Druckschrift 
Epitomata, sive Reparationes Logicae veteris et novae Aristotelis : iuxta viam et expositionem Alberti Magni
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Gecūdipoſteriorūin monomachia hoc eſt ꝑ ſimile in duello quia ſicut in duello in quo vnuspuginat ꝯtra alterū poſtqͣꝫ in euerſione machine vnus eoꝝ ſteterit īmobiliter poſtea venit ſecūdus ⁊ adiungit ſe illi ⁊ ꝯn̄ter tercius ⁊ quartus do-nec hoſtis expugnet̉ ⁊ quouſqꝫ tot ſunt ꝙ ſufficienter confortati ad inuicēpoſſint venire in principium pugne. Sic etiam ſimiliter fit in anima quia pͥmo fit ſenſatio vnius ſenſibilis ſecundo alterius. ⁊ ſic cōſequenter quouſ-qꝫ berueniat̉ ad vl̓e qd̓ eſt principiū artis ⁊ ſcientie vt dictū fuit.Quō hoc debet intelligi qd̓ prius dictū eſt ſcꝫ ꝙ ex expeQuV Lrimento ſingulariū generat̉ vl̓e in anīa. Solutio hocdebet ſic intelligi qꝛ qn̄ accipiūtur multa ſingularia que ſunt indifferentiain aliquo vno exn̄te in ip̄is tūc illud vnū in qͦ nō drūt vt ſic acceptū in aīa ēpͥmū vl̓e. Exempli gratia nos videmꝰ ſorte ⁊ platōnem ⁊ alios particulares homines indifferentes qͣꝫtum ad hoc quod eſt eſſe rōnale. ⁊ ergo hocvnum in quo nō differunt accipimus vt vniuerſale ⁊ dicimus ꝙ omīs homo eſt rationalis.Quomodo p̄t vniuerſale accipi ꝑ ſenſum cū tamē om̄eQuqd̓ ſentit̉ ſit ſingulare Solutio licet illud quod ſentitur prīo ⁊ ꝑ ſe ꝓprie ſit ſingulare tamē ſenſus eſt quodā mō etiā vniuerſa-lis. Et hoc oſtendit phyloſophus dupliciter. Primo ex proceſſu qui eſt aſingularibus ad vniuerſale. Quia ſenſus cognoſcit calliam non ſolū inqͣꝫ-tum eſt callias ſed etiam inqͣꝫtum eſt homo ⁊ ſimiliter ſortem non ſoluꝫ in-qͣꝫtum eſt ſortes ſed inqͣꝫtū eſt homo. Et quia homo eſt indifferens in cal-lia ⁊ ſorte ⁊ alijs ſic quodāmō etiam ſenſus cognoſcit vniuerſale. Secūdooſtendit hoc ex proceſſu qui eſt a ſpeciebus ad genus. quia ex ſpecie putahomine vel equo ſic accepto per ſenſum ⁊ ſtante ſeu manēte proceditur conſequenter quouſqꝫ deueniat̉ aliqd̓ impartibile quod eſt vniuerſale vt quouſqꝫ deueniat̉ ad animal vel aliquod aliud ſuperius genꝰ. Et quia cogni-tio vniuerſaliū ſic accipit̉ ex ſingularibus. ergo cōcludit ph̓s ꝙ prima vniuerſalia pͥncipia oportet cognoſcere ꝑ inductionem. quia inductio eſt a ſin-gularibus ad vniuerſale progreſſio. Utrū hoc veꝝ ſit ꝙ ſenſus ē vl̓is. Sol̓o Alberti ꝙQuIVIIIp̄t ꝯſiderari dupliciter. Uno mō in ſua ſimplicitateẜm ꝙ quieſcit in aīa ⁊ ſic ſenſus nō eſt vl̓is nec cognoſcit vl̓. Alio modoinqͣꝫtum eſt permixtum ⁊ inconfuſum in ſigularibus. ⁊ ſic ſenſus per acci-dens cognoſcit vl̓e. Et qͣꝫuis tamen ſic ſenſus ſit vl̓is tamen ſentire ſiueactus ſentiendi ſemper eſt particularis.FQuō iam ſoluit ph̓s duas pͥmas q̄ſtiones ſuꝑius moQuVta¶ Sol̓o ꝓ ſolutōe eaꝝ ꝑͥmittit ꝙ duplices ſunt habitus circa intellectum quia quidam ſunt habitus qui ſunt ſemper vericuiuſmodi ſunt ſcientia ⁊ intellectus. Alij ſunt qui qn̄qꝫ ſunt falſi vt opi-niō ⁊ rō ſeu rōcinatō q̄ a quibuſdā vocat̉ cogitatio. Iam dicit ſoluēdo prima dubitatōem ꝙ qͥa pͥncipia demonſtratōnis ſunt ſemper vera non pn̄tꝑtinere ad habitꝰ qͥ ſūt interdū falſi ſꝫ ſolū ad hītus qui ſūt ſꝑ veri Nonaiit ad ſcīam. gͦ ad intellectū. Et ꝑ hoc etiā patꝫ ex ꝯn̄ti ſol̓o ſcd̓e q̄ſtiōis.