Liber
XXP.
nō tamē ꝓ merito glorioſi. Euaſiſtis penā ſed nō acquiſiſtis coronā. Quenā igit̉ neceſſitas cogit parere vos ī ſingulis que īiunctafuerint ⁊ formidare vltionē de trāſgreſſiōe. ⁊ de obſeruātia remunerationē. Ea ꝓpter in talibꝰ generalibꝰ hec regula teneat̉. vt ī difficilioribꝰ quidē agēdis obeditio gratior. qͣꝫ grauior p̄uaricatio iudicet̉. ⁊ in facilioribꝰ minuſqꝫ oneroſis cōtemptus damnabilior qͣꝫactus laudabilior eſtimet̉.De ſtabilitate loci ⁊ tranſitu ad aliū..lxj.Am videamꝰ quatenꝰ tenēda ſit ip̄a que in profeſſione firmari ſolet loci ſtabilitas. Preſcribit ſane ſtabilitatis pactuꝫ omni deincepsremiſſo deſcēſui. ꝯtētioſo diſceſſui. vago ⁊ curioſo diſcurſui. totiusdeniqꝫ incōſtantie leuitati nō tn̄ his q̄ in ꝓfeſſiōis ſerie ſequūt̉ morū videlicꝫ ꝯuerſiōi ⁊ obedientie ẜm regulā. Nā ſi hec ibidē p̄ improbitate ⁊ irreligioſitate cohabitantiū obtineri forte nequiuerāt.duce ſpū libertatis trāſire indubitāter ſuadeo ad alū locū vbi nōimpediat̉ reddere vota ſua deo q̄ diſ. la. ſua. Et quidē cum ſanctoſanctꝰ eris cū ꝑuer. ꝑuer. Sane de religioſis ac bn̄ ordinatis monaſterijs nullꝰ ꝓfeſſoꝝ meo ꝯſilio ne artioris quidē deſiderio vite ſinelicētia ſui ſenioris egrediet̉. Egreſſus tn̄ ſi meliꝰ īuenerit ⁊ elegeritmeo nihilominꝰ iam ꝯſilio nō egrediet̉ ad inferiꝰ .ſ. bonū qḋ reliq̄rat ⁊ ꝓ meliori ꝯtēpſerat. Si n̄ tn̄ loci pͥoris vicinia reuocet̉. qꝛ deuoto monaſterio nec retineri qͥs regularit̓ pōt. nec recipi ſine ꝯſenſu abbatis ſui. Si gͦ vult aliqͥs ꝟ. g. de cluniacēſibꝰ inſtitutis ad ciſtercienſiū ſe ſtringere pauꝑtatē. eligēs p̄ illis nimirū ꝯſuetudinibꝰmagis regule puritatē. ſi me ꝯſulit nō ꝯſulo niſi id abbatꝭ ſui vſurparit aſſenſu. Ꝙͣobrē. Primo ꝓpter ſcādalū ip̄oꝝ quos deſerit. deinde qꝛ certa ꝓ dubijs relinq̄re tuū non eſt. Forſan em̄ hoc tenerepōt. illud nō poterit. Tercio ſuſpectā habeo leuitatē. qꝛ id ſepe qd̓facile volumꝰ anteqͣꝫ ꝓbemꝰ. exꝑti iam nolumꝰ vno ꝓpe momētoidip̄m cupiētes ⁊ reſpūētes tā leuiter qͣꝫ irrōnabiliter. Quales vtiqꝫ nō paucos frequēter exꝑimur. qͥ vagi ⁊ inſtabiles mutant exꝑimēto iudiciū. īmo ſine iudicio fluctuantes ⁊ tumultuātes. tot de ſeconſilia p̄ſumūt quot loca reuiſunt. ſemꝑ qd̓ nō habent cupiētes.⁊ qd̓ habent in ip̄is faſtidientes.Exhortatio eugenij pape ne totū ſe occupatiōibꝰ dedat. lxij.dem ad eugeniū papā de cōſideratiōe. Libro pͥmo.Eſcio quō vult ⁊ nō vultexire. leta quidē ſed lenta oratio. dū certatim illi contraeria imꝑare ꝯtendūt. maieſtas .ſ. atqꝫ amor. Nempe vrget ille. inhibet illa. ſꝫ interuenit dignatio tua. qͣ hocip̄m nō p̄cipisſed petis. cū p̄ciꝑe magis te deceat. Ceteꝝ amor dn̄m neſcit. agnoſcit filiū. ⁊ ī filijs ꝑ ſe ſatis ſubiectꝰ eſt. Obſequit̉ ſponte. gratis obtemꝑat. libere reueret̉. Amaui pauꝑem. amabo ⁊ paupeꝝ patrē etdiuitū. In te hāc mutatiōꝫ factā eſſe ꝯfido nō de te. nec pͥori ſtatuituo ſucceſſiſſe ꝓmotionē ſꝫ acceſſiſſe. Unde iam ergo incipiā libetab occupatiōibꝰ tuis qꝛ in his maxime cōdoleo tibi. ſi tn̄ doles ⁊ tualioqͥn nō cōdoleo. Doleo tn̄ ⁊ maxīe ſciēs a ſolute lōgius abſiſtere mēbrū qd̓ obſtupuit. ⁊ egrū ſeſe nō ſentientē ꝑiculoſiꝰ laborareſic ſe tue res habēt. Abſit. hec eſt ꝑs illiꝰ qui datus eſt in reprobuꝫſeſum. Ab his ſane cupio tibi pacem nō cū his. Nil tāfixū animoqd̓ neglectu ⁊ tꝑe nō abſoleſcat. vulneri vetuſto ⁊ neglecto callusobducit̉. ⁊ eo inſanabile qͦ inſenſibile fit. Deniqꝫ dolor ꝯtinuꝰ ⁊ acerbus diuturnus eſſe nō patit̉. nā ſi aliūde nō extundit̉. neceſſe eſtcedat vel ſibi. Em̄uero cito aut de remedio ꝯſolationē reciꝑet. autde aſſiduitate ſtuporē. Quid em̄ nō inuertat ꝯſuetudo. Quid nōaſſiduitatē duret. Quid nō vſui cedet. Primū tibi īportabile videbit̉ aliqͥd. ꝓceſſu tꝑis ſi aſſueſcas iudicabis nō adeo graue. paulopoſt ⁊ leue ſenties. paulopoſt ⁊ delectabit. ita paulatim in cordisduriciā itur. Hinc prorſus hinc tibi timui ⁊ timeo ſemꝑ. ne dilatoremedio dolorē nō ſuſtinēs ꝑiculo te irreuocabilit̓ deſꝑatus īmergas. Uereor inqͣꝫ ne ī medijs occupatiōibꝰ qm̄ multe ſunt dū diffidis finē. frontē dures teip̄m quodāmō ſenſu pͥues iuſti vtiliſqꝫ doloris. multo prudentiꝰ te de illis ſubtrahas vel ad tempꝰ. qͣꝫ patiare trahi ab ip̄is. ⁊ certe paulatī duci qͦ tu nō vis. Queris qͦ. Ad cordurū. Ne ꝑgas quere̓ qͥd illd̓ ſit. Si nō expauiſti tuū ē hͦ. Solū eīē cor durū qd̓ ſemetip̄m nō exhorret. qꝛ nec ſentit. Quid me int̓rogas. Interroga pharaonē. Quid eſt gͦ cor durū. Ip̄m eſt qd̓ neccōpunctiōe ſcindit̉. nec pietate mollit̉. nec mouet̉ ꝑ̄cibꝰ. minis neccedit. flagellis indurat̉. Ingratū eſt ad beneficia. ad cōſilia inuidūad iudiciā ſeuū. inuerecūdū ad turpia. īpauidū ad ꝑicula. inhumanū ad hūana. temerariū ad diuina. p̄teritoꝝ obliuiſcēs. p̄ſentiū negēs. futura nō p̄uidēs. Ip̄m eſt cui p̄teritoꝝ p̄ter ſolas iniuriasnihil oīno nō p̄terit. p̄ſentiū nihil nō pit. futuroꝝ nulla niſi forte advlciſcendū ꝓſpectio ſeu p̄ꝑatio eſt. Et vt in breui cūcta horribilismali mala ꝯplectar. ip̄m ē qd̓ nec deū timet nec hoīeꝫ reueret̉. Enqͥ trahere te habent occupatiōes he maledicte. ſi tamē ꝑgis vt ce-
piſti dare ita te totū illis nihil tui tibi relinquēs..lxiij.rectio eiuſdem de cōtinuo cauſaꝝ auditu.Ueſo ergo te qͣle eſt iſtudde mane vſqꝫ ad veſperā litigare. aut litigātes audire ⁊quaſi nō ſufficeret diei malicia ſua. nō ſūt libere noctesDies diei eructat lites. ⁊ nox nocti indicat maliciā. Magna virtuspatiētie. ſed nō hanc tibi ad iſta optauerim. interduꝫ īpatientē eſſeꝓbabilius. Tu ne approbes illoꝝ patientiā. quibꝰ paulus dicebatLibēter ſuffertꝭ inſipiētes cū ſitis ip̄i ſapiētes. niſi fallor ironia erat⁊ nō laus. nō bona patiētia vt poſſis eſſe liber ſeruū te ꝓmittere fięri. Nolo diſſimules ſeruitutē. in quā certe in dies dū neſcis redigeris. Hebitatis cordis eſt indiciū ꝓpriā nō ſentire ꝯtinuā vexationēUexatio dat intellectū auditui. Ait quidaꝫ. Uerū eſt ſed ſi nimianō fuerit. Nā ſit ſit nō plane intellectu dat ſꝫ ꝯtemptū. Deniqꝫ impius cū venerit in ꝓfundū maloꝝ ꝯtemnit. Exꝑgiſcere ergo ⁊ peſſime ſeruitutꝭ iugū nō tm̄ caue ſed etiā horre. An non ideo iugū. qꝛnō vni ſeruis ſed omībꝰ. Nec mihi opponas nūc apl̓i vocē qua ait.Cū eſſem liber ex omībꝰ ſeruū oīm me feci. Longe ē iſtud a te. Nūquid hac ille ſeruitute homībꝰ inſeruiebat in acꝗſitiōe turpis quęſtus. Nūquid ad eū de toto orbe cōfluebāt ambitioſi. auari ſymoniaci. ſacrilegi. cōcubinarij. inceſtuoſi. ⁊ queqꝫ iſtiuſmodi monſtrahominū vt ip̄ius apoſtolica autoritate vel obtinerēt honores eccleſiaſticos vel etiaꝫ retinerēt. Ergo ſeruū ſe fecit homo cui viuerechriſtꝰ eſt. ⁊ mori lucrū. vt .ſ. plures lucrifaceret chriſto. nō vt lucraaugeret auaricie. Audias poſt ip̄m dicentē. Precio inquit emptieſtis nolite fieri ſerui hominū. Quid vilius indigniuſqꝫ preſertimſummo pontifici. qͣꝫ nō dico omni die ſed pene omni hora inſudare talibꝰ rebus ⁊ ꝓ talibꝰ. Deinde qn̄ oramꝰ. quādo docemꝰ populos. qn̄ edificamꝰ eccleſiā. quādo meditamur in lege. Et quidē quotidie ꝑſtrepunt ī palatio leges ſed iuſtiniani nō dn̄i. Iuſte ve etiāiſtd̓. Tu videris. Nā certe lex dn̄i īmaculata cōuertens aīas. Heaūt nō tā leges qͣꝫ lites ſunt. ⁊ cauillatiōes ſubuertētes iudiciū. Trergo paſtor ⁊ epiſcope aīaꝝ qua mēte obſecro ſuſtines corā te ſemper ſilere illam garrire aūt iſtā. Fallor ſi nō mouet tibi ſcrupulū ꝑuerſitas. puto ꝙ interdū ꝯpellat clamare ad dn̄m cū ꝓpheta. Narrauerūt mihi iniqui fabulatiōes. ſed nō vt lex tua. An ⁊ te audes liberū ꝓfiteri ſub tam graui mole. incōueniētie huiꝰ. Et cui fas nonſit ceruicē ſubducere. Nā ſi potes ⁊ nō vis. multo magis ſeruus eshuiꝰ ip̄ius tā ꝑuerſe volūtatis tue. Nā ⁊ ſi coacta ſeruitꝰ miſerabilior. ſed affectata miſerior eſt.¶ Ꝙ onus illud in alios ſit partiendum ⁊ interdū conſiderationivacant.lxiiij.T quid vis me facere inqͥt vt tibi ab his occupatiōibꝰ parcas. Impoſſibile fortaſſis eſſe reſpōdebis. faciliuſqꝫ te cathedre valedicerepoſſe. Recte em̄ hͦ ſi rumꝑe ⁊ nō magis interrumꝑe iſta hortarer.Audi ergo qͥd redarguā. quid ve ſuadeam ſi qd̓ viuis ⁊ ſapis totūdas actioni. conſideratiōi aūt nihil. Laudo te in hoc nō laudo. certe nec ip̄i actioni expedit conſideratiōe non p̄ueniri. Si totus visomniū eſſe inſtar illius qui omnibus omnia factus eſt. Laudo humanitatē ſꝫ ſi plena ſit. Quomō aūt plena te excluſo. Et tu homoes. ergo colligat ⁊ te intra ſe ſinus qui omnes recipit. Alioquī quiotibi ꝓdeſt ſi vniuerſos lucreris te vnū ꝑdens. Ꝙͣobrē cuꝫ te omneshabeant. ⁊ tu eſto cum habentibꝰ vnus. Sapientibꝰ ⁊ inſipientibꝰdebitor es ⁊ ſoli negas te tibi. Clericus ⁊ laicus. iuſtꝰ ⁊ impiꝰ om̄espariter ꝑticipant te. De fonte publico bibunt pectore ſuo. ⁊ tu ſeorſum ſitiens ſtabis. ſed maledictꝰ eſt qui partem ſuā facit deteriorem. Quid ille qui ſe penitus reddit exꝑtem. Memento ꝓinde nōdico ſepe ſꝫ vel interdū reddere teip̄m tibi. Utere tu quoqꝫ te int̓multos. aut certe poſt multos. Audi paulum apoſtolū qui de huiuſmodi ſentiat. Ad ignominiā inquit vobis dico. cōtemptibiliores qui ſunt in eccleſia illos conſtituite ad iudicandum. Itaqꝫ ẜmapoſtolum indigne tibi vſurpas tu apoſtolicus officiū vile. gradūcōtemptibiliū. vnde ⁊ dicebat epiſcopus epiſcopū inſtituens. Nemo militās deo implicat ſe ne. ſe. Quid ni contemnant iudicare deterrenis poſſeſſiūculis hominū qui in celeſtibus ⁊ angelos iudicabunt. In criminibꝰ ergo nō in poſſeſſionibꝰ poteſtas veſtra. Propter illam ſiquidem ⁊ non ꝓpter hanc accepiſtis claues regni celorum. p̄uaricatores vtiqꝫ excluſuri nō poſſeſſores. Habent hec infima ⁊ terrena iudices ſuos reges ⁊ principes terre. quid fines alienos inuaditis. Quid falcem veſtram in alienam meſſem extenditis. non quia indigni vos. ſed quia indignū vobis talibus inſiſterequippe potioribus occupatis. Deniqꝫ aliud incidēter excurrere iniſta cauſa qualibet vrgente aliud vltro incumbere. Nunc aūt quoniam dies mali ſunt. ſufficit interim admonitum eſſe nec totum tenec ſemꝑ actioni dare ſed cōſiderationi aliquid tui cordis ⁊ corꝑisſequeſtrare. q̄ ipſiꝰ quoqꝫ actiōis ꝑtes benigna quadā p̄ſumptiōe