Liber

LLLX.I.

De aduentu cōmuniaꝝ. et d̓ pugna ꝯtra regē philippū. .lvij.Nteria legiones coīaꝝ veniunt. ⁊ quātotius ad aciē regis. vbi ſcꝫ ſignū regale videbant. accurrunt vexillū inquā floribꝰ lilij diſtinctū qd̓tūc ferebat gͣualo miles fortiſſimꝰ. ſꝫ nō diues de mōte igniaco. ſpecialiter cōmunie corbey. ambiani. beluaci. compendij. attrebati. cuneos militū penetrauerūt. ⁊ an̄ regē ſe poſuerūt. At illi qui erant inacie othonis audaciſſimi ⁊ bellicoſi viri ipſos in ꝯtinenti repulerūteiſqꝫ paulatim diſſipatis fere vſqꝫ ad regē ꝑuenerūt. Quo viſo milites p̄nominati qui erāt in acie regis p̄ceſſerūt. ſeqꝫ othoni ac ſuisfurore theutonico ſolū regē querētibꝰ oppoſuerūt. Nā et imꝑatorille ⁊ ferrandꝰ ⁊ comes bolonie ſicut poſtmodū a captiuis didicimꝰiuramēto firmauerūt. ꝙ om̄ibꝰ alijs neglectis ad aciē regis philippiꝓcederēt. nec retorquerēt habenas donec ad eū ꝑueniētes ip̄m occiderēt. Quo facto. de reliqͦ exercitu facillīe ſe poſſe triūphare ſperabāt. Propt̓ hͦ otho cū acie ſua nō niſi ꝯtra regē ⁊ eius aciem pugnauit. Ferrandꝰ quoqꝫ voluit ⁊ incepit ſꝫ nō potuit ad ipſum ꝑuenire. qm̄ a campaniēſibꝰ via eiꝰ intercluſa fuit. Comes etiā boloniead regē in ipſo pugne initio ꝑuenit. ſꝫ cū ꝓpe iā eēt dn̄m ſuū vt arbitror reueritꝰ ab ipſo declinauit. ⁊ cū roberto trocaꝝ comite qui nonꝓcul a rege aſtabat ꝯgreſſum habuit. Sed ⁊ petrꝰ antiſſiodori cōmes cognatꝰ regis virilit̓ ꝓ rege pugnabat. Philippꝰ tn̄ eius filiusvxoris ferrandi cognatꝰ ex ꝑte matris ex oppoſito ꝯtra regē ſtabat.Adeo enī illi hoſtes regis excecati erāt. ꝙ multi eoꝝ licet haberentex ipſiꝰ ꝑte fratres p̄uignos. vitricos. et cognatos. nihilominꝰ tamēſpreta reuerētia dn̄i ſecularꝭ. ⁊ abiecto dei timore. bello iniuſto eosqͦs reuereri ac diligere ſaltē naturali iure tenebāt̉ laceſſere p̄ſumebant. Itaqꝫ ſupͣdictis militibꝰ ꝟtute mirabili furorē theutonicorūꝯtra regē impediētibꝰ. pedites ip̄m regē circūūallauerūt et vncinisac lanceis gracilibꝰ in terrā ab eqͥ depoſuerūt. Pauci ꝟo milites qͦcū eo remanſerāt. ceteris vt dictū ē p̄cedentibꝰ ⁊ ꝯtra othonis aciēdimicantibꝰ. ⁊ ſupͣdictus gͣualo qͥ in vexillo ſepiꝰ inclinato vocabatauxiliū. ſpecialit̓ quoqꝫ petrꝰ triſtānedes qͥ ſpōte ab eqͦ deſcendensſe ꝓ regeictibꝰ exponebat. eoſdē pedites ꝓſtrauerūt. diſſipauerunt⁊ occiderūt. Sꝫ ⁊ ipſe rex ſepe citiꝰ a terra ſurrexit. ⁊ inopinata leuitate rurſus equū aſcendit.lictū belli ⁊ fuga othonis..lviij.Rgo pugnat̉ ab vtraqꝫꝟtute mirabili ⁊ cadūt multi. Ibiqꝫ an̄ oculos regis occidit̉ miles probꝰ ſtephanꝰ de longocampo cultello ī capite ꝑ oculariū galee recepto. habebāt enī hoſtes cultellos mirabiles et hactenus inauditos qͥbꝰ ꝓ gladijs vtebāt̉. lōgos ſcꝫ gracilestraiacumines. qͦlibet acumīe a culpide vſqꝫ ad manubriū indiſferēter ſecātes. frācoꝝ tn̄ ꝟtus indefeſſa p̄ualuit. repulſaqꝫ tota othonis acie ꝑuenerūt ad eū. Itaqꝫ petrꝰ maleuicinꝰ ipſum ꝑ frenū apprehēdit. Sꝫ cū eū a turba qͣ ꝯſertus erat exͣhere nō poſſꝫ. girardꝰſcropha cultellū in eius pectꝰ impegit. ac ꝓpt̓ armoꝝ eiꝰ denſitateꝫip̄m lede̓ n̄ valēs. ictū reiterauit. ⁊ huic ſcd̓o ictui caput eqͥ qd̓ eraterectū ⁊ arduū obuiauit. Igr̄ cultellꝰ mira fortitudīe īpulſus tetendit ī cerebꝝ eqͥ ꝑ oculū receptꝰ. Equꝰ itaqꝫ letalit̓ vulneratꝰ ſe girauit. ⁊ ꝟſus illā ꝑtē aqͥſa cū karro dimiſſis ac p̄de expoſitꝭ tergū vertens a cāpor̄ceſſit. Quo viſo rex ait ſuis. Hodie faciē eiꝰ ampliꝰ n̄videbitis. Cū igr̄ paululū ꝓceſſiſſet equꝰ labit̉. ⁊ ſtatī aliꝰ recēs adducit̉. In quē cū aſcēdiſſet. fuge velocit̉ ſe cōmiſit. eo ꝙ frācoꝝ virtutē vlteriꝰ ſuſtinere nō poſſet. Nā ⁊ barrēſis eū ꝑ collū tenuerat. ſꝫeqͥ velocitate ſuorumqꝫ militū deſitate p̄reptus eī fuerat. Qui etiādū eoꝝ dn̄s fuge̓t adeo fortit̉ p̄liabant̉ vt ip̄m barrēſem in terramꝓſternerēt. qͥ plus qͣꝫ ceteri p̄ceſſerat. eo ꝙ illi regē cuſtodirent. Cūigr̄ equo ſuo occiſo pedes eēt. ⁊ circūuallatꝰ ab hoſtibꝰ ſe more ſuomira ꝟtute defende̓t. ipſe tn̄ vnicꝰ a multitudīe captꝰ vel occiſus fuiſſet. niſi thomas de ſct̄o valerio cū eqͥtatū ſuo ſuꝑueniſſet. qͥ eū demāibꝰ īimicoꝝ lib̓auit. Itaqꝫ r̄uiuiſcēte p̄lio dū īꝑator fuge̓t. duocomites eiꝰ ex ꝑte cū alijs virꝭ fortiſſimis qͦs ipſe ſpēalit̓ elegerat vteēt ꝓpe eū in bello ꝯͣ frācos pugnauer̄t. tn̄ frāci ꝑualuer̄t. Deniqꝫduo p̄fati comites. ſcꝫ hernaldꝰ de hoſte male miles fortiſſimus. etgerardꝰ de ramderodes capiūt̉. karrus decerpit̉. draco frāgit̉. aqͥla alis euulẜ ⁊ ꝯfractꝭ ad regē philippū defert̉. Othone aūt int̓ primos fugiēte. ⁊ dux louanie ⁊ dux d̓ lābroch. ⁊ hugo de bouis. ⁊ alijꝑ turmas ſe mādauerāt fuge̓ turpi.e comite bolonie qualiter captus ſit..lix.Orro comes bolonie abnitio belli inceſſant̓ pugnabat. nec ab aliquo ſuꝑari poterat. Feceratqꝫ ſibi quaſi munitionē quandā arte mirabili. de ſatellitibus armatis ⁊ ꝯſertiſſimis duplici ſerie in modū roteadinſtar caſtri obſeſſi. vn̄ patebat aditus quidā quaſi porta qua recipiebat̉ quotiēs. vel ſpiritū volebat reſumere vel ab hoſtibꝰ vrge

batur. Ueruntamen antea multum diſſuaſerat pugnam probitatem francoꝝ ſciens ⁊ audaciam. Unde ⁊ imperator ac ſui proditorem eum reputabant. Et niſi prelio ꝯſenſiſſet. ipſum vinculis mancipaſſent. Deniqꝫ cū pugna ꝑ manibꝰ haberet̉. ipſe hugoni de bouis dixiſſe fert̉. Ecce pugna quam tu ſuadebas ego diſſuadebam.Tu quaſi formidoloſus fugies. ego vero ſub ꝑiculo capitis mei pugnabo. ⁊ vel captus vel interfectus remanebo. His dictis ad locūpugne ſibi deſtinatū acceſſit. omnibuſqꝫ ceterꝭ ſibi diutius ac fortiꝰpugnauit. Itaqꝫ ceteris vt dictuꝫ eſt fugientibꝰ. ipſe tn̄ adhuc pugnans a ſex militibꝰ euelli a campo n̄ poterat. donec ſatelles quidaꝫpetrus. ſcꝫ de cinella qui ꝓbiſſimus equo ſuo ab hoſtibꝰ occiſo pedes pugnabat ad ipſum acceſſit. et eleuata equi tectura mucronemvſqꝫ ad capulū in eiuſdem equi ventrē infixit. Lapſo igit̉ equo. cōmes ſupinus iacuit. dexte ⁊ femur habēs ſuper equi collo. vn̄ vix extrahi potuit. Suꝑuenerūt autē hugo ⁊ gualterus de fontibꝰ. ⁊ iohannes de robereco. Qui dū inter ſe ꝯtenderēt cui eoꝝ captio cōmitis aſcriberet̉. ſuperuenit iohānes de nigella cum ſuis militibus.qui corpore quidē ꝓcerus ⁊ forme venuſtiſſime miles erat. ſed hisanimi virtus in eo non rn̄debat. Un̄ ⁊ in illo prelio nondū die totacum aliquo conflixerat. Rixabat̉ tn̄ cum alijs qui comitem illic detinebant. volens ex eius detentiōe laudis ſibi aliquid vendicare. etquidē preualuiſſet niſi frater. G. electus ſuꝑueniſſet. quē agnoſcēscomes dedit ſe illi rogās. vt ſoli vite illius faceret miſereri. Cogituritaqꝫ comes de terra ſurgere. ſed cum vidiſſet non ꝓcul arnulphuꝫde audeuarda militem probiſſimū cum aliquot militibꝰ ad eius auxilium ꝓperantem in terra ſponte prolapſus adiutoriū expectans.finxit ſe pedibꝰ non poſſe ſtare. ſed qui aſtabāt ictus plurimos ingeminantes compulerunt eum ⁊ runcinū aſcendere. ipſe quoqꝫ arnulphus et qui cum eo erant capiūtur.ualit̓ rex philippus victor cū gaudio redijt.Mnibus itaqꝫ fere equitibꝰ. aut fuga de campo eiectis. aut captis. aut interfectꝭſtabant adhuc ibi ſatellites pedites fortiſſimi. brachantiones. ⁊ alij quos pars aduerſa quaſi vallum ante ſe poſuerant numero ſeptingenti. Quos videns rex. thomam de ſancto valerio virum nobilem ac virtuoſum et aliquantulum literatum contra illosmiſit. qui licet iam armis aliquantulū pugnando fatigatus eſſet habens ſecum de terra ſua. l. equites. et duomilia pedites cum magnofurore in illos irruit omneſqꝫ trucidauit. Et miꝝ dictū cum poſt victoriam ſuoꝝ numeꝝ recenſuit. nō niſi vnū ſolū d̓ toto numero deeſſe inuenit. Qui etiā ſtatim queſitus inter occiſos ⁊ inuentus atqꝫī caſtra delatus. infra paucos dies vulneribꝰ ꝑ medicos ſanatis incolumis eſt effectus. Dato itaqꝫ ſigno francoꝝ acies reuocant̉. adcaſtra cum gaudio reuertunt̉. Mira vero regis philippi clementiaeodem enī veſpere cū adducti corā eo fuiſſent proceres capti. qͥnqꝫvidelicet comites ⁊ .xxv. alij nobiles vexilloꝝ inſignibꝰ gaudētes. licet oēs de regno ſuo qͥ in eiꝰ mortē ꝯſpirauerāt. tāqͣꝫ rei leſe maieſtatis ẜm leges capitibꝰ cōplectēdi eēt. ille tn̄ vt mitis ⁊ pius vitā cōdonauit omnibꝰ. Et ſi enī feruebat in eo ꝯtra rebelles ſeueritas. maior etiam vigebat in eodem clemētia in ſubiectos. cuius intētio ſemper erat parcere ſubiectis ⁊ debellare ſuperbos. Omnes tamen ergaſculis mācipauit. qͥbꝰ in cathenatis ⁊ quadrigis impoſitis int̓ pariſius direxit..lxj.Qualit̓ comitē bolonie de ingratitudine redargauit.Um autē eſſet bapalmisintimatū ē ei ꝙ comes boloniē ẜ poſt p̄liū miſerat nūciūad othonē ſuggerēs ei vt gandauū accedēt. et viros recolligēs auxilio gandauoꝝ ⁊ alioꝝ bellū renouaret. Quo audito. ſiue veridico autore ſiue nō. rex admodū ꝑturbatꝰ aſcēdit in turrim.vbi duo maiores comites erāt. ferrādꝰ ſcꝫ ⁊ reginaldꝰ. Itaqꝫ reginaldo improperauit ꝙ cū hō ſuus legitimꝰ eēt nouū eū militē ac depauꝑe diuitē fecerat. ipſe ꝟo ꝓ bonis mala retribuēs. vna cū comite alberico pr̄e ſuo ad henricū quondā anglie regē ī regni ꝑniciē ſetrāſtulerat. Poſtea qͦꝫ reſipiſces in magna ipſiꝰ amiciciā receptꝰ fuerat. ⁊ p̄ter comitatū dn̄i martini ꝗ alberico pr̄i ſuo ī ẜuicio regꝭ anglie defuncto ad eū he̓ditario iure deuolutꝰ erat comitatū ei holoīeaddiderat. Ipſe qͦꝫ poſtmodū culpe culpā adijciēs ad regē angliericardū trāſies qͣꝫdiu vixerat. ei ſꝑ ꝯͣ ip̄m adheſerat. Sꝫ et ricardodefuncto eū interim ī amiciciā ſuā receꝑat. ⁊ cū duobꝰ p̄dictis comitatibꝰ. tres etiā alios ſcꝫ moretonij. albemarue. ⁊ pparennaꝝ eidemadiecerat. His oībꝰ bn̄ficijs obliuioni traditꝭ ꝯͣ ip̄m ſuū dn̄m regēvniuerſam angliā. theutoniā. flandriā. hanoniā. brabantiā ſine cauſa ꝯmouerat. Naues etiā eius apud eundē portū anno p̄terito cūalijs diripuerat. Sꝫ ⁊ nuꝑ cum reliqͥs ꝯͣ ip̄m corꝑalit̓ pugnaueratPoſtpugnam quoqꝫ poſt vitā ei miſericordit̉ condonataꝫ miſſisnuncijs ad othonem ⁊ alios qui de bello euaſerant. ad bellū eos iterum incitare curauerat. Hec omnia inquit mihi feciſti. vitaꝫ tn̄ me