ſe ꝙ ſi ſuſpēderet̉ francus. om̄es irruerēt ī mortem turcoꝝ. Hoccū audiſſent turci nihil amplius agere ſunt auſi. Erant tn̄ tūc ibi.lx. milia turci. franci ꝟo. dcc̄. alias qͦꝫ cū totidē vtrobiqꝫ cōgregati eſſent. turci voluerūt impone̓ frācis vt caſtrū qḋ dr̄ ſemeſac munirent. Un̄ frāci tūc etiā cōtra illos inſurgere volebāt. qꝛ ſe tamviles reputabant.De deſtructione quarūdam turquie ciuitatum. .cxlvij.Nno itaqꝫ domini. Mccxlij. tartari oēs primā turquie ciuitatē inuaſerūt. eāqꝫ deſtruxerūt. Siquidē antea vt dictū ē ſupͣ ꝑ. xx. annos regnū illud īpugnauerūt. ita tn̄ ꝙ vnus eoꝝ baro vel duo tātumō ꝯtra illud inſurgebāt. Oēs aūt arſeron ſil̓ ꝑ. xx. dies obſederūt. Eſt aūt arſeron vt dicit̉ terra hus. ī qua quōdā beatus iobdicit̉ habitaſſe ⁊ in ea regnaſſe. Cūqꝫ ciuitatis huiꝰ habitatoresa tartaris obſeſſi. ſuccurſū a dn̄o ſuo ſoldano ꝓut erat neceſſe nōhaberēt. nec aduerſus tartaroꝝ multitudīem ꝑualere poſſent. cogitauerūt inter ſe tartaris reddere ciuitatē. eo pacto vt nulli eorūaliquā leſionē vel mortē inferrēt. ſꝫ vt ſeruos ſuos et ſclauos tenerent illos atꝫ ſaluarēt. Ad hoc aūt offerēdū ⁊ firmādū miſerūt eisſaana .i. ciuitatis baiulū. Itaqꝫ tartari petitōi eoꝝ annuerūt ⁊ ẜmmodū ſuū iurātes om̄ia petita ſe firmit̓ ſeruaturos ꝓmiſerūt. Intrātes at̄ vrbē ſtatī cōfederatōꝫ p̄fatā ruperūt. oēſqꝫ ciuitatis habitatores occiderūt. ſic qͦꝫ fraudulētā pacē et cōfederatōꝫ habitatoribꝰ arſeugā ciuitatis fecerūt. et poſt introitū ī eam oēs ſil̓r occiderūt. habitatoe̓s aūt ſauaſte nō occiderūt. qm̄ illis obuiā clauesciuitatis eis offerētes exierūt. totā tn̄ ciuitatē dep̄dati ſūt et iuuēnes ac iuuēculas et qͣꝫ plures alias ml̓ieres rapiētes ſecū eduxerūtQue tn̄ oīa priꝰ ſe nullatenꝰ facturos eſſe ꝓmiſerāt atꝫ iurauerāt. cū aūt gazaziā que alio noīe dr̄ ceſarea capadocie obſiderentduo franci ꝗ erāt in vrbis illiꝰ p̄ſidio dixerūt. ꝙ ſi plures francosſecū habuiſſent. ſemꝑ a tartaris ī illo p̄ſidio ſe defendiſſēt. nec vllas eoꝝ machīas vel impugnatōes timuiſſent. At ꝟo miſeri turciqꝛ viles et effemīati ſūt. vltro ſe illis reddiderūt. Ueniētes igr̄ tartari an̄ dictā vrbē petierūt tātūmō ſibi om̄ia aīalia ciuitatis reddi et iuramentū fidelitatis ſibi p̄ſtari. Tūc itaqꝫ turci qͣſi iā ſecuride illoꝝ ꝓmiſſione exierūt ad illos cā fidelitatis ꝯfirmāde. Illorūaūt qͥ exierūt tartari. c. milia. vel potius ẜm qͦſdā. ccc. milia int̓fecerūt. cūqꝫ iā eſſent intra vrbē quā ceperāt audientes dici ꝙ rex armenie mīoris veīebat ī ſuccurſū ceſaree. cū tn̄ paucos ⁊ qͣſi nulloscōtra tartaroꝝ ml̓titudīem poſſet hr̄e debellatores. De nocte tn̄fugerūt q̄cūqꝫ lucrati fuerāt exponētes. poſtea tn̄ redierūt. cū eūdem regē venturū nō audierūt.¶ De ītinere ludouici regis ī pictauiā ꝯtra comitē marchie et regem anglie.Ex hiſtoria francoꝝ..cxlviij.Qno quoqꝫ prenotatorex ludouicꝰ cōtra hugonē marchie comitē ī pictauiāꝑrexit qͥ ſcꝫ comēs ꝯtra eūdē regē rebellis erat ⁊ hein-ricū anglie regē ac ricardū fratiē eiꝰ ī auxiliū habebat. Et hi duovxores habebāt filias coītis ꝓuīcie ſorores ſcꝫ regīe frācie. Predictus aūt hugo hēbat vxorē ip̄iꝰ regis anglie mr̄em. Anno qͥdēp̄cedēti rex ludouicꝰ multā ſui regni militiā apd̓ ſalminū ꝯuocāsadefonſū fr̄em ſuū ibidem nouū militē fecit. cui antea filie comitistholoſani noīe iohāne ꝯiugalit̓ ſociato. terrā auernie pictauie. terrāqꝫ albigēſiū poſſidēdas ꝯceſſit. Quibꝰ ꝑactis a hugōe comitemarchie vt eidē fratri ſuo. ſcꝫ adefonſo comiti pictauēſi ꝓut debebat hominiū faceret petijt. Sꝫ iſte nullatenꝰ ſe facturuꝫ aſſeruit.Un̄ rex huiꝰ p̄ſūptōis ac ſuꝑbie nō īmemor. āno ſequenti exercitū regni cōgregauit. ⁊ cū īfinita ml̓titudīe bellatoꝝ terrā illiꝰ introiuit. ⁊ prīo caſtrū qḋ moſteroliū ī gaſtīa dr̄ obſidēs ī breui ſubiugauit. Poſtmodū ad turrī berugie ſe ꝯuertēs. eāqꝫ capiēs ip̄amcum appendicijs ſuis dirui penitꝰ fecit. Poſt hoc ⁊ caſtrū frōtenaiū gaufridi de liſeqͥo. qͥ erat ī auxiliū coītis marchie fortit̉ expugnauit ip̄mqꝫ cito potēter ſibi ſubiecit. Sil̓r ⁊ aliud caſtrū eiuſdēzaufridi fortiſſimū qd̓ appellat̉ nouētū ī expugnatōe frōtenaij baleſtariꝰ qͥdāllū ad turrī iaciēs. adefonſū coītē pictauēſem ī pede gͣuiter vulnerauit. Quo viſo rex caſtrū acriꝰ īpugnari iuſſit eoqꝫ capto defēſores eiꝰ ſcꝫ filiū marchie coītis illegitimū. xlj. milites cu. lxxx. ſeruiētibꝰ ⁊ alijs qͣꝫpluribꝰ rex ꝑtim ꝑiſiꝰ ꝑtim alibi ꝑdiuerſa loca miſit ac diligēter cuſtodiri p̄cepit. Poſtea aūt rex caſtrū guidoīs d̓ rupe forti qḋ appellat̉ bauilaribꝰ ſibi fortit̉ ſb̓iecitip̄mqꝫ ſic̄ ⁊ frōtenariū dirui fecit. īterea marchie comitiſſa ſeruientes donis ⁊ ꝓmiſſioībꝰ illectos ad curiā regis ludouici cū venenovt ip̄m et fratres īpocionarēt miſit. Quos idē rex dep̄hēſos. atrociſſimo carceri mācipari iuſſit. Itaqꝫ poſtqͣꝫ caſtra q̄dam pictauiedirui. quedā ꝟo guarniſionibꝰ ſuis muniri fecit. Cū eſſet ī quodāmariſco pōtes eleuari faciēs vlteriꝰ ꝟſus regē anglie qui in vrberanctonēſi latitabat trāſire voluit. Qd̓ qꝛ ꝓpt̓ īportuītatē trāſi-

tus abſqꝫ diſpēdio implere nō valuit. ꝟſus calleburgū caſtrumgaufridi de ramconio redijt. Ibiqꝫ tētoria ſuꝑ aq̄ ripā fixit. In altera ꝟo ripa ſtabat rex anglie cuꝫ fratre ſuo richardo et hugonecomite marchie ac ſimone de mōte forti. ceteriſqꝫ militibꝰ ⁊ baliſtarijs ac ml̓titudīe grādi. Qui .ſ. rex āglie poſtqͣꝫ exercitū frācoꝝdeprehēdit. licꝫ ad bellū ꝑatos. tn̄ ꝑ tractu duarū baliſtaꝝ ⁊ amplius cū ſuis militibꝰ ſe retraxit. Tādē bellū ꝯmiſerūt durū ⁊ aſperū nō ſine magna ſtrage āglicoꝝ. Deniqꝫ rex anglie et comes marchie noctu de vrbe xanctonēſi receſſerūt. caſtrūqꝫ vacuū reliq̄rūtTūc ī mane ciues ad regē ludouicū acceſſerūt. eiqꝫ claues reddiderūt. Nec p̄tereundum ē ꝙ ī p̄dicto cōflictu anglici ſtupefactiad vicecomitem caſtri eraudi qͥ ſatis ꝓpe ibi ſe hūit cū hr̄et armaricardi comitiſ armis ſimilia ꝯfugiebāt ꝑterriti. ſeqꝫ dicētes eē deꝑte illa cogniti ſunt ac retenti. Poſt hoc reginaldus de pontibꝰpotētia regis ꝑterritꝰ veīt ⁊ fecit homagiū comiti pictauēſi publice corā regis baronibꝰ. Eodē quoqꝫ die hugo miles comitis marchie primogeītꝰ ad regē venit ſub hac forma cū ip̄o de pace tractaturꝰ. vicꝫ ꝙ t̓ra tota quā idē rex ſuꝑ patrē ſuū acquiſierat comiti pictauenſi remaneret. et de reſidua comes marchie cū filijs ſuis volūtati regis oīmode ſtaret. ita tn̄ vt ideꝫ comes caſtrū achardicū duobꝰ alijs regi traderet. In qͥbꝰ rex expenſas dicti comitisguarniſionē ſuā hr̄et. In craſtīo comes marchie cū vxore ſua predicta cōpleturus venit ⁊ genuflexo cū lacrimis ac ſuſpirijs coramrege veniā de offenſa petitā obtinuit. Rex ꝟo ꝑ eandē pacē quāidem comes ſecū fecit homagia q̄ ip̄ius fuerāt. ſcꝫ homagiū reginaldi de pōtibꝰ ⁊ gaufridi de rauconio. et comitis augi ⁊ gaufridiliſegnio.De vaſtatione hungarie ⁊ polonie ꝑ batho ducem tartaroꝝEx hyſtoria francorum.¶ Ano quoqꝫ domini circiter. M.ccxlij. tartari vaſtauerūt poloniā et hūgariamcū principe ſuo noīe batho. Poſt deſtructōꝫ qͥppe cōraſminoꝝ. rex tartaroꝝ cingiſcā eundē batho ducē cū exercitu inoīs miſerat. vbi ſuꝑ mare pōticū ruſſiā gazariā. ſugdaꝑtibꝰ aniā guerciā ziquiā. alaniā. appoloniā. ceteraqꝫ regna q̄ oībꝰ cōputatis erāt. xxx. et vtrāqꝫ comaniā acqͥſiuerat. Deniqꝫ hūgariā etiam ꝓ magna ꝑte deſtruxit. ⁊ vſꝫ ad fines theutōnie ꝓſiliuit. Cūaūt hungariā ingreſſurꝰ demoībꝰ īmolaret ꝯſulēs eos vtrum illuctrāſire auderet. ei a demōe ī ydolo hītante reſpōſū ē. Uade ſecūre. qꝛ mittā tres ſpūs an̄ faciē tuā a facie quoꝝ aduerſarij tui nonpoterūt tibi reſiſte̓. qd̓ ⁊ ita factum ē. Spūs em̄ illi fuerūt ſpūs diſcordie. ſpūs incredulitatis. et ſpūs tīoris. Hi ſūt tres ſpūs immūdi in modū ranarū vt legit̉ ī apocal̓. Siquidē et ex ip̄is tartaris qpoloniā ⁊ hūgariā inuaſerūt. plures ibidē int̓fecti fuer̄t. Et ſiqͥdēhūgari nō fugiſſēt ſꝫ virilit̓ reſtitiſſent tartari cōfuſi de finibꝰ eorūexiuiſſēt. Oēs qͥppe tātū tīorē hēbāt ꝙ fuge̓ vnanimit̓ attēptabātatho dux eorū euagīato gladio ī faciē eis reſtitit ⁊ dixit.ge̓ qꝛ ſi fugitis nullꝰ euadet a morte. Et ſiqͥdē mori deNolitebemꝰ oēs. vt inſil̓ moriamur. nā ꝓfecto futurū ē vt p̄dixit rex noſtercingiſcā ꝙ int̓fici debeamꝰ. ⁊ ſic nūc tp̄us ē ſuſtīamꝰ. Sic igr̄aīmati remāſerūt. ⁊ hūgariā in ꝑte deſtruxerūt. Porro fr̄es ordnis ciſterciēſis ī quodā mōaſterio ſuo hūgarie cū qͥbꝰ erāt fr̄es p̄dicatores fratreſqꝫ mīores eiſdē reſtiterūt virilit̓ pluſqͣꝫ ꝑ ſex meſes. nullāqꝫ īpugnatōꝫ eoꝝ metuentes. In tartaris qͥppe vigor etfortitudo deficit cū eis aliqͥs virilit̓ reſiſtit. Tāta ꝟo poſt illā debachatōꝫ famēs īualuiſſe dr̄ īzaria vt hoīes viui ꝯmederentmortuoꝝ corꝑa. canes etiā et catos edebāt. etcqͥd tale inuenirepoterāt.De vaſtatōne regni turcoꝝ.Eniqꝫ anno domini. M.lcxliij. tartari turcos cōtriuerūt. et vſqꝫ ad ſauaſte terrā vaſtauerūt. et etiā vſꝫ ad ciuitatē regiā iconiū ⁊ vltracurſores ſuos trāſmiſer̄t. Cū aggreſſuri eſſēt turcos ī planicieiux a achſar. baioth p̄miſit fratrē ſuū cum. l. milibꝰ bellatorū. vicꝫde tqͦlibet decanatū exercitꝰ extractis tribꝰ qͥ fecerūt. xl. mil̓. nūeruEt ſiꝗdē exercitꝰ iſte victꝰ fuiſſet. baioth cū altera ſecū multitudine illos inſecutꝰ fuiſſet. nec mirū ſi ſuccubuerint turci. qꝛ ſoldāꝰebrius fuerat in nocte p̄cedēti et adhuc vino eſtuabat qn̄ pͥmi bellatores fuerūt defūcti. Sꝫ nec in vnū erat exercitꝰ eiꝰ. et circa nonam fuit cōgreſſus. Ip̄e qͦꝫ ſoldanꝰ cuꝫ vxore ſua et puero ꝑ tresleucas a primis cōgrediētibꝰ erat remotus. Sciendū qͦꝫ ꝙ georgiani et armeni. ſcꝫ aua que papa ⁊ lauiſenꝰ cui turci antea carimcōbuſſerūt. victoriā prelij tartaris cōtra illos cōtulerūt. Cūqꝫ turcis cōtritis ſoldanus ip̄e fugiſſet. ac tentoria pre timore reliquiſſꝫtartari tn̄ timētes aliqͦs ī eiſdē tentorijs latere n̄ auſi ſunt intrareilla. ſed ab hora. ix. ꝑ totam noctē ac ꝑ vnum diem integri ꝑmanſerūt ab ip̄is intacta. circūibāt em̄ et ſtabant ante. nec vſqꝫ ad no-