9. Ex lib. ſex principiorum gilberti.

Qualitas eſt eoruꝫ que multipliciter dicuntur.Prima ſpecies qualitatis eſt habitus ⁊ diſpoſitio. ſecūda naturalis potentia ⁊ impotentiatertia paſſio ⁊ paſſibilis qualitas. quarta forma ⁊ circa aliꝗd conſtans figura.Fortaſſe alij apparebūt qualitatis modi ſed quimaxime dicuntur hii ſunt.Qualia ſunt que denominatiue dicūtur ab huſNon ſunt nomina impoſita valitudinis ẜꝫ qͣsdicuntur quales.Habens virtutem dicitur ſtudioſus ſed nondenominatiue a virtute.Scientia eſt de numero permanētium. ⁊ difficile mobilium.Si quis mediocriter ſciuit ſcientiā. niſi grādisfiat ꝑmutatio ab egritudine: vel aliquo huiuſnodi non recedit Boetius dixit.Quod ſcientia feſtinata nō creſcit. mediocriterautem ſumpta. augmentatur ⁊ creſcit.Qualitati ineſt cōtrarietas ſed nō omni.Qualitas ſuſcipit magis ⁊ minus verū eſt inconcreto ſed tamē nō omnis. ſed plures.O p̄poſitio ē quadruplex .ſ. priuatiua. ꝯtraria.contradictoria ⁊ relatiua.Contrariorum īmediatorū neceſſe eſt vnū ineſſe ſuſceptibili: non antē mediatorum.Priuari. ⁊ habitum habere non eſt habitus⁊ priuatio.Subiectum poteſt mutari ab vno contrariorūad reliquū. ⁊ econuerſo niſi ſubiectum determinet ſibi alterū eorum.A priuatōe ad habitū īpoſſibilis eſt regreſſio.Si vnum contrariorū fuerit in natura. non eſtneceſſe reliquū in natura eſſe. vt omnibꝰ exiſtentibus ſanis. non eſt egrirudo.Sanitas ⁊ egritudo contrariantur ⁊ contrariaſunt īmediata.p̄pecies ſimul ſunt ſub genere.Sicut dicit boetiꝰ: ſpecies coeue ſūt ſub genereBonum ⁊ maluꝫ non ſunt in genere ſed ipſaſunt genera aliorum.Prius dicitur quadrupliciter primo modo dicitur prius ẜm tēpus. ſecūdo modo ſecūduꝫcōſequentiā .ſ. ꝙ eſt illud a quo non ꝯuertit̉ſubſiſtendi conſequētia. tertiomodo diciturprius ẜm ordinē. quartomodo ẜm honoreꝫquintus modus additus eſt .ſ. ẜm naturamvnde verſus. Tempore quod ſequit̉ priusordine dic ⁊ honore. Canſando quorū Quī

tus modus eſt alienus.Simul dicuntur aliqua eſſe tripliciter. aut ẜmtempus. aut ẜm naturā inter que conuertit̉conſequentia. aut ſimul natura que ex eodem genere vel diuerſo a ſe inuice diuidunt̉ſed ſimultatis poſſunt accipi tot modi quetprioris.Motus autem ſex ſunt ſpecies .ſ. generatō corruptio argumentatio diminutio alteratio ẜꝫlocum mutatio.Quies eſt fimpliciter contrariū motui.Alteratio eſt mutatio ſecundū qualitatem.Habere dicitur octo modiſ. aut habere habitūvel affectū de prima ſpecie qualitatis. aut habere magnitudineꝫ. aut veſtimentum circacorpus. aut in manu annuluꝫ. aut membrūſcilicet manū vel pedem. aut aliquid in vaſevt in modio triticū vel in lagena vinū. autpoſſeſſionem. aut vxorem vel virum. fortealij apparent modi habere. ſed qui pene conſueuerunt dici oēs enumerati ſunt.Giliberti porretani ex libroſex principiorum.O rma eſt compoſitioni contingens:ſimpici ⁊ inuariabili eſſentia cōſiſtensorma a natura cōpoſitionis ſeiungitur.Omne compoſitum adueniens cōpoſito facitmaius compoſitum.O ratio eadem veri falſiqꝫ ſuſceptiua eſt: ⁊ albedo claritatis ⁊ obſcuritatis.Subſtantiale eſt quod confert eſſe: ex quadācompoſitione compoſito. vt in pluribus ⁊impoſſibile eſt deeſſe rei.Triplex eſt ſubſtantiale. materiale. formale. ⁊compoſitum.igura inciſionis eſt a natura. ſentire veroab actu.Natura oculte operatur in vniuerſalibus.Omnis cōmunitas naturalis a ſingularitateprocedit.Creator creaturarū. numero naturā ſtabiliuit.Actio eſt ſecundū qͣꝫ in id quod ſubicitur. agere dicimur.Actio corporis mouet id in quo ē. ſed actio anime non mouet animam.Anima dum agit īmobilis perſeuerat.Locus eſt corpus: anima vero non.Impoſſibile ē nō corpꝰ corpore moueri.Illud qd̓ mouet̉ de loco ad locū eſt corpus.