Icet aūt iuxta dn̄i ſententiā in euāgelio: ſancti homīes qͣꝫtuꝫ ad verā beatitudiiē que ꝓprie ꝯſiſtit in viſione dei futuri ſint equales angelis dei. nihilominꝰ tn̄ habebūt ſpecialia qͥdā gaudiola. vel potiꝰgaudioꝝ incitamēta que nō ſic habebūt angeli. Unū videlicet deduplici ſtola. cū angeli ꝓ nature ſue mō decorent̉ vna ſola. Aliudvero. qꝛ videbūt eū in natura ſibi ꝯmuni. videlicet hūana. hoc ē hominē deū. cū angeli nūqͣꝫ viſuri ſint deū angelū. Ut em̄ apoſtolusſcribit nuſqͣꝫ angelos. ſed ſemē abrahe apprehendit. Et reuera ſic̄dicit beatꝰ bernardus. Plenū ꝓrſus om̄i ſuauitate videre hoīemhomīs ꝯditorē. Ut em̄ in libro de aīa ⁊ ſpū legit̉. Duo ſunt in homine ſenſus. interior ſcꝫ ⁊ exterior. ⁊ vterqꝫ donū ſuū habet in quoreficit̉. Senſus interior reficit̉ in ꝯtemplatōe diuinitatis exteriorin ꝯtemplatōe hūanitatis. Propter hoc em̄ deꝰ homo factus eſt.vt in ſe totū hoīeꝫ beatificaret. ⁊ tota ꝯuerſio homīs eſſet ad ip̄m.totaqꝫ dilectio curreret in ip̄m. cū ⁊ a ſenſu carnis videret̉ ꝑ carnē⁊ a ſenſu mētis ꝑ deitatis ꝯtemplatōeꝫ. hoc erat totū homīs bonūvt ſiue ingrederet̉ ſiue egrede̓t̉ in factore ſuo paſcua inueniet. videlicet ⁊ foris in carne ſaluatoris. ⁊ intus in deitate creatoris. Terciū erit de hoc ꝙ huiꝰ vite miſerias euaſerūt. quas angeli nūqꝫ experti ſunt. Et vt dicit auguſtinꝰ in libro ꝯfeſſionū vbiqꝫ maiꝰ gaudium maiore moleſtia p̄cedit̉. Nam verbi gr̄a. Poſt egritudineꝫiocūdior ſanitas efficit̉. ⁊ poſt merorē leticia. hinc ergo materia laudis canētibꝰ ſanctis. Benedic aīa mea dn̄o ⁊ omnia que intra meſunt nomī ſancto eiꝰ. Qui ꝓpiciat̉ omnibꝰ iniquitatibꝰ tuis qui ſanat oēs infirmitates tuas. Un̄ bernardꝰ ſuꝑ cantica. omelia. lxvi.Putas inquit deū noſtꝝ totā habituꝝ glorie ſue laudē. donec veniant qui in ꝯſpectu angeloꝝ pſalant ei. letati ſumꝰ ꝓ diebꝰ quibꝰnos humiliaſti ⁊cͣ. hoc aūt genꝰ leticie celi neſcirēt. niſi ꝑ filios eccleſie. Placet cūctis ſecuritas. ſꝫ magis ei qͥ timuit. Iocunda omnibꝰlux ſed euadēti de poteſtate tenebraꝝ iocūdior. trāſiſſe em̄ de morte ad vitā. vite duplicat gratiā. Pars noſtra hec in celeſti ꝯuiuio⁊ ſeorſuꝫ ab ip̄is beatis ſpiritibꝰ. Deniqꝫ gaudēt angeli ad penitētiā peccatoris. Ꝙ ſi delicie angeloꝝ lacrime mee. quid delicie. Omne opus eoꝝ laudare deū. ſed deeſt laudi ſi deſint qui dicant. trāſiuimus ꝑ ignem ⁊ aquam ⁊cͣ..cxxvj.De deitatis fruitione.Icūt aūt dicit auguſtinꝰin libro de queſtionibꝰ euāgelioꝝ. om̄ia dici poſſunt deiſta ineffabili ꝑfruitōe veritatis. ⁊ tanto magis oīa dicipoſſunt. quāto minꝰ digne aliquid dici poteſt. Nā eſt dux illumīatoꝝ. ⁊ requies extermīatoꝝ ⁊ patria reſidentiū. ⁊ eſca indigentiū. ⁊corona vincentiū. ⁊ quecūqꝫ bona tꝑaliter tranſeūtia per creaturepartes error appetit infideliū. veriora ineternū manētia. in creatore omniū ſimul inuētura ē pietas filioꝝ. Et vt dicit idē auguſtinꝰ īlibro de ci. dei. ita deꝰ erit nobis notꝰ atqꝫ ꝯſpicuꝰ vt videat̉ ſpiritua ſingulis nobis. in ſingulis nobis. videaturqꝫ ab altero in altero.videat̉ in ſeip̄o. videat̉ in celo nouo ⁊ terra noua atqꝫ in omni quetūc fuerit creatura Uideat̉ ⁊ ꝑ corꝑa in omni corꝑe quocūqꝫ fuerint ſpūalis corꝑis oculi facie ꝑueniēte directi. Patebūt ⁊ cogitationes noſtre inuicē nobis. Quāta igit̉ erit ibi felicitas vbi nulluꝫerit malū. nullū latehit bonū. vacabit̉ dei laudibꝰ. qꝛ erit oīa in om̄ibus. nā quid aliud ibi aget̉. vbi nulla deſidia ceſſabit. nec vlla indigentia laborabit̉ neſcio. vnde beati qͥ habitāt ī domo tua dn̄e ⁊cͣ.Omnia em̄ mēbra ⁊ viſcera corꝑis glorificati ꝓficient laudibꝰ dei.Omnes quippe illi que nūc latet armonie corꝑalis numeri nō latebunt intrinſecꝰ. ⁊ extrinſecꝰ ꝑ corꝑis cūcta diſpoſiti. ⁊ cū ceteris rebus que ibi magne ⁊ mirabiles videbunt̉. ratōnales mētes in tātiartificis laudē ratōnabilis pulcritudinis delectatōe ſuccēdēt. Carebunt autē omnibꝰ malis. ita vt penitꝰ deleant̉ de eoꝝ ſenſibꝰ. Eatamē potētia ſcientie que magna in eis erit. nō ſolū ſua p̄terita. ſe detiā dānatoꝝ eos ſempiterna miſeria nō latebit. alioquin ineternūcantabūt. Quo cantico in gloriā gratie xp̄i. cuiꝰ ſanguine liberatiſumus. nihil erit ꝓfecto illi ciuitati iocūdius. Ibi ꝑficiet̉ vacate etvidete. q. ſ. ē. d. quid nobis noſip̄i eſſe voluimꝰ quādo ab iſto cecidimus. Quid em̄ ſine illo fecimꝰ. niſi ꝙ in ira eius defecimus. A quorefecti ⁊ maiori gratia ꝑfecti vacabimꝰ ineternū videntes. qꝛ ip̄e eſtdeus quo pleni erimus quādo erit omnia in omnibꝰ. Premiū virtutis erit. ipſe qui virtute dedit eiqꝫ ſeip̄m. quo melius ⁊ maius nihil poſſit eſſe ꝓmiſit. quid em̄ eſt aliud qḋ ꝑ ꝓphetā dicit. ero illorum deꝰ. niſi ego ero vnde ſatient̉. ego ero quecūqꝫ ab omnibꝰ honeſte deſiderant̉. ⁊ vita ⁊ ſalus ⁊ copia. ⁊ honor. ⁊ pax. ⁊ omnia bona. Ibi noſſe noſtꝝ nō habebit errorē. ibi amare noſtꝝ nō habebitoffenſionē. ibi eſſe noſtꝝ nō habebit mortē. ipſe nāqꝫ deus vt dicibeatus bernardus. erit ratōni plenitudo lucis.ati multituopacis. memorie ꝯtinuatio eternitatis..cxxvij.De diſpari ſanctoꝝ claritate.

Unc igitur erit finis. cuꝫeuacuerit xp̄c omnē principatū ⁊ poteſtatē ⁊ virtutemNā modo quidē angeli angelis p̄ſunt. demones demonibꝰ. homīes homībꝰ ad vtilitatē viuentiū vel deceptōꝫ. Sed tūcomnis p̄latio ceſſabit. qꝛ neceſſaria nō erit. Preferent̉ quidem ibialij alijs in gloria. nō tamē in regimīe ſicut nūc. quia nō erit neceſſe.Ceſſabit timor. regnabit caritas. nec erit inter p̄ſidētes ⁊ ſubditosvlla diſſenſio. nec maioꝝ in mīores aliqua oppreſſio. p̄erunt quidēdemones malis homībꝰ in inferno. mali em̄ homīes habebūt tortores in pena. quos hic habuerūt incēſores in culpa. Ceterum em̄etiā in angelis poſuit deꝰ diuerſitates officioꝝ cauſa hominum ſcꝫvt eoꝝ ſaluti ꝓuideant ⁊ mīſtrent. vnde ⁊ ꝓpria vocabula ſortitiſunt vt angeli. qꝛ homībꝰ volūtatē dei nūciant virtutes. qꝛ miracula faciunt ⁊ hmōi. Hec em̄ nō ſunt nomīa nature ſed officij. vndepoſtqͣꝫ homines ꝯſūmati fuerint in gloria ⁊ ꝑfecti. ita vt nulla iamadmiſtratōe indigeant. tūc ceſſabūt etiā in angelis noīa illa quibꝰnūc vocant̉ ꝓ diuerſitate humane admīſtratōis. Erunt tamē ⁊ incelo ⁊ in inferno diuerſe māſiones .i. diuerſe p̄mioꝝ ⁊ ſupplicioruꝫdifferentie bonis ſcꝫ ⁊ malis. Stella em̄ a ſtella differt in claritate.Erit aūt in diſpari claritate par gaudiū. quoniā vnꝰ ꝯmunis ē denarius .i. viſio dei dabit̉ omnibꝰ. vt ſit deꝰ omnia in omnibꝰ. vera qͥdem ibi gloria erit. vbi laudātis nec errore quiſqͣꝫ nec adulatōe laudabit̉. verus honor qui nulli negabit̉ digno. nulliqꝫ ꝯcedet̉ indigno. Ꝙ aūt ibi futuri ſint ꝓ meritis p̄mioꝝ etiā gradus honoꝝ atqꝫ gloriaꝝ nō eſt ambigendū. atqꝫ id etiā beata illa ciuitas magnūin ſe bonū videbit. ꝙ nalli ſuꝑiori nullus inferior inuidebit. Tamnollet vnuſquiſqꝫ eſſe qd̓ non accepit. qͣꝫ nec in corꝑe vult eſſe ocuſus qui eſt digitꝰ. Sic itaqꝫ habebit donum aliuius. vt hͦuoqꝫ habeat ne velit amplius.De plena ſanctoꝝ felicitate..cxxviij.Ec eſt igitur pax ſuperneciuitatis. que ſicut dicit auguſtinꝰ. eſt ordinatiſſima ⁊ cōcordiſſima ſocietas fruendi deo ⁊ inuicē in deo. Quidplura. hanc certe beatā ſanctoꝝ vitā faciliꝰ eſt ꝯſequi qͣꝫ enarrare.cuiꝰ erit curſus ſine termīo. vſus ſine faſtidio. ſub antiquis ꝑpetuiſqꝫ gaudijs ſemꝑ noua iocūditas ⁊ ſine vllo amittendi ꝑiculo ꝑfeta felicitas. Conſtat aūt felicitatē eſſe rerū omniū optandarū plenitudinē. Illic ergo implebit̉ qd̓ voce domīca dicit̉. Venſurā bonam ⁊ ꝯfertā ⁊ co. ⁊cͣ. Menſura dicit̉ qꝛ ſcd̓m qualitatē ⁊ quātitatem meriti premiū dabit̉. Bona. qꝛ iſto premio nihil meliꝰ inuenitur. Conferta .i. referta. qꝛ nulla pars anime vel corporis nulluſqꝫangelus remanebit. qui repletus nō ſit. Coagitata. qꝛ vndiqꝫ gaudiu erit. ſcꝫ intus in ꝯſcientia. ſupra in deo. infra in celo ⁊ in ceteriscreaturis. iuxta vero in ſanctis homībꝰ ⁊ angelis. Suꝑeffluēs qͦꝫquia ſupra omnē meritū erit. ⁊ etiā ſupra omne ſenſuꝫ ⁊ deſideriuꝫUnde ſcriptū eſt. Oculus nō vidit. nec auris audiuit ⁊cͣ. Tūc ſanctorū voluntas oīno volūtati creatoris penitus inherebit. ⁊ ob hͦa iuſticie regula deuiare nō poterit. Nec ideo liberuꝫ arbitriū nohabebūt. quia peccata eos delectare nō poterunt. Magis quippetūc liberū erit a delectatōe peccādi vſqꝫ ad delectatōeꝫ nō peccandi indeclinabilē liberatū. Eo em̄ potētius erit. quo peccare nō poterit. Ante diē quidē iudicij vident ſeinuicē boni ⁊ mali ſicut patetin euāgelio de diuite purpurato ⁊ lazaro. Poſt iudicium vero reprobis omni luce ſpūali ⁊ corꝑali priuatis. boni videbūt eos tantūmodo ⁊ nō ecōuerſo. Sed anime iuſtoꝝ vt ait gregoriꝰ ⁊ ſi in nature ſue bonitate miſcd̓iaꝫ habent. iam tūc auctori ſue iuſticie coniuncte tāta certitudine ꝯſiringūtur. vt nulla ad reprobos ꝯpaſſione moueant̉. Et licet iuſtis ſua gaudia ſufficiant. ad maiore tamēgloriā vident penas maloꝝ quas ꝑ gratiā euaſerūt. Quia qui deiclaritatem vident nihil in creatura agit̉ qd̓ videre nō valeant.¶ Speculū hiſtoriale pluſtrati fratris vincencij ordinis p̄dicatorum ꝓfeſſoris. per Antonium koburger nurēberge incolā impreſſuꝫ: finit feliciter. Cōſūmatū ſub noſtri ſaluatoris anno incarnatoM.cccclxxxiij. in vigilia ſancti Iacobi. de quo fine laus ⁊ gloria altiſſimo ſit ꝑeuū. Amen.