Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

tradicētiū qui hoc vtiqꝫ tanqͣꝫ pro ordine libera voce defenduntet quotiēs iſti aliqͣ ita ꝓut ratio dictat reſtringere vel mutare incipiūt. illi mox tota eis autoritate reſiſtūt.Ie exceſſu eoꝝ in cibis et potibꝰ..xeij.Uis in principio cum ordo cepit mōaſticꝰ ad tātā crederet mōachos inertiamdeuenire. O quātū diſtamꝰ ab his in diebꝰ anthonijextitere mōachi. Siquidē illi ſe inuicē tēpus ex caritate reuiſerēt. tāta abinuicē auiditate panē aīmaꝝ ꝑcipiebāt. vt corporiscibū penitus obliti. diē plerūqꝫ totū ieiunis vētribꝰ mētibꝰ trāſigerēt. Et erat rectꝰ ordo qn̄ digniori parti priꝰ inſeruiebatur.Hec ſūma diſcretio amplius ſumebat maior erat. Nob̓ aūtcōueniētibꝰ in vnū iam eſt dn̄icā cenā māducare. Panē quoqꝫceleſtē nemo ē reqͥrat. nemo tribuat. Nihil ſcripturis nihide ſalutē aīmarū. ſꝫ nuge et riſus verba ꝓferūt̉ in vētū. Int̓ prādendū quātū fauces dapibꝰ tātū aures paſcūt̉ rumoribꝰ. ꝗbꝰ totus intētus. modū neſcias in edēdo. Interim aūt fercula ferculisapponūtur. ſolis carnibꝰ a qͥbꝰ abſtinet̉ grandiū piſciū corpora duplicātur. Tātaqꝫ accuratōe arte cocoꝝ cūcta apparātur.quatinꝰ quatuor aūt quīqꝫ ferculis deuoratis prima impediātnouiſſima. nec ſatietas minuat appetitū. Palatū qͥppe dum nouellis cōdimētis paulatim diſſueſcit cognita. et ad ſuccos extraneos velut adhuc ieiuniū renouat̉ in deſideria. Uēter quidē oneratur dum neſcit. ſꝫ varietas tollit faſtidiū. Quia em̄ puras vt easnatura creauit epulas faſtidimꝰ. dum alia alijs multifarie ꝑmiſcētur. et ſpretis naturalibꝰ qͦs deus indidit rebꝰ ꝗbuſdā adulterinisgula ꝓuocat̉ ſaporibꝰ. trāſit̉ nimirū meta neceſſitatis. ſed necdūdelectatiꝰo ſuꝑat̉. Quis dicere ſufficit qͦt modis (vt taceā cetera) ſola oua verſant̉ vexant̉ quāto ſtudio euertūt̉. ſubuertūt̉ liquant̉. durant̉. diminuūtur. Et nūc quidē frixa. nūc aſſa. nūc farſa. nūc ſparſa. nūc mixtim. nūc ſigillatim apponūtur. VUt qͥd auteꝫhec oīa niſi vt ſoli faſtidio cōſulat̉. Ip̄a deinde qͣlitas rerū tal̓ deforis apparere curat̉. vt minus aſpectu qͣꝫ guſtū delectet̉ vtiam ſtomachus crebris ructibꝰ impletū ſe indicet. nec dum tamēcurioſitas ſatiat̉. Sꝫ oculi coloribꝰ. palatū ſaporibꝰ alliciūturInfelix ſtomachꝰ cui nec colores lucēt. nec ſapores demulcēt.om̄ia ſuſciꝑe cogit̉ opp̄ſſus magis obruit̉. qͣꝫ reficit̉. Iam ꝟo deaque potū quid dicā qn̄ nec vllo quidē pacto vinū aquatū admititur. Oēs nimirū exquo mōachi ſumꝰ infirmos ſtomachos habemus. tam neceſſariū apl̓i de vtēdo vino cōſiliū merito neglimꝰ modico tamē qd̓ ille p̄miſit neſcio cur p̄termiſſo. vtinā vl̓ ſolo cum et purū ē cōtenti eſſemꝰ. Quale ē aūt illud qḋ nōnulla monaſteria obſeruare dicūt̉ in magnis vicꝫ veſtis vinā delibuta melle pigmētoꝝ reſperſa pulueribꝰ ī cōuentu bibere. Nūquid hocdicemus fieri propter infirmitatē ſtomachi. Ego ꝟo ad nihil aliud valere video niſi vel vt amplius bibat̉ vel delectabiliꝰ. Sꝫvene fuerīt vino ingurgitate tota ī capite palpitātes ſic ſurgēti amenſa qͥd aliud libet niſi dormire. Si aūt ad vigilias indigeſtumſurgere cogis cantū ſed plāctū potius extorquebis. ꝟo adlectū deuenero reqͥſitꝰ incōmodū plāgo. crapule pct̄ꝫ. ſꝫducare queo..xciij.Cōtra illos cōtra regulā comedūt carnes.Idiculum vero eſt. ſi tn̄verū eſt qḋ relatū mihi a pluribꝰ reticendū eſſe arbitror. Aiūt em̄ incolumēs ac validos iuuenes cōuētūſolere deſerere. in domo ſe infirmoꝝ infirmi ſūt collocare. carniū eſu vix egrotis dūtaxat et oīmode debiliꝰ ex regule diſtrictōe viriū reꝑꝑatōne cōcedit̉. quidē corꝑis infirmantis ruinas reficere incōmodo. ſꝫ carnis luxuriātis curā ꝑficere in deſiderio. Rogo ē hec ſecuritas int̓ frendētiū vndiqꝫ hoſtiū fulgurātes haſtas et circūuolātia ſpicula tāqͣꝫ finito bello et triūphatoaduerſario ꝓijcere arma. aut prādijs incūbere vel incubare lorgioribꝰ. aut nudū molli volūtari ī lectulo. Quid igit̉ ignauie oboni milites ſocijs ī ſanguīe cede verſantibꝰ vos aut cibos diligitis delicatos. aut ſomnos capitis matutinos deliquatos. Alijsinqͣꝫ die ac nocte cura ꝑuigili feſtinātibꝰ redimere tēpꝰ qm̄ diesmali ſunt. vos ecōtrario et lōgas noctes dormiēdo ꝯſumitis. dies fabulādo ducitis ocioſos. Delicata nimis medicīa ē prius alligari qͣꝫ vulnerari. emplaſtrūqꝫ adhibere vbi cēſura ē. Ad diſcernendū deinde int̓ ſanos et male habētes baculos ī manibꝰ geſtare iubent̉ egrotātes plane neceſſario. vt quē ſcꝫ pallor in vultumacieſqꝫ indicat. baculꝰ ſuſtētās mentiat̉ inualitudīem. Ridedas an ludēdas dixerim hmōi īeptias. Sic̄ machariꝰ vixit. ſic baſilius docuit. ſic anthoniꝰ inſtituit. ſic patres ī egipto cōuerſati ſtſic deniqꝫ ſct̄i. odo. maiolus. odilo. hugo. qͦs ſe vtiqꝫ ſui ordīs prīcipes et p̄ceptores hr̄e gloriāt̉. aut tenuerūt aut teneri cenſuerūtSed oēs ſi ſct̄i. īmo qꝛ ſct̄i fuerūt. a ſct̄o apl̓o diſſenſerūt.

nimirū ita loquit̉. Habētes inqͥt victū et veſtitū his cōtētiſimꝰNobis aūt ē ꝓvictꝰ ſatietas nec veſtitū appetimꝰ. ſed ornatum.De curioſo ac p̄cioſo veſtitu monachoꝝ..xciiij.Ueritur aūt ad induendum qd̓ vtilius ſed qd̓ ſubtiliꝰ inuenit̉. qd̓ reregulā qḋ vilius comꝑari pt̄. ſed qd̓ venuſtiꝰ īmo vanius oſtētapellat frigus. ſed qd̓ ſuꝑbire cōpellat. deniqꝫ iuxͣri. Heu me miſerū qualēcunqꝫ mōachū. cur adhuc viuo. noſtruꝫvidere ad id deueniſſe ordinē. Ordinē. ſꝫ primꝰ fuit ī eccleſia. immo a cepit eccleſia. etiā in terra nullꝰ ſimilior angelicis ordinibus. nullꝰ vicinior ei ē in celis. hieruſalē mater nr̄a. ſiue ob decorem caſtitatis. ſiue ꝓpter caritatis ardorē. Cuius apl̓i inſtitutorescuius hi qͦs paulus tam ſepe ſct̄os appellat inchoatores extiterūtDiuidebat am̄ vt ſcriptū ē ſingulis ꝓut cuiqꝫ opus erat. qd̓quiſqꝫ pueriliter geſtire poterat. Sane vbi tm̄ qd̓ opus erat accipiebat̉. ibꝓculdubio nihil ocioſū admittebat̉. quātomagis nihil ſuꝑbum. Putas ne galabrunū vel yſenbrunū cuiqͣꝫ querebatur ad induendū. cuiqͣꝫ mula ducētoꝝ ſolidoꝝ parabat̉ ad equitandū. illic arbitror valde curatū eſſe de p̄cio. de colore de cultu veſtimētoꝝ. vbi tam indefeſſa inerat cōcordia morū. aīmorumcoherētia. ꝓfectuſqꝫ virtutū. Multitudīs inqͥt credētiū erat corvnū et aīma vna. Ubi nūc illud vnanimitatis exercitiū. Fuſi ſumus exterius et de regno dei qd̓ intra nos ē. relictis veris et phernibꝰ bonis. Ioris q̄rimus vanā cōſolatōem de vanitatibꝰ inſanijs falſis. ac iam religioīs antique ſolū virtutē amiſimus. ſednec ſpēm retinemus. Ecce em̄ ip̄e habitꝰ noſter huīlitatis ſolebat inſigne a mōachis nr̄i tēporis in ſignū teſtat̉ ſuꝑbie. Milesaūt mōachꝰ ex eodē pāno ꝑtiunt̉ ſibi cucullā et clamidē. quiuide ſeculo quātūlibet honoratꝰ. etiā nr̄a horrebit indumēta. ſiſua ſibi modo p̄parata fuerint et aptata. Ceteruꝫ inqͥs in habitu eſt religio. ſed ī corde. Bene. At tu qn̄ cucullā empturus es luſtras vrbes. fora circūis. ꝑcurris nūdinas. domos ſcrutaris negociatoꝝ. cūctam euertis ſinguloꝝ ſuppellectilē. ingētes explicas cumulos pānoꝝ. attrectas digitis. ad moues oculos. ſolis appoīs radijs quicqͥd groſſū. quicqͥd palliduꝫ occurrerit reſpuis. Siquidaūt ſui nitore ac puritate placuerit. illud mox quātolibet p̄cio ſatagis retinere. Rogo ergo te. ex corde facis an̄ ſimplicit̓ cuꝫ deniqꝫ cōtra regulā qd̓ vilius occurrerit. ſed ſtudioſiſſime q̄ris. qd̓qꝛ rarius īuenit̉. p̄cioſius emit̉. Ignorās facis an̄ ex īduſtriaEx cordis theſauro ſine dubio ꝓcedit quicqͥd foris apꝑet vicio. Uanū cor vaītatis totā ingerit corꝑi. exterior ſuꝑfluitas interioris vanitatis indiciū eſt. Mollia indumēta aīmi molliciē īdicant. em̄ tāto curaret̉ corꝑis cultꝰ. niſi prius neglecta fuiſſetmens inculta virtutibꝰ.ſuꝑfluis abbatū expēſis et pompis..xcv.Iror aūt regula dicatad magiſtrū reſpicere. quicqͥd a diſcipulis delīqͥtur. etdn̄s ꝓphetā. ſanguīem ī pct̄o moriētiū de manuump̄latoꝝ requirēdū eſſe minet̉. qūo abbates nr̄i talia fieri patiant̉.niſi forte qꝛ ſi audeā dicere. nemo fidēter id rep̄hēdit. in ſe rep̄henſōfidit. Siquidē hūanitatis eſt oīm in quo ſibi quiſoilijs vehemēter iraſci. dicam dicam. p̄ſumptuoſꝰindicar ſed verū dicā. Qūo lux mūdi obtenebrata ē. Qūo ſal t̓re īfatuatū ē. Quoꝝ nobis vita. via vite debuit eſſe. dum exēplū ī ſuisactibꝰ oſtēdūt ſuꝑbie. ceci facti ſūt duces cecoꝝ. Qd̓ em̄ vt cetera taceam ſpecimē huīlitatis. et pompa tāta equitatu incedetātis hoīm crinitoꝝ ſtipari obſequijs. qͣtinꝰ duobꝰ ep̄is vniꝰ abbatis ſufficiat multitudo mētior ſi vidi abbatē. lx. eqͦs eo amplius ī ſuo comitatū ducere. Dicas ſi videas trāſeūtes pr̄esmonaſterioꝝ ſed dn̄os caſtelloꝝ. rectores aīmarū. ſed principes ꝓuintiaꝝ. Tum deniqꝫ geſtari iubent̉ mappule. ciphi bacini.cāde labra. mātice ſuffarcinate. ſtramētis ſed ornamētis lectorum. Deniqꝫ vix qͣtuor leugis a ſua quiſpiā domo recedit. niſitota ſuppellectili taqͣꝫ vel ad exercitū ſit iturus vel trāſiturꝰ deſertū. vbi valeāt inueniri neceſſaria. An poſſet eodē vaſculo aqua maībꝰ iūgi vinū bibi. An poſſet ardēs lucere lucena niſi in tuo qd̓ portas cādelabro. et hoc aureo vel argēteo. Ar poſſet dormiri niſi ſuꝑ variū ſtratū aut ſub ſilueſtri cooꝑtorioAn vnus aliqͥs mīſter poſſet et iumētū ligare et ad mēſam ſeruire et lectulū preparare. Nunc ergo tante multitudini gartōnūet iumētoꝝ cur vel ad ſolatiū mali nobiſcū neceſſaria ferimus.quatinus hoſpites grauemꝰ. ſed hec ꝑua ſunt. Ueniā ad miora. ſed ideo viſa mīora qꝛ vſitatiora.De ſuꝑfluis picturis et ornatu parietū..xcvj.