cēſeat̉ euidētiꝰ vnica: ⁊ cōis:ē ab vno vice oīm: ſiue ꝑ ꝯpromiſſuꝫ: ſiue ꝑ ſcrutiniū ꝓcedatur telctōis ꝓnūciatō ꝑ v̓ba ſingularis nūeri faciēda. I Dē.Tſi ſētētia diffinitiuaoſtꝙͣ ſcripta fuerit: debeat a iudice n̄ ab alio de ſc̄ptirecitatōe ꝓferri: al̓s nec nomēſnīe mereat̉ hēre: nec ab ea ſitappellar̄ neceſſe: ep̄o tn̄: quē ꝓpter dignitatis p̄rogatiuā ampliori ꝯuenit honore fulgere:ſnīaꝫ ab eo ferēdā licebit ad inſtar illuſtriū ꝑſonaꝝ ꝑ aliū re-

citare. ¶ Sētētia quā ſcriptaꝫedi a iudice litigatoribꝰ n̄ r̄citari: vl̓ quā ab ip̄o ſtando nonſedēdo ꝓferri ꝯtīgit: nulliꝰ eſtpenitus momēti.¶ Ano. quartꝰ in ꝯcilio lugdunenſi.De appellationibus.Ordi nobis eſt liteſ minuere: ⁊ a laboribus releuareBiectos. Sācimꝰigit̉ vt ſiqͥs in iudicio vl̓ extra

faciant publicū inſtrumentū qūo deliberāt̉: ⁊ ordināt de tali eligēdo ⁊ cōmittunt illi ſocio: vt eligat ⁊ ꝓnūciet: aut ip̄i idem ſcribāt⁊ ſigilla opponant: vt ſcriptura ⁊ ſigillū obuiēt ꝯtrarium aſſerēti..j. ij. vij. ſaluberrimum. xxvij. q. j. om̄es femine. C. de nō nu. pe.aut̓. ꝯtra qͥ ꝓpriā. Querebat et̄ ibi oſti. an ip̄i ꝯpromiſſarij: exquodeliberaſſeni ⁊ cōſenſiſſent in aliquē: poſſent mutare voluntatē. Et dixit ꝙ non qꝛvicē capituli tales obtinēt vnde talis ꝯſenſus hꝫ ſaltē vim ſcrutinij publicati: sͣ deelec. publicato.h Singl̓aris. Noͣad q̄ſtionē q̄ fuit d̓ facto. Ep̄s ꝯpromiſſarius ad eligendū abbatē ratōe dignitatisſic locutꝰ ē ī plurali.Nos talis ep̄us bononien̄. cōpromiſſarius ⁊cͣ. opponebat̉ꝙ nō valebat electō:qꝛ facta ꝑ v̓ba pluralis numeri: n̄ credohoc noce̓ h̓ qꝛ vere ēvnica ⁊ cōis exqͦ fitꝑ vnū ſolū: nec habꝫlocum hec decre. vt ꝑ te vides. Quid dices in collatōibꝰ habebit nein illis locuꝫ hec decre. vt ſi ad plures ſpectat collatio: neceſſe ſit eāfieri ab vno. ⁊ ꝑ verba ſingularis numeri? non credo. dico em̄ vtdixi sͣ de elec. ſic cū: ⁊ vbi nō hꝫ locum decre. qꝛ ꝓpt̓. n̄ habebit heclocum: ſꝫ in collatōnibus non habet locum decre. quia ꝓpter: ergonec iſta: ad idem. jͣ. de preben. cum in illis. ⁊ quod dixi. sͣ de elec.ca. vlt̓. Iohannes andree.Ce Aſi ſententia diffinitiua. Nota ꝙ ſecus de interlocutocia: ſꝫ huic ꝯͣ. sͣ de ꝓbat̉. qm̄ ꝯtra falſam. So. interlocutoria bene dꝫ redigi in ſcriptis: vt ibi: ſꝫ non eſt neceſſe ꝙ ꝓferat̉ velrecitet̉ de ſcripto: poterit gͦ iudex interloqui: ⁊ poſtea interlocutoriam illam tabellio rediget in ſcriptis: nec eſt et̄ de neceſſitate ꝙ redigatur in ſcriptis ſꝫ al̓s non credit̉ iudici: niſi id pateat ꝑ ſcriptaactoꝝ. vt ibi. 10. an.b Proferri. Quid ſi iudex nouiter excecatus ē vel neſcit legere:cū tales iudicare poſſint. ff. de iudi. cecus. vbi d̓ hoc. C. de iudi. l.certi? So. vel deleget cauſe diffinitōꝫ alteri: vel faciat ꝑ alium legipetitōem ⁊ allegatōnes partium. ⁊ ꝑ ſeip̄m ab alio inſtructus ꝓferat verba diffiniiōis cauſe .ſ. condemno vel abſoluo: vt faciunt poteſtates italie: qd̓ tn̄ oſtien̄. non approbat in ſumma. e. ti. §. qualit̓.Iudices tn̄ debent eſſe litterati ⁊ habere peritiam canonum. sͣ. deconſangui. ⁊ affi. c. j.c Neceſſe. ij. q. j. in pͥmis. in fi. ⁊. l. ſtatutis. C. de ſen. ex peri.re. l. j. ij. ⁊. iij. ff. de ar. l. non diſtinguemꝰ. §. ꝙ ſi. sͣ. e. ti. c. j. necconfirmaret̉ talis ſententia ꝑ ap. nec ob. ff. rem ra. habe. l. iij. §.falſus. quod dic vt noͣ. sͣ. c. j.d Cōuenit. sͣ de offi. dele. ſane. ij. sͣ. e. li. e. ti. c. ij. jͣ. de here. īquiſitores. ⁊. c. vlt̓. jͣ. de p̓ͥuile. c. vlti. jͣ. de ſentē. excom. quia periculoſum. cum ſimi.e Illuſtrium. C. de ſen. ex peri. re. l. ij. ⁊ in autē. de illuſtri. ⁊ qͥſuper eos ſunt. §. ſancimus igitur. collatione. v. habes ergo caſuin quo iudex non recitat per ſe ſnīam. Sunt ⁊ caſus in quibꝰ valet ſententia ſine ſcripto: vt cum breueꝫ ſunt cauſe ⁊ maxīe viliuꝫperſonarum. Et breuis poterit dici duoꝝ aureoꝝ. ff. de do. l. ideſt.⁊. l. prece. in fi. Inſpiciatur at̄ qualitas perſonaꝝ: ⁊ relinquaturindi is arbitrio. ff. de iure deli. l. j. sͣ. de offi. delega. de cauſis: velinſpiciatur conſuetudo loci vel fori. xj. diſ. conſuetudinis. Itemcū epiſcopus de cā ciuili iudicat inter clericos ſuos. xj. q. j. ſiquiscum clerico: ⁊ hoc hēs. C. de ſen. ex peri. re. aut̓. niſi. Iteꝫ in caſu.ſ. cum preſes depoſito officio conuenitur vt reddat adminiſtratōnem. in auten. vt iudices ſine quoquo ſuffra. §. neceſſitatem. Iteꝫcum papa per ſe pronunciat: valet em̄ ſententia licet non tulerit eāin ſcriptis: ipſe enim ſolutus eſt legibus. C. de legi. digna vox: etqꝛ eiꝰ preſentia om̄eꝫ ſupplet ſolennitatem. C. de teſta. l. omnium.Item ẜm quoſdaꝫ valet ſententia lata in cauſa matrimoniali ſineſcripto per decre. sͣ. de teſti. albericus. ⁊ hoc vidētur ibi tenere ber.io. goſ. ⁊ innocen. ſed oſtien. intelligit ꝙ ibi bene fuerit ſententialata in ſcriptis. ſꝫ non publicis. ⁊ hoc teneas per cle. de ver. ſigni.ſepe. circa fi. de hoc in ſpec. de ſen. prola. §. iuxta. ver. nō valet: vel

dic diſtinguendum: an iudex ꝓcedat ex officio an in figura iudicij:vt primo caſu teneat ſententia ſine ſcriptura: in ſecūdo non: vel anꝓcedat in figura iudicij vtraqꝫ parte p̄ſente: an altera contumaciterabſente: vt in pͥmo valeat: in ſcd̓o non: ⁊ hoc dixit veriſſimum. allegat. sͣ. vt lit̓. non ꝯteſta. c. j. ⁊. c. quoniam. Item ẜm Io. ⁊ lau. qͥ hocno. ij. q. j. in primis. infi. de conſenſu partiumpoteſt ſentētia ferri ſineſcripto: ſed ber. ⁊ oſti.cōtra: vt sͣ de offi. dele.de cauſis: fatetur tamēibi oſtien̄. ꝙ partes bn̄poſſent iudiciario ordini reniūciare: ita ꝙ neclocus eſſet libello: necprolationi ſententie. ⁊de plano inquireret̉ veritas ⁊ mādata ſua daret vel aliter vt ſibi videretur ordinaret. ff. deoffi. ꝓcon. nec quicꝙͣ..§. de plano. ⁊. C. detemp. ap. l. fi. ſed quodiudicādo ⁊ ꝓnunciādoomittatur ſcriptura dicit fieri non poſſe. Etdant doctores conſiliū:ꝙ iudex in ip̄a ſententia dicat in his ſcriptiſ..C. de teſta. aut̓. hoc iure. C. de fi. inſtru. contractus. Et dicunt quidem aliter latam ſnīam non valere. C. de ſen. ex peri. re. l. ij. ⁊ vlt̓.quod non eſt verum: ſufficit em̄ ꝙ in ſcriptis feratur vt hic: ar. C.de teſta. l. cum antiquitas. in fi.f Edi. nō cures ſi aperta ſit: l̓ clauſa: ⁊ hēs hoc. C. de ſen. ex ꝑi.reci. l. j. ar. ꝯtra. jͣ. ti. ꝓxi. appellatio. ibi ſoluit̉.g Stando. in caſibꝰ in quibꝰ ꝓcedit̉ ſimplicit̓ ⁊ de plano ſine ſtrepitu ⁊ figura iudicij: dec vt in cle. de ver. ſig. ſepe. circa fi. glo.h Sedendo. ſedere em̄ debent iudices nō ſolum cum diffinitiue ꝓnūciant: ſꝫ etiam cum res que agit̉ plenam cognitionem deſiderat..ff. qͥs or. in bo. poẜ. ſer. ij. §. dies. in aut̓. vt ab illuſtri. ⁊ qui ſupereos ſunt. §. ſancimus igit̉. coll̓. v. in aut̓. de iudi. §. ſedebunt. coll̓.vj. xxiij. q. j. paratus. ibi ſedes me iudicare ⁊cͣ. iij. q. iij. v̓. a ꝓcedēte.Quid ſi ſedebat in alta turri vel palatio: ⁊ ꝑtes erant inſerius? Dicꝙ valet ſententia: potuit em̄ tuitōnem ſibi loci ꝓuidere: ſi forte timebat: ar. sͣ. de ſpon. cum locum. de elec. bone. j. ff. de acquir̄. poſ. l. ꝙmeo. §. ſi venditorem. ⁊ ar. C. vbi ſena. l̓ cla. l. iij. ante medium. adhoc sͣ. e. li. de of. dele. c. ſtatuimus. ⁊ .jͣ. de heret̓. c. vl. ⁊ idem poſſumꝰdice̓ de eo qͥ ſuꝑ equū ſedēdo tulit ſnīam .ſ. ꝙ ſententia valeat: lꝫ em̄nō videat̉ ſedere videt̉ tn̄ quaſi ſedere. ff. de ẜ. ruſ. predi. l. qͥ ſella. d̓homici. dilectus. ⁊.c. ſignificaſti. Alij contra. C. de ſen. ⁊ interlocu.ꝓlatam. ij. q. vj. §. diffinitiua. in pͥn. talis em̄ nō videt̉ ſedere ſꝫ baiulari. C. de of. eius cui man. ē iuriſditi. l. honorati. Et no. qd̓ dicit̉de ſedendo intelligunt doctores ꝙ iudex in ſede ſua ſedere debeat etnō ſtare: vnde qͥd ſi in culo doleret ꝙ ſedere non poſſet. Item qͥd ſi inip̄a ſede nec ſederet nec ſtaret ſꝫ iaceret? ſatis forte fuit de mente iurisꝙ ſedere intelligatur: ſi ſit in ſede ſua de plano iudicando: quocunqꝫmodo ibi moretur: tn̄ pͥmū tene qꝛ minime ſunt mutanda: q̄ interp̄tatōem certā ſemꝑ habuer̄t. ff. de legi. l. minime.i Momenti. ita ꝙ nec ē appellare neceſſe. sͣ. ꝓxi. Rn̄.c Ordi nobis. appellans ad papam in iudicio vel extra appellare debet in ſcriptis: ⁊ cauſam exprimere ⁊ apoſtolospetere: ſi vult ⁊ petit appellatus principales ꝑ ſe vel ꝓcuratores inſtructus ſuper principali accedere debent ad papam: in appellationibus a ſententia diffinitiua interpoſitis nil mutatur. demūappellanti ⁊ appellato conſtitutōem non ſeruantibꝰ imponitur pena.Et poteſt diuidi decre. in. iiij. partes. In quaꝝ pͥma ponit̉ cōſtitutionis cauſa. In ſcd̓a conſtitutio. In tercia ip̄ius declaratō. In quartanō ſeruantium pena.b Minuere. ſic. ff. ſi cer. pe. quidā eſtimauer̄t. in fi. de reſcrip. nonnulli. de do. ⁊ contu. finem. cū ſuis ꝯcor.c Subiectoſ. sͣ ī ꝓhemio hꝰ li. ⁊ d̓ of. le. c. ij. ⁊ d̓ of. or. vt litigātes.d Uel exͣ. hoc dꝫ intelligi qn̄ exͣ iudiciuꝫ appellat̉ tn̄ a iudice qd̓ patet ꝑ id: qd̓ de apoſtolis ſequit̉ ẜm inno. ad hoc. jͣ. v̓. his q̄ ī appellationibꝰ: ibi em̄ excipit̉: ſꝫ al̓s non eſſet vera exceptio ſi nō includeret̉ſb̓ precedentibꝰ. ff. de penu. le. l. nam ꝙ. §. fi. ⁊ ẜm hoc qd̓. jͣ. dicit inter locutoria: ad actū iudicialē referas: ꝙ dicit grauamine: ad actumexͣiudicialē referas: tamen ꝑ iudices illatum. Sed alij ꝯtradicentescū appellat̉ extra iudiciū etiam ſi non a iudice ẜuari debere: ar. jͣ. e.