Druckschrift 
Auctoritates Aristotelis et aliorum philosophorum : Propositiones universales
Entstehung
Seite
XXXVIv
Einzelbild herunterladen
 

ILib. ii. periherminias.

Omnes prepoſitiones que ſunt cōtradictorieſine ſint ī terminis vniuerſalibꝰ ſine ſingularibꝰ: ſi vna ē vera alia erit ſalſa: ecōtra ē idē dicere: ē albus: nemo ē albꝰUni affimationi vna negatio eſt oppoſita.Omnis enuntiatio eſt vna que ſignificat vnuꝫde vno ſiue vniuerſale ſiue non vniuerſale.Ad vnitatem enuntitationis non ſufficit attribuere vnam vocem vni voci: ſed requiritur vox cui fit attributio tantum vnum ſignificat non multa.In propoſitionibus de preſenti de preteritooppoſitis neceſſe eſt tam in vniuerſalibus:qͣꝫ in particularibus vna ſit vera aliafalſa.De futuris ſingularibus .ſ. in materia contingenti: non eſt determinata veritas.Non omnibus affirmatio vel negatio de futuro eſt vero vel falſa. omnia veniunt ex neceſſitate. ſed multa fiunt a caſu ad vtrunqꝫ:Non vtraqꝫ pars eſt falſa in propoſitionibusde futuro in materia de contingenti.Propter noſtrū affirmare vel negare: nihil ſequitur in re.Nos videmur eſſe principium futurorum: exeo conſiliamur. agimus aliquid.Quecunqꝫ poſſunt fieri non fieri illa de neceſſitate eueniunt.Duplex eſt neceſſitas .ſ. abſoluta cōditionataOmne quod eſt quando eſt neceſſe eſt eſſe:omne quod non eſt quādo non eſt. neceſſe ēnon eſſe: ſed non omne quod eſt eſſe ſimpliciter eſt neceſſe.Non eſt neceſſe omnes affirmationes vel negationes oppoſitarum: hanc quidem veraꝫillam autem falſam.Secundi p̄criherminias.TMnis enuncia. ſignificat aliquido Se aliquo.IPreter nomen verbum innominabile. nulla eſt affirmatio vel negatio.Innominabile ē nomen: ſꝫ infinitū nomēſicut non currit extra enuntiationem non ēverbum: ſed infinitum.Caſus verbi cōſignificant tempus.Prima ē affirmatio: deinde negatio.Hoc verbum ē quandoqꝫ predicat̉ ẜm adiacens: vt dicendo deꝰ eſt: quādoqꝫ tertiū ad-

iacens: vt dicendo deus ē: tūc dupliciter dicūtur oppoſitiones: quare qͣtuor erūt:quarū quidē due ad affirmationē negationem ſeſe habent: ẜm cōſequentiā vt priuationes: due vero minime: dico aūt quoniaꝫē aūt iuſto .i. predicato finito adiacebit: aut iuſto .i. predicato infinuo.Omnis non ſignificat vniuerſale: ſed quoniāvniuerſaliter.Terminꝰ infinitꝰ ē propoſitio negatiua.Tranſpoſita noīa verba: idem ſignificant.O īs interrogatio dyaletica petit vnā reſponſionē .ſ. qd̓ altera pars ꝯtradictiōis ꝯcedat̉Queſtio quidē non ē interrogatio dyaletica:ſed demonſtratiua.Ad interrogationeꝫ dyaleticā pōt per vtrāqꝫpartem contradictionis reſponderi.Eorū que predicant̉ de quibus predicanturque p̄dicant̉ ẜm accidens: vl̓ ambo de eodem ſubiecto: vel alterū de altero: vel aliqd̓eorū includit̉ in alio: vel idem ſic repetitumin vtroqꝫ diuiſoꝝ: hoc non erit vnū .i. ex talibus diuiſis non ſequitur cōiunctū.Quando in adiecto aliꝗd oppſitoꝝ ineſt: que ſequit̉ contradictio: verū ē ſed falſum:vt hominē mortuū: hominē d.icerc: quādoaūt ineſt: verū eſt: nec ſemꝑ verū eſt dicere de aliquo ſimpliciter: vt quendā homi: homine: quendā albū hominē albuꝫ. ſemper tamē: qꝛ non valet. homerus eſtaliquid vt poeta: ergo eſt: quia eſſe predicat̉de homero ẜm accidēs: qm̄ vt poeta eſt.In quantiſcūqꝫ .i. in omnibus predicatis: qn̄ibi ē aliqua oppoſito: qd̓ patet ſi ponāturdiffinitiones nominibꝰ predicant̉ ẜm ſe ẜm accidēs .i. ẜm aliquid extraneūſuc proprie ratiōis: in hijs ſimpliciter eritverum dicere .i. diuiſim: ſiue a coniunctisad diuiſa arguere.Opinio: eſt eius quoniā ē: ſed quoniāeſt: ideo quod opinabile ē: non ē verū dicere eſſe aliquid.Dicit Boetius in quarto de conſolatione: qd̓ſicut mortuus ē: ita homo malus eſt: hoc ē ẜm ipſuꝫ: qꝛ priuat̉ ſuo fine. Dicendū qd̓ duplex ē finis .ſ. intra vt ēforma que dat eſſe hoī: finis extra: vt beatitudo: de iſto intelligit Boctius.Ad lumendā ꝯtradictionē in modalibus ne-