Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

ad acuendū ſagittas. habent ꝟo ſcuta de viminibꝰ aūt ꝟgulisfacta. ſꝫ credimꝰ ea ſoleāt portare niſi ad caſtra. ad cuſtodiāimꝑatoris ac pͥncipū. tm̄ nocte. In bellis aſtutiſſimi ſt̓. qꝛannos. xlij. ceteris gentibꝰ dimicarūt. aūt ad flumīa ꝑueniūtmaiores habēt rotūdū ac leue coriū. in cuiꝰ ſummitate circūitūanſas crebras facientes funem imponūt ac ſtringunt. ita in circuitu quaſi ventrem efficiunt. quem veſtibus ac rebus ceteris rerēplēt. fortiſſimeqꝫ adinuicē ꝯp̄mūt. In medio aūt ponūt ſellasalias res duriores. ibi qͦꝫ ſedēt hoīes hmōi naueꝫ ad eqͥ caudā ligant. hoīem equū regat ꝑit̓ natare faciūt. vel hn̄t aliqn̄ duosremos qͥbꝰ remigāt. Eqͦ igit̉ ī aquā impulſo oēs alij eꝗ̄ ſequūt̉illū. ſic trāſeūt fluuiū. pauꝑior aūt qͥlibet vnā burſam vel ſaccuꝫde corio bn̄ ꝯſutū hꝫ. in quo res ſuas oēs imponit. in ſummitatefortiter ligatū ad equi caudā ſuſpēdit. ſicqꝫ p̄dicto tranſit.ualiter reſiſtendū ſit eis..xviij.Ullam eſtimo prouiciaꝫeſſe ſe poſſit eis reſiſtere. qꝛ de terra ptātꝭ ſue ſoUlent hoīes ad bellū ꝯgregare. Et ſi qͥdē vicina ꝓuincia vult eis opē ferre quā impugnāt delētes illā hoībꝰ qͦs exilla capiūt ꝯtra aliā pugnāt. Et iſtqͥdē in acie pͥmos ponūt. etſi male pugnāt ip̄os occidūt. Itaqꝫ ſi chriſtiani eis reſiſtere volūtoꝑtet pͥncipes ac rectores terraꝝ in vnū ꝯueniāt. ac de cōi ꝯſilio eis reſiſtant. Habeātqꝫ pugnatores arcꝰ fortes baliſtas qͣsmultū timēt. ſagittaſqꝫ ſufficiētes. dolabꝝ qͦꝫ de bono ferro vel ſecurī manubrio lōgo. Ferramēta ꝟo ſagittaꝝ more tartaroruꝫqn̄ ſunt calida tꝑare debēt in aqͣ ſale mixta. vt fortia ſint ad penetrādū illoꝝ arma. Gladios etiā lanceas vncis hēant volunt. ad detrahendū illos de ſella facilime cadūt. Habeantgaleas arma cetera ad ꝓtegendū corpꝰ equū: ab armis et ſagittis eoꝝ. ſi ita ſunt armati debēt more illoꝝ poſt alios ire ꝯtra ipſos arcubꝰ vel baliſtis traijcere. ſicut dictū eſt ſupra detartaris. debent acies ſuas ordinare ac legē pugnātibꝰ imponere.Quicūqꝫ ꝯuerſus fuerit ad p̄dā an̄ victoriā maximā debet penāſubire. talis apud illos occidit̉ abſqꝫ miſeratōne. locꝰ ad pliumſi fieri pōt eligendꝰ eſt planus. vt vndiqꝫ poſſint videre. nec omēsdebēt in vnū ꝯuenire. ſꝫ acies ml̓tas diuiſas nec tn̄ nimis diſtantes abinuicē facere. Cōtra illos pͥmo veniūt debēt vnā aciē mittere. alia ꝑata ſit ad iuuandū iſtā oportuno tꝑe. hēant ſpeculatores ex ꝑte videāt qn̄ veniūt acies cetere. ſꝑ debētaciē ꝯtra aciē vt ei occurrat mittere. qm̄ illi ſꝑ nitūt̉ aduerſariosin medio ꝯcludere. aūt acies caueāt. ne ſi etiā illi fugere videāt̉.diu poſt illos currāt. ne forte ſicut facere ſolēt. ipſos ad ꝑatas inſdias trahāt. qꝛ plus fraudulētia qͣꝫ fortitudine pugnāt. Et iterūne fatigent̉ equi eoꝝ. qꝛ noſtri hn̄t multitudinē eqͦrū. Tartariꝟo qͦs equitāt die vna aſcendūt tribꝰ diebꝰ vel qͣtuor poſtea.Preterea ſi cedūt tartari debent nr̄i recedere. vel abinuiceꝫſeꝑari. qm̄ ſimulādo faciunt vt exercitꝰ diuidat̉. ſic ad t̓re deſtructōꝫ libere ingrediant̉. Ceteꝝ duces noſtri die noctūqꝫ face̓debēt exercitū cuſtodiri. nec iacere ſpoliati. ſꝫ ſꝑ ad pugnā ꝑati. qꝛtartari qͣi demones ſꝑ vigilāt excogitātes arte nocendi. Porro ſialiqͥ tartaroꝝ in bello de ſuis eqͥs ꝓijciunt̉. ſtatī capiēdi ſūt. qꝛ qn̄gittāt eqͦs homīeſqꝫ vulnerāt occidūt.ſunt in t̓ra fortit̉e itinere frīs iohānis vſqꝫ ad pͥmā cuſtodiā tartaroꝝ. xix.Os igit̉ ex mādato ſedisapl̓ice. iremꝰ ad orientis natōes elegimꝰ pͥus ad tartaros ꝓficiſci. qꝛ timebamꝰ ne illos in ꝓxio. eccīe deiꝑiculū īmineret. Itaqꝫ ꝑgētes ad regē boemoꝝ ꝑuenimꝰ. quinobis eſſet familiaris. ꝯſuluit vt poloniā ruſciā iter ageremꝰ.hēbat em̄ ꝯſanguineos in polonia quoꝝ auxilio ruſciam intrarepoſſemꝰ. Datiſqꝫ lr̄is bono ꝯductu fecit. expenſas nobis dari curias ciuitates eiꝰ qͦuſqꝫ ad ducē ſcleſie bolezlaū nepotē eiꝰveniremꝰ. etiā erat nobis familiaris notus. hinc ipſe nob̓ ſil̓rfecit. donec veniremꝰ ad cōradū ducē lantiſcie. ad que tūc dei gr̄anobis fauēte venerat dn̄s ppaſilico dux ruſcie. a quo etiā pleniꝰfacto audiuimꝰ tartaroꝝ. qꝛ nūcios illuc miſerat. iam redierantad ip̄m. Audito aūt oꝑteret nos illis mūera dare. qͣſdaꝫ pellescaſtoꝝ alioꝝ aīaliū fecimꝰ emi de qd̓ datū nobis fuerat in elemoſynā ad ſubſidiū vie. Qd̓ agnoſcētes dux ꝯradꝰ duciſſa cratōnie ep̄s qͥdā milites. Pl̓es etiā nobis dederūt hmōi pellesDeniqꝫ dux waſilico a duce cratōnie ep̄o atꝫ baronibꝰ nob̓tꝰ ſecū nos ī terrā ſuā duxit. vt aliquātulū qͥeſcerēꝰattentediebꝰ nos in expēſis ſuis detinuit. Et rogatꝰ a nob̓ feciſſꝫis ſuos venire. legimꝰ eis lr̄as dn̄i pape monētis eos ad ſanctemr̄is eccīe vnitatē redire. Ad idē qͦꝫ noſipſi monuimꝰ eos induximꝰ qͣntū potuimꝰ. tam ducē qͣꝫ ep̄os alios. Sꝫ qꝛ dux danielfrat̓ podicti pn̄s erat. qm̄ ad baty ꝓuectꝰ erat. nonpotuerūt eo tꝑe finalit̓ rn̄dere. Poſt hec dux ppaſilico trāſmiſit

nos vſqꝫ in kioniā metropoli ruſcie ſeruiēte vno. Ibamꝰ tn̄ inꝑiculo capitis ſꝑ ꝓpt̓ luchuanos ſepe faciebāt inſultū ſuꝑ terrāruſcie. in illis maxīe locis que debebamꝰ trāſire. At p̄dictuꝫſeruientē eramꝰ ſecuri a ruthenis. qͦꝝ etiā maxima ꝑs occiſa vel captiuata erat a tartaris. Porro in danilone vſqꝫ ad mortē tūc infirmati fuimꝰ. nihilominꝰ tn̄ in vehiculo niueꝫ frigꝰ magnumtrahi nos fecimꝰ. Cum kioniaꝫ ꝑuenimꝰ habuimus de via nr̄aꝯſiliū millenario ac ceteris ibidē nobilibꝰ. Qui rn̄derūt nob̓ſi duceremꝰ equos illos. qͦs tūc habebamꝰ ad tartaros. cuꝫ eſſentmagne niues morerent̉ oēs qꝛ neſcirēt herbā fodere ſubniue. ſic̄eqͥ faciūt tartaroꝝ nec inueniri poſſet aliqͥd eis ad manducādū tartari. nec ſtramīa nec fenū hēant nec pabulū. Itaqꝫ decreuīꝰeos illic dimittere duobꝰ pueris deputatis eoꝝ cuſtodie. Iōqꝫnos oꝑtuit millenario dare mūera vt ip̄m haberēꝰ ꝓpiciū ad dandum nobis equos ſubductitios ꝯductū. Secūdo igit̉ die poſtfeſtū purificatōnis cepto itinere. venimus ad villaꝫ canoue. ſubtartaris erat īmediate. Cuius p̄fectꝰ nobis dedit eqͦs et ꝯductumvſqꝫ ad aliā in reꝑimꝰ p̄fectu michrā malicia plenū. Qui tn̄acceptis a nob̓ muneribꝰ ẜm velle ſuū. duxit nos vſqꝫ ad primamcuſtodiaꝫ tartaroꝝ.Qualiter primo cum ſocijs ſuis receptus eſt a tartaris. .xx.Um ergo in prima ſextaferia pꝰ diē cineꝝ ſole ad occaſuꝫ tendēte hoſpitaremtartari ſuꝑ nos armati horribilit̓ irruer̄t. q̄rētes cūiuſmodi hoīes eſſemꝰ. cūqꝫ rn̄diſſemꝰ dn̄i pape nūcij eſſemꝰ. qͥbudam cibarijs a nob̓ acceptis. ꝯtinuo diſceſſerūt. Porro māe fct̄o ſurgētes aliquātulū ꝓceſſiſſemꝰ maiores illoꝝ erant ī cuſtodia nob̓ occurrerūt. interrogātes cur ad eos veniremꝰ. qd̓ negociū hr̄emꝰ. Quibꝰ rn̄dimꝰ. dn̄i pape nūcij ſumꝰ. chriſtianoꝝ pꝰē ac dn̄s. hic nos idcirco ad regē qͣꝫ ad pͥncipes. oēſqꝫ tartarosmittit. qꝛ placet ei oēs chriſtiani tartaroꝝ ſint amici. pacē habeāt ipſis. Deſiderat inſuꝑ vt apd̓ deū in celo ſint magni. idcirco monet eos nos qͣꝫ lr̄as ſuas vt efficiant̉ chriſtiani. fidēqꝫ recipiāt dn̄i nr̄i hieſu chriſti qͥa pn̄t alit̓ ſaluari. Mādatp̄terea mirat̉ de tāta occiſiōe hoīm. maxīe chriſtianoꝝ. ac potiſſime hūgaroꝝ. motanoꝝ. polonoꝝ. ſūt ei ſubiecti. facta tartaros. cuꝫ in nullo leſiſſent. aut ledere attēptaſſent eos. Et qꝛ dn̄sdeꝰ grauit̓ ſuꝑ ē offenſus. monet eos vt a talibꝰ decēt̓o caueāt de cōmiſſis pnīam agāt. Suꝑ his etiā rogat vt ei reſcribant qͥdfacere velint decet̓o. ſit eoꝝ intētio. Quibꝰ auditis intellectꝭdixerūt tartari ſe velle. eqͦs nob̓ ſubductitios vſqꝫ ad corenſam etducatū p̄bere. Statīqꝫ mūera petierūt a nobis acceper̄t. Aqͥsigit̉ acceptis de qͥbꝰ deſcēderāt ipſi eoꝝ ducatu ad corenzā arripuimꝰ iter eūdi. Ip̄i tn̄ velocit̉ eqͥtantes nūciū vnū p̄miſerūt adp̄fatū ducē his verbis dixeramꝰ eiſdē. Eſt autē dux iſte dn̄soīm poſiti ſt̓ in cuſtodia ꝯͣ oēs occidētipl̓os ne forte ſubitoimprouiſe irruāt aliqͥ ſuꝑ illos. Et iſte dicit̉ habere ſexingēta milia armatoꝝ hoīm ſub ſe.Qualiter recepti ſunt apd̓ corenzam.Um ergo perueniſſemꝰad eiꝰ curiā. fecit nob̓ lōge a ſe poni ſtatōꝫ. Et miſit adnos ꝓcuratores ſuos. vt quererent a nobis cuꝫ quo eivellemus inclinare .i. que ei munera inclinando vellemus offerre.Quibus reſpōdimus dominus papa non mittebat aliqua munera. qꝛ erat certus ad illos ꝑuenire poſſemus. inſuꝑ veneramus loca valde ꝑiculoſa. Uerūtamē inquātū de his que habemus ex gratia dei dn̄i pape ad victuꝫ noſtꝝ ſicut poterimushonorabimꝰ ipſuꝫ. Acceptiſqꝫ muneribus duxerūt nos ad ordāſiue tentorium ipſius inſtructi fuimus vt ante oſtium ſtationis.ter cum ſiniſtro genu inclinaremꝰ caueremus attente. ne pedemſuꝑ limen oſtij poneremus. Et poſtqͣꝫ intrauimus. oportuit noscoram duce omnibuſqꝫ maioribus qui ad hoc erāt vocati dicerefleris genibus. ea que dixeramus ſuꝑius. Litteras etiam dominipape obtulimus. ſed interpres quem de kionia dato precio duxeramus. non erat ſufficiens ad interp̄tandū. nec aliquis alius habebat̉ idoneus. Hīc equi nobis dati ſunt. tres tartari qui nos ducerent feſtinanter ad ducem baty. Ipſe eſt apud eos potētior excepto imꝑatore. cui tenent̉ pre cūctis pͥncipibus obedire. Itaqꝫiter arripuimus ſecūda feria poſt pͥmaꝫ dominicā quadrageſime equitando quātum equi trotare poterant. quoniā habebamusequos recentes fere ter aūt quater omni die ꝓperabamus de māevſqꝫ ad noctem. immo etiam de nocte ſepiſſime. nec tamen an̄ qͣrtam feriam maioris hebdomade potuimus ad ipſum peruenire.Ibamus autem per terram cumanoruꝫ. que tota eſt plana. flumina quatuor habet magna. Primuꝫ appellatur nepar iuxta qd̓ex parte ruſcie ambulabat coreza monſij. qui maior eſt illo ex altera parte campeſtria. Secundū appellat̉ don. ſuper quod am-