Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

LL.

mus om̄ibꝰ homībꝰ. ſi de xp̄i ſeruitio tꝑalem tatūmodo querimꝰgloriā. Miſer ego homūcio. in tāto labore induſtria ſtudeoeſſe vel potius videri ſicut ceteri hoīm. minus tn̄ accepturusimmo grauius puniendꝰ qͣꝫ quilibꝫ hoīm. Siccine ergo inueniebat̉ nob̓ via (vt ita dicā) vtcūqꝫ tolerabilior ad īfernū. Si itaneceſſe fuit vt de illa ad iſtu deſcēderemus. cur ſaltē illā quā ml̓tiincedūt viā ſecularē latā que ducit ad mortē eligimꝰ. quatinꝰde gaudio et de luctu ad luctū trāſiremꝰ. Ue portātibꝰ cruceꝫ ſicut ſaluator ſuā ſed ſic̄ ille cireneꝰ alienā. Ue ſemel ve iteꝝpauperibꝰ ſuꝑbis. Quid em̄ facit ſuꝑbia ſub pānis humilitatishieſu. Nunqͥd habꝫ ſe palliet hūana malicia. niſi vnde inuoluta eſt ſaluatoris infantia. et qūo infra p̄ſepiū dn̄i ſimulatrix arrogātia ſe coartat. ac vagitibꝰ innocētie malū inibi detractōnisimmurmurat. An illi ſuꝑbiſſimi de palmo quoꝝ prodijt ex adipe iniquitas eoꝝ. multo tutiꝰ oꝑti ſunt iniquitate et impietate ſuaqͣꝫ nos latemꝰ ſb̓ ſct̄itate aliena. Quis magis impiꝰ. aut ꝓfitēsimpietatē. aut mentiēs ſct̄itatē nōne is qui etiā mēdaciū addensgeminat impietatē. Quis vnqͣꝫ me aduerſus ordinē illū. vel corāaudiuit diſputantē. vel clam ſuſurrātē. Quē vnqͣꝫ vel clā vel palam aūt ab illo ordine diſſuadere. aut ad noſtrū vt venire ꝑſuadere temptaui. An potius nōnullos cupiētes venire repreſſi. et veniētes pulſātes repuli. An forte qꝛ iuxta aliū ordinē cōuerſari videor. ꝓpterea hic ſuſpectꝰ habeor. Sed eadē rōne vos derogatisnr̄o quicūqꝫ alit̓ viuitis. ſum tam hebes vt cognoſcā tunicam ioſeph. Notiſſima qͥppe ē. qꝛ polimita ē. id eſt. pulcerrīa varietate diſtīcta. Om̄es ergo ꝑiter occurramꝰ in vnā tunicā. exbus cōſtet vna. ex om̄ibꝰ inqͣꝫ vna. Cur ergo inquis ordīem illum tenes ſi ſic laudas. Audi diuerſis morbis diuerſa ꝯueniūt medicamēta. Unū oꝑe teneo. ceteros caritate. Faciet aūt caritas. fidēter loquor. vt ne illorum priuer fructu. quoꝝ inſtituta ſequor.Plus aliquid dicā. Tu tibi caute age. poteſt nāqꝫ fieri tu fruſtra laboraueris. Vt aūt ego fruſtra diligā bonū qd̓ oꝑaris fierioīno pt̄. O quāta fiducia caritatis. Alius oꝑat̉ amās. et alius amat nihil oꝑans. Ille quidē opus ſuū ꝑdit. illius ꝟo caritasnunqͣꝫ excidit.Itē cōtra eoſdē de temerario iudicio et detractōe. .lxxxviij.T de operibus ſepe incerta et ob hoc ꝑiculoſa ſentētia fert̉. multotiēs minus iuſticie habeāt qͥmagis oꝑant̉. Un̄ nūc mihiueniēdi ſunt quidā de ordīe nr̄o. ꝯtra illā ſentētiā. nolite antepus iudicare. alijs ordībꝰ derogare dicunt̉. Quos ꝓfecto ſiquitn̄ huiuſmodi ſūt nec nr̄i nec cuiuſpiaꝫ eſſe ordīs verius dixerim.Quippe et ſi ordīate viuētes. ſuꝑbe tn̄ loquētes. ciues ſe faciuntbabilonis .i. cōfuſioīs īmo filios tenebraꝝ. ip̄iuſqꝫ gehēne vbi nullus ordo. Uobis inqͣꝫ fratres. qui etiā poſt auditā illā dn̄i de phariſeo publicano ſentētiā. vel ꝑabolā de vr̄a iuſticia p̄ſumentes.ceteros aſꝑnamī. Prīo qͥd ad vos de alienis ẜuis. Suo em̄ dn̄oaut ſtāt aut cadūt. Quis vos cōſtituit iudices ſuꝑ eos. Deindeſi ita (vt dr̄) de ordīe vr̄o p̄ſumitis. qͣlis ordo ē. vt anteqͣꝫ qͥſqꝫ deſuo oculo trabē eijtiat. ī fratrū oculis tācurioſe feſtucas ꝑquiratis. ī regula gloriamī. cur cōtra regulā detrahitis. Audite et diſcite ordinē cōtra ordinē alijs ordībꝰ derogatis. ypocrita inquiteijce primū trabē de oculo tuo. an grādis et groſſa trabes ē ſuperbia. te putas aliqͥd eſſe nihil ſis. Inſaniſſime tibi tanqͣꝫ ſanus exultas et alijs vaniſſime trabē portās de feſtucis īſultas. Si nulla vel mīma habes audi apl̓m. Neqꝫ maledici ait regnū deipoſſidebūt. Audi et deū arguā te inqͥt ſtatuā cōtra facieꝫ tuam. qꝛ detractori loqͥt̉ certū ē ex p̄cedētibꝰ et qͥdē iuſte ad ſe retorquēdus ſe cōpellēdus eſt intueri. auertēs faciē ſuā a ſe. alienapotius mala qͣꝫ ſua ſolet curioſius ꝑſcrutari.Reſponſiones ad eorū obiecta..lxxxix.Tinquiunt qūo regulamtenēt pellicijs vtunt̉. ſani carnibꝰ ſeu carniū pīguēdine veſcūt̉. tria vel quatuor pulmēta vna die qd̓ regula ꝓhibet admittūt. opꝰ manuū qd̓ iubet faciūt. Multa deniqꝫ libitu ſuo vel mutāt vel auget vel minuūt. Recte de corꝑalibus vtiqꝫ obſeruātijs fratribꝰ calūniā ſtruitis maiora ſunt regule ſpiritalia. ſcꝫ inſtituta relinqͥtis. Camelūqꝫ glutiētes culiceꝫliquatis. Magna abuſio. maxīa cura ē vt corpꝰ regulariter induatur. cōtra regulā ſuis veſtibꝰ aīa nuda deſerat̉. Tunicati elatiabhorremꝰ pelliceas tanqͣꝫ melior ſit pellibꝰ inuoluta humilitas. qͣꝫ tuīcata ſuꝑbia. p̄ſertim cuꝫ deus tunicas pelliceas primishomībꝰ fecerit et iohānes in heremo zona pellicea lūbos accinxitet ip̄e tunicarū inſtitutor benedictꝰ ī ſolitudīe tunicis ſꝫ pellibꝰſeſe induerit. Repleti deinde ventrē faba. mentē ſuꝑbia. cibosnamus ſaginatos. qͣſi melius ſit exiguo ſagimīe ad vſuꝫ veſciqͣꝫ ventoſo legumīe vſqꝫ ad ructū exaturari. p̄cipue cum eſau

de carne ſed de lēte ſit rep̄henſus. et de ligno de carne adā da.natus. nonathas ex guſtu mellis carnis morti adiudicatus.Exōtra ꝟo helyas innoxie carnē comederit. abrahā carnibꝰ āgelos gͣtiſſime pauerit. de ip̄is ſua fieri ſacrificia deus p̄ceperit. Sꝫet ſanius ē modico vino vti ꝓpt̓ infirmitatē. qͣꝫ ml̓ta aqua ingurgitari ꝓpt̓ auiditatē. Quia paulꝰ thīotheo modico vino vtendūꝯſuluit. Et dn̄s etiā ip̄e ex eo bibit ita vt potator vini ip̄e ē appellatꝰ. Apl̓is quoqꝫ bibēdū dedit. Inſuꝑ ex eo ſacramētū ſui ſanguinis cōdidit. ecōtrario aquā ad nuptias bibi paſſus non ſit.dauid quoqꝫ aquā quaꝫ deſiderauerat potare timuerit. viriqꝫ illigedeonis qui auiditate toto corꝑe ꝓſtrato de flumīe biberuntdigni ire ad bellū fuerūt. Iaꝫ ꝟo de labore manuū qͥd dicamcum et martha laborās increꝑata maria quieſcens laudata ſit.Et paulus aperte dicat. labor corꝑis ad modicū valet. pietas at̄ad om̄ia. Optimus labor de ꝓpheta dicebat. Laboraui in gemitu meo ⁊cͣ. Et alibi. Memor fui dei delectatꝰ ſum exe̓citatꝰſum. Ac ne corꝑale ītelligas exercitiū. defecit inquit ſpūs meus.Unde corpꝰ ſed ſpūs fatigat̉ ſpūalis ꝓculdubio labor intelligitur.Iterū excuſatio cluniacēſiū ꝯtra ſuꝑbiā detrahentiū. .xc.Uid ergo inquis. ſiccineilla ſpūalia ꝑſuadēs. vt etiā hec hēmꝰ ex regula corporalia dānes. nequaqͣꝫ. ſed iſta oportet agere iſtaomittē. Alioqͥn aūt iſta omitti neceſſe ē aut illa. iſta potiꝰ omittēda ſunt qͣꝫ illa. de qͥbꝰ apl̓us ait. Emulamini cariſmata melioraDetrahēdo inqͣꝫ fratribꝰ in temetip̄m extollis ꝑdis huīlitateꝫin quo alios deprimis caritate. ſunt ꝓculdubio cariſmata meliora. Tu tuū corpus multū et nimis laboribꝰ atteris ac regularibꝰaſꝑitatibꝰ mortificas membra tua ſunt ſuꝑ terrā benefacis. Sꝫquid ſi ille quē ſil̓r laborātem diiudicas modicū quidē habeatde hac re ad modicū vtilis ē corꝑali vicꝫ exercitatōe. ampliꝰ aūtqͣꝫ tu de illa ad om̄ia valet .i. pietate. qͥs ꝟo melior huīlior an fatigatior. ſi regulā ab om̄ibꝰ eam ꝓfeſſi ſunt ſic ad litterā tenēdam cenſes vt nullā aīno diſpēſatōeꝫ admitti patiaris audacterdico nec tu nec ille tenetis. Sin ꝟo concedis aliqͣ poſſe putaridiſpēſatoria. ꝓculdubio et tu illā tenes ille qͣꝫqͣꝫ diſſimilit̓. Naꝫtu quidē diſtrictꝰ. at ille fortaſſis diſcretiꝰ. neqꝫ hec qꝛ dico. dico hec exteriora negligēda ſint potius ſpūalia qͣꝫqͣꝫ meliora niſi iſta aut vix aūt nullatenꝰ acquirāt̉. aut obtineant ſic̄ ſcriptuꝫeſt. prius qḋ ſpūale ſed qd̓ aīmale. deinde qd̓ ſpūale. Sicutnec iacob niſi prius cognita lya deſideratos amplexus rachel meruit obtinere. Un̄ rurſus in pſalmo. Sumite pſalmū et date timpanum. Quod eſt dicere. Sumite ſpūalia. ſed prius date corꝑalia. Optimus aūt ille diſcrete et cōgrue et hec oꝑatur et illa.Reprehēſio cluniacēſiū de intēꝑantia diſſolutōe. .xcj.Am quidem noſtros patres de quibꝰ cōqueſtꝰ eſtis ordini vr̄o detraherentſatis quātū potui ſtilo corripui. et me qͦꝫ ab huiſmodifalſa ſuſpicatōne purgaui vt debui. Sꝫ qm̄ nr̄is mīme parconōnullis de vr̄is nimiū in qͥbꝰ decet videor aſſētire. pauca que nobis diſplicere cognoui et oībꝰ boīs eſſe vitāda dubito. neceſſariū reor ſubiūgere. quidē ſi fieri vidēt̉ in ordīe. abſit tn̄ vtſint de ordīe. Nullꝰ qͥppe ordo quēpiā recipit inordīatū. vn̄ nonaduerſus ordīem ſed ordīe diſputare putādꝰ ero. ſi ordīemin hoībꝰ. ſed hoīm vicia reprehēdo. Si qͥbꝰ ꝟo diſplicuerit. ip̄i ſemanifeſtāt. qꝛ ordinē diligūt. cuiꝰ vtiqꝫ corruptōꝫ et vicianari nolūt. Ip̄is itaqꝫ illud gregorianū reſpōdeo. Melius ē vt ſcādalū oriat̉ qͣꝫ ꝟitas relīqͣt̉. Miror eteī vn̄ int̓ mōachos tāta intēꝑātia ī cibis et potatōibꝰ. ī veſtimētꝭ et lectiſternijs et eqͥtaturis cōſtruēdis edificijs inoleſcere potuit. quatinꝰ vbi hoc ſtudioſiꝰvoluptuoſiꝰ atꝫ effuſius fuerit ibi ordo melius teneri dicat̉ ibiqꝫmaior putet̉ religio. Ecce em̄ ꝑcitas putat̉ auaricia ſobrietas auſteritas credit̉. ſilētiū ſticia putat̉. ecōtra r̄miſſio diſcretō dr̄ effuſio liberalitas loqͣcitaſ. affabilitatꝭ cachīnatō iocūditas. molliciesveſtimētoꝝ et equoꝝ faſtus honeſtas. lectoꝝ ſuꝑfluus cultꝰdicia. Cūqꝫ hec alterutrū impēdimꝰ caritas appellat̉. Iſta em̄ caritas deſtruit caritatē. hec diſcretio diſcretōem cōfūdit. Talis miſericordia crudelitate plena ē. qua vicꝫ ita corꝑi ſeruit̉. vt aīa iugulet̉. Sub hac tn̄ abuſione fere vbiqꝫ ſic ordine tenent̉. fere iam ita ab oībꝰ ſine q̄rela atꝫ irrep̄hēſibilit̓ obſeruant̉ qͣꝫqͣꝫ diſſimilit̓. Nōnulli qͥppe his om̄ibꝰ vtunt̉ tanqͣꝫ vtantur. Et id̓o nulla offenſa aūt mīma aliquāti qͥppe hec agūt ex ſimplicitatealiquāti ex caritate. aliquāti ex neceſſitate. Quidā nāqꝫ ſimplicit̓iſta tenēt. qm̄ eis ita p̄cipit̉. ꝑati alit̓ agere ſi alit̓ p̄ciꝑet̉. Quidaꝫat̄ ne diſcordit̓ ab eis viuāt qͥbꝰ habitāt ſectātes ī his ſuā libidinē ſed alioꝝ pacē. Alij ꝟo qꝛ reſiſtere valēt multitudini cō-