Druckschrift 
Auctoritates Aristotelis et aliorum philosophorum : Propositiones universales
Entstehung
Seite
XXXVv
Einzelbild herunterladen
 

Ex lib. diuiſionum boetii

Genus eſt quaſi materia ſpecierum differētia vt forma.Genus eſt idem quod ſpecies.Genus prdicatur de ſpeciebus. Species collocatur īmediate ſub genere.Diſferentia eſt qua aliud ab alio proponimusdiſtare differre p̄dicat̉ ī qͣle de ſpeciebus.Diuiſio generis ſit per ſpeciēs quādo ſpeciesappellantur proprijs nominibus quandonon per differentias fit.Diuiſio generis eſt ad integras ꝑfectas diſfinitiones ſpecierum.Differentie generis diuiſiue debēt eſſe ſeper accidens. debent eſſe oppoſite qꝛ oīsbona diuiſio eſt per oppoſita ex primo elencorum. debent eſſe proxime remētenote non ignote. conuertibiles .i. totaliteripſum diuiſum euacuantes.Omne aptū ad diuiſionē ē aptū ad diffinitōeꝫPrima oppoſitio eſt contradictio.Legatio non cōſtituit ſpeciem.Species cōſtituitur negatione que proprio nomine non nūcupatur.Quotiens diuiſio ſit per negationeꝫ prius debet poni affirmatio.Si prior diuidens genus fit negatio: tardiorſit intellectus rei.Diuiſio reperta ad naturā generis cognoſcendam debet deduci potius ad intelligibilioraquā ad ignotiora.Finita ſunt priora infinitis.Priuatio ſupponit ſubiectū aptum natū diſpoſitum. negatio vero non.Quedam proferunt̉ vocabulo habitus. aliqn̄vocabulo priuationis.Multotiens diuiſio gentium fit per contrariaimmo fere omnis.Si eſſet copia vocabulorū: omnis diffinitio daretur ex duobus terminis: aut ſi nominapria poſita eſſent: omnis diuiſio eſſet in gemina ideſt in duo.D ppoſitio relatiua nullomō valet ad diuīſionēgenerisOp̄poſitio priuatiua eſt additionē generis qꝛpriuatio ꝯtra habitū ꝗd cōtrariū opponitUerior antiꝗor magis auctentica ē diuiſio generis in ſpecies ſi non ſit nominū indigētia.que impediat.Omneꝫ diuiſionē oportet eſſe ſicut terminū

ideſt di ſinitionem.Uirtus eſt optimus habitus mentis ecōtra.Idem genus non tantū vna. ſed etiā pluribusdiuiſionibus tn̄ ſubordinatis diuidi pōtvt palet de eodem circulo etiā de enie.Sicut participatione ſpeciei plures hominesſunt vnus homo ita participatione generisplura animalia ſunt vnum animal.Species informantur differentijs per quas genus diuiditur.Sola ſpecies eſt diffinibilis.Exempla ſaciūt artis diffiniēdi noticiā clariorēSenus in diffinitiōe ē pars: in diuiſione totūTotum quattuor modis dicitur .ſ. totū cōtinuitate vt linea aggregatione vt acuruꝰ lapidūcōmunitate vt homo animal virtualitate vtanima.Totum etiam habet alios modos qui poſſuntad iſtos reduci .ſ. totū naturale logicale: totūin loco: in tēpore: in modo: fere quodlibetdiuiditur in illa ex quibus fit.Duiſio vocis ſit tribus modis: vnomodo quādo dictio vel oratio plura ſignifica: aliomodo quando non ſignificat plura: ſed idemmultis modis. alio modo quando dictio ponit̉ ſine determinatione aliqua.Infinitum dicitur quadrupliciter. vnomō ſecundū magnitudinē. aliomodo ẜm multitudinem. tertiomodo ẜm ſpeciem. quartomōẜm tempus ſiue durationem.Prolata oratione ambigua pōt auditor de veritate ſermonis vtrāqꝫ ſentientiā habere ſꝫꝓlata oratione dubitabili non poteſt.Uox aut nihil ſignificat: tūc ē diſtinguēda: aut ſignificat: ẜm vnā: ſic ē voxſimplex diſtinguēda: vel plures res ſicē diſtinguenda ne ſilogiſmo ſoſiſtico peccante capiat. reſpōdēs .ſ. per equiuocatinem.Ad orationes amphibologicas aliter reſpondendū ē in diſputatōne luigioſa doctrinaliDictio equiuoca diſtinguit̉ ſeptē modis ſcilicꝫper diffinitionem per aditionē que terminat̉ notat genus: per additioneꝫ numeri: perdeterminatione caſus: per determinationēarticuli: orthographiam: per accentum.Oratio amphibologica diſtinguitur quadrupliciter: per additionem: per diminutioneꝫ:per diuiſionē per trāſmutationē.Triſtotelis ex lib. primoperiherminias.

I