫ ꝑit̓ad damnum ⁊ ad commodum non pōtpretendere leſionem. licet forte finiſtruꝫeuenerit. ar. l. ſi pater. C. de inoffi. teſta.facit quod noͣ. glo. in. c. pleriqꝫ. xiiij. q. iij.⁊ quod no. in. c. per tuas. de do. poſt dirior. reſti. ⁊ hoc videtur veriſſimum. ⁊ ēde mente canonum ⁊ omniū canoniſtarum ⁊ aperte ſentit Hoſti. in. c. eccleſia. jͣ.vt li. pen. ſuper glo. fi. his enim caſibuſcanones adiuuantur ꝑ leges. vt dicittex. in p̄all̓. c. i. de no. ope. nū. intelligo ergo legem eē preiudicialem quando ſimplex infert onuſ ⁊ p̄iuditiū ⁊ quando ſine cauſa. ſecus ſi cum cauſa. iij. q ix. dignum. Et ex his infert do. pe. ꝙ clericusinſtitutus ſi nō fecerit inuentariū tenebitur vltra vires hereditarias iuxta. l.fin. C. de iu. deli. hoc dictum puto indubie procedere ī clerico. ⁊ ſic intelligo gloin. c i. de ſolū. an̄ aūt procedit ī eccleſia īſtituta herede vel fiſco ſuccedēte alicuiBal. in. l. fi. p̄all̓. dicit ꝙ ſi fiſcꝰ occupatbona vacantia nō ꝯfecto inuētario nōper hoc tenetur vltra vires hereditarias. ff. de iu. fiſ. l. i. §. an bona. Idē ſi fiſcꝰprocedit propter delictum alicuius. qͥanon dicitur tunc fiſcus proprie heres. ſꝫvindicte cauſa ſuccedit. ff. de in inte. reſ.non ſolum. §. fi. ⁊ quocunqꝫ ſuccedat fiſcus non tenetur vltra vires hereditarias. quia intelligitur ſibi velata hereditas quatenuſ non ē oneroſa dicto. §. anbona. ⁊. l. non poſſunt. e. ti. ⁊ ſic ide in eccleſia que gaudet priuilegio fiſci. vt noͣin. c. i. de in inte. reſti. ⁊ hoc ſequitur do.car. in. c. i. de ſolū. p̄alleg. reperio glo. aꝑte ſentientem contrarium in. c. i. de teſtaSed pͥmū dictum videtur magis equūvt hoc ſit priuilegium eccleſie ſicut et filci. ar. eius quod no. glo. in. l. miles. ff. dere iudi. Sicut directe bona eccleſie alienari non debent. ita nec indirecte de regu. iur̄. cum quid vna via. li. vi. ⁊ de ꝓcu. tue. Et idem reperio tenere Dartol.in repeticōne. l. i. C. de ſacroſanct. eccle.concludēteꝫ. ꝙ ſi eccleſia vel pauperes īſtituantur. vl̓ ſacerdoteſ ītuitu eccl̓ie vl̓ꝓ anima. vt adeant hereditatē ſine bn̄ficio inuentarij ꝙ non teneantur inſolidum. pͥmo ad ſimilitudineꝫ fiſci. l. i. §. anbona. et. l. non poſſunt. ff. de iu. fiſci. Itēquia iura ciuilia non poſſunt obligareeccleſiam. et pia loca vltra vires heredicarias. cum talis oobligatio non ſit deiure naturali. ¶ Item in extraneo herede eſt ratio. quia preſumitur vſurpaſſe