Liber.XXXII.

tuncti qui xp̄iana ꝓfeſſione cenſent̉ merito debeāt obedire. Prilatos etiā illoꝝ admonuit ſpecialiter. vt idipſum om̄s ſaperent. etin eis ſciſmata nō eſſent. ſed in veritate fidei. ſcꝫ in quatuor primid̓generalibꝰ ꝯſilijs edite. ⁊ a ſede apoſtolica approbate immobiliterꝑmanerent. Fuerunt aūt huius legationis nuncij videlicet a regefrancoꝝ ad principes tartarorum deſtinati. p̄dictus frater andreas. cum duobꝰ alijs fratribꝰ eiuſdem ordinis ⁊ duobus clericis. acduobꝰ ſeruientibꝰ regis. qui parati ⁊ inſtructi. paulo ante purificationem ꝓuecti ſunt. vna cum p̄dictis tartaroꝝ nuncijs. viij. kl̓. februarij a rege licentiā acceperunt ac tercia die nichoſſiam exierūt.Super omnes autē frater andreas capitaneus ⁊ magiſter a regeꝯſtitutus. nō multo poſt ad eūdem regeꝫ litteras miſit. quaꝝ tranſcriptum dictus rex matri ſue blanche regine in franciaꝫ vna cumtranſcripto literaꝝ erchelthay tranſmiſit.De diſcordia int̓ ſoldanos babilonioꝝ ⁊ halapioꝝ. .xcv.¶ Nterea ſoldanus babilonie intellecto ꝙ rex francie hyemaret ī cypro. ſtatī iterarripuit veniendi ꝟſus ꝑtes damaſci. ꝑ ciuitatem hieruſalem tranſitū faciendo. ad hoc intēdens modis omnibꝰ ⁊ aſpirans vt halapie ſoldanū. ⁊ alios eidē adherētes ſibi pacificos ⁊ cōfederatos attraheret. eoſqꝫ ſecum in auxiliū ſuum adduceret. Adhoc etiaꝫ nuncios ſuos caliphus baldacenſis ⁊ ſenex de mōte deſtinauerāt. vt illos ad ꝯcordiam reuocarent. At ſoldanus halapiecognoſtēs verſutiā ⁊ maliciā ſoldani babilonie. nō eſt auſus in ip̄oꝯfidere. nec pacē aūt ꝯpoſitōem cū eo voluit inire. ꝓpter qd̓ idemſoldanus babilonie in irā motus. vrbem camele que ꝑtinet ad ſoldanū halapie ꝑ gentē ſuam obſideri fecit. ⁊ ip̄e damaſcum redijtIn qua .ſ. obſidione dictus ſoldanus ꝓpter hyemē ⁊ pluuias ⁊ beduinoꝝ īcurſus fert̉ in hominibꝰ ac rebꝰ ⁊ aīalibꝰ ſuis ml̓ta diſpēdia ſuſtinuiſſe. Dū itaqꝫ babilonicꝰ exercitus in obſidione dc̄a ꝑmanēt ſoldanꝰ halapie p̄ꝑato exercitu ſuo venit vt eos ab obſidione remoue̓t. Ad quē accedēs nūcius caliphi. monuit eū vt cū ſodano babilonie pacē firmaret. ꝓponēs ei ꝑicula multa q̄ ſaracenisimminebāt hoc tꝑe. eo ꝙ exercitus xp̄ianus ad ꝑdendum gentesatqꝫ legem machomēti cōueniſſet. Et ſiqͥdem ipſi ſaraceni taliterin ſemetipſos bella ꝯuerterēt. hoc illis ad incōmodum ⁊ ꝯfuſionēet xp̄ianis eoꝝ aduerſarijs ad ꝓfectum cederet. Cū hec ⁊ alia etiāmulta nuncijs caliphi ꝓponeret. ⁊ de hoc iam pluries cū eodeꝫ ſoldano tractaſſet ille nullatenꝰ verbū pacis admittere voluit. dicensꝙ qͣꝫdiu in eius dn̄io babilonij morarent̉. ſuꝑ hoc aliquatenꝰ nontractaret. ⁊ niſi recederēt. die craſtino ꝓculdubio cū eis p̄liuꝫ ⁊ cōflictuꝫ iniret. Uidēs itaqꝫ dictus nūcius ꝙ nihil intractatu pacisꝓficeret receſſit. ac feſtinans ad exercitū babilonicum. imminentiseis belli ꝑiculū nunciauit. ⁊ ſic eos ab obſidione recede̓ fecit. Quicum maxima ꝯfuſione in damaſcum receperūt ſe. vbi tūc morabatur ſoldanus babilonie graui detentꝰ infirmitate. Inter hec auteꝫmagiſter militū templi ⁊ mareſcallus hoſpitalis ſcripſerunt ludoppico regi. ꝙ ſoldanꝰ babilonie cū exercitu magno venerat in ꝑtesgaze. ad ꝯſiliendum ſibi ſoldanū halapie ⁊ damaſci. Timebantqꝫne forte ioppen vel ceſaream intenderet obſidere. Poſtea qͦꝫ ſcripſit ideꝫ magiſter regi. ꝙ admiraldus ꝗdam ſoldani babilonie adipſum venerat. vt eiuſdem regis francoꝝ voluntatē inquireret. eoꝙ dn̄s ſuus libenter cum ipſo pacē haberet. Qd̓ regi omnibuſqꝫbaronibꝰ diſplicuit valde. p̄ſertim cū a quibuſdam diceret̉. ſoldanus ad requiſitōem eiuſdeꝫ magiſtri. p̄dictum admiraldū ad ip̄mmiſiſſe. Itaqꝫ rex incōtinenti p̄fato magiſtro ꝑ lr̄as ſuas inhibuitne de cetero tales nuncios abſqꝫ mādato ſuo ſpeciali reciꝑet. autcum eis colloqͥum habere p̄ſumeret. Dicebat̉ eniꝫ ab omnibꝰ quifactum ſyrie nouerāt. ꝙ quātumcūqꝫ oppreſſi eēt ſyri. nunqͣꝫ primi faciebāt verbuꝫ de treugis. ſed tunc pͥmo qn̄ cum inſtantia magna requiſiti ſuꝑ hoc erant a turcis. ideoqꝫ ꝙ dictus mnagiſter vtdicebat̉. prior inde ꝟbum mouerat. ex hoc xp̄ianoꝝ condictio deterior facta fuerat. p̄ſertim qꝛ turci ex hocipſo poterant credere ꝙrex ſe viribꝰ inferiore exiſtimans quacunqꝫ cauſa vel occaſione inuenta feſtinaret ad ꝓpria remeare.¶ De quibuſdam euentibus cypri dum ibi moram traheret rexfrancorun.xcvj.Aterea dū idem rex francoꝝ. in cypro cū regina margaretha vxore ſua moramtraheret. Armenie quoqꝫ rex intellecto eiꝰ aduētu miſit nuncios ſolennes quendā archiep̄m. ſcꝫ armenū. ⁊ alios domeſticos ſuos cū literis ſuis ⁊ exenijs ſe offeres eius volūtati. Quosille ꝓut decuit honorabilit̓ recepit. Cū aūt intellexiſſet eſſe diſcordiam int̓ ipſum ⁊ pͥncipem antiochie grauem plurimū. atqꝫ damnoſam. que iam longo durauerat tꝑe. ꝓpter hoc ⁊ alia quedā. miſit nuncios ꝓprios ad vtrumqꝫ. Poſtea ꝟo ꝓcedēte tꝑe. accedentibꝰ ad eum vtriuſqꝫ nuncijs inita eſt int̓ ipſos corā illo treuga. ab

inſtanti natiuitate ſancti iohānis ꝑ duos annos duratura. Quiavero turcomanni paulo ante terrā antiochie depopulati fuerant.patriarcha ⁊ pͥnceps antiochenus a rege francoꝝ auxiliuꝫ petierunt. eiſqꝫ a rege ſexcenti baliſtarij miſſi ſunt. Accidit aūt duꝫ eſſerex in cypro cum exercitu xp̄iano vt oriret̉ diſcordia int̓ vicecomitem caſtriduni ⁊ marinos ſuos inſtigāte dyabolo. Et ex ꝑte ianuenſiū a baliſtarijs vicecomitis interfecti ſunt duo. quoꝝ vnus eratmagnus ⁊ nobilis homo. Idem quoqꝫ vicecomes (neſcio quo ſpiritu ductus) habito tractatu cuꝫ comite montis fortis. voluit adꝑtes aconenſium tranſfretare cum militibꝰ multis. Quod vbi rexagnouit. ipſi cet̓iſqꝫ militibꝰ ne hͦ facerēt inhibuit. qm̄ hac occaſione totus poſſet exercitus diſſolui. ⁊ xp̄ianitatis negociū impediri.Cunqꝫ vicecomes quoquo mō. id quod ꝓpoſuerat implere velletrex galeas ſuas armari fecit. ⁊ dn̄is nauiuꝫ ne vicecomitem aut cōplices ſuos aliquatenus attemptarēt ferre ꝓhibuit. Tūc ideꝫ vicecomes ad aliud ſe ꝯuertit. ⁊ nauem cum omnibꝰ que in ea erantſaiſiuit. aſſerens ꝙ ẜm ꝯuentiones int̓ ipſum ⁊ dominos nauis habitas tam nauis. qͣꝫ ea que ibi erāt ipſius eſſe debebāt. Borro mediante rege tractatū fuit. vt in duos bonos viros vtraqꝫ ꝑs comꝓmitteret. ⁊ rex tercium poneret. Sꝫ quia conſenſum ꝑtium obtinere non valuit. ideo dicta diſcordia tunc ſedari nō potuit. Tandem ad inſtantiā regis ⁊ legati vicecomes poſt paſcha naueꝫ quāſaiſierat ianuenſibꝰ reſtituit. Qui ⁊ ꝓmiſerunt ſub pena duarummilium libraꝝ ꝙ iuri ſtarent in curia regis francoꝝ ſuꝑ querelis q̄vertebant̉ inter ipſos ⁊ vicecomitem antedictum. Interea ꝟo miſerat rex apd̓ acon̄ ⁊ alia loca maritima ad marinarios ⁊ naues alꝫvaſella ꝯducenda. Cunqꝫ nuncij hac de cauſa in acon die dominica in qͥnquageſima veniſſent. nullatenus ianuenſes ac venetos adhoc flectere potuerūt. vt rōnabile p̄cium in vaſis ſuis ponere vellent. His diebꝰ inſtigante dyabolo. inter ianuenſes ex vna ꝑte. etpyſanos ex altera ſeditio grādis exorta fuit. il̓a ꝙ vnus ꝯſul ianuenſis telo ꝑcuſſus interijt. Sed ⁊ paulo ante ſeditio exorta fueratinibi. inter venetos ⁊ baliuum regni cypri. Itaqꝫ rex francoꝝ ſecūdo miſit patriarcham hieroſolimitanū. ac ſueſſionenſem ep̄m ⁊ cone ſtabularium ſuum. ⁊ quoſdam alios in acōpro vaſis ⁊ marinarijs cōducendis ⁊ ꝓ ſedandis ſeditionibꝰ an̄dictis. In cypro quoqꝫ fabricari fecit. parua quedam vaſella ad terram hoſtiuꝫ capiendam neceſſaria. His autem diebꝰ capti ſunt qͥdam qui ꝯfeſſi ſuntꝙ ipſi et quidam alij a ſoldano babilonie miſſi fuerant. vt regem⁊ maiores exercitus veneni maleficio enecarent.xcxij.liter idem rex damiate portum cepit.D extremum aūt vener̄tlaues. vaſaqꝫ ꝯducta. venerunt etiam de inſulis nauespl̓es. ac ml̓ti barones ac milites ⁊ alij ꝑegrini. qͥ moram in inſulis fecerant. in hyeme iam tranſacta. Itaqꝫ die ſabbatipoſt aſcenſionem domini cū eſſet iam in naui ſua rex franeoꝝ. congregatis ibidem maioribꝰ exercitus. de ipſorum ꝯſilio publicatuꝫfuit ꝑ exercitū. ꝙ apud domiataꝫ vniuerſi cū dei adiutorio dirigerent iter ſuum. Die ſi quidem aſcenſionis ꝓut ordinatum fuerataſcenderunt nauem. ſed vſqꝫ ad diem mercurij ſequentem adhucin portu remanſerunt. qꝛ tempus oportunum nauigandi nō habebant. nec adhuc gentes illorum parate totaliter erant. Eademitaqꝫ die velo facto. receſſit rex a portu nimocij cum nauium ⁊ vaſellorum copioſa multitudine. At poſtea ꝑ aliquot dies cuꝫ difficultate ac ventoruꝫ contrarietate ꝓcedētes. venerunt ꝓpe paphūciuitatem cypri. tantaqꝫ fuerat temporis contrarietas vt oporteret illos ꝓpe nimocium bis reuerti. Uenitqꝫ tunc ad eos pͥncepsachaye cum gētibꝰ ⁊ vaſellis qͣꝫ pluribꝰ in ſubſidium illoꝝ ac terreſancte. ⁊ cum eo ſimiliter dux hurgundie. qui in partibus romanismoram traxerat in hyeme. Expectauerunt igit̉ peregrini apd̓ nimocium. ⁊ cōgregauerunt ibidem exercitum ſuum ꝑ incōmoditatem temporis diſperſuꝫ. Tandē in feſto ſancte trinitatis vela ventis dari fecerunt. ⁊ habito ſatis cōgruo tempore nauigauerūt. itaꝙ in ſequenti die veneris apparuit eis terra egipti. ⁊ poſt paululūciuitas damiate. Appropinquātes itaqꝫ iuxta ciuitatem in portuſteterunt ⁊ naues ſuas anchorauerunt. Eadem die cum viderentportum magna turcoꝝ equitum ac peditum multitudine munitūet os fluuij quod de ꝓpe emiebat ex abundantia galeaꝝ armatūꝯſilium habuit rex cum maioribꝰ d̓ exercitu. vt in craſtino ſummomane exirent̉ ī inſulam ad terrā capiendaꝫ in ꝑte illa. videlicet vbiterram ſimiliter illi ceperant qui in alia obſidione damiate fuerantita ꝙ fluuius eſſet inter ipſos ⁊ ciuitatē. In ipſo igit̉ craſtino peregrinis intrantibꝰ galeas. ceteraqꝫ vaſella parua quotquot intrarepotuerunt. accinctis vt decuit. ⁊ armatis. rex cum legato ſacroſanctam crucem domini triūphalem deferente nudam ⁊ apertaꝫ eratin quodam vaſello. ꝓcedente quoqꝫ in alio vaſello iuxta ipſos bt̄idyoniſij martirs vexillo. fratribꝰ regis ac ceteris baronibꝰ et baliſtarijs. ac militibus circumquaqꝫ cōcomitantibꝰ. Deinde ꝓceffe-