Um anima mea corpusexueret ⁊ illd̓ mortuū eſſe cognoſcerꝫ. reatus ſui ꝯſcīaſcepit formidare. ⁊ qͥd faceret neſciebat. Timebat qͥdēſꝫ quid timeret ignorabat. volebat ad corpꝰ redire. ſꝫ intrare nonpoterat. Foras exire ſe vbiqꝫ ꝑtimeſcebat. igit̉ flens ⁊ plorans ettremebunda ⁊ quid ageret neſcia. in nullo ꝯfidens niſi in miſcd̓iadei. tandē vidit ad ſe venienteꝫ tantā immūdoꝝ ſpirituū multitudinē vt nō ſolum totā domū ⁊ atriū domus ſꝫ etiā vicos ⁊ plateasciuitatis implerent. ⁊ circūdantes miſerā aīam dixerūt. Cantemꝰhuic miſere anime debitū mortis canticū. qꝛ filia mortis eſt. ⁊ cibꝰignis inextinguibilis. amica tenebrarū. ⁊ lucis inimica. Et cōuerſiad eam ſtridebāt dentibꝰ in ipſaꝫ ⁊ vngulis ꝓprijs p̄ furore nimiogenas teterrimas laniabant dicentes. Ecce miſera ppl̓us quē elegiſti cum qͥbꝰ arſura intrabis in infernuꝫ. nutrix ſcandali. amatrixdiſcordie qd̓ ⁊ nos amamus. Quare nō ſuꝑbis modo. quare nōadulteraris. quare nō fornicaris. Ubi eſt vanitas tua ⁊ vana leticia. vbi riſus īmoderatꝰ. vbi fortitudo tua qua pl̓imis inſultabas.Quare mō non innuis oculis. nō teris pede. nō digito loq̄ris nōprauo corde machinaris malū ſicut facere ſolebas in leuitatibꝰ etleccacitatibꝰ tuis. Cū hec ⁊ ſimilia dicerēt. vidit a longe venientēqͣſi ſtellā lucidiſſimā in quā ſtatiꝫ infatigabiles fixit intuitꝰ ſperāsſe aliqd̓ ſolatiū ꝑ eam ꝑcepturū. Erat aūt angelus eiꝰ qͥ cū appropinquaſſet ꝓprio eam ſalutauit noīe dicens. Aue tundale. Quidagis. Uidens aūt ille ſpecioſum iuuenē nimis. ⁊ audiens ſe ꝓprionoīe ſalutatū pre timore ſimul ⁊ gaudio ſic rn̄dit. Heu dn̄e pat̓.circūdederūt me dolores inferni. poc̄. me. la. m. Cui angelus. Mōme vocas dn̄m ⁊ patrem quem ſꝑ tecū habebas. ⁊ nūqͣꝫ tali noīedignuꝫ me iudicabas. Ait ille. Domīe vbi vnqͣꝫ te vidi. aut vnqͣꝫdulciſſimā vocem audiui. Ad queꝫ angelus. Ego ſꝑ te ſequebara natiuitate tua quocūqꝫ ibas ⁊ nūqͣꝫ meis ꝯſilijs acqͥeſcere volebas. Et extendens manu in vnum īmundoꝝ ſpirituū qͥ p̄ ceterisei maledictis inſultabat. Ecce inqͥt ille cuius volūtati ⁊ ꝯcilio obtemperabas. ſꝫ aderit tibi miſericordia dei quam tn̄ non meruiſti.Eſto ergo ſecura ⁊ leta. qꝛ patieris pauca de multis q̄ merueras.Sequere me. ⁊ quecūqꝫ tibi mōſtrauero memorit̓ tene. qꝛ iterumad corpꝰ reuerteris. Tūc illa vltra modū ꝑterrita relicto corporeſuo ſupra qd̓ ſteterat acceſſit ꝓpius. Demōes hͦ audiētes et malaque minabant̉ ſe nō poſſe inferre audiētes blaſphemauerūt deūiniuſtum eſſe dicētes. qꝛ nō reddebat ſicut ꝓmiſerat vnicuiqꝫ ẜmoꝑa ſua. ⁊ poſt hoc in ſemetipſos inſurrexerūt. ⁊ plagis qͥbuſcūqꝫpoterāt ſe mutuo ꝑcutiebant. ⁊ nimio fetore cum ingenti triſticia⁊ indignatōne receſſerūt. Angelus aūt p̄cedens dixit ad animamSequere me. At illa rn̄dit. Heu dn̄e mi. ſi p̄ceſſeris iſti me retrocapient. ⁊ eternis ignibꝰ tradent. Ad quam angelus. Ne timeas.qꝛ plures nobiſcū ſunt qͣꝫ cuꝫ illis. Si deus ꝓ nobis qͥs ꝯtra nos.Cadent a latere tuo mille ⁊ decē milia a dextris tuis. ad te aūt nōappropinquabit. Uerūtamen oculis t. cō. ⁊ re. pec. vi. His dictisprofecti ſunt.De valle horribili ⁊ ponte anguſto.Unqꝫ longius ſimul pergerent. nullūqꝫ pret̓ ſplendorē angeli lumē haberent.venerūt ad vallē terribilē ⁊ tenebroſam valde ⁊ oꝑtaꝫmortis caligine. Erat autē ꝓfunda ⁊ carbonibꝰ ardentibꝰ plena.oꝑculum ferreū habens ſpiſſitudīs. vj. cubitorū qd̓ ardore nimioipſos carbones ſuꝑabat ardentes. Cuiꝰ fetor oēs quas hucuſqꝫpaſſa fuerat aīa triuꝑabaim laminā deſcēdebat ml̓titudo miſeraL. 7nabant̉. donec ad modicremij in ſartagine liqueſcerēt. ⁊ qd̓ erat grauiꝰ ꝑ predictā laminācolabant̉. ſicut colari ſolet cera ꝑ pānū. ⁊ iteꝝ ī carbonibꝰ ignis ardentibꝰ renouabant̉ ad tormentū. Hec erat pena patricidaꝝ fratricidaꝝ. homicidaꝝ vel facto vel ꝯſenſu.ed poſt hanc penaminquit angelus. ducent̉ ad maiores. Tu autē qͣꝫuis homicida ſis.modo tn̄ iſtā nō patieris. Poſt hoc venerūt ad montē mire. magnitudinis ⁊ horroris magne ⁊ vaſte ſolitudīs qͥ tranſeuntibꝰ anguſtū valde p̄bebat iter. Ex vna parte illiꝰ mōtis erat ignis putridus ſulphureꝰ ⁊ tenebroſus. ex altera parte nix glacialis ⁊ ventushorribilis. Erat mōs ille tortoribꝰ plenꝰ qͥ furcas hēbant ferreasignitas ⁊ tridētes acutiſſimos qͥbꝰ iugulabāt aīas trāſire nolētes.⁊ ad penas trahebāt ⁊ ꝑ vices de niue ⁊ grādine mittebant eas inuerſo. Hec eſt inqͥt angelꝰ pena inſidiatoꝝ ⁊ ꝑfidoꝝnem ⁊ eēoſt hoc aīa illa pre timore pedetentiꝫ angelū ſequēs. venit adꝯfundā ⁊utridā nimis ⁊ tenebroſam. cuius ꝓfunditatemipſalemdere nō poterat. ſonitū tn̄ ſulphurei fluminis etvlulatītientiū in eo audiebat. Fumus ꝟo de ſulphure ⁊ cadaueribꝰ inde ſurgebat fetidus. qͥ ſuꝑabat oēs penas quas pͥus viderat. ibi erat tabula longiſſima de vno monte in aliū montē porrecta in modū pontis ſuꝑ vallem extenſa. que mille paſſus habe-

bat in longitudine. in latitudine pedem vnum. Quē pontē nemoniſi electus trāſire poterat. De hoc ponte vidit hec illa aīa ml̓toscadere ⁊ vnū ſolum p̄ſbyteꝝ illeſum ꝑtrāſire. ꝗ erat ꝑegrinꝰ portans palmā ⁊ indutus ſclauina. ⁊ pͥmꝰ ante intrepidus ꝑtrāſibat.Angelꝰ aūt timentē ꝯſolans aīam dixit. Ne timeas ab hac ſiꝗdēpena liberaberis. ſꝫ aliam patieris. Et p̄cedens tenuit eaꝫ. ⁊ vltrapontem duxit illeſam dicens. Hec eſt inqͥt vallis horribilis ī pēaſuꝑboꝝ.De beſtia mōſtruoſa ⁊ terribili..xcj.Rete reunte autē angeloꝓfecti ſunt ꝑ viam tenebroſam ⁊ tortuoſaꝫ ⁊ difficilēvalde. ⁊ cū multū laborarēt in eundo ꝑ tenebras. viditanima a longe beſtiam incredibili magnitudine ⁊ horrore intolerabilem. que maior erat omībꝰ montibꝰ quos pͥus viderat. Oculieius quaſi colles igniti. os eiꝰ valde patens ⁊ aꝑtū videbat̉ poſſecaꝑe. ix. M. hoīm armatoꝝ. Habebat aūt in ore ſuo duos paſitos gigantes verſis capitibꝰ valde incōpoſitos. quorū vnꝰ hēbatcaput ſurſum ad ſuꝑiores dentes p̄fate beſtie. ⁊ pedes deorſumad inferiores. alius ꝟo ecōuerſo. Et erant quaſi colūne in ore eiꝰqͥ os illud in ſimilitudinē trium portaꝝ diuidebat flama inextinguibilis ex ore illo exibat. que in tres ꝑtes ꝑ illas tres portas diuidebat̉. ⁊ ꝯtra ipſam flamā aīe dānande intrare cogebant̉. Fetorquoqꝫ incōꝑabilis ex ore ipſo exibat. ⁊ planctus multitudinis deventre eius ꝑ idem os audiebat̉. Intus em̄ erant multa milia viroꝝ ac mulieꝝ dira tormentaluentiū. ante cuiꝰ os etiā īmundorūſpirituū multitudo cogentium animas intrare ſtabat. eas anteqͣꝫintrarēt multis plagis ⁊ verberibꝰ affligentes. Cūqꝫ anima tūdalidiu aſpexiſſet tamhorribile monſtꝝ nimis exterrita dixit ad angelum. Dn̄e quare illuc appropinquas. Ad quam angelus. Iter noſtrū aliter explere nō poſſumꝰ. hͦ tormentū nō poſſunt vitare niſielecti. Hec beſtia vocat̉ acherons ⁊ deuorat omnes auaros. Dehac ſcriptū eſt. Abſorbebit fluuiū ⁊ nō mirabit̉. ⁊ habet fiduciaꝫꝙ influat iordanis in os eius. Hi ꝟo qͥ in ore eius et inter dentesapparent cōtrapoſiti gigātes ſunt. ⁊ ſuis tꝑibus in ſecta ſua nullifideles fuerunt. Et cum hoc dixiſſet angelus accedens ꝓpius antecedebat aīam ⁊ ſtetit ante beſtiā. Anima ꝟo licꝫ nolens ſeq̄bat̉Et cum ſimul ſtarēt an̄ beſtiā. angelꝰ diſꝑuit ⁊ aīa miſera ſola remanſit. Demōes aūt circūdederūt eā vt canes rabidi ⁊ flagellatātraxerūt ſecū in ventrē beſtie. Quanta ꝟo ibi paſſa ſit vultus eiꝰ⁊ moꝝ ꝯuerſio poſtea indicauit. Paſſa eſt ibi morſus ⁊ lacerationes canū vrſoꝝ leonū ſerpentū ⁊ animaliū aliorū innūerabiliumincognitoꝝ ⁊ mōſtruoſoꝝ ferocitatē ⁊ demonū ictꝰ. ardorē ignisaſꝑitatē frigoris. fetorē ſulphuris. caliginē oculoꝝ. fluxū lachrymaꝝ ardentiū. ſtridorē dentiū. copiam tribulatōnū. Ibi ſe miſeraaīa de p̄teritis accuſabat. ⁊ pre nimia triſticia ⁊ deſperatiōe genasꝓprias lacerabat. Et cū ſe putaret ibi eternaliter dānatā neſcia qͦordine extra beſtiaꝫ ſe eſſe ſentit. Et cum longius a beſtia iaceretdebilis. aꝑiens oculos vidit ꝓpe illum qͥ antecedebat angelū lucisTunc illa gaudēs licꝫ afflicta multū laudauit dn̄m de ſua miſericordia. angelus aūt dn̄i tetegit illam ⁊ ꝯfortauit eam.De ſtagno tempeſtuoſo ⁊ ponte ꝑiculoſo. .xcij.Untes inde longius viderunt ſtagnum amplum valde ⁊ tempeſtuoſuꝫ. eiurfluctus elati non ꝑmittebāt cernere celū. Ibi erat plurima multitudo beſtiaꝝ terribilium mugientiū vt animas deuorarent. ꝑ lacum ſtagni pons multū anguſtus erat ⁊ longꝰ vſqꝫ adduo miliaria. Latitudo eius erat vnius palmi. longior erat ⁊ anguſtior qͣꝫ pons ſuperior. Etatqꝫ tabula illa plena clauis ferreisacutiſſimis inſertis. qui oīm tranſeuntiū prdes ꝑforabāt. Oēſqꝫbeſtie ad illum pontem ꝯueniebant. vt inde cibuꝫ ſumerent. aīasſcꝫ que tranſire nō poterant. Erant aūt beſtie tante magnitudīsvt magnis turribus aſſimilarentur. De ore ipſarum exibat ignistam vehemens vt ſtagnum ipſum a cernentibꝰ bullire putaretur.Uidit autem ibi animā quandaꝫ in ponte valde plorantem ⁊ ſimultis criminibꝰ accuſanteꝫ. eratqꝫ pondere magno manipuloꝝfrumenti onerata ⁊ hunc pontem cogebat̉ tranſire. ⁊ qͣꝫuis plantas clauis ꝑforatas nimis doleret magis tamen timebat ī ſtagnicadere ⁊ in ora patentia. Querenti tundalo quid hoc eſſet. dixitangelus. Iſta pena ſpecialiter tibi ꝯdigna eſt ⁊ tui ſimilibꝰ furtuꝫꝑpetrantibus. vel magnū vel modicum. non tamen eodem modopatiunt̉. qui in minimis ⁊ qui in magnis deliquerunt. niſi illd̓ mōdicum ſacrilegium fuerit. Sacrilegij aūt reus eſt. qͥ vel rē ſacratavel de loco ſacrato aliqͥd furat̉. Maxime ꝟo rei ſunt qͥ ſb̓ habitureligionis delinquūt. Hunc pontem oportet te tranſire ⁊ vaccaꝫindomitam tecum ducere ⁊ illeſam vltra pōtem mihi reddere. qͥa