Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber.XXXII.

ctem poſt predictū diem ſubſequētē auſi ſunt ea inuadere. Habebat aūt ſoldanꝰ. xl. bigas oneratas loricis exceptis ſcalis argerteis et vaſis ad bibēdū mire magnitudīs. om̄ia fugiens tartaros amiſit. relinq̄ns ibi. Et om̄ia vt credit̉ ip̄i habuerūt turci. habebat et̄ circiter tria milia ſūmarioꝝ ſuppellectilibꝰ ſuis oneratoscameloſqꝫ. ccc. bizācijs aureis ſpiſſis et latis ad palme latitudinēonuſtos quoꝝ vnūqd̓qꝫ valebat. c. bizācios. habebat et. ccc. ſoldanus ſūmarios oneratos qͦꝝ qͣlibet portabat. xl. milia ſoldano. Erāt etiā ibi tres ſcale in quarū vna erāt. vj. gradꝰ. ī alia qͣtuorin tercia tres. Grātqꝫ due prīe argētee vt dicit̉. tercia ꝟo aurea.Porro vas argēteū vicꝫ conchaq̄dā in fūdebat̉ vinū. de bibebat ſuis ſoldanꝰ. erat magnitudīs duoꝝ modioꝝ vel āpliꝰ.Uaſa qͦꝫ aurea argētea diuerſimode fabricata ibi erāt ī multitudīe tāta implebat̉ ex eis domꝰ vna. Fert̉ aūt theſaurꝰ imꝑatoris manuelis ī turqͥa ꝑditꝰ fuit. ac remāſit ibi vbi fuer̄t millecurrꝰ argēto auro onerati. Prete̓a ſoldanꝰ habiloīs apd̓ catheꝑte. x milia hoīm ꝑdidit ſpolijs eoꝝ. maximūqꝫ theſaurū. etom̄ia remāſerūt ī turquia. Fuit etiā ruſticꝰ qͥdā ī turꝗa ſoldanoxvij. milia groſſoꝝ aīmaliū vt cameloꝝ ſimiliū obtulit. ipſumqꝫſoldanū heredē ſuū fecit. ceterū valorē turquie nemo vt dr̄ poſſꝫſufficiēter eſtimare. Itaqꝫ dicebat̉ ſoldanꝰ hr̄e. xl. milia lanceas īexercitu ſuo quarū ferra ſiue cuſpides erāt ex auro..cij.De cōterino qui poſtea ſe voluit erigere ī ſoldanū.Oſt turquie vero deſtructōeꝫ ſic a tartaris factā. qͥdā turq̄mānꝰ ex magna turquie ꝑentela. quē vocabāt cōterinū de cōſilio qͦrūdamadmiraldoꝝ eleuare ſe voluit ī ſoldanū. vt hr̄et acceſſū ad id adqd̓ īſtigatꝰ monitꝰ fuerat. matrē ſuā affligēs atqꝫ ꝑcutiēs increꝑabat. eo publice dice̓t cōfitēdo cuiꝰ hoīs filius eſſet qͥs eumgenuiſſet. Itaqꝫ tandē illa ſic̄ a filio fuerat edocta. corā om̄ibꝰ quiex induſtria cōgregati fuerāt ī locū vnū ad teſtificādū qd̓ audirētdicebat. Fili ſcito qꝛ genuit te pr̄ iſtius ſoldani. Quo dicto cōterinus exclamabat. omibuſqꝫ dicebat. Auditis qͥd mater mea dicit.vos om̄es ſuꝑ inuoco vt mihi teſtes ſitis. Hac itaqꝫ doloſitateinuēta ſe in ppl̓o exaltauit et dixit. ſoldanꝰ frater meꝰ iners ac muliebris ē nec dignꝰ terrā tenere. qm̄ a tartaris victꝰ ē. Propteritaqꝫ volo ſoldanꝰ eſſe tāqͣꝫ p̄potēs heres terre. ſic igr̄ dn̄andi occaſionē inueīt.. ccc. caſalia vbi habitabāt xp̄iani circa yconiū deſtruxit. Illiqꝫ de yconio ordīauerūt yconiū ei reddere infra tresdies niſi citiꝰ captꝰ fuiſſet. Uerū intraturꝰ eſſet caudelour illd̓vicꝫ nobile caſtrū vbi erat ſoldani theſaurꝰ. ibiqꝫ tāqͣꝫ dās eſſetrecipiēdꝰ induſtriā ꝓcuratōem dn̄i de lambro aſtute captꝰ eſtatꝫ ſuſpēſus etiā fr̄ eiꝰ. Erāt aūt eo bn̄. xx. mille hoīes. eiꝰqꝫ debachatio durauit tres mēſes. Deniqꝫ turci poſtqͣꝫ a tartaris fuerūt vaſtati eiſqꝫ ſubiecti. adeo illoꝝ iugo depreſſi ſunt ac debilitati. vt licet adhuc ī nūero ſint ml̓ti. tn̄ quaſi nulli ſunt ī vigorebelli. Un̄ a multis credit̉ ſi rex frācie ludouicꝰ mare trāſies recto tramite veniſſet ī turquiā libere abſqꝫ vlla cōtradictōe reddidiſſent ei terrā. et egipti terra quā prīo aggreſſus valde ē ꝑiculoſa ſicut dicet̉ infra. De initio pontificatꝰ innocētij quarti et de quibuſdā incidētibus illius temporis.Ex cronicis..clij.Ano prenotato ſcꝫab incarnatōe dn̄i. M.ccxliij. poſt biēnē ſedis romane vacatōem electꝰ ē ī papā cardīalis ſeneſbaldꝰ. mutatonoīe vocatꝰ ē innocētiꝰ papa huiꝰ noīs qͣrtus. Hic ml̓topoſtelectōem ſuā ſedes cardīaliū plures ex lōgo tꝑe vacuas ꝑſoīsbuſdā noīatis ex diuerſis mūdi ꝑtibꝰ euocatis ī breui tꝑis ſpacioreimpleuit. eccl̓iam romanā a tꝑe pape gregorij ml̓tis vt ferturdebitis obligatā induſtriā ſuā exonerauit. Eodē āno natꝰ ē ludouicꝰ filioꝝ dicti ludouici regis frācie primogenitꝰ. et āno ſeq̄nti natꝰ ē ſecūdꝰ filiꝰ noīe philippꝰ. eodē āno papa innocētius fecitcard ales mgr̄m odonē de caſtro radulphi cācellariū ꝑiſiēſē. fratrē hugonē de ſct̄o theudorio priorē ordīs p̄dicatorū ꝓuīcialemfrācie. ip̄e papa ī franciā veīt apd̓ lugdunū circa feſtū ſct̄i ādreePorro circa feſtū ſct̄e lucie ludouico rege frācoꝝ apd̓ pōtiſaraꝫegrotāte in lecto decūbēte. ſic aīa eiꝰ abrepta ē a corꝑis ſenſibꝰvt a multis exiſtimaret̉ eſſe mortuꝰ. Vt aūt ab illa extaſi ad ſeip̄ꝫredijt. crucē ꝓtinꝰ trāſmarinā inſtāter petijt accepit. eodē annofactꝰ ē egidiꝰ cornutꝰ poſt ma gr̄m galterū fratrē ſuū archiep̄usſenonēſis. et odo abbas ſct̄i dyoniſij factꝰ ē archiep̄s rothomaēſis. Iuhellꝰ qͦꝫ prius archiep̄s turonēſis factꝰ ē archiep̄s remēſis. Acta ſunt hec anno imꝑij friderici ſecūdi. xxxiiij.Continentia triceſime iſcūd ilibri.

Riceſimuſſecūdus liber cōtinet hiſtoriā reſidui tꝑis poſt cōdemnationē friderici. inter hec quoqꝫ nōnulla de geſtiset itinere tartarice gētis. Habet autem capitula. cxxviij.De condemnatione friderici imperatoris predicatione crucisDe prima miſſione fratrum predicatorum et minorum ad tartaros.De ſitu et qualitate terre et tartaroꝝ.De forma et habitu ac victu eoꝝ.iiij.De moribꝰ eorū bonis et malis.De legibꝰ et cōſuetudinibꝰ eoꝝ.vij.De ſuꝑſtitionibꝰ et traditōnibꝰ eoꝝ.De initio imperij ſiue principatus eoꝝ.De mutua victoria ip̄oꝝ et kitaoꝝ.ix.De pugna ip̄oꝝ cōtra indiā maiorē et minorē.Qualiter ab hominibus caninis repulſi burithabethinos vicerunt.Qualiter a montibus caſpijs. et ab hominibus ſubterraneis repulſi ſunt.xijDe ſtatutis cingiſcā et morte ipſiꝰ et filijs ac ducibꝰ.xiij.De pt̄ate imꝑatoris et ducū eius.xiiij.De legatione ducis bathi et electōe imꝑatoris octoday. xv.De legatione cirpodam ducis.xvQualiter tartari ſe habent in prelijs.xvQualiter reſiſtendū ſit eis.xviij.De itinere fratris iohannis vſqꝫ ad cuſtodiam primam tartaroxixQualiter primo ſocijs ſuis receptꝰ ē a tartaris.rum.xx.Qualiter recepti ſunt apud corenzā.xxjQualit̓ recepti ſūt apud bathi magnū prīcipē.xxij.Qualiter recedentes a bathi terrā cōmanoꝝ et kangitarum tranſierunt.xxQualiter ad primā imꝑatoris futuri curiā deuener̄t.xxiiij.Qualit̓ ad ip̄m cuyne imꝑatorē futurū ꝑuenerūt..xxvDe exaltatōne rachonadij in ſoldanū turquie.xxvj.De boſyr tiranni debachatōne.xxvDe federis īter turcos tartaros cōfirmatōe.xxviiQualit̓ rex mīoris armenie tartaris ſe ſubdit.xxixQualiter cuyne fratres mīores ſuſcepit.xxx.Qualiter in imꝑium ſublimatus fuit.xxxjDe ſolēnitate qua fuit intronizatus.xxxijDe etate ac moribꝰ ſigillo ip̄ius.xxxiij.De noībꝰ eius ac principibꝰ exercitibꝰ.xxxiiij.De admiſſione fratrū et nūcioꝝ ad imꝑatorē.xxxv.De loco diuiſionis imꝑatoris et mr̄is ſue morte gerozlai ducisruſcie.lxxvj.Qualiter tandem fratres ad imperatorem accedētes literas dederunt et acceperunt.xxxvij.Qualiter licentiati fuerūt.xxxviij.Qualiter ab illo itinere redierūt.xxxix.Qualiter fratres p̄dicatores apd̓ baiothnoy tartarorum principem admiſſi fuerunt.Qualiter ab eis tartari de muneribꝰ de aduentu francorū inquiſierunt.Qualit̓ adorare baiothnoy fr̄es reſpuerūt.Qualit̓ tartaris xp̄ianitatē fr̄es ſuaſerūt.Qualit̓ iſti de ſnīa mortis ī fratres tractauerūt.xliiij.Qualit̓ de adorādi adinuicē altricati ſunt.xlvQualiter ad chaā ire recuſauerūt.xlvj.Qualiter domini pape litteras in tartaricum ideoma trāſferri fecerunt.xlvij.Qualiter fratres dolis et illuſionibus tartari apud ſe diutius detinuerunt.xlviij.Qualit̓ illos auguttā expectare cōpulerūt.xlix.Qualiter poſt eius aduentū receſſerūt.De literis que a principe tartarorum ad papam miſſe ſūt. li.De quibuſdā miraculis ſignū crucis inter turcos exhibitis. liij.De literis ab īꝑatore ip̄oꝝ ad eūdē prīcipē miſſis.De progenie ſoldanorum et primo de filijs ſalahadini et de calipho.De filijs ſaphadini terrarū poſſeſſoribus.lvDe filijs eiuſdem reddituum ꝑceptoribꝰ et eius vxore. lvj.De ſitu ciuitatū egipti regaliū prīo daīate.lviij.De ſitu babilonis et alexandrie.De ſitu ebron prīcipalis vrbis paleſtine.lixDe locis arabie ac phenicie.le.