Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

LXL.

vel poſſe nobis videm̄. vel a ꝯſuetudīe ocij delitiaꝝ noſtraꝝnos poſſe efficimꝰ. Adoremꝰ ſꝑ ploremꝰ ꝓcidamꝰ coraꝫte feciſti nos. Magnā hanc iacturaꝫ ꝓfeſſionis noſtre ſuppleatpietas ac deuotio ꝯſcīe hūilitatē. Sint nobis lacryme nr̄e panesdie ac nocte. qͣꝫdiu dr̄ aīe noſtre vbi eſt deus tuꝰ. Hoc eſt qͣꝫdiuꝑegrinat̉ a dn̄o deo ſuo a lumīe vultus eiꝰ. Unū qͥdē erat neceſſariū. ſꝫ nec in vno figimur. nec in multis exercem̄. in ordinecōputabim̄. Utinā cum illo de quo apl̓s dicit. ei oꝑat̉. credenti aūt in eum iuſtificat impiū reputat̉ fides eiꝰ ad iuſticiamẜm ꝓpoſitū gratie dei. Utinā cum peccatrice illa cui multū eſt dimiſſum. qm̄ multū dilexit. Nam in diligendo te deꝰ retributiomagna eſt diligenti ꝯſcīe ipſa dilectio tua. Deinde ꝟo vita et̓naSicqꝫ frēs obſecro excuſemꝰ nos ſꝫ accuſemꝰ ꝯfiteam̄. quimagni noīs vmbrā ꝑſonale quoddā figmentū ꝑfectionis apudhoīes induīꝰ apd̓ deū ꝯſcīe nr̄e cogͦſcētes pauꝑtatē. vſqꝫ qͣqꝫa veritate recedamus veritas liberabit nos..cxv.informatione nouicij amore chriſti.Einde docendus eſt etiāanimalis incipiēs chriſtitirūculus deo appropinqͣrevt deus appropinquet ei. ſolū em̄ faciendꝰ ē formandus. ſꝫ viuificandꝰ. Primo em̄ formauit deꝰ hominēdeinde inſpirauit in faciē eius ſpiraculū vite. Formatio em̄ hoīsinſtitutio eſt moralis vita eiꝰ amor dei eſt. Huc fides ꝯcipit. ſpespturit. ipſe ſe in caritate format viuificat. Amor dei vel amordeus ſpūſſanctꝰ amor hoīs eſt. ſpiritui ſe infundēs efficit ſibi amans ſemetipſum de hoīe deus. vnū ſecū efficit. ſpm̄ eius etamoreꝫ eiꝰ. Sicut hꝫ corpꝰ vnde viuat niſi de ſpū ſuo. Sicaffectꝰ hoīs amor dr̄ viuit. eſt amat deū niſi de ſpū ſcō.Amorē dei in hoīe ex gr̄a genitū lectio lactat. meditatio paſcitoratio ꝯfortat illumīat. Aīali ꝟo nouo in chriſto hoī ad excitanda eiꝰ interiora meliꝰ tutius ꝓponunt̉ legenda meditandaredēptoris noſtri exteriora. ad oſtendendū in eis exēplū hūilitatꝭꝓuocatio caritatis affectꝰ intime pietatis. de ſcripturis ſanctꝭ ſcōꝝ tractatibꝰ. patꝝ moralia queqꝫ planiora. ꝓponēda etiā eiſunt geſta vel paſſiones ſcōꝝ. vbi nec laborandū ei ſit in planiciehiſtoriali. ſꝑ aliqͥd occurrat qd̓ nouicij aīm excitꝫ ad amorē dei ꝯtēptū ſui. Porro alie hiſtorie delectant qͥdē cum legunt̉. ſꝫedificant. qͥnpotius mentē inficiūt. in tꝑe oratōnis vel ſpūal̓ meditatōis inutilia queqꝫ vel noxia memoriā ſcaturire faciūt lectōisquippe modū ſil̓is meditatio ſequi ſolet. Difficiliū etiā lectio ſcripturaꝝ fatigat reficit teneriorē aīm. frāgit intentōꝫ. hebetaſenſum. Docendꝰ eſt etiā in ſua or̄one ſurſum cor ſuū leuare. ſpiritualit̓ orare. a corꝑibꝰ vel corpoꝝ imaginibꝰ deuꝫ cogitat qͣꝫlonge pōt recedere. Admonendꝰ eſt qͣnta pōt puritate cordis intendere in cui ſacrificiū oratōis ſue offert ſeip̄m attēdere offert. intelligere qͥd offert. Hmōi tn̄ hoī oranti vel meditāti meliꝰac tutiꝰ ſicut iam dictū eſt. ꝓponit̉ imago dn̄ice hūanitatis. natiuitatꝭ. paſſiōis. reſurrectōis. vt infirmꝰ animꝰ nouit cogitareniſi corꝑa corꝑalia. hēat aliqͥd cui ſe afficiat. cui etiaꝫ iuxta mo ſuū pietatis intuitu inhereat. Eſt qͥppe in forma meditatorisin ſicut legit̉ in Iob. Uiſitans ſpeciē ſuā peccet. hoc eſt.hūanā ſpecieꝫ in deo cogitādo. a vero vſqꝫquaqꝫ recedat. Etdum fidē deū ab hoīe diuidit. deū aliqn̄ in hoīe apprehēde̓addiſcat. in quo pauꝑibꝰ ſpū ſimplicioribꝰ filij dei. tanto primoſolet eſſe affectus dulcior. quanto nature humane ꝓpinquiorDe ꝑfecto amore dei modis orādi..cxvj.Oſtmodū vero fide migrante in affectū amplexātes ī medio cordis ſui dulciamoris amplexū hieſum xp̄m totū hoīem ꝓpt̓ hoīemaſſumptū. totū deū apud aſſumentē deū. incipiūt eum iam ẜmcarnē cognoſcere qͣꝫuis nec ẜm deum plene poſſint cogitare.ſanctificādo in cordibꝰ ſuis offerre ei amant vota ſua. diſtinxerūt labia ſua. obſecratōes. oratōes. poſtulatōes. tꝑe. cauſaꝯgruētes. Poſtulatio ē quā pͥmā poſuimꝰ circa obtinēda tꝑalia neceſſaria aliqua vite huiꝰ in qua deꝰ poſtulātis qͥdē approbāsbonā volūtatē. facit tn̄ qḋ melius ipſe iudicat. dat libent̓ ſeqͥ bn̄poſtulantē. Obſecratio ꝟo in exercitijs ſpūalibꝰ anxia ad deū inſtantia. in qͥbꝰ an̄ gratiā ſuccurrentē. apponit ſcīam. apponitniſi dolorē. Oratio ꝟo eſt hoīs deo adherētis affectio familiarꝭq̄dā pia allocutio. ſtatio illuminate mētis ad fruendū qͣꝫdiu licet. Porro gratiarūactio ē in intellectu cognitōe gratie dei bōevolūtatis indeficiens ad deū. irreflexa intentio. etiaꝫ ſi aliqn̄ vel ſit. vel torpeat. ſiue actio exterior ſiue interior affectio. Hec ēem̄ de qua dicit apl̓s. Uelle inqͥt adiacet mihi. ꝑficere aūt bonuꝫnon inuenio. ac ſi dicat. Semꝑ ꝗdem adeſt. ſꝫ aliqn̄ iacet. hoc eſt.inefficax eſt. qꝛ ꝑficere bonū opꝰ quero ſꝫ non inuenio. ē. caritas nūqͣꝫ deficit. ipſa em̄ ſine intermiſſione oratio ſeu gratiarūactio

de qua dicit apl̓s. Sine intermiſſione orate. gratias agentes ſꝑdeo. Eſt em̄ iugis quedā bonitas mētis bene compoſſti adpatre deū in filijs dei bonitatis quedā ſil̓itudo. orās oībꝰ ſemꝑ gratias agēs in oībꝰ tot mōis in or̄one vel gratiarū actōe in deūſe iugit̓ refundēs. quot ī ſuis vel neceſſitatibꝰ vel ꝯſolatōnibus inꝓximi etiā vel cōpaſſionibꝰ vel ꝯgratulatōibꝰ cauſales in materias īuenit piꝰ affectꝰ. Hec aūt tota iugit̓ in gratiarū actōnibꝰ eſtqꝛ ſic eſt ſꝑ in gaudio ſpūſſancti ē. In poſtulatōibꝰ pie ac fideliter eſt orandū. ſꝫ illis ꝑtinacit̓ inherendū. qꝛ nos ſcimus. ſꝫpr̄ nr̄ eſt ī celis qͥd ī tꝑalibꝰ iſtis nccē ſit nob̓. Obſecratiōibꝰ ꝟoinſiſtendū eſt. ſꝫ in humilitate patientia. qꝛ afferūt fructusniſi in patientia.De varijs modis obtinendi oratōnis effectum. cxvij.Onnūqͣꝫ celeriꝰ gra ſubuēit obſecranti. Celū eneū terra ſua ferrea fit relicta ſibi hūani cordis duricia ad votū exaudiri meret̉. Anxietas deſiderātis negari ſibi eſtimat qͥcqͥd differt̉.Cūqꝫ ſicut illa chananea p̄teriri ſe ac deſpici ingemiſcit. qͣi īmundiciā canis p̄terita ſibi pctā ſua imputari vel improperarij imaginat̉. Nōnūqͣꝫ ꝟo ſine labore petēs accipit. q̄rēs inuenit. pulſanti aꝑit̉. ꝯſolatōes ac ſuauitates oratōis. inuenire tādē aliqn̄meret̉ labor ipſiꝰ obſecratōis. nōnūqͣꝫ etiā pure oratōis affectꝰ.bona illa affectōis ſuauitas inuenit̉. ſꝫ qͣi inuenit petentē querentē. pulſantē. qͣſi neſcientē gr̄a p̄uenit. tanqͣꝫ genꝰſeruoꝝ ſuſcipit̉ in mēſa filioꝝ rudis adhuc inſipiēs aīꝰ in euꝫorandi aſſumit̉ affectū pͥmio reddi ſolet meritꝭ ꝑfectoꝝ. Qd̓ fit agit̉ vel vt in iudiciū ſuū liceat neſcire negligēti qͥd negligat. vl̓ vt ꝓuocatio caritatis amorē in eo gratie vltro ſe offeretisaccēdat. In ꝓchdolor pl̓imi fallunt̉ qꝛ paſcunt̉ pane filioꝝiam ſe filios eſſe arbitrāt̉. deficiētes vn̄ ꝓficere debebāt. ex viſitante gr̄a euaneſcūt a ꝯſcīa ſua. arbitrātes ſe aliqͥd eſſe cum nihilſint. bonis emēdant̉ ſꝫ indurāt̉. paſcūt̉ em̄ a pr̄e deo aliqn̄de p̄cioſiore gr̄e ſub̓a ſerui. vt affectent eſſe filij. Ipſi ꝟo gr̄a deiabutentes efficiunt̉ inimici. Ut em̄ abutant̉ etiā ſcripturis ſcīs. īpeccatis vl̓ ī ꝯcupiſcētijs ſuis redeūtes ad eas poſt oratōꝫ dicūtſibi illud vxoris manue. Si dn̄s voluiſſet nos occidere non ſuſcepiſſet ſacrificiū de manibꝰ noſtris.De humilitate ꝑfectoꝝ ꝓfectu incipientiuꝫ. .cxviij.Erfecti aūt quiqꝫ ſpirituales ad firmamentū robur ꝟtutis ſue ꝟtutēob̓ie ſubiectōis ſe p̄mūt ſꝑ ac deijciūt in id .ſ. qd̓ inciDientiū eſt vn̄ infra deſcēdūt. īde ſup̄ ſe aſcēdūt hūiliando ſe magis ꝓficiūt ꝓpt̓ fructꝰ ſolitudīs. arbitrātes negligēdā ꝯſcīaꝫ.vſum vite ſocialis. dulcedinē frat̓ne caritatis. ſpūalis etiamcorꝑe ſuo ſpūalit̓ vtēs. ſeruitutē eiꝰ quā hꝫ aīalis vim coactā.rōnabilis ꝯſuetudinē ſb̓actā acciꝑe meret̉ qͣſi naturalit̓ affectāUbi em̄ illi ob̓iaꝫ neceſſitatis ip̄e hꝫ caritatꝭ. Ubi illi ꝟtutesipſe hꝫ ſibi ꝟſas ī mores. Illi ꝟo ſurſuꝫ nitētes ad ea ꝑfectorūſunt. elatōis p̄ſumptōne. ſꝫ amoris pietate. In pauꝑtate ſpūsſui repellunt vt elati ſꝫ ſuſcipiunt̉ vt deuoti. aliqn̄ merent̉exꝑiri ſpūales frui. ſꝑ affectāt imitari eoꝝ vitam actiuā ad qͦꝝambiūt ꝯſolatōꝫ ꝯtēplatiuā. Sicqꝫ ī vno ſpū licet vno greſſugradiētes. eq̄ ꝓficiūt. ſpūales ī humili. incipiētes ī ſublimi. Ethec ſt̓ cellaꝝ bn̄ ordinataꝝ ſcā cōmertia. ſtudia venerāda mutuoin ſilētio ſibi colloqͥ. ī abſentia abīuicē adīuicē ſe magꝭ frui. ꝓfice̓ īuicē ſe vidēt ad inuicē. ī alio vide̓ ꝗd imitādū eſt. in ſeip̄o niſi qḋ flēdū ē. Ego ꝟo ſic̄ ꝓph̓a dic̄ vir vidēs pauꝑtatē meā alienas diuitias cōputo ī memetipſo erubeſco ſuſpiro qꝛ qd̓tracto ī alieno. mallē in ꝓprio. De duobꝰ qͥppe mal̓ tolerabiliꝰ eſtqd̓ amas videre. qͣꝫ videre hr̄e. qͣꝫuis ſic de bonis dn̄i.Bōa dn̄i vide̓ amare ē. amare ꝟo hr̄e ē. Idē nitam qͣntū poſſumꝰ vt videamꝰ. vidēdo ītelligāꝰ. intelligēdo amemꝰ. vt amādohēamꝰ. Dn̄e ſuꝑ an̄ te deſideriū meū. ge. m. a t. eſt abſcō.De ſtudio ſapientie ac virtutis.cxix.Eanimali vero ſtatu trāIeuntes ad rōnalē. vt de rōnali tranſeamꝰ ad ſpūalemtractādo. vtinā ꝓficiēdo. Primo ſcire debemꝰ quiaſapīa ſicut ī libro noīs eiꝰ legit̉ p̄occupat eos ſe ꝯcupiſcūt. occurrit eis ſic̄ in ꝓficiēdo ſic ī meditādo ī tractādo. Adiuuatdeꝰ vultu ſuo ſe intuentē. mouet ꝓmouet. attrahit ſpēs ſūmibōi ſe ꝯtēplātē. Rōcinatio q̄rit. īuenit. Hoc exerceri ſꝑ amatin eo qd̓ vtile honeſtū ē. exercitio ꝓficiēs. deſidia ꝟo ī ſemetip̄amarceſcēs. Nullū ꝟo digniꝰ vtiliꝰ exercitiū ē hoī hn̄ti. qͣꝫ ineo qd̓ meliꝰ habꝫ. in ceterꝭ aīalibꝰ ceteris ꝑtibꝰ ſuis p̄minet.que eſt ipſa mens vel animus cui cetera pars hominis regenda ſb̓dita ē. nec ei dignius ē aliqͥd ad querendū. nec dulciꝰ ad īueniēdū