Ex lib. ii. iii. ⁊. iiii. politicorū
xxvi
z Iues ſunt ſocij vnius ciuitatis.Quod plurimorū eſt cōmune: minime curam ſortitur: quia de propriismaxime curant homines: de cōmunibusautem minus vel minime.Multi ſerui quādoqꝫ deterius ſeruiūt paucisO pͥus ē ciuitatis: vt vna ſit ẜm amicitiam.Amicorum cōmunia ſunt omnia.Putare aliquid proprium eſſe incurabile: eſtad delectationem.Unuſꝗſqꝫ maxime ⁊ naturaliter amat ſeipſū.Amicis auxiliari vl̓ delectari d̓lectabiliſſimū ē.Bonum opus eſt ab aliena muliere abſtinere: propter temperantiam.Pecunia ſeditionē efficit ⁊ malignitatem.Populares homines diſcordant propter inequalitatem poſſeſſionis: generoſi aūt propter inequalitatem honoris.Qui delectari velit ſine triſticia: ad philoſophiam recurrat.Omnis ciuitas artificibus indiget.Leges inhoneſtas licet maxime ſint in vſuaboleri licet.A mulieribus male regitur ciuitas.Melius eſt mulieris dotem modicam vl̓ mediocrem eſſe: qͣꝫ magnam.Melius eſt iudicare ẜm leges ⁊ litteras qͣꝫ expropria ſcientia vl̓ ſententia.Magnoꝝ dominorum conſtituta: ſi viles fuerint multum ledunt ciuitatem.Impoſſibile eſt indigentem bene principari ⁊ſtudio vacare.Dnum opus optime fit ab vno.Tertij politicorum.e ¶ Iuitas eſt quedam multitudo ciuiū.Ciuitas non eſt vna propter eoſdeꝫmuros: ſed propter eandem policiāDolicia eſt ordo quidā inha itantium ciuitatem in principiando ⁊ in ſubijciendo.Non idem eſt bonus vir: ⁊ bonus ciuis.Non contingit eum bene principari: qui nōſub principe fuit.Prudentia proprie ē virtus principis.Optima ciuitas non fert banauſum .i. vilemartificem eſſe ciuem: vl̓ principem.Quicūqꝫ ſunt vni neceſſitati miniſtrantes dicuntur ſerui: qui autem pluribus: cōmuniter dicuntur mercēnarij ⁊ banauſi.Quicūqꝫ politice intēdūt vtilitatē cōmunē: re
cte ſūt iuſti: ꝗcūqꝫ aūt intēdūt vtilitatē ꝓpriāvitioſi ſūt: ⁊ rectaꝝ policiaꝝ trāſgreſſores.portet bonā ciuitatē de virtute eſſe ſollicitā.Uirtuoſuꝫ meliꝰ eſt pͥncipari qͣꝫ multos aliosSine iuſticia impoſſibile ē habitari ciuitatemMeliꝰ ē ciuitatē regi viro optimo qͣꝫ lege optīaIngenuitas eſt virtus generis.Turba multa melius iudicat: qͣꝫ vnus tm̄.Pars nō eſt apta nata excellere ſuum totum.Quarti politicorum.On ſolū oportet policiā a principio innſtituere: ſꝫ etiā ipſā oportet corrigereCiuitas nō cōſtat ex vna parte: ſed exmultis: quaꝝ vna pars ſūt agricole: ſecūdaartifices manuales: tertia hi ꝗ negocianturcirca forū: quarta mercēnarij: quinta propugnatores ⁊ armigeri quos in ciuitate neceſſariū ē exiſtere: ſi nō debeāt inimicis ẜ uire.Qui alteri ſeruit non ē per ſe ſufficiens.Sine principibus īpoſſibile ē eſſe ciuitatem.Litteris vacare: non exiſtentibus prouentibꝰeſt impoſſibile.Ingenuitas ſiue nobilitas ē virtus ⁊ diuitieantique.In oī ciuitate ſunt tres ſpecies homnū .ſ. diuites pauꝑes ⁊ mēdicantes: inter quas optimi ſunt mediocres: qꝛ mediū ſꝑ eſt optimū.Media bonoꝝ poſſeſſio exteriorū eſt optimaquia facillimū eſt rationi obedire.Qd̓ nimis eſt pulcrū: nimis ſorte nimis ingenuū: nimis diues: aut cōtrariū his .ſ. nimisfedū: nimis debile: nimis ignobile: nimisegenū: ⁊ plꝰ qͣꝫ nequā: difficilē rē ſequitur:quia quidam eorū fiunt iniurioſe: quidamvero aſtuti ⁊ experti ⁊ valde nequā.Qui nimis potentes ſunt ⁊ diuites: nec ſubijciuntur nec volunt ſubijci.Qui nimis viles ſūt ⁊ egeni: neſciūt pͥncipariMediocres ciues magis ſaluant̉ in ciuitate: qꝛipſi nō deſiderāt aliena ſicut pauperes. necalij pauperes exiſtentes horū ſubſtantiā deſiderant. et ideo nec īſidiaſ patiunt̉: nec fraude faciunt. qua propter ſine periculo viuūt.Maximum eufortunium eſt cines mediocreꝫſubſtantiā habere tāqͣꝫ ſufficientem eis. qꝛ ꝑtales bene regitur ciuitas.Quāto magis aliꝗd accedit ad mediū: tāto melius. quanto magis diſtat a medio: tanto peius eſt.
4 ij