Liber
.XXXI.
eſt ei locus in ſpū de oegnies. quē nunqͣꝫ prius viderat. de quo etiāex nouitate ⁊ pauꝑtate domꝰ vix int̓ hoīes aliqͣ mētō tūc erat. tūc illa duce dn̄o ad locū ſibi deſtinatū iter arripiēs. cū adhuc aliquātoſpacio remota eēt. beatꝰ nicolaꝰ eiuſdē loci patronꝰ cū magna exultatōe ei obuiā venit. eāqꝫ vſqꝫ ad eccl̓iā ſuā deduxit. Eoqꝫ qͦ venitdie fratres de oegnies magnū feſtū faciebāt de eiꝰ trāſlatiōe. Cū at̄prīo ad locum illū veniſſet. miro modo ⁊ loci diſpoſitionē ⁊ fratreseiuſdē domꝰ ſicut ei deꝰ pͥus on̄derat agnouit. et ꝙ feſtū ſct̄i nicolaieēt ꝑcepit. ⁊ ꝙ ī eodē loco diē extremū clauderet p̄dixit. Locū etiāin eccl̓ia vbi defuncta ſepulcꝝ hr̄e debe̓t mihi poſtea ſecreto on̄ditqd̓ rei pꝰ ea exitꝰ ꝯprobauit. Poſtqͣꝫ at̄ d̓ t̓ra d̓ ꝯgnatōe ſua exiuitdn̄o. ſcꝫ p̄cipiēte. poſtqͣꝫ ſb̓ vmbra illiꝰ quē deſiderauerat ſedit. tanto ſuauiꝰ quāto ſecretiꝰ. quāta illi dn̄s bona in loco illo fecit. qͦtienscopioſiꝰ ſolito ſanctoꝝ angeloꝝ ſolatio eā viſitauit. quotiēs cū matre dn̄i familiares collocutiōes habuit. quotiēs p̄ſentialit̓ ipſe dn̄sei apparuit. nō mente ꝯcipere nedū ſermone explicare ſufficerē. Cūautē annus vltimꝰ quē dn̄s illi ꝓmiſerat immineret. quē etiā ipſa pͥgaudio celare nō poterat. Nā ſex annis an̄ magr̄o guidoni d̓ niuelia eū p̄dixerat. ſuſpirabat. clamabat qͣſi dilatōis impatiēs dū dn̄mamplexaret̉. Nolo inqͥt dn̄e ꝙ ſine me recedas nō hic ampliꝰ morari deſidero. ire domū volo. Et miꝝ in modū dū ſic extra ſe rapta vehementi deſiderio anxiaret̉ ex cordis plenitudine fere tota diſrūpividebat̉ in corꝑe. Cūqꝫ ad ſe reuerteret̉ ſuꝑ pedes ſuos poſt lōgotꝑe ſtare nō poterat. Ex feruore aūt ſpūs dū extra ſe clamās traheret̉. quaſi ignea in vultū videbat̉. Et qd̓ mirabiliꝰ eſt dum eēt ī illomētis exceſſu. irreuerberatis oculoꝝ radijs rotā ſolis materialis valebat intueri.¶ Qualiter obitum ſuum magiſtro iacobo predixit. et exultationis vocibꝰ preuenit..xlviijN anno aūt ī quo tranſiitad dn̄m cū ego ex officio mihi a legato dn̄i pape iniuncto ad predicādū et ſignādū quos dn̄s inſpiraret contra hereticos me ꝑꝑaret. dixit mihi diſſolutōꝫ ſui corꝑis imminereEt qꝛ qn̄ reuerterer neſciebat teſtamētū ſuū facere feſtinabat. relīquēs mihi corrigiā qua cincta erat. ⁊ ſudariū lineū cū quo lacrimasextergebat. et quedā alia modica auro ⁊ argēto mihi cariora. Cuꝫaūt immineret ⁊ apropinquaret tp̄us egritudinis optate a feſto annunciatiōis beate ꝟginis vſqꝫ ad feſtū beati iohānis baptiſte. nonenī niſi vndecies ⁊ in modica quātitate cibū corꝑalem ſumpſit. gaudens ſemꝑ ⁊ diē nuptialē cū exultatiōe expectās. Iā enī tempꝰ ꝓmiſſum ꝓpe erat. qd̓ multis lacrimis p̄uenerat. multis gemitibꝰ ⁊ ſuſpirijs poſtulauerat. Et ecce factus ē repēte de celo ſonꝰ. ⁊ vox turturis audita ē in eccl̓ia noſtra. Incepit enī alta voce ⁊ clara cantare. nec ceſſauit ſpacio triū dieꝝ ⁊ noctiū. deū laudare. et gratias agere. dulciſſimā cantilenā de deo. de ſanctis angelis. de beata ꝟgine. ⁊de ſanctis alijs. de amicis ſuis. de diuinis ſcripturis rigmice et dulcimodulatōe ꝯtextere. Unꝰ aūt de ſeraphī vt videbat̉ ſibi alas ſuasſupͣ pectꝰ eius expādebat. Quo mīſtrāte ⁊ dulcit̉ aſſiſtēte. inſpirabat̉ ei carmē abſqꝫ oī difficl̓tate. Uocē exultatiōis ⁊ ꝯſonātiā modulatōis tm̄ hoīes audiebāt. Clauſis enī oſtijs ⁊ oībꝰ excluſis pͥornoſter ⁊ ancilla ſancte mulieris in ipſa eccl̓ia remāſerāt. Et hi ml̓tade archanis celeſtibꝰ q̄ illa dicebat intelligere nō poterant. Quedāaūt intellexerūt. ſꝫ pauca ꝓchdolor retinere potuerūt. Dicebat aūtint̓ multa alia ꝙ a lumīe ſancte trinitatis ſancti angeli intelligentiā.hr̄ent. a lumīe corꝑis chriſti glorificati. in ſanctis aīabꝰ fructu haberent ⁊ exultationē. beatā etiā virginē iā in corꝑe glorificata ꝯſtāteraſſerebat. ⁊ ꝙ corꝑa ſanctoꝝ qͥ in paſſione chriſti ſurrexerūt. nunqͣꝫpoſtea in puluerē reuerſa ſunt. Dixit etiā ⁊ inde valde gauiſa eſt ꝙſpūſſanctus in ꝓximo eccleſiā viſitaret. ⁊ copioſiꝰ ſolito ꝑ vniu̓ſameccleſiā oꝑatores ſanctos ad fructū aīaꝝ mitteret. ⁊ mundū ex maxima ꝑte illumīaret. Dixit etiā cū de beato ſtephano ꝓthomartirecaneret quē roſariū ꝑadiſi appellabat. ꝙ dum oraret in morte. dn̄sſanctū paulū dedit ei in munere. Cūqꝫ beatꝰ paulꝰ martirio ꝯſecratus ſpm̄ in morte emitteret. beatꝰ ſtephanus pn̄s fuit. ⁊ beati pauliſpm̄ dn̄o obtulit dicēs. Hoc magnū ⁊ ſingulare munꝰ mihi dediſti⁊ ego cum fructu multiplici illud reddo tibi..xlix.De vltima eiꝰ egritudine. ⁊ qualit̓ in ea ſe habuit.Lapſis aūt tribꝰ iubilationis diebꝰ lectum ſuū in eccleſia coram altari fecit p̄parari. ⁊ ad ſe reuerſa coram fratribꝰ dixit. Preceſſerunt lamentationes dum lugerem ꝓ peccatis. preceſſit carmen dum exultarem ⁊ iubilarem ꝓ eternis. Ecce enī ſequit̉ ve infirmitatis et mortis. nunqͣꝫ enī decetero manducabo. In hac infirmitate grauit̓ exterius laborabat. ſed ſuauiter interius quieſcebat. Sancti enī qui frequenter ei in ſtatu ſanitatis aſtiterāt. frequentius in infirmitate eaꝫviſitabant. Chriſtus enim frequenter ei apparēs ⁊ quaſi vultū com-
patientis eam reſpiciens. ⁊ mater ęiuſdem chriſti ei fere ſemper aſſiſtens. quaſi inſenſibilem ei reddebāt infirmitatis dolorem. Angeli etiam ſancti aſſiſtebant ei ⁊ deuote miniſtrabant. Unde cū quadam nocte ſitiret. et iam per ſe ſurgere vel incedere prenimia debilitate non poſſet duobus ſanctis angelis eam ſuſtinentibꝰ. et ad locum ducentibꝰ vbi repoſita erat aqua ⁊ reducentibus bibit. ⁊ ad lectum ſuum vſqꝫ alio labore redijt. Cum vero beata virgine p̄monente extremam reciperet vnctiōem. omnes preſentialiter affuerūtapoſtoli. Beatus autem petrus ei claues oſtēdebat. ⁊ ꝙ celi ianuāei aperiret promit̓tebat. Chriſtus autem ſignū ſancte crucis victorie ſue vexillum pedibꝰ eius affixit. Cunqꝫ in diuerſis partibꝰ vngeret̉. in ſuſceptione ſacramenti operationem ſpūſſancti cuꝫ maximamentis illuminatione ſentiebat. Quidam autem de amicis ⁊ notiseius qui dudū mortui erāt. ad ꝯſolationē miſſi ſunt ad eā. Quidāetiā petiturꝰ auxiliū ab ancilla chriſti in infirmitate illa apparuit ei qͥmaxio cruciatu in purgatorio torquebat̉. Cū aūt cauſa viſitādi eāſanctꝰ tholoſane ſedis ep̄us aliqn̄ deueniſſet. maximaꝫ ex ep̄i pn̄tiaꝯſolationē et corꝑis fortitudinē ad tp̄us recepit. Beata aūt virgoeā quaſi in aere cōtra ſanctū ep̄m vt ſibi videbat̉ leuauit. Cūqꝫ idēep̄us in eadē eccleſia altari beate virginis ꝯſecrato miſſaꝝ ſolenniacelebraret. vidit in ꝑceptione ſacramēti quaſi columbam candidaꝫque ſancto ep̄o in ore ponebat eūchariſtiā. maximamqꝫ claritatē ineū interiꝰ trāſfundentē ⁊ eiꝰ aīam illuſtrātē dn̄o on̄dente cognouitCū aūt ī infirmitate nihil penitꝰ māducare poſſet. nec et̄ panis modici odorē ſuſtine̓ vale̓t. defacili tn̄ corpꝰ chriſti ſumebat. Qd̓ ſtatim qͣſiliq̄ſcēs in aīaꝫ eiꝰ trāſiēs nō ſolū animū ꝯfortabat. ſꝫ ⁊ corꝑalem infirmitatē abſqꝫ mora alleuiabat. Accidit aūt ī ſua infirmitatedū corpꝰ chriſti reciꝑet ꝙ faciēs eiꝰ qͣi qͥbuſdā radijs lumīs reſplenderet. Cūqꝫ tēptaremꝰ aliqn̄ vtꝝ eūchariſtiā nō ꝯſecratā poſſet ſumere. ſtatī odorē panis abhorruit. Cū ꝟo modica ꝑs dētes eiꝰ attigiſſet. cepit clamare. ꝯſpuere. ⁊ qͣſi pectꝰ eiꝰ rumꝑet̉ anhelare. ⁊ ſingultꝰ cū ingēti anxietatep̄ dolore diu clamaſſꝫ. ⁊ ml̓tototiens os eiꝰ aqͣ aliiſſet. trāſacta magͣ ꝑte noctꝭ vix potuit qͥeſce̓.Iteꝝ de eodenEmper aūt quantūcūqꝫdebilis eſſet. quantūcunqꝫ euacuato et exinanito corꝑevtpote que. liij. diebꝰ nihil penitꝰ an̄ mortē manducauittn̄ lumē ſolis ſuſtinuit. ⁊ nūqͣꝫ ꝯtra claritatem lucis oculos clauſit. ⁊qd̓ mirabiliꝰ ē cū iuxta ⁊ qͣſi ad aures eiꝰ in eccl̓ia alta voce cantaremus. dū campanas diu ⁊ fortit̉ pulſaremꝰ. cū etiaꝫ quoddā altarevt ꝯſecraret̉ ab ep̄o tholoſano cum multis cementarijs ꝑcutiētibꝰcum malleis ⁊ martellis iuxta eam erigeremus. nūqͣꝫ aliquo tumultu grauari poterat. quem ad deum ⁊ ad eius eccleſiam ꝑtinere ſciebat. Nam ⁊ ipſa cū ei compateremur aſſerebat. quia ſonus ille caput eius nō ledebat. nec cerebꝝ ꝑcutiebat. ſed ſtatim eum in animacū magna ſuauitate recipiebat. Quedā autē alicui noſtꝝ dixit quepoſt mortē eiꝰ debebāt accidere. ſicut ſpūſancto reuelāte ⁊ ꝓmittēte cognouit. Que ita ꝓpt̓ ſcādalū infirmoꝝ ſubiūximꝰ ꝙ vt cū euēnerint defacili ex ſcriptura poſſint ꝑpendi. Interim ꝟo ẜmones ſignauimꝰ ⁊ libꝝ clauſimꝰ. qꝛ forte tranſibūt plurimi ⁊ multiplex eritſcientia. Cū autē appropinqͣret hora eiꝰ on̄dit dn̄s filie ſue portionem hereditatis eius int̓ fratres. viditqꝫ locū in celeſtibꝰ ſibi a dn̄opreparatū. vidit ⁊ gauiſa ē. Quinta aūt feria ante diem tranſitꝰ eiꝰcū eſſemꝰ pn̄tes ⁊ aſſiſteremꝰ ei in veſꝑe. nob̓ loqͥ nō voluit. nec oculos ſuos ad nos ꝯuertit. ſꝫ firis immobilit̓ in celū oculis. iacebat enīextra cellulā ſb̓ are. cepitqꝫ eiꝰ vultꝰ qͣſi quadā ſerenitate clareſcereTūc ipſa diutiſſime qͣſi ꝑ gaudio ſubridēs. cepit neſcio quid ſubmiſſa voce cantare. Nō enī iā poterat vocē exaltare. Cū autē magꝭappropinquaſſem ⁊ diligentiꝰ auſcultaſſem. nō niſi modicū de cantilena eius potui intelligere hͦ. ſcꝫ qͣꝫpulceres rex noſter dn̄e. Cunqꝫdiu in tanto permanſiſſet gaudio. cantando. ridendo. ⁊ manibꝰ aliqn̄ plaudēdo. tandē ad ſe reuerſa quaſi de nouo ad ſenſum infirmitatis quā pͥus nō ſentiebat cepit. modicū gemere. Cūqꝫ ab ea quidvidiſſet quereremꝰ. nō niſi modicū voluit vel potuit nob̓ loqͥ. Mirabilia inqͥt dicerē ſi auderē. Die ꝟo dn̄ico apparuit ei ſatha quaſiinſidiādo calcaneo eiꝰ. ⁊ multū eā vexauit. Nā aliquātulū cepit pauere ⁊ etiā a circūſtātibꝰ auxiliū petere. Ipſa ꝟo in dn̄o fiduciā reſumēs. ⁊ caput draconis fortit̉ ꝯterēs. ⁊ ſegno crucis muniēs. vade inqͥt retro ſanies ⁊ turpitudo. Quo recedēte cepit iteꝝ cantarealleluia. et dn̄o gratias agere.De felici eius tranſitu.Irca illā hora qua domīnus emiſit ſpm̄ ī cruce .ſ. circa horā nonā ip̄a qͦꝫ ad dn̄mmigrauit. nunqͣꝫ vultꝰ hilaritatē vl̓ exultātis faciem aliquo mortis dolore mutans. Nec memini ꝙ etiam in ſanitate maiorem vultus habuerit ſerenitatem. maioremqꝫ alacritatis pretenderit ſpeciem. Cum autē in morte lauaret̉ eius ſacrum corpuſculum