Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

ſuas facit ꝑagendo quodāmō p̄ordimādo que agēda ſunt. Neceſſariū ſane ne forte que p̄uiſa p̄meditata poterat eſſe ꝓficuo.cipitata magis periculo fiant..lxv.De vtilitate conſideratiōis.T primū quidā ipſuꝫItem ſuū .i. mentē de quo orit̉ purificat ꝯſideratio. deinde regit affectus. dirigit actus. corrigit exceſſus. cōponit mores. vitā honeſtat ordinat. Poſtremo diuinaꝝ ꝑit̓ humanaꝝ rerū ſcientiā cōfert. Hec eſt que cōfuſa diſterminat. hiātiacogit ſꝑſa colligit. ſecreta rimat̉. vera inueſtigat. veriſimilia examinat. ficta fucata explorat. Hec eſt agenda p̄ordinat. acta recōgitat. vt nihil in mente reſideat aut incorrectū. aut correctiōe egēs.Hec eſt in ꝓſꝑis aduerſa p̄ſentit. in aduerſis ſentit. quoꝝ alterū fortitudins. alterū prudētie eſt. Ibi etiā aduertere tibi eſt ſuauiſſimū quēdam ꝯcentū. ꝯplexūqꝫ virtutū. atqꝫ alterā pende ex altera ſicut hoc loco vides fortitudinis matrē eſſe prudentiā. nec fortitudinē ſed temeritatē quēlibet auſuꝫ quē ꝑturiuit ſapiētia.Hec itē eſt inter voluptates neceſſitates media quaſi quedaꝫarbitra ſedens. vtrimqꝫ. certis limitibꝰ diſterminat fines. Iſtis aſſignans p̄bens qḋ ſatis eſt. illis qd̓ minus eſt demens ſic ex alterutro terciā formās virtutē quā dicūt temꝑantiā. intemꝑantēip̄a ꝯſideratio cenſet. tam eum qui neceſſarijs ꝑtinaciter demit.qui indulget ſuꝑfluis. Unde mihi videt̉ oīno abſurde diffinire temꝑantiā. qui hanc nec p̄cidere neceſſitatē nec excedere dicat.Iam d̓iuſticia vna ex quatuor eſt nōne ꝯſtat ꝯſideratiōe mentēꝑueniri vt ſe formet in ea. Si em̄ neceſſe ē pͥus cogitet vt ex ſe nor ducat iuſticie. nec factura vtiqꝫ alteri qd̓ ſibi fieri nolit. nec qd̓ſibi fieri velit alteri negatura. Intuere nūc mecū etiā harū pulcramcōnexionē ip̄aꝫ coherentiā. ip̄i iuſticie vt iuſta ſit temꝑantiamodū īponit. Noli nimiū eſſe iuſtꝰ ait ſapiēs. Quid etiā ip̄a ſapientia hoc temꝑantie frenū reſpuit dicēte paulo. plus ſapere qͣꝫ oportet ſaꝑe. ſed ſaꝑe ad ſobri tatē. Sed ecōtrario.ꝑantie neceſſaria iuſticia ſit. oſtēdit dn̄s in euāgelio. arguēs illoruꝫtemꝑantiā qui abſtinebāt vt viderent̉ homībꝰ ieiunātes. Erat incibo temꝑantia. ſꝫ iuſticia in aīa. qꝛ deo placere ſꝫ homībꝰ intendebat. Quō rurſum vel illa vel iſta ſine fortitudine cuꝫ conſtetfortitudinis eſſe mediocris cohibere velle nolle ſuū int̓ anguſtiasparū nimis vt ſit ꝯtenta volūtas illo medio. nudo. puro. ſolocōſtante ſibi equali vndiqꝫ ſui. vtpote ex omni ꝑte parit̓ circūciſio. ſolū ꝯſtat eſſe virtutis. Itaqꝫ iuſticia modū querit. prudētia īuenit. vedicat fortitudo. tꝑantia poſſidet. mihi eſt hoc loco ꝓpoſitū de ip̄is virtutibꝰ diſputare. ſꝫ hec dixerim hortās ad vacandūꝯſideratiōi. cuiꝰ beneficio hec ſimilia aduertunt̉. Cui pio tāqꝫvtili ocio nullaꝫ in vita operā dare vitā ꝑdere eſt. Quid tn̄ eſt ſi tephiloſophie huic totum reꝑente deuoueris. p̄deceſſores tui itaꝯſueuerūt eris moleſtus qͣꝫpluribꝰ quaſi a patrū veſtigijs deuiares. Nempe id videbis agere in ſuggillationē eoꝝ ſed notaberisvulgari ꝓuerbio. qui hoc facit qd̓ nullus mirat̉. qͣꝫqͣꝫ ſi de bonis et de nouis ſumamꝰ exempla defuere romani potifices qui ſibiocia inter maxima negocia inuenirēt.Qualiter audiende ſunt decidende cauſe..lxvj.☞Ed eſto aliꝰ inoleuit mosdies alij ſunt. alij hoīm mores. tꝑa ꝑiculoſa inſtātſed iam extant. fraus circūuentio violentia p̄ualuereſuꝑ terrā. Talūniatores multi defenſor rarus. Agitent̉ ergo cauſeſicut oportet. is modus qui frequētat̉ eſt execrabilis plane etqui dico eccleſiā. ſed nec forū deceret. Mirorqꝫ quēadmodumreligioſe aures tue audire ſuſtinēt huiuſmodi diſputatiōes aduocatoꝝ. pugnas etiā verboꝝ que magꝭ ad ſubuerſionē qͣꝫ ad inuētione ꝓficiūt veritatis. Corrige prauū morē. p̄cide linguas vaniloquas. labia doloſa claude. Hi ſunt qui docuerūt linguas ſuas loqui mendaciū. diſerti aduerſus iuſticiā. erudi falſitate. Sapientes ſunt vt faciat malū eloquētes vt īpugnēt verū. Hi ſunt qui inſtruūt a quibꝰ fuerāt inſtruēdi. Aſtruūt cōꝑta ſed ſua. Struūtde ꝓprio calūnias innocētie. deſtruūt ꝟitatis ſimplicitatē. obſtruūtiudicij vias. nihil ita abſqꝫ labore manifeſtaꝫ facit veritatē. vt breuis pura narratio. Ergo quas ad te neceſſe erit intrare cauſas.neqꝫ omnes neceſſe erit diligent̓ velim. ſed breuiter decidere aſſueſcas fruſtratoriaſqꝫ venatorias p̄cidere dilatiōes. cauſa vidue intret ad te. cauſas pauꝑis eius habet qd̓ det alijs alias multas poteris cōmittere terminādas qͣꝫ plures ne dignas audiētia iudicare. Quid em̄ opus eſt admittere illos quoꝝ peccata manifeſtaſunt p̄tendētia ad iudiciū. Tanta em̄ eſt impudētia non nulloꝝ vt manifeſte ambitiōis prurigine ſcateat tota facies cauſe eorū.erubeſcūt audientiā flagitare. publicātes ſemetip̄os ad multoꝝſciētias. in quo vel ſue ſoliꝰ ſatis poterāt ꝯfundi iudicio. fuitreſcinderet attritas frōtes ſed ideo plures facte ſunt magis diru-

erūt. Sꝫ neſcio quō vicioſus ꝯſciētias vicioſoꝝ refugit. vbiomnes ſordent vniꝰ mīme fetor ſentit̉. Quis em̄ verbi cauſa vnqͣꝫauarus auarū. luxurioſus luxurioſum erubuit. Plena em̄ eſt ambitiōis eccleſia. eſt iam qd̓ horreat ſtudijs mollitiōibꝰ ambitionis plus qͣꝫ ſpelūca latronis in ſpolijs viatoꝝ. Si chriſti diſcipulus es. ignoſcat zelus tuus. exurgat autoritas tua aduerſus impudentiā hāc generalē peſtē. Intuere magiſtꝝ ꝑat aures vtaudiat. ſed flagelluꝫ quo feriat. ꝟba nec facit nec recipit. nec em̄ ſedet iudicās. ſed inſequit̉ puniēs. cauſam tamē tacet videlicetdomū oratiōis feciſſent domū negociatiōis. ideo tu fac̄ ſil̓r. De pactibus conſideratōnis primo de conſideratione ſui qͥdſitUatuor vt occurrūt tibiconſiderāda reor. Te. que ſub te. que circa te. que ſuprate ſunt. Ate tua cōſideratio inchoet. ne fruſtra extēdafis in alia te neglecto. In acquiſitiōe em̄ ſalutis tue nemo tibi germanior vnico matris tue. Et hec tui ꝯſideratio in tria diuidit̉ .ſ. vtcōſideres qͥd. quis qualis ſis. Quid in natura.... Quis inꝑſona .ſ. papa. Qualis in moribꝰ. Cōſiderāti igit̉ tibi homo ſisid eſt animal ratōnale mortale. Is tibi exinde occurrit fructus vtmortale qd̓ in te eſt ratōnale humiliet. rurſum ratōnale mortalecōfortet. Deinde quis ſis de quo ſis factus aduertendū. Quid īerubeſcas minimus inueniri in magnis. qui te recordaris magnū inminimis extitiſſe. blandit̉ cathedra. ſpelunca eſt. Inde nāqꝫ ſupernitendis ſonās tibi ep̄i nomīe dominū ſed officiū. Quō autemlibet gloriari. vbi ociari non licet. Non enim locus eſt ocio. vbi ſedula vrget ſollicitudo oīm eccleſiaꝝ. Quid em̄ aliud tibi dimiſit ſāctus apoſtolus. Argentū inquit aurū eſt mihi. qd̓ aūt habeohoc tibi do. Nūquid dominationē. Audi ip̄m dicentē. quaſidominātes ait in clero. ſed forma. f.. Et ne hoc dictū ſola humilitate putes. etiam in veritate vox domini eſt in euāgelio. Regesgentiū dominant̉ eoꝝ qui po. h. ſuꝑ eos be. vo. Uos autē ſic.Planū ē. apoſtolis īterdicit̉ dominatꝰ. Tu ergo tibi vſurpare audes aut dominās apoſtolatū. aut apoſtolicus dominatū. Plane etab alterutro ꝓhiberis. ſi vtrūqꝫ ſimul habere velis. ꝑdes vtrūqꝫ.Domabis quidē lupos. ſed ouibꝰ dominaberis. Paſcēdas vtiqꝫ p̄mendas ſuſcepiſti. Precioſiſſimus fundus eſt humilitas īquo edificium ſpiritale ꝯſtructū. creſcit in templū ſanctū in dominoTercio ꝯſiderādū ē tibi qͣlis ſis. Simia em̄ in tecto. rex fatuus in ſolio ſedēs nūc audicanticū meū. minꝰ quidē ſuaue ſꝫ ſalutare.ſtruoſa res eſt gradus ſummꝰ animꝰ infimꝰ. ſedes pͥma vita imalingua magniloqua manꝰ ocioſa. ſermo multꝰ. fructꝰ nullꝰ vultus grauis actꝰ leuis. Ingēs autoritas nutās inſtabilitas. Admoui ſpeculū. fedus ſe in eo vultꝰ agnoſcat. tu tuū gaude diſſimilinueniri. Inſpice tn̄ tu ne forte ſi ſit vn̄ merito placeas tibi. etiāin debeas diſplicere deſit. Nara vox. nihil mihi cōſciꝰ ſuꝫ cartior in bonis ambulas ſi mala lateāt. Ꝙͣobrē noueris te vt inanguſtias deſunt fruaris ꝯſcīe bono. Magis aūt vt ſcias qͥddeſit tibi. cuinā deſit omīa illi deſunt qui nihil ſibi deeſſet putat.Nūquid quia ſummus pontifex es ideo ſummus. Uel quomodoꝓficis. ſi iam ſufficis tibi.De conſideratiōe ſui quid fuit quid nūc ſit. .lxviij.Onſiderāti aūt tibi quisſis. nihilominꝰ cōſiderandū quid pͥus eras īmo ꝗdſes. Vt quid em̄ deſinis intueri. quod deſiſti eſſe. Adhuc em̄ es qd̓ eras .ſ. homo. nec minꝰ hoc es qͣꝫ quod poſt factus esforte magis. Deniqꝫ illud natus es hoc mutuatꝰ. Non illud reiectum eſt ſed iſtud adiectū. Conſidera igit̉ maxime qd̓ maxime esſcꝫ hominē quod natus es. nec quid natus ſed qualis. Tolle ꝓinde nūc hereditaria hec ꝑizomata ab initio maledicta. dirūpevelamē filioꝝ zelantium ignominiā. plagam curantiū. Dele fucum fugacis honoris huiꝰ. male colerate nitorem glorie vt vndenudum cōſideres. qꝛ nudus egreſſus es de vtero matris tue. Nuquid infulatus. nūquid micās gemmis. aut floridus ſericis. aut coronatus pēnis. aut ſuffarcinatus metallis. Si cūcta hec veluti nubes quaſdam matutinas velociter trāſeuntes diſſipes exuffles afacie cōſideratiōis tue. Occurret tibi o homo nudus et pauꝑ. miſermiſerabilis homo quoqꝫ dolens homo ſit. erubeſcēs nudꝰſit. plorās natus ſit murmurās homo ſit natus ad laborēad honorē. Homo natus de muliere. ob hoc cum reatu. breui viuens temꝑe. ob hoc metu. replet̉ multis miſerijs. ob hoc cuꝫfletu. ſalubris copula. vt cogitās te ſūmū pōtificē. attēdas ꝑit̓ viliſſimū cinerē fuiſſe ſꝫ eſſe. Hec te ꝯſideratio tenet ī te. nec a te auolare ſinit. ambulare ī magnis neqꝫ in mirabilibꝰ ſuꝑ te. Inte ꝯſiſtito ne īfra deijci ſinas. attolli ſuꝑ euadere in longius. extendi ī latius. Tene mediū ſi vis ꝑdere modū. Locꝰ mediꝰ tutꝰ