Lib i. poſteriorū ariſtotelis
xxxviii
bus rectis: hoc ſcit qui d̓ ẜm ꝗd: non autemſimpliciter: ⁊ ſic habemus ꝙ eſt duplex ſcire .ſ. ẜm quid ⁊ ſimpliciter.Seire opinamur vnūquodqꝫ ſimpliciter ⁊ nōſophiſtico modo: qd̓ ē ẜm accidens: cuꝫ cauſam arbitramur cognoſcere ꝓpter quā reseſt: ⁊ quoniā illius cauſa ē: ⁊ non contingitſe aliter habere.Sapiētes ⁊ inſipientes opinant̉ ſe ſcire: illi ꝗdem opinantur ⁊ ſciunt ⁊ cauſam habent:iſti vero minime.Cuius ſimpliciter ē ſcire: hoc impoſſibile ē ſealiter habere.Scire eſt per demonſtrationē intelligere.Demonſtratio ē ſilogiſmus apoditicon .i. faciens ſcire: quoniā in habendo demonſtrationem ſcimus.Neceſſe ē demoriſtratiuā ſcientiā eſſe ex veris⁊ primis: ⁊ īmediatis: ⁊ prioribus: ⁊ notioribꝰ: cauſiſqꝫ ꝯcluſionis vbi includit̉ ꝓpriūQd̓ non ē non cōtingit ſcire: ex quo habemꝙ de nō ente non habemus ſcientiā.Scientia ē illoꝝ quoꝝ eſt demonſtratio ⁊ nonē ẜm accidens habere demonſtrationem.Duplicia ſunt priora ⁊ notiora: aliqua notiora ⁊ priora quo ad nos: vt illa que ſunt proxima ſenſui: ſed priora ⁊ notiora ſimpliciter ⁊ ẜm naturā ſunt qͥ remotiora ſūt a ſenſuTūc ſcimus cū cauſas cognoſcimus: ⁊ prioreſſi vere cauſe ſunt ⁊ notiores: nō ſolū alteromodo intelligēdo: ſed ſciendo quoniā ſuntRemotiora a ſenſu ſunt maxime vniuerſalia:proxima ſenſui ſunt maxime particularia.Ex primis aūt ē: qd̓ ex principijs proprijs ē.Idem dicit̉ primū ⁊ principiū: ideo ꝙ eſt exprimis eſt ex principijs.Principiū demōſtrationis ē ꝓpoſitio īmediata: ideſt īmediatione cauſe ⁊ nō ſubiecti.Propoſitio īmediata ē qua nō ē altera prior.Propoſitio ē altera pars enunciationis vnūde vno ſignificans.Dyaletica ꝓpoſitio ē accipiens quālibet partem cōtradictionis indifferenter.Demonſtratiua ē alterā partem determinansſcilicet veram.Enunciatio eſt oratio quālibet partē cōtradictionis accipiens .ſ. diſiunctiue.Contradictio eſt oppoſitio cuius ſecundum ſenon eſt medium ideſt aliqua ſpecies eiuſdeꝫ
generis non mediat.Pars cōtradictionis que ſignificat aliquid eēde aliquo eſt affirmatio. qͥ aūt ſignificat aliquid ab aliquo eſt negatio.Poſſitionē nō cōtingit demonſtrare nec neceſſe ē ipſā quēlibet habere addiſcētē ſed dignitatē oportet quēlibet habere ad docendūDiffinitio eſt poſitio quedā: ſed non ſuppoſitioSuppoſitio dicit aliquid eſſe vel nō eſſe: ſed diffinitio nō dicit eſſe vel non eſſe.Non eſt idē. vnitas ⁊ eſſe vnitatē.Non ſoluꝫ neceſſe eſt precognoſcere prima pͥncipia aut omnia aut quedam. aul concluſionem. ſed magis principia qꝛ propter vnunquodqꝫ tale ⁊ illud magis: vel vt propter qd̓amamus: illud magis eſt amatum: ſed omnia poſteriora ſcimuſ ⁊ credimus ꝑ pͥma. ergo illa magis ſcimus.Neceſſariū eſt magis credere principijs qͣꝫ cō.cluſioni.Principiis nihil eſt notius in veritate. ⁊ eorum oppoſitis nihil eſt motius in falſitate.Non oē quod ſcitur per demōſtrationē ſcitur.Principia cognoſcimus inquantum terminos cognoſcimus.Non contingit aliquid demonſtrare circulariter. niſi in terminis cōuertibilibus ⁊ ꝓpriisFacile ē demonſtrare omnia dicendo hoc eſthoc: ſed hoc eſt ſolum in terminis conuertibilibus.Impoſſibile eſt eadē eſſe priora ⁊ notiora ſibiipſis eodē modo.Scire aut demonſtratio eſt duplex .ſ. ſimpliciter ⁊ ẜm quidEx duabus primis ꝓpoſitionibꝰ ⁊ tribꝰ terminis cōtingit ſillogizare.Uno auteꝫ poſito ſiue tertio ſiue vna ꝓpoſitione poſita nihil cōtingit fillogizare.Demonſtratio circularis eſt filogiſmus ex neceſſariis. ⁊ ſolū ſit in pͥmo modo pͥme figureScientia demonſtratiua eſt neceſſariorum.Dici de omni eſt quod non ineſt. in quodam ꝗdem ſic. ⁊ in quodam quidem non neqꝫ qd̓eſt aliquando ſic. aliquando non ſic. vt animal de omni homine. vnde ad dici de omnirequiritur vniuerſal̓itas ſuppoſitorū vel ſubſtantiorū ⁊ temporum.Per ſe inſunt q̄cūqꝫ ſūt in ratione dicente ꝗdeſt vt triangulo ineſt linea ⁊ punctus linee.