Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber.XXIX.

.ſt mediū ſedes modi modus virtus. Omnē extra modū māſionem ſapiēs exiliū reputat. Propt̓ hoc eſt illi habitare in longoqd̓ vltra modū ſit. ſed nec ī lato qd̓ extra ſit. nec in alto qd̓ ſupra ſitnec in imo infra ſit. Deniqꝫ longitudo exterminiū hr̄e ſolet. dilatatio ſciſſurā. altitudo ruinā. ꝓfundū abſorptionē. Longū dico ſibi hjo longiorē ꝓmittit vitā. Ratū inſuꝑfluas animꝰdiſtendit̉ curas. Altū de ſe plus p̄ſumit. Profundū cuꝫ ſe plusdeijcit. Qui igit̉ longa ſibi metit̉ temꝑa. ingredit̉ iter exterminij.in ꝑſenti a ſe exulās obliuionē. in aliā ꝑinanem ſolitudinē migrāsſecula ꝓfutura. imo nec futura. Similit̓ animi īmoderata extenſio attenuationē facit. extenuatio nimia. ſciſſionē. ml̓tiſqꝫ laceret̉ curis neceſſe eſt. Iam ꝟo alta p̄ſumptio qͥd niſi p̄cipitatio ruinoſa eſt. Et qͥd puſillanimitatis deiectio. niſi deſꝑata quedā abſorptio. In hac fortis deijciet̉ prudēs longioris vite non abducet̉incerto. modeſtꝰ moderabit̉. curas temꝑabit a ſuꝑfluis. non deeritneceſſarijs. Porro iuſtꝰ altiora de ſe p̄ſumit. ſed dicet. Si iuſtꝰfuero leuabo caput. Neqꝫ ergo plus vero tibi tribuas nec plusiuſto parcas.De conſideratōne ſui qualis ſit..lxix.Igilāter diſcerne qualisex te. qualis ſis dono dei. ſit in ſpiritu tuo dolus.Erit aūt hoc ſi fideliter ꝑtiens tua tibi ſunt dei deoſine fraude reſignes. Cōſiderādo qualis ſis etiā qualis fueris recōgitandū tibi eſt. Conferēda ſunt poſteriora prioribꝰ. ꝓfeceris ne invirtute. in ſapiētia. in ſuauitate morū. An ab his forte qd̓ abſit defeceris patiētior ſis. an impatiētior. inſolētior. an humilior. exorabilior. an difficilior. Latus tibi patet cāpus in hoc genere ꝯſiderādi.Oportet vt innoteſcat zelus tuus. clemētia tua. diſcretio modera.trix vtriuſqꝫ. Solēt em̄ diſcretiōis oculo caligāte alterutrū ſibiripere loca termīos occupare. Porro caliginis due ſunt cauſe. ira mollior affectus. Is iudicij cenſurā eneruat illa p̄cipitat. Turbatus em̄ ira oculꝰ clemēter nil intuet̉. ſuffuſus fluxa quadā muliebri mollicie rectū videt. eris innocēs ſi vl̓ punias cui parcendū eſt. aut parcas ei puniēdus eſt. In tribulatiōibꝰ quoqꝫlem te inueneris nolo diſſimules. ſi ꝯſtantē in tuis. cōdolentē ī alienis. gaude. Magnꝰ qui incidēs in aduerſa excidit vt parū a ſapiētia. nec minor cui pn̄s felicitas ſi arriſit irriſit qͣꝫqͣꝫ faciliꝰ inueneris ſapientiā retinuerit ꝯtraria ſibi fortuna. qͣꝫ qui ꝓpiciadiderit. Ꝙͣqͣꝫ ꝟo ſapiēs recte hortet̉ ſapiētiā ſcribi in ocio. cauēdueſt tn̄ in ocio ociū. Fugiēda eſt em̄ ocioſitas mater nugaꝝ. nouerca virtutū inter ſeculares nuge ſunt. in ore ſacerdotis blaſphemieInterdū tn̄ ſi incidāt ferēde fortaſſis. referēde ꝟo nunqͣꝫ. Cōſecraſti os tuū euāgelio. talibꝰ iam aꝑire illicitū. aſſueſcere ſacrilegiuꝫ eſtLabia inꝗt ſacerdotis cuſ. ſci. le. re. ex o. e. vtiqꝫ nugas vel fabulas. verbū ſcurrile ſufficit ꝑegrinari ab ore. ſed ab aure ꝓculrelegandū eſt. Fede ad cachinnos moueris. fediꝰ moues. Porrodetrahere vel detrahentē audire qͥd hoꝝ damnabiliꝰ ſit non faciledixerim. parui aūt peccati te reū exiſtimes. ſi facies peccatorūin iudicio ſumis. potius cauſas diſcutis meritoꝝ. Eſt aliudviciū. cuiꝰ ſi te īmunem ſentis. inter omnes quos voui ex his cathedras aſcendūt. ſedebis me iudice ſolitariꝰ. qꝛ ſingulariter leuaſtite ſupra te .ſ. facilitates credulitatis. hinc nihilo ire multe indeinnocentiū frequēs addictio. Inde p̄iudicia in abſentes. Nunc adea que ſub te ſunt ꝯſideratio intendenda eſt.De ꝯſideratōe circa ſb̓ditos de ꝯpeſcēdis appellatiōibꝰ. lxx.Apiētibꝰ inſipiētibꝰ debitor es. Ipſum nomen debitoris memento potiꝰ ſeruienti cōgruere qͣꝫ dominanti. Nec tantū fidelibꝰ ſedinfidelibꝰ intereſt ꝓinde tuā dare operā. vt increduli ꝯuertant̉ adfidē ꝯuerſi auertant̉. auerſi reuertant̉. ꝑuerſi ordinent̉ ad rectitudinē. ſubuerſi ad veritatē reuocent̉. ſubuerſores inuictis rōnibꝰcōuincant̉. Hi ſunt heretici canes ad ſciſſionē vulpes ad fraudeꝫUeſtri qui terrā auſtri ſepe viſitāt. hi ſciūt. eunt redeūt mediū eorū. Sed qͥd boni adhuc illis egerint. necdū audiuimus etfortaſſe audiſſemꝰ. niſi aure hiſpanie ſalus ppl̓i viluiſſet. O ambitio ambientiū crux quō omnes torques. omībꝰ places. An limina apl̓oꝝ plus iam ambitio qͣꝫ deuotio terit. An vocibꝰ eius veſtrū tota die reſultat palatiū. Appellat̉. ad te de toto mūdo in teſtimoniū ſingularis pͥmatꝰ tui vtinā fructuoſe qͣꝫ neceſſarie. Vti cum opp̄ſſus clamat. ſentiat opp̄ſſor ſuꝑbiat impiꝰ vn̄ incendit̉ pauꝑ. Impune em̄ trāſire inique appellantē iniquaꝝ appellationū eſt fomēs. Iniqua aūt oīs appellatio. ad quā iuſticie inopianon coegit. non vt graues ſed ſi graueris licet appellare a ſentētia.Ante ſentētiā oīno niſi ob manifeſtū grauamē īprobe p̄ſumit̉ appellatio. Qui ergo grauatꝰ appellat liquet̉. qꝛ aut grauare intēdit̉ aut tempꝰ redimere. eſt aūt appellatio ſuffugiū ſed refugiūAt ꝟo antidotū ꝟſum eſt in venenū. ē hec mutatio dextre ex

celſi. Zelatus eſt dn̄s domū orationis. factā ſpeluncā latronū. Tuminiſter eiꝰ diſſimulas miſeroꝝ refugiū datū arma iniquitati.De exemptiōe eccleſiarum..lxx.Udi murmur querimonias eccl̓iaꝝ truncari ſe clamāt ac demēbrari. Subtrahunt̉ em̄ abbates ep̄is. ep̄i archiep̄is. archiepi patriarchis vel pͥmatibꝰ. Facitis hoc qꝛ poteſtis. ſed vtrū debeatis q̄ſtioeſt. Spiritalis homo oīa diiudicat vt ip̄e a nemīe iudicet̉. omneopus ſuū terna ꝯſideratiōe p̄ueniet. ſcꝫ an liceat. an deceat. an expediat. Quid aūt tam indignū tibi qͣꝫ voluntate lege vti. Quid beſtiale qͣꝫ iudicio agi ſꝫ appetitū. Quid iterū indecēs tibiqͣꝫ vt totū tenēs ſis ꝯtētus toto niſi minutias quaſdā exiguasportiōes ip̄ius tibi credite vniuerſitatis. quaſi ſunt tue ſatagasadhuc facere tuas. Nolo p̄tendas mihi fructū emācipatiōis huiꝰ.Nullus eſt em̄ niſi ep̄i inde inſolētiores. monachi diſſolutioresfiūt qͣꝫ etiā pauꝑiorēs. Licentiꝰ em̄ peccāt ſit arguat. licentius ſpoliant̉ ſit defendat. Sinaūt extollit̉ qui ſubtrahit̉cui ſubtrahit̉ irridet̉. Qui ſubtrahit quō innocēs eſt. Sed is quimurmurat ẜm animā mortuꝰ eſt. Qui inſtigat. quō viuit. quōreus mortis amboꝝ ſue parit̓ gladiū dedit. vnde ambo morerent̉. Hoc eſt qd̓ dicit̉ ad achab qui rerū ſummā tenebat. vt vnāvineā affectauit. Occidiſti inſuꝑ poſſediſti. Huic cōgruit ꝑabola nathan homīe qui centū oues habēs vnā que pauꝑis eratcupiuit. Adde qḋ qui audiūt ſcādalizant̉ detrahūt. blaſphemant.Hinc etiā inter eccleſias inimicie graues. facile adducor licitūꝯſentire qd̓ tot illicita ꝑturit. Tu ne licitū ſentias eccleſias ſuis mutilare mēbris. Oīs anima inqͥt poteſtatibꝰ ſublimioribꝰ ſubdita ſitpluralit̓ em̄ dicit poteſtatibꝰ. em̄ tua ſola poteſtas a dn̄o ē. ſūt mediocres. ſunt inferiores. Et quō quos deꝰ ꝯiūxit ſunt ſeꝑandi. ſic nec qͦs ſubiūxit ꝯꝑandi. Monſtrū facis ſi manui digituſubmouēs facis depēdere de capite ſuꝑiorē manui brachio collateralē. Corpꝰ ſiquidē xp̄i paulꝰ capiti ꝯueniētiſſime aptās totū exeo ꝯpactū ꝑhibet cōnexū omnē iuncturā ſubmīſtratiōis. o. vm. a cor. fa. in edi. ſui in charitate. Nec vilē reputes hāc formā qꝛ interris eſt. exemplar em̄ habete celo. Neqꝫ em̄ pōt filiꝰ face̓ quicqͣꝫniſi qd̓ v. p. fa. Uide inqͥt. vt oīa facias ẜm exemplar qd̓ tibi in m.m. eſt. ſi dicat ep̄us nolo eſſe ſb̓ archiep̄o. Uel abbas. nolo eſſeſb̓ ep̄o. eſt ē celo. niſi forte angeloꝝ quēpiā audiſti dicētē. Nolo ſub archangelis eſſe. aut ex alio qͦlibet inferioꝝ ordinū aliqueferentē ſb̓ niſi deo. Quid inqͥs ꝓhibes diſpēſare ſꝫ diſſipareUbi neceſſitas vrget excuſabilis ē diſpēſatio vbi vtilitas ꝓuocatlaudabilis. Utilitas dico ꝓpria ſed cōmunis. nihil hoꝝ plane fidelis diſpenſatio ſed crudelis diſſipatio eſt..lxxij.De neglecta obſeruātia canonum.Pſadeniqꝫ veſtra apoſtolica mādata atqꝫ inſtituta paſſim neglecta iacēt. NōneAlos tuū quartꝰ annꝰ eſt ī remēſi ꝯcilio hec capitulamulgauit. Precipimꝰ aiſti vt taꝫ ep̄i qͣꝫ clerici. neqꝫ in ſuꝑfluitatoſeu varietate inhoneſta veſtiū diu̓ſicoloꝝ aut fiſſura veſtiū neqꝫ intōſura intuētiū offendāt aſpectū qͦrū forma exēplū debēt. Itēvt nullꝰ in archidiaconū vel decanū. niſi diaconꝰ vel p̄ſb̓r ordinet̉.Prohibemꝰ ne adoleſcētibꝰ vel infra ſacros ordines ꝯſtitutis predicti ꝯcedant̉ honores. ꝟba tua hec. Quis ea tenet vl̓ tenuit. Falleris ſi teneri putas. Si putas ip̄e peccaſti. aut ſtatuēs tenerent̉. aut qd̓ tenent̉ diſſimulās. Leua oculos tuos vide. ſieque vt pͥus pellicula diſcolor ſacꝝ ordinē diſcoloret. ſi eque vtpͥus fiſſura enormis pene inguīa nudet ſolēt dice̓. Nūqͥd de veſtibus cura eſt deo magis de moribus. At forma hec veſtium deformitatis mentiū morum indicium eſt. Quid ſibi vult clericialiud eſſe aliud videri volunt. habitu milites queſtu clerici. actuneutrū exhibent. Neqꝫ enim pugnant vt milites. nec vt clerici euāgelizant Cuius ordinis ſunt cum vtriuſqꝫ eſſe cupiunt. vtrūqꝫ deſerunt. vtrūqꝫ cōfundunt. At ſi ſumme ſapiens deus nihil inordinatum reliquit. Uereor non alibi ordinandos qͣꝫ vbi nullus ordoſed ſempiternus horror inhabitat. nūc inſerenda circa te ſunt.De cōſideratiōe populi romani qui circa erat. lxxiij.Lerū illū ordinatiſſimuꝫeſſe decet. a quo p̄cipue in omnē eccleſiā cleri formaceſſit. Quid de populo loquar. Quid notuꝫ ſeculisqͣꝫ ꝓteruia romanorū. Gens inſueta paci tumultui aſſueta. Gensimmitis intractabilis ſubdi neſcianiſi cum valet reſiſtere. Enplaga tibi incumbit cura hec. Noli diffidere etiam ſi incurabilis ſitAd curā em̄ exigeris curationē. Curam inquit illius habe. Uerum dixit quidā. Non eſt in medico ſemꝑ releuet̉ vt eger. Plusomībꝰ laboraui ait apoſtolꝰ dicit. plus omībꝰ ꝓfui. Unuſqͥſqꝫ