inuenta eſt ita attenuata ⁊ ieiunijs īfirmitateqꝫ ꝯfecta. ꝙ dorſi eiusſpina ventri eius ꝯtigua erat. ⁊ quaſi ſub tenui panno lineo ſb̓ ventris eius pellicula oſſa dorſi eius apparebāt. Poſt mortē etiā quosdilexerat in vita non deſeruit. ſed ad aliquos rediens. ſanctas etiam⁊ ꝓbate vite mulieres frequenter alloquens. amicos ſuos ⁊ docuitin agēdis. ⁊ p̄muniuit in periculis. etiā in ſecretis ſignis omnē dubitationē a cordibꝰ eoꝝ remouens. Aliquibꝰ etiā amicoꝝ ſuoꝝ p̄cibꝰſuis impetrauit a dn̄o ⁊ ſapientie ſplendorē ⁊ charitatis feruorem.Unde quidē ſanctus ciſtercienſis monachus vidit in ſomnis poſttranſitū chriſti ancille ꝙ calix aureus ab ore eiꝰ exibat. quo qͥbuſdēamicis ſuis potū dabat. Retulit etiā mihi quidā alius ꝙ in ſomnisvidiſſet corpus eius quaſi in ſplendidiſſimū lapidē p̄cioſuꝫ ꝑ mutatum. Anno itaqꝫ vt dictū eſt incarnati verbi. M. ccxiij. kal̓. iulij. ſcꝫin vigilia ſancti iohānis baptiſte circa horā nonā die dn̄ica illa precioſa chriſti margarita .xxxvj. etatis ſue anno ad regni eterni delataeſt palatium.De victoria ludouici iuuenis in pictauia..lij.Nno dn̄i. M. ccxiiii. iohannes rex anglie vrbē andegauis quaꝫ occupauerat muroex vt̄qꝫ ꝑte vſqꝫ mediana circūuallare cepit. et̄ arridente fortuna cū in breui ſupradicta municipia obtinuiſſet aquitanoꝝet pictauoꝝ auxilio ſe poſſe defacili reſiduū terre recuꝑare p̄ſumēscaſtꝝ qd̓ rupes monachi dicit̉ a guillermo d̓ rupibꝰ andegauis ſeneſcallo ob tuitionē itineris de nouo edificatū obſedit. Erectis itaqꝫ petrarijs ⁊ ceterꝭ machinis bellicis. cepit caſtꝝ fortiter expugnare. ⁊ obſeſſi non minus ſtrenue ſe defendere. Tunc ludouicus regisphilippi primogenitus patre ſuo ꝑ ꝯfinia flandrie ⁊ normānie cummilitibꝰ diu̓ſa municipia viciſſim viſitāte. ⁊ ad oſtiū incurſibꝰ defenſante. ꝯgregatū exercitū mouit de kinone vt predictis obſeſſis ſuccurreret. Cunqꝫ per vnā iam dietā tm̄ a loco exercitus diſtaret. rexiohannes eius aduentū in craſtino futuꝝ nō ſuſtinens omnibꝰ petrarijs. mangonellis. papillionibꝰ. ceteriſqꝫ belli vtenſilibꝰ dimiſſis.ac p̄de expoſitis receſſit. Ludouicus autē vrbē quā muris circūſeperat recuꝑauit. ⁊ oēs eius muros deſtruxit. Hanc autē victoriaꝫludouici modico temꝑe interiecto ſecuta eſt victoria regis philippiIn qua infra menſis vnius ſpaciū filius in pictauia de rege anglie.pater in flandria de othone imꝑatore ⁊ flandrenſibꝰ bello quidemdifficili. ſed victorioſo. ſummi regis ꝓtecti dextra triūpharūt.De introitu philippi regꝭ ī flandriā. ⁊ p̄paratiōe belli flandrē ẜ.liij.Pſo igit̉ anno. ſcꝫ ab īcarInatione dn̄i. M.ccxiiij. iohanne rege anglie vt dictū eſtin ꝑtibꝰ andegauie debachante. otho imꝑator electꝰ abipſo iohāne pecunia mediāte. ꝯgregauit exercitū in comitatū haymonie in oppido valentiane in terra ferrādi comitis. fueruntqꝫ cumeo miſſi a rege iohanne ad ſtipendia ſua. ſcꝫ comites bolonie ⁊ ſaleſberie ⁊ flandrie. dux quoqꝫ brabancie. cuius filiā idem otho duxerat in vxorē. ⁊ multi alij ꝓceres. et comites de alemania. haymonia.brabancia. flandria. Rex aūt philippus cuius militie maiorē partēhabebat filius eius in pictauia ꝯgregatū mouit exercitū in craſtinobeate marie magdalene de perona. terrāqꝫ comitis ferrādi intrauitEt tranſiens per eā oīa incendio vaſtādo ac dep̄dando vſqꝫ ad vrbem thornacu ꝑuenit. quā flandrenſes quidē anno p̄terito fraudulenter ceperāt ⁊ multū damnificauerant. ſed idē rex ſine mora miſſoexercitu cum fratre guarino et comite ſct̄i pauli eam occupauerat.Otho vero cū exercitu ſuo venit ad caſtꝝ qd̓ dicit̉ morethania. diſtans a thornaco ꝑ ſex miliaria. Et rex quidē eos inuadere ꝓpoſuerat ſed diſſuaſerūt barones. quia nō niſi artus ⁊ difficilis aditus adillos patebat. Receſſit autē rex de thornacō vt iret ad inſulā caſtrūet otho cū exercitu ſuo ſequebat̉ eū. Uicecomes autē meleduni cūquibuſdā equitibꝰ diuertit ab exercitu regꝭ verſus ꝑtes illas vndeveniebat othonis exercitus quē ꝑſecutus eſt gͣuarinꝰ ſiluanectēſiselectꝰ. Hi ad quendā locū eminentē ꝑuenerūt. vn̄ p̄parātes acies⁊ ad pugnā diſpoſitas māifeſte vide̓ potuerūt. Qd̓ cū electꝰ reuerſus nūciaſſet regi ꝙ hoſtes. ſcꝫ venirēt ad bellū ꝑati. et vel pugnandū neceſſario. vel cū pudore et dāno recedēdū. ꝯſulti barones a remultū ſuadebat eē pugnādū ſꝫ potiꝰ ꝓcedēdum..liiijinate acieꝝ in vtroqꝫ exercitu.Enerunt autē ad pontembouinū qͥ ē int̓ ceſonā ⁊ ſanguineū. quē cū maior exercitus iā trāſiſſet. ⁊ rex citra pōtē exarmatꝰ. armis ſiqͥdē aliquātulū ⁊ itine̓ fatigatꝰ ſb̓ vmbra cuiuſdā fraxini iuxͣ quādā eccl̓iābt̄i petri modice qͥeti vacaret. ecce nūcij miſſi ab ill̓ qͥ ſtabāt ī poſtrema acie cū clamore accurrētes referūt hoſtes aduentare. ac poſtremis aciebꝰ iā fere ꝯflige̓. ac vicecomitē et arcubaliſtarios ⁊ equitesleuis armature cū ſatellitibꝰ vix furorē et audaciā eoꝝ poſſe diutiꝰ

retardare. Quo audito rex eccleſiā ingredit̉. ⁊ breuiter orans iteꝝegreſſus armis īduit̉. alacriqꝫ vultū equū īſilit. ac ſi ad nuptias vocaret̉. Deīceps vbiqꝫ ꝑ cāpos ad arma clamat̉. clāgūt tube. cohortes q̄ iā pōtē trāſierāt reu̓tūt̉. Uexillū qͦꝫ bt̄i dyoniſij qd̓ oēs ī bello debat p̄cede̓ reuocat̉. Nec ſatꝭ ꝓpe reu̓tens nō expectat̉. īmo rexcurſo rapido redit. ⁊ ī prima frōte belli ſe pōit. Quem vidētes hoſtes p̄ter ſpem ſuā ſic retrogradū qͣſi ſtupore qͦdā ⁊ horrore ꝑcuſſi.diuterūt ad dexterā ꝑtē itinerꝭ qͦ gradiebāt̉. ⁊ ꝓtēdētes ſe ī eminentiori ꝑte. ſteterūt a ꝑte ſeptētrionali. ſolēqꝫ qͥ die illo feruētius incaluerat an̄ oculos ſꝑ hn̄tes. Rex aūt alas ſuas ē regiōe ꝯͣ illos extendit ſtās a ꝑte auſtrali cū exercitu ſuo ꝑ ſpacia cāpi non ꝑua breuit̓ꝓtenſo ſolē habens in humeris. Ita ſteterunt hincinde vtreqꝫ acies equali dimenſiōe ꝓtenſe. modico campi ſpacio a ſeinuicē diſtantes. In medio aūt huius diſpoſitionis erat rex philippus in primafronte. cui lateratim adherebāt poillermus batrenſis flos militum.bartholomeꝰ de rōia vir antiquꝰ ⁊ ſapiēs. galterꝰ iuuenis vir ꝓbus⁊ prudēs. petrus maleuicinꝰ. girardꝰ ſcropha. ſtephanꝰ de longocampo. pillermꝰ de garlāda. henricꝰ comes barri iunenis. qͥ pr̄i ſuoregꝭ ꝯſobrino nuꝑ defuncto ſucceſſerat. et alij etiaꝫ pl̓es viri ꝟtuteſpectabiles ⁊ in armis exercitati. Ideoqꝫ tūc ad ipſiꝰ regꝭ cuſtodiāſpecialit̓ deputati. Ab oppoſita eius ꝑte ſtabat otho agminis concertiſſimi. qͥ ſibi ꝓ vexillo erexerat aquilā deauratā ſuꝑ draconē pēdentē in ꝑtica erecta in qͣdriga..lv.De exhortatiōe francoꝝ ad pugnā. ⁊ or̄one p̄miſſa.Ex aūt anteqͣꝫ ꝯgrederet̉Sac̓ breui ⁊ humili or̄one ſuos milites alloqͥt̉. Otho inq̇t cū ſuis a dn̄o papa excoīcatꝰ ē. qꝛ hoſtes ⁊ deſtructores eccl̓ie ſunt. ⁊ pecunia q̄ illis in ſtipēdia miniſtrat̉ d̓ lacrimis paupeꝝ ⁊ eccl̓iaꝝ adqͥſita ē. Nos aūt chriſtiani ſumꝰ. ⁊ coīone pacꝭ ſancte eccl̓ie fruētes qͣꝫuis peccatores. tn̄ eccleſie dei ꝯſentim. ꝰ ⁊ cleri ꝓpoſſe nr̄o libertates defendimꝰ. Un̄ de dei miſericordia fiducialitdebemꝰ p̄ſumere. qꝛ nobis lꝫ peccatoribꝰ dabit d̓ ſuis ⁊ noſtris hoſtibꝰ triūphare. His igit̉ dictis milites a rege bn̄dictionē petierūt.⁊ ſtatim inſonātibꝰ tubis inſultū virilit̓ ī hoſtes fecerūt. In ipſa enīhora capellanꝰ qui hec ſcripſit. ⁊ quidā clericus nō ꝓcul a rege ſtabant retro ipſum. Qui audito clangore tubaꝝ. alta voce cecinerūthūc pſalmū. Bn̄dictus dn̄s deus meus qui do. ma. me. ad pre. ⁊cͣ.Deinde. Exurgat deus. ⁊ Dn̄e in virtute tua ⁊cͣ. omnes vſqꝫ in finem ꝓut potuerūt ꝓpt̓ irrumpētes lacrimas et ſingultꝰ admixtoscorā deo deuote recolētes ⁊ libertatē qua eccl̓ia dei gauderet ī francia ꝑ philippū regē. ⁊ ecōtra dedecꝰ ⁊ obprobria q̄ pateret̉ ꝑ othonem ⁊ ꝑ regē anglie iohānē qd̓qꝫ mūeribꝰ hoſtes illi ꝓuocati cōtradn̄m ſuū in regno ſuo pugnare p̄ſumebant.De pͥmo cōgreſſu militū..lvj.Rimus tn̄ cōgreſſus pugne nō ibi fuit vbi erat rex. qꝛ an̄qͣꝫ ꝯgrederet̉ ꝯͣ ferrādū⁊ ſuos. iā in dextro cornu ꝯfligebat̉. rege forſitā ignorāte. Prima quidē frons pugnatoꝝ directe ꝓtenſa erat. ⁊ campi ſpacium. xl. paſſibꝰ occupabat. Erat enī ibi ſilua nectenſis electus. nonqͥdē vt pugnaret. ſꝫ vt armatos ad honorē dei ⁊ regni ac ſalutis ꝓprie defenſionē aīaret. qͥ etiaꝫ qͦs formidoloſos ac tepidos noueratretro poſuit. Quos aūt feruētes ⁊ ꝓbos in vna ⁊ pͥma acie collocauit. ac directe ꝑ campū extēdi fecit. Campus enī ait amplus eſt. nōdecet vt vnus miles faciat ſibi ſcutū d̓ alio milite. ſed ſic ſtent vt oēsquaſi vna frōte valeatis pugnare. His dictis p̄miſit ad inchoādūbellū ꝓbiſſimos. cl. ſatellites nō minus ſine equis qͣꝫ in eqͥs pugnantes. vt milites egregij qͥ erāt in pͥma frōte motos aliquātulū et turbatos inuenirēt hoſtes. Indignati aūt flandrēſes qͥ erāt ad pugnaferuentiſſimi ſe nō a militibꝰ ſed a ſatellitibꝰ primo inuādi. de loco inquo ſtabant nequaqͣꝫ ſe mouētes. ſed eos ibidē expectantes alacrit̓receperunt. et equos eoꝝ fere omniū interfecerunt. ipſoſqꝫ multisvulneribꝰ affecerunt. nullū tn̄ preter duos letaliter vulnerauerunt.Hos aūt ſecutus ē galtherus ſancti pauli comes. lꝫ qͥbuſdā ſuſpectus eſſet tanqͣꝫ hoſtibꝰ aliqn̄ fauiſſet. Unde ⁊ dixit electo ſe bonūꝓditorem futuꝝ die illo. Hic itaqꝫ cū electis ſuis militibꝰ mira velocitate quaſi aquila volās ī colūbas mediū oſtiū ꝑforans tranſijtmultos feriēs. ⁊ a multis ꝑcuſſus. equos ⁊ hoīes indifferenter occidens. nullumqꝫ capies. ⁊ ita ꝑ aliā partē reuerſus eſt. hoſtium multitudinē quaſi in ſinu quodē intercludēs. ꝓſequit̉ eū nō minori audacia comes bellimontis. matheus de mōte morētij cuꝫ ſuis. ⁊ duxburgundie. factaqꝫ eſt pugna mirabilis ex vtraqꝫ ꝑte. que cum reruentiſſima triū horarū ſpacio iam duraſſet. tandē totū belli pondin ferrādū cū ſuis ꝟſum ē. Itaqꝫ multꝭ ꝯfoſſus vulneribꝰ ⁊ in terraꝓſtratꝰ. ac fere diuturnitate pugnādi exanīatꝰ. hugoni de marōis⁊ iohanni fr̄e eiꝰ ſe reddidit. ⁊ cū pl̓imis ex eiꝰ militibꝰ captiuꝰ ductꝰē. Ceteriqꝫ oēs qͥ ī eadē ꝑte cāpi pugnabāt. aut interfecti ſunt. autcapti. aut fuga turpi frācis inſequētibꝰ ſaluati.