Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber

XXP.

tamē merito glorioſi. Euaſiſtis penā ſed acquiſiſtis coro. Quenā igit̉ neceſſitas cogit parere vos ī ſingulis que īiunctafuerint formidare vltionē de trāſgreſſiōe. de obſeruātia remunerationē. Ea ꝓpter in talibꝰ generalibꝰ hec regula teneat̉. vt ī difficilioribꝰ quidē agēdis obeditio gratior. qͣꝫ grauior p̄uaricatio iudicet̉. in facilioribꝰ minuſqꝫ oneroſis cōtemptus damnabilior qͣꝫactus laudabilior eſtimet̉.De ſtabilitate loci tranſitu ad aliū..lxj.Am videamꝰ quatenꝰ tenēda ſit ip̄a que in profeſſione firmari ſolet loci ſtabilitas. Preſcribit ſane ſtabilitatis pactuꝫ omni deincepsremiſſo deſcēſui. ꝯtētioſo diſceſſui. vago curioſo diſcurſui. totiusdeniqꝫ incōſtantie leuitati tn̄ his in ꝓfeſſiōis ſerie ſequūt̉ mo videlicꝫ ꝯuerſiōi obedientie ẜm regulā. ſi hec ibidē improbitate irreligioſitate cohabitantiū obtineri forte nequiuerāt.duce ſpū libertatis trāſire indubitāter ſuadeo ad alū locū vbiimpediat̉ reddere vota ſua deo diſ. la. ſua. Et quidē cum ſanctoſanctꝰ eris ꝑuer. ꝑuer. Sane de religioſis ac bn̄ ordinatis monaſterijs nullꝰ ꝓfeſſoꝝ meo ꝯſilio ne artioris quidē deſiderio vite ſinelicētia ſui ſenioris egrediet̉. Egreſſus tn̄ ſi meliꝰ īuenerit elegeritmeo nihilominꝰ iam ꝯſilio egrediet̉ ad inferiꝰ .ſ. bonū qḋ reliq̄rat meliori ꝯtēpſerat. Si tn̄ loci pͥoris vicinia reuocet̉. qꝛ deuoto monaſterio nec retineri qͥs regularit̓ pōt. nec recipi ſine ꝯſenſu abbatis ſui. Si vult aliqͥs. g. de cluniacēſibꝰ inſtitutis ad ciſtercienſiū ſe ſtringere pauꝑtatē. eligēs illis nimirū ꝯſuetudinibꝰmagis regule puritatē. ſi me ꝯſulit ꝯſulo niſi id abbatꝭ ſui vſurparit aſſenſu. Ꝙͣobrē. Primo ꝓpter ſcādalū ip̄oꝝ quos deſerit. deinde qꝛ certa dubijs relinq̄re tuū non eſt. Forſan em̄ hoc tenerepōt. illud poterit. Tercio ſuſpectā habeo leuitatē. qꝛ id ſepe qd̓facile volumꝰ anteqͣꝫ ꝓbemꝰ. exꝑti iam nolumꝰ vno ꝓpe momētoidip̄m cupiētes reſpūētes leuiter qͣꝫ irrōnabiliter. Quales vtiqꝫ paucos frequēter exꝑimur. vagi inſtabiles mutant exꝑimēto iudiciū. īmo ſine iudicio fluctuantes tumultuātes. tot de ſeconſilia p̄ſumūt quot loca reuiſunt. ſemꝑ qd̓ habent cupiētes. qd̓ habent in ip̄is faſtidientes.Exhortatio eugenij pape ne totū ſe occupatiōibꝰ dedat. lxij.dem ad eugeniū papā de cōſideratiōe. Libro pͥmo.Eſcio quō vult vultexire. leta quidē ſed lenta oratio. certatim illi contraeria imꝑare ꝯtendūt. maieſtas .ſ. atqꝫ amor. Nempe vrget ille. inhibet illa. ſꝫ interuenit dignatio tua. hocip̄m p̄cipisſed petis. p̄ciꝑe magis te deceat. Ceteꝝ amor dn̄m neſcit. agnoſcit filiū. ī filijs ſe ſatis ſubiectꝰ eſt. Obſequit̉ ſponte. gratis obtemꝑat. libere reueret̉. Amaui pauꝑem. amabo paupeꝝ patrē etdiuitū. In te hāc mutatiōꝫ factā eſſe ꝯfido de te. nec pͥori ſtatuituo ſucceſſiſſe ꝓmotionē ſꝫ acceſſiſſe. Unde iam ergo incipiā libetab occupatiōibꝰ tuis qꝛ in his maxime cōdoleo tibi. ſi tn̄ doles tualioqͥn cōdoleo. Doleo tn̄ maxīe ſciēs a ſolute lōgius abſiſtere mēbrū qd̓ obſtupuit. egrū ſeſe ſentientē ꝑiculoſiꝰ laborareſic ſe tue res habēt. Abſit. hec eſt ꝑs illiꝰ qui datus eſt in reprobuꝫſeſum. Ab his ſane cupio tibi pacem his. Nil tāfixū animoqd̓ neglectu tꝑe abſoleſcat. vulneri vetuſto neglecto callusobducit̉. eo inſanabile inſenſibile fit. Deniqꝫ dolor ꝯtinuꝰ acerbus diuturnus eſſe patit̉. ſi aliūde extundit̉. neceſſe eſtcedat vel ſibi. Em̄uero cito aut de remedio ꝯſolationē reciꝑet. autde aſſiduitate ſtuporē. Quid em̄ inuertat ꝯſuetudo. Quidaſſiduitatē duret. Quid vſui cedet. Primū tibi īportabile videbit̉ aliqͥd. ꝓceſſu tꝑis ſi aſſueſcas iudicabis adeo graue. paulopoſt leue ſenties. paulopoſt delectabit. ita paulatim in cordisduriciā itur. Hinc prorſus hinc tibi timui timeo ſemꝑ. ne dilatoremedio dolorē ſuſtinēs ꝑiculo te irreuocabilit̓ deſꝑatus īmergas. Uereor inqͣꝫ ne ī medijs occupatiōibꝰ qm̄ multe ſunt diffidis finē. frontē dures teip̄m quodāmō ſenſu pͥues iuſti vtiliſqꝫ doloris. multo prudentiꝰ te de illis ſubtrahas vel ad tempꝰ. qͣꝫ patiare trahi ab ip̄is. certe paulatī duci tu vis. Queris. Ad cordurū. Ne ꝑgas quere̓ qͥd illd̓ ſit. Si expauiſti tuū ē. Solūē cor durū qd̓ ſemetip̄m exhorret. qꝛ nec ſentit. Quid me int̓rogas. Interroga pharaonē. Quid eſt cor durū. Ip̄m eſt qd̓ neccōpunctiōe ſcindit̉. nec pietate mollit̉. nec mouet̉ ꝑ̄cibꝰ. minis neccedit. flagellis indurat̉. Ingratū eſt ad beneficia. ad cōſilia inuidūad iudiciā ſeuū. inuerecūdū ad turpia. īpauidū ad ꝑicula. inhuma ad hūana. temerariū ad diuina. p̄teritoꝝ obliuiſcēs. p̄ſentiū negēs. futura p̄uidēs. Ip̄m eſt cui p̄teritoꝝ p̄ter ſolas iniuriasnihil oīno p̄terit. p̄ſentiū nihil pit. futuroꝝ nulla niſi forte advlciſcendū ꝓſpectio ſeu p̄ꝑatio eſt. Et vt in breui cūcta horribilismali mala ꝯplectar. ip̄m ē qd̓ nec deū timet nec hoīeꝫ reueret̉. En trahere te habent occupatiōes he maledicte. ſi tamē ꝑgis vt ce-

piſti dare ita te totū illis nihil tui tibi relinquēs..lxiij.rectio eiuſdem de cōtinuo cauſaꝝ auditu.Ueſo ergo te qͣle eſt iſtudde mane vſqꝫ ad veſperā litigare. aut litigātes audirequaſi ſufficeret diei malicia ſua. ſūt libere noctesDies diei eructat lites. nox nocti indicat maliciā. Magna virtuspatiētie. ſed hanc tibi ad iſta optauerim. interduꝫ īpatientē eſſeꝓbabilius. Tu ne approbes illoꝝ patientiā. quibꝰ paulus dicebatLibēter ſuffertꝭ inſipiētes ſitis ip̄i ſapiētes. niſi fallor ironia erat laus. bona patiētia vt poſſis eſſe liber ſeruū te ꝓmittere fięri. Nolo diſſimules ſeruitutē. in quā certe in dies neſcis redigeris. Hebitatis cordis eſt indiciū ꝓpriā ſentire ꝯtinuā vexationēUexatio dat intellectū auditui. Ait quidaꝫ. Uerū eſt ſed ſi nimia fuerit. ſit ſit plane intellectu dat ſꝫ ꝯtemptū. Deniqꝫ impius venerit in ꝓfundū maloꝝ ꝯtemnit. Exꝑgiſcere ergo peſſime ſeruitutꝭ iugū tm̄ caue ſed etiā horre. An non ideo iugū. qꝛ vni ſeruis ſed omībꝰ. Nec mihi opponas nūc apl̓i vocē qua ait. eſſem liber ex omībꝰ ſeruū oīm me feci. Longe ē iſtud a te.quid hac ille ſeruitute homībꝰ inſeruiebat in acꝗſitiōe turpis quęſtus. Nūquid ad de toto orbe cōfluebāt ambitioſi. auari ſymoniaci. ſacrilegi. cōcubinarij. inceſtuoſi. queqꝫ iſtiuſmodi monſtrahominū vt ip̄ius apoſtolica autoritate vel obtinerēt honores eccleſiaſticos vel etiaꝫ retinerēt. Ergo ſeruū ſe fecit homo cui viuerechriſtꝰ eſt. mori lucrū. vt .ſ. plures lucrifaceret chriſto. vt lucraaugeret auaricie. Audias poſt ip̄m dicentē. Precio inquit emptieſtis nolite fieri ſerui hominū. Quid vilius indigniuſqꝫ preſertimſummo pontifici. qͣꝫ dico omni die ſed pene omni hora inſudare talibꝰ rebus talibꝰ. Deinde qn̄ oramꝰ. quādo docemꝰ populos. qn̄ edificamꝰ eccleſiā. quādo meditamur in lege. Et quidē quotidie ꝑſtrepunt ī palatio leges ſed iuſtiniani dn̄i. Iuſte ve etiāiſtd̓. Tu videris. certe lex dn̄i īmaculata cōuertens aīas. Heaūt leges qͣꝫ lites ſunt. cauillatiōes ſubuertētes iudiciū. Trergo paſtor epiſcope aīaꝝ qua mēte obſecro ſuſtines corā te ſemper ſilere illam garrire aūt iſtā. Fallor ſi mouet tibi ſcrupulūuerſitas. puto interdū ꝯpellat clamare ad dn̄m ꝓpheta. Narrauerūt mihi iniqui fabulatiōes. ſed vt lex tua. An te audes liberū ꝓfiteri ſub tam graui mole. incōueniētie huiꝰ. Et cui fas nonſit ceruicē ſubducere. ſi potes vis. multo magis ſeruus eshuiꝰ ip̄ius ꝑuerſe volūtatis tue. ſi coacta ſeruitꝰ miſerabilior. ſed affectata miſerior eſt. onus illud in alios ſit partiendum interdū conſiderationivacant.lxiiij.T quid vis me facere inqͥt vt tibi ab his occupatiōibꝰ parcas. Impoſſibile fortaſſis eſſe reſpōdebis. faciliuſqꝫ te cathedre valedicerepoſſe. Recte em̄ ſi rumꝑe magis interrumꝑe iſta hortarer.Audi ergo qͥd redarguā. quid ve ſuadeam ſi qd̓ viuis ſapis totūdas actioni. conſideratiōi aūt nihil. Laudo te in hoc laudo. certe nec ip̄i actioni expedit conſideratiōe non p̄ueniri. Si totus visomniū eſſe inſtar illius qui omnibus omnia factus eſt. Laudo humanitatē ſꝫ ſi plena ſit. Quomō aūt plena te excluſo. Et tu homoes. ergo colligat te intra ſe ſinus qui omnes recipit. Alioquī quiotibi ꝓdeſt ſi vniuerſos lucreris te vnū ꝑdens. Ꝙͣobrē cuꝫ te omneshabeant. tu eſto cum habentibꝰ vnus. Sapientibꝰ inſipientibꝰdebitor es ſoli negas te tibi. Clericus laicus. iuſtꝰ impiꝰ om̄espariter ꝑticipant te. De fonte publico bibunt pectore ſuo. tu ſeorſum ſitiens ſtabis. ſed maledictꝰ eſt qui partem ſuā facit deteriorem. Quid ille qui ſe penitus reddit exꝑtem. Memento ꝓindedico ſepe ſꝫ vel interdū reddere teip̄m tibi. Utere tu quoqꝫ te int̓multos. aut certe poſt multos. Audi paulum apoſtolū qui de huiuſmodi ſentiat. Ad ignominiā inquit vobis dico. cōtemptibiliores qui ſunt in eccleſia illos conſtituite ad iudicandum. Itaqꝫ ẜmapoſtolum indigne tibi vſurpas tu apoſtolicus officiū vile. gradūcōtemptibiliū. vnde dicebat epiſcopus epiſcopū inſtituens. Nemo militās deo implicat ſe ne. ſe. Quid ni contemnant iudicare deterrenis poſſeſſiūculis hominū qui in celeſtibus angelos iudicabunt. In criminibꝰ ergo in poſſeſſionibꝰ poteſtas veſtra. Propter illam ſiquidem non ꝓpter hanc accepiſtis claues regni celorum. p̄uaricatores vtiqꝫ excluſuri poſſeſſores. Habent hec infima terrena iudices ſuos reges principes terre. quid fines alienos inuaditis. Quid falcem veſtram in alienam meſſem extenditis. non quia indigni vos. ſed quia indignū vobis talibus inſiſterequippe potioribus occupatis. Deniqꝫ aliud incidēter excurrere iniſta cauſa qualibet vrgente aliud vltro incumbere. Nunc aūt quoniam dies mali ſunt. ſufficit interim admonitum eſſe nec totum tenec ſemꝑ actioni dare ſed cōſiderationi aliquid tui cordis corꝑisſequeſtrare. ipſiꝰ quoqꝫ actiōis ꝑtes benigna quadā p̄ſumptiōe