Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber.XXXII.

nihil aliud erit qͣꝫ illius interfectōnis ſiue penalitatis remotio. Ethoc quidem ignem fiet qui iudicis faciem precedet. Quoniaꝫtunc humanū genus in electis ab omni corruptōne culpe ac penalitatis purgabit̉ ac penitus innouabit̉. Innouatio vero mūdi nonfiet per ignem. quoniam ſol luna que ignis paſſioni non ſubiacētinnouabūtur. id eſt meliorabūtur. corpora ſanctorum ſcd̓m apoſtolum immutabūtur. quod conſtat per ignem non fieri. Vt autēdicit baſilius. ignis qui nunc interim vſqꝫ ad diem iudicij calidus lucidus oſtendit̉. poſt illam innouatōnem mundi diuidetur. itaſcilicet vt ſuperius in regione viuorum. ſit tantūmodo lux. inferius in regione malorum ſit calor. Itaqꝫ inferior illa terre pars vbi ēinferius ī obſcuritate ſua remanebit. quia ſuperior lux illuc nunqͣꝫappropinquabit. non tamen ꝓpter hoc etiam illa pars ad ornatuꝫmundi non pertinebit quoniam vt ait auguſtinus. Anime etiānatorum ordine naturali meliores ſunt omnibꝰ corporibꝰ. Sicutergo celum ſideribus. ſic illa pars inferior damnatis ornabitur angelis hominibꝰ. Iterum ad maiorem gloriam gratiarūactioneꝫpenas reproborum electi videbūt quas per gratiam euaſeruntterea contrariorum oppoſitōne mundi pulcritudo contexitur. ſicut ſcriptum eſt. Contra malum bonum ⁊cͣ. Itaqꝫ ſicut multiformis pictura cum colore nigro ſuo loco bene ordinato. ſic vniuerſitas rerū. ſi quis intueri poſſit etiam in ſiniſtra parte perfecta pulcra eſt. licet illaꝫ per ſe conſideratā ſua deformitas deturpet. Hacigitur ratōne. ſicut ſuperior pars glorioſa pulcra erit ſua claritate. ſic etiam pars inferior recte ſapienterqꝫ diſpoſita mundum ornabit ſua obſcuritate..cxxij.De ſolis lune reſtauratione.Orro iuxta yſaiā erit luxlux lune ſicut lux ſolis. lux ſolis ſeptēpliciter. ſicut luxſeptem dierum. Super quem locū haymo dicit determinato illo iudicij examine. omnibuſqꝫ reprobis in inferno concluſis. Dominus hieſus cum corpore ſuo quod omnes electi ſuntin celo ſe ſubſtulerit. tunc ſibi luna ſplēdorem ſolis mutuabit. Solvero ſeptēpliciter qͣꝫ modo lucebit. recepto ſplendore quem homine peccante amiſit. Dicit etiam yſidorus nec ſol nec luna poſteaad occaſum ſunt ventura. ſed in loco in quo creata ſunt ſine finemanebunt. ne ſcꝫ eorum claritate fruantur damnati. qui apud inferos erunt. Unde dicit abacuc. Sol luna ſteterunt in habitaculo ſuo ⁊cͣ. Et alibi dicitur. Non occidet vltra ſol tuus ⁊cͣ. Antediem quidem iudicij iuxta iohelem eclipſim patietur. In aduentuvero iudicis obſcurari comparatiue dicuntur. In mundi auteꝫ innouatione quando ſcilicet celum nouum terra noua fient eorumclaritas augmentabitur. Unde dicit yſidorus. ſol tunc laborisſui mercedem recipiet. Non ergo amplius diei. noctiſqꝫ viciſſitudo. ſed vna dies continua que nota eſt domino. Quod autem dicit yſaias. non erit tibi amplius ſol ad lucendum ⁊cͣ. ſubintelligiturnon ad neceſſitatem. ſed tm̄ ad decorem.De glorificatōne ſanctoꝝ in dotibꝰ corpoꝝ. .cxxiij.Nime vero iuſtorum vtait ſupradictus vir. in reſurrectione leuabunt corporaſua de puritate terre. que induent aque claritatē. ignisſubtilitatem aeris leuitatem ſiue agilitatem. Deinde quaſi radius quidam a filio dei ꝓcedens. ea ſubintrabit. iſtaqꝫ clarificansut magis vel minus glorificabit. Tunc ergo ita iuxta euangeliumfulgebunt iuſti ſicut ſol in regno patris eorum. ꝓpter quatuor dotes corporis que ſimilitudinem notant̉ in proprietatibus ſolis.Fulget em̄ radius eius in quo notatur claritas. Corrumpi em̄ velcoinquinari poteſt. in quo impaſſibilitas. In ortu ſuo mox trāſparet vſqꝫ in occidentem in quo agilitas per vitruꝫ quoqꝫ radiuseius tranſit. calor eius omnia penetrat. in quo ſubtilitas. hoc eſtquod ait apoſtolus. ſeminat̉ corruptibile. ſcilicet in corruptioneſurget incorruptum ⁊cͣ. Dicitur autem corpus ſpūale. non qꝛ conuertatur in naturam ſpiritus. ſed quia ſpiritui ſimile erit incorruptibile agile etiam ſubtile corpora ſcilicet omnia non glorificata penetrans. alimonia quoqꝫ non indigens. ſed̓ ſolo ſpiritu viuificatum ſuſtentatū. omnino abſqꝫ vlla repugnantia ſpiritui obediens. Qui vero motus illic talium corporum futuri ſint definirenon audeo. nature em̄ motus ſtatus ſicut ſpecies decens erit.vbi quod non deceat non erit. Sane vbi voluerit ſpiritus ibi protinus erit corpus ſine mora temporis. aut impedimento ponderishabebit tamen quoddam pondus ſuum. ſcd̓m quod pondus dicitur impetus rei cuiuſlibet tendentis ad locum proprium. Omnia nāqꝫ fecit deus in numero. pondere. menſura. vnde ſi natureſue relinqueretur. ita ſpiritus eum non regeret. ad locum ſuumnaturaliter tenderet ibiqꝫ remaneret. Grauitatem quoqꝫ ſuaꝫ na-

turalem retinebit. qͣꝫtum ad exteriori violentie reſiſtendum qͣꝫtum ad motum voluntarium impediendum. Cum enim nunc vtait auguſtinus. tantū valeat natura corpoī terrenoruꝫ animasdeprimere ſeorſum. cur non aliquando anime terrena corpora valebunt leuare ſurſum. Alij vero dicunt corporis dotes ſunt impaſſibilitas. glorioſitas. ſpiritualitas. virtuoſitas. que etiam expreſſius tanguntur in predictis apoſtoli verbis. ſcilicet ſeminatur ī corruptione ⁊cͣ. Impaſſibilitas eſt naturalis potētia. qua corpora glorificata erunt potentia reſiſtere omni cauſe extrinſece leſionis illate. Unde ſub iſta comp̄henditur immortalitas. incorruptibilitasinalterabilitas. omnia huiuſmodi. Glorioſitas. id eſt decor corporis glorificati. Sub hac continetur. luciditas. ſuauitas redolentia. huiuſmodi omnia que pertinent ad ſenſuum delectationem.Spiritualitas eſt naturalis potentia ſubſiſtendi per ſe. id eſt ſinealimenti ſubſidio. Uel naturalis potentia reſiſtendi omni cauſe intrinſece. leſioni vel moleſtie cuiuſlibet illatiue vt eſt fames. ſitis ethuiuſmodi. Sub hac etiam comprehēduntur immortalitas inalterabilitas. Uirtuoſitas eſt naturalis potentia agendi in aliudabſqꝫ contradictōne vel reſiſtentia. Unde ſub ea comprehendit̉agilitas etiam ſubtilitas. qua poterit huiuſmodi corpus omniacorpora non glorificata penetrare. Ad dignitatem nāqꝫ dabiturci penetrare non penetrari. agere non pati. naturalis potentia. nullaqꝫ impotentia. nec replebit corporis non glorificati locum. Ideoqꝫ recipiet illud ſecum. Ideo vero ſunt quatuor dotes corporistm̄. due ſcilicet de carentia omnis mali. due vero de preſentia omnis boni. Quia bonum corporis duplex eſt. vnum ſcilicet abſolutum hoc eſt glorioſitas. aliud reſpectiuum hoc eſt virtuoſitas. Similiter duplex eſt malum. vnum intrinſecus veniens. contra hoceſt ſpiritualitas. aliud extrinſecus. contra hoc eſt impaſſibilitas.Erunt igitur due de carentia omnis mali due quoqꝫ de preſentiaomnis boni in quibꝰ duobus ꝑfecta beatitudo conſiſtit. Habentauteꝫ naturale principiū in corpore cuius ſunt. a gratia perfectōnem. verbi gratia. agilitas eſt potentia qua corpus naturaliter abanima poteſt agi quocunqꝫ voluerit. Sed nunc ipſi anime grauitas corpulentie obſiſtit. Tunc autem onere depoſito agilitas ibierit. quia gratia naturam perficit. ſi querat̉ quid illic poſſit agilitas vbi non erit motus. quia nec tempus. ſed eternitas que totaſimul exiſtit. econtra reſpondebitur. cum ibi futura ſit laus vocalis erit vtiqꝫ motus corporalis. In ſolo autem deo erit iſta perfecta ſtabilis eternitas vt non moueatur in anima quoqꝫ ſtabilisperpetuitas. quo ad illam partem qua deo immutabiliter adherebit eoqꝫ perfruetur.De dotibus animarum..xxxiiij.Otēs animarū ſunt tresſcilicet cognitio. dilectio. fruitio. Ex cognitione procedit dilectio. ex vtroqꝫ fruitio ſiue comprehēſio. Perfec̄ta nanqꝫ beatitudo conſiſtit in cognitione ſummi boni et motudilectionis ad ipſum. ex his duobus completur terciuꝫ. Primūeſt in rationabili. Secundum in concupiſcibili. Tercium in vtraqꝫ. Iraſcibilis vero quia non immediate mouetur in deum. ſed data eſt ad remouendum impedimenta que retrahunt nos ab inquiſitione ſummi boni. ſcilicet ad debellandum mundū. carnem. dyabolum. non habebit dotem ꝓpriam. ſed remunerabitur in confirmatione ſuarum virtutum. ſcilicet timoris. humilitatis. fortitudinis que in ea remanebunt. Unde timor domini delectabit cor. ⁊cͣ.itaqꝫ fidei ſuccedet cognitio. caritati dilectio. Improprie vero dicitur ſpei ſuccedet comprehenſio. id eſt poſt ſpem erit comprehenſio. que forma eſt perfectio aliarum duarum. Eſt enim fruitio viſionis vt in qua dilectionis vt a qua. eſt agetur perficitur. Tantaqꝫ in ea erit delectatio vt in vocem iubilationis et laudis neceſſario prorumpatur. Unde de his tribus dicit beatus auguſtinus. Ipſe inquit finis erit deſideriorum noſtrorum qui ſine fine videbitur. ſine faſtidio amabitur. ſine fatigatione laudabitur.Hoc munus. hic affectus. hic actus erit profecto ſicut ipſa vita eterna communis. quando ſcilicet deus erit omnia in omnibus. Heſunt dotes quibus ſponſa chriſti dotabitur quando in domū ſponſi introducetur. Hec eſt eccleſia cuius matrimonium initiatum fuit in patriarchis prophetis. chriſti promiſſione conſummatumin verbi incarnatione. Angelis autem chriſtus nec promiſſus fuit.nec eorum naturam aſſumpſit. Ideoqꝫ eccleſia de angelis non dicitur ita proprie ſponſa. ſicut eccleſia de hominibus. Et ob hoc dicitur dotes non habere. licet ipſa deo vniatur caritatē. Et ſcd̓mhoc eccleſia de angelis hominibus collecta dicitur vna ſponſa.non ſolum chriſti ſed totius trinitatis.De collatione glorie ſanctorum hominum angeloꝝ. .cxxv.