Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

debemꝰ vende̓. ac eius amore pauꝑibꝰ erogare. Tāta vero auiditate ſacras amplectabat̉ lr̄as in eaꝝ ſtudio pene inſomnes ſolebat ducere noctes ipſas.Qualiter in theologia regēs auditores edificauit. .lxxv.Taqꝫ tam mirabiliter inbreui ſtudēdo ꝓfecit. cito poſt paucos ānos ml̓tꝭinſtātia ſuadentibꝰ. magiſtralē cathedraꝫ licet inuitusaſcendit. qͣꝫuis duceret̉ amore ꝟitatis iuſticie. imꝑem tn̄ huiconeri. indignū ſe credidit honore. Igit̉ ſacre ſcripture doctoreffectꝰ. tāqꝫ lucerna ſuꝑ candelabꝝ poſitꝰ. oībꝰ ꝓfice̓ ſtuduit. acſi oībꝰ eēt natus. Erat ei p̄dicator egregiꝰ. diſputator acutiſſimꝰ.lector pius. Et in his oībꝰ effūdebat alijs qd̓ ipſe hauſerat de fontibꝰ ſaluatoris. Freq̄nt̓ multi magni viri qui ad in ſcolis audiendū ꝯfluebāt. int̓ legendū a lacrimis ſe ꝯtine̓ valentes librosclaudebāt. Vel ſiquidē lacͣ ſub lingua habebat. Ideoqꝫ dulcedinē modicā. diſcipuloꝝ mētibꝰ inſtillabat. Un̄ ml̓ti de ſcolisſuis exierūt doctores eximij. veſtigia quoqꝫ ſanctitatꝭ eiuſdē viribꝰ ſecuti. Nōnulli et̄ eccl̓iaſticis honorati. potius onerati bn̄ficijs exonerātes ſe ipſos religioni ſe dederūt. eiꝰ ſuccēſi facibꝰ lectionis. Nimiꝝ ignis ī altari cordis eiꝰ ardēs iugit̓. alijs on̄debat lucꝭiter. Hinc qͥdā nocte vidit ſomniū in ſcolis ſuis igneꝫ fieripioſuꝫ. de ſeptē ardētes extrahebant̉ facule ꝯtinētes myſteriuꝫrei ſecuture. In craſtino lege̓t intrauit ſcolas abbas qͥdā ciſtercienẜ ordinis. ꝯpletis lectionibꝰ abduxit ſecū ſepteꝫ de ſcolaribꝰſuis. qͦs ignis ſeptiformis accēderat caritatis. Un̄ ſpretis tꝑalibꝰ mūdo valefaciētes. viā vite felicit̓ arripuerūt ī monaſterio dictiabbatis monachū induētes. Hoꝝ vnus fuit clareuallēſis abbasſteph̓s. qͣdā die diſputaturꝰ de ſācta trinitate cathedrā ꝯſcendit. ibi diſcipulos expectās q̄ſtionē ī aīo volue̓t in ſomnū reſolutꝰ. viſionē hmōi cerne̓ meruit colūba ſuꝑnis volauit ac ſe celerit̉deferēs in ore ſuo mirificū corpus xp̄i qd̓ qͣſi ſacrā cōmunionē tribuēs in eiꝰ ore poſuit ſic ad ſuꝑiora celeriꝰ auolauit. Exꝑgefactus velut humanū excedens ingeniū excellētiſſime diſputauitac de beata trinitate ꝑſpicaciſſime diſſeruit. Iſ p̄dicatōe qͦꝫ ei mira gr̄a inerat. ignitū eiꝰ eloquiū. aīos auditoꝝ quātūcunqꝫ frigidos efficacit̉ accēdebat. Un̄ guilhelmꝰ comes ſaleſbrie. lōgaſpata dictꝰ eſt. iam longo tꝑe nemini ꝯfeſſus eēt. Ac ſumēdoxp̄i corꝑe iuxta morē vniu̓ſalis eccleſie curaret ad eius monitaconuerſus eſt.De affectu quem erga crucem dominicaꝫ habuit. .lxxvj.Um aūt populo predicaret crucē dn̄icā manu ꝓpͥa tenebat aſſidue. quā freq̄ntlintuēs. ſolebat nūc amariſſime flere. nunc honeſtiſſimeſubridere. Flebat qͥdem vt dice̓ ꝯſueuerat. plures eēt ꝟbiauditores pauci tn̄ factores exiſterēt cum tn̄ xp̄i paſſionē haberēt oculis exempla ſanctoꝝ eis innumera deeēt. Ridebat ꝟocum crucē pio ꝯſpice̓t oculo recolens bn̄ficia. que ꝓuenerāttoti mūdo. Habebat et̄ ꝯſuetudine qͣlibet die vel nocte dn̄icepaſſionis inſignia meditādo recolere in eis ſuauiſſime delectādoillis medullitꝰ inhere̓. quadā itaqꝫ feſtiua die ml̓tis occupatiōibꝰet curis fatigatꝰ p̄uidere poſſet lectōem craſtinaꝫ. ſequētemnoētē in vigilijs expendit fere totā. Un̄ circa auroram irrupentſomno eiꝰ occurrit memorie in nulla illiꝰ diei hora meditatꝰ fuiſſet iuxtamorē de dn̄ica paſſione. Timēs ꝟo ne grauem capitisdolorē incurre̓t. ſi anteqͣꝫ iret ad eccleſiaꝫ ad ſcolas dormiretelegit potiꝰ aliquātū quieſce̓. ac ſolitā ꝯtemplatiōeꝫ. in ſpe gr̄e deitūc irrumꝑe. Cum ſe inclinaſſet ad lectulū apparuit ei hoſtis antiquus tetꝝ vultū exhibēs horrendū. Un̄ territꝰ dextrā leuauitvt ſignū crucꝭ face̓t quā demon app̄hēſaꝫ tenuit ne leuaret. Ipſevero ꝯfiſus in dn̄o qͣſi ambidext̉ ſiniſtrā erexit vt idem face̓t ſignaculū. ſꝫ dyabolꝰ ipſa ſil̓r app̄henſa. qͣſi ſaccus grauiſſimꝰ cecidit ſuper. Tunc deficientibus ſibi viribꝰ corꝑis orauit in ſpū dn̄m vtſua ꝟtute ſeuientē ꝯtere̓t inimicū. ſicqꝫ demon ab eo auulſus ſubito. cecidit int̓ lectū ꝑietem ꝓximū in momēto. ſurgēs igit̉ celeritet ſic ꝓſtratū cernēs demonē. ꝯfortatꝰ in fide ipſuꝫ cepit aggredivelut hoſtē. eumqꝫ horribile guttur eiꝰ arripuit. illud ſtringerdo fortit̉ ita dixit. Adiuro te aſperſionē ſanguīs xp̄i. vt mihiomittas dice̓ quid ſit illud qḋ̓ tibi valeā plꝰ noce̓ te a meis inſtationibꝰ coercere. Et dyabolus ait. illd̓ qḋ nūc noīaſti. Et ſicdyabolus victꝰ diſparuit. ſe victū dolēs ab eo quē ſuis vincendūviribus eſtimauit.De abſtinentia eius oratione..lxxvij.Ic ſct̄us abſtinētiam illibatā. in oībꝰ ſeruauit ab infantia .ſ. vt ꝟbo. cibo. potu.ſomno. cet̓iſqꝫ mūdanis ſpeciebꝰ qͣntū virtꝰ patit̉ humana. Solo pane ꝯtētꝰ aquā. ſextis annū ferijs abſtinuit ali

qn̄ panem tm̄ ſumēs. nullū penitꝰ liquorē guſtauit. Un̄ nōnunqͣꝫ fiſſa videbant̉ eiꝰ labia velut humoris indigētia hyans t̓ra. pilis quoqꝫ fluentibꝰ capitis barbe. dicebāt hoc phiſici ex humorpenuria ꝓuenire. Groſſis vtens cibarijs. cibꝰ vl̓ potus p̄cioſioret delicatior erat. eo minꝰ ex eo ſumebat. Nolebat vt ſibi quis ꝓpt̓ſe dice̓t ꝗd ſibi in prādio eēt apponendū. īmo ſepe cibū ſi coraꝫ eolaudaret guſtare nolebat. eo lautū nouerat. Omni ſecūda feriaet qͣrta ī ſeptuageſima ſemꝑ acarnibꝰ abſtinuit. reliqͥſqꝫ diebusqͣſi nihil de carnibꝰ vl̓ piſcibꝰ deguſtauit. Nec ob diſputare dimiſit aūt lege̓ niſi alia p̄pediret̉ neceſſaria rōne. Poſtqͣꝫ ꝟo ſacerdotij aſcendit gradū. ad quē inuitꝰ venit ſic̄ et ad p̄cedētes ſacrosordines. extūc duras leges qͣs in carnis ſue p̄iudiciū ſtatuerat. efficere ſtuduit duriores. Rariſſime bis in die ꝯmede̓ ꝯſueuerat. etcum ad id alioꝝ iocūda ſocietas inuitabat. deniqꝫ ſibi tātū rigorem indixerat abſtinētie. nōnulli ſuoꝝ credebāt ipſuꝫ capitis inſaniam. vel etiā mortē incurre̓. Orationi qͦꝫ ſedulus incūbebat. et la ſolo genua figebat. Un̄ nōnunqͣꝫ vi colliſionis erūpens ſanguīs genu reſperſit alteꝝ. aliud ꝟo qͣſi ſemꝑ gibboſuꝫ extitit calloſum. Singulis diebꝰ a capite vſqꝫ ad pedes mēbra crucifixi ſingula adorabat. ī adoratione cuiuſlibet. Adoramꝰ te xp̄e. pia voce dicere ſolebat. Per dies ſingulos tria cantabat paria horaruꝫſcꝫ horas canonicas. de ſpūſancto. de matre dn̄i. cum officio defunctoꝝ. Poſt pͥmū exurgens ſomnū mox ad orōnem vel meditationem. ſeu lectōꝫ ſe ꝯferebat. poſt matutinas qͣꝫ an̄ vigilansſic ꝑmanebat. Raro nāqꝫ poſt matutinas dormiuit vllo tꝑe. nonminus id obſeruās hyeme qͣꝫ eſtate. ſi forſan aliqn̄ ſopor in euꝫviolentꝰ irrueret ſolebat ad lectū recurre̓. ſed in orōnis loco. velin ſede ſua reclinās caput. dormitare potiꝰ fatigatis ꝯceſſit oculisqͣꝫ dormire. Lectū ꝗdem habuit. ſatis honeſte ſtratū. nec tn̄ in lecto iacuit. ſꝫ in ſcabello ſubpedaneo. nōnunqͣꝫ in t̓ra ipſa. aliqn̄ aūtad lectulū caput pendulū inclinauit. Aliqͦtiens ꝟo vt totū corpus. ſꝫ ꝑs media requieſce̓t ſedēs ſolebat ſomnū capere. hoc perānos circit̓ triginta vel ampliꝰ credit̉ obſeruaſſe. Lntheamina cooꝑtorium. vel etiam culcitrā habuit. ſed capa ſua vel ſcapulariſeu certe pallio ſe ꝯtexit.De cetera eiuſdem ꝯuerſatione..lxxviij.Eſtimēta vt ſepius habebat griſea. nec abiecta plurimū ſꝫ nec plurimum p̄cioſaLudis ſeu ſpectacul̓ ſecularibꝰ nūqͣꝫ ſe īmiſcuit. ſedhmōi qͣſi virus qd̓dā qd̓ oculos ad aīaꝫ ingredit̉ euitauit. Detractores ꝑſequebat̉. detractiōis abhorrēs viciū nec his vnqͣꝫ velad modicū ſuū accomodauit aīm vel auditū. Bn̄ficiū eccl̓iaſticuꝫet vnicum tm̄. qͣꝫqͣꝫ plura pluries ſibi fuiſſēt oblata nūqͣꝫ tene̓ voluit. niſi onere reſidentie. qd̓ qͦtiens lectionibꝰ vacare diſpoſuitſolebat nulliꝰ expectato ꝯſilio reſignare. Tādē vero vt liberiꝰ verbum dei poſſet abſqꝫ ſcandalo auditoꝝ p̄dicare grauamine bn̄ficium vnum recepit. retinuit quorūdā victus inſtantia atqꝫ p̄ceSuſcepit itaqꝫ in nobili eccl̓ia ſaleſb̓ie. canonia dignitate theſaurarij. ad quā inuitauit eum ep̄us. Receperūt aūt euꝫ canonicicum reuerentia ſpeciali. Uentilatiōibꝰ cauſaꝝ ſeu placidis int̓eſſenoluit. Et vt a cauſaꝝ cognitionibꝰ eximeret̉. lr̄as apoſtolicas impetrauit. Pecuniā dico tāgere. ſed nec vide̓ dignū cenſuit. niſieaꝫ quā manu ꝓpria pauꝑibꝰ erogauit. Celaria vel alias officinasſuas dedignabat̉ ingredi. incōueniēs hoc eſſe iudicās ſui nominishoneſtati. Reꝝ quoqꝫ ſuaꝝ audire cōpotum. ſibi credidit in honeſtum plus expēdebat qͣꝫ haberet ī redditibꝰ. vn̄ et ere alieno ſemꝑextitit obligatus. Aſeruientibꝰ ſuis carnis exigebat mūdiciā. Uolens ſemꝑ oēm familiam ſuā fore mundā. nec vnqͣꝫ eis in ira moleſtus fuit etiā cuꝫ delinqueret nec vllis omnino alijs. qm̄ ſatagebatſollicitus ſeruare iugit̓ pacem cordi. ſibi fuit in facultatibꝰ propriū cōmune facere ſtuduit. pijs vſibꝰ egenoꝝ. Nullus ab eius ianuis receſſit egenus vacuꝰ. ſed accipiebat quilibet. ꝓut ſibi videbat̉ cōpetere. plus vel minus. Nunc panē. nunc bladū vel certe legumina que parari fecerat pauꝑibꝰ vndecūqꝫ ꝯfluentibꝰ. p̄cipuefamis tꝑe miniſtrabat. Libris corā ſe poſitis in ſuꝑiori ꝑte cōtrafaciem habebat eburneā et venutiſſimā beate ꝟginis imaginē incircūitu throni ſui redemptōis noſtre myſteria. ſculptura mirabiliꝯtinentem. De codice ꝓcedebat lectio ad yconiā referebat̉ oratōDe vtroqꝫ influebat ipſius ſtudētis anime ꝯtemplationis extaſiset dulcēdo. Comeſtionis equitatōnis tꝑa quibꝰ ſtudio nequiuitinſiſtere dicebat ſe ꝑdita et inutilia reputare. Tantū reuerētie ſacre ſcripture detulit. quotiens bibliā ſuam aperuit pͥus oſculo honorauit. Appetitum inanis glorie que virus virtutum īp̄ortunam ſe multipliciter ingerit. ſub quadaꝫ ſimplicitatis cautela etmodo mirabili elidere ꝯſueuit.De p̄dicatiōe crucis miraculis ibidē exhibitis. .lxxix.