Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

ſiquidē frequēs ꝯtuberniū ſolet ſane deſideriū minuere ſed augere. amoris incendium acriꝰ infamare. mirum ergo eſt cur iſtebeniamin tota die quaſi in thalamo ꝯmorat̉. qui talis ſponſe dulcedine fruit̉. inter humeros illius requieſcēs eius amore iugiterdelectat̉. Quā putas frequentes mentis exceſſus patit̉ qͣꝫ ſepe inextaſim raptus ſupra ſeip̄m ducit̉. dum pulcritudīs eius magnitudine attonitus in eius admiratōe ſuſpendit̉. implet̉ abſqꝫ dubio quod de eo legit̉. beniamī adoleſcētulus in mētis exceſſu. Notandū ſane quō ſibi occurrāt teſtimonia ſcripturaꝝ. Qd̓ em̄ propheta rachelis interitū qḋ euāgeliſta deſignat caſū diſcipulorum hoc pſalmiſta exprimit in beniamin mentis exceſſuꝫ.uobꝰ ꝯtemplatōnis generibꝰ.Oſſumus tamē per mortem rachelis exceſſum beniamin diuerſa ꝯtemplationū genera incōueniēter intelligere. Cōſtat ſiquidem duo ꝯtemplationum genera ſupra ratōnem eſſe vtrūqꝫ adbeniamī ꝑtinere. Et primū quidē eſt ſupra ratōeꝫ. ſed p̄ter rationem. ſcd̓m aūt ſupra ratōnem p̄ter ratōneꝫ. Illa ſane ſupraratōnem ſunt. ſed p̄ter ratōnem ſunt. Que qͣꝫuis ratō patitureſſe. nulla tamē hūana ratōne inueſtigari vel cōuinci poſſunt. Iſtaaūt dicimus p̄ter ratōeꝫ ſupra ratōneꝫ eſſe. quibꝰ videt̉ omnisratō hūana ꝯtraire. Qualia ſunt ea que de trinitatis vnitate credimus multa que de corꝑe xp̄i indubitata fidei autoritate tenemꝰ. em̄ in vna ſimplici eſſentia triplex ꝑſona ſit vel vnū idemqꝫcorpus eodem in tꝑe totum in diuerſis locis eſſe poſſit. nulla hūana ratio patit̉ hmōi aſſertionibꝰ omnis abſqꝫ dubio ratiocinatōreclamare videt̉. Hec ſunt itaqꝫ illa duo genera ꝯtemplatōnis.rum vnū ad morte rachel aliud ꝑtinet ad beniamin exceſſum. Inprimo beniamin interficit matrē. vbi omnē ſuꝑgredit̉ ratōneꝫ. Inſcd̓o aūt etiā ſeip̄m excedit. vbi in eo qd̓ ex diuina reuelatōe agnoſcit. humane intelligētie modū tranſcēdit. Quid eſt aūt beniaminin egiptū deſcēdere. niſi ab eternoꝝ ꝯtemplatōne ad tꝑalia. ꝯtemplanda intuituꝫ mentis reuocare. ab eternitatis luce quaſi de celivertice vſqꝫ ad mutabilitatis tenebras intelligētie radios deponere. in tanta alternantiū rerum ꝯfuſione diuinoꝝ iudicioꝝ ratōeꝫꝑpendere ex magna ꝑte penetrare. Et quid eſt ioſeph beniamin ꝯueniūt oſcula iungūt. niſi meditatio ꝯtemplatio ſepe īnicem ſibi cum ratōnis atteſtatōne occurrunt. Nam qͣꝫtum ad generalem ꝯſideratōeꝫ ꝑtinet ſicut beniamin gratia ꝯtemplatōis.ſic ioſeph intelligi valet gratia meditatōnis. ꝓprie tamē exp̄ſſius beniamin delignat̉ intelligētia pura. ioſeph vero prudētiavera. Comp̄henſio rerū inuiſibiliū ꝑtinet ad intelligentiā puram.Circūſpectio vero moꝝ ad prudentiā verā. Intelligentiā puramdicimꝰ que eſt ſine imaginatōnis admixtionē. Prudentiā aūt veram ad differentiā eius que dicit̉ prudentia carnis ẜm quam filijhuius ſeculi dicunt̉ prudētiores filijs lucis. Totiens ergo ioſephſuꝑ collū beniamin ruit. quotiens meditatō in ꝯtemplatōneꝫ deſinit. Tunc beniamin fratrē ſuū ſuꝑ ſe ruentē excipit quādo ex ſtudio meditatōnis animꝰ in ꝯtemplatōeꝫ ſurgit. Tūc beniamin ioſeph oſcula iungūt. quādo diuina reuelatō hūana ratiocinatio īvna veritatis atteſtatōne ꝯſentiūt. Uides ne quomō diuina ſcriptura circa vnam eandēqꝫ rem ſignificatōnis modū alternat. vbiqꝫ tamē aliqͥd adiūgit. vnde ſenſum ſuuꝫ ex toto latere ſinat. Inmorte rachel ꝯtemplatio ſupra ratōeꝫ aſcendit. in introitu beniamin in egiptum. cōtemplatio vſqꝫ ad imaginatōnem deſcendit. inde oſculatōne beniamin ioſeph diuine reuelatōni humana ratioapplaudit.e quibuſdam incidentibꝰ..lxxxiij.Empore prenotato .ſ. imperāte cōrado ludopicꝰ rex cepit vitriacū comitis thetobaldi. vbi admoto igne incenſa eſt eccleſia in ea mille. ccc. anime diuerſi ſexus etatis ꝯbuſte. Eodē tꝑe ſenonis p̄ſente ludopico rege fit ep̄oꝝ abbatū religioſoꝝ ꝯuentus ꝯtra petꝝabaelardū qui ſcādalizabat eccleſiā ꝓphana quadā nouitate. verboꝝ vel ſenſuū. hic ab eis interpellatus. eſſet de iuſticia reſpōſurus. veritus audientiā ſedis apoſtolice appellauit ſic euadēsmulto poſt cabilone apud ſanctū marcellū obijt. Innocētius etiāpapa migrauit. cui guido caſtellanus celeſtini nomine alteratꝰ ſucceſſit. Anno dn̄i. M. cxliiij. Et hic ꝯpleto. v. menſibꝰ dimidio papatus officio deceſſit. eiqꝫ luciꝰ ex gerardo cancellario factus papaſucceſſit. Eb tꝑe beato bernhardo clareuallis mediante ſimultasque inter regē ludopicū comitē theobalduꝫ incanduerat ſopitaē. Anno dn̄i. M. cxlv. ediſſa meſopotamīe ciuitas. in qua erāt apoſtoloꝝ thome thadei corꝑa. ſordibꝰ ydolatrie nunqͣꝫ pollutafuerat. exquo pͥmitus ad xp̄ianiſmū ꝯuerſa eſt. a turcis obſeſſa capta eſt. Luciꝰ infra annū pōtificij ſui deceſſit. eodem anno famēsmagna in frācia inualeſcitinctus bernhardꝰ in alemania mul

tas ꝟtutes facit. vbi apud vrbē ſpirenſiuꝫ tantus erat ꝯcurſus vl̓cōradus rex ne populus ꝯprimeret. depoſita clamide in proprias vlnas ſuſcipiēs de baſilica aſꝑtaret. Bernhardꝰ abbas ſancti anaſtaſij eligit̉ in papā romanū fit papa. clxxij. vocaturqꝫ eugenius terciꝰ. Hic de clareualle fuit monachus beati bernhard.diſcipulus. vir tam honore qͣꝫ eterna memoria dignꝰ. Contra quēromani iordanē patricium ſenatorē erigētes ip̄m ab vrbe deturbant. Ip̄e ergo ſeditōne orta in populo. puluerē pedum in litigantes excuſſit relictis eis in franciā venit. in cuiꝰ comitatu multa ſigna fecit ſanctus bernhardꝰ. Ad hūc papā ſcripſit idem vir ſanctus librū multe ſubtilitatis vtilitatis. cuiꝰ titulus eſt de ꝯſideratione. Sub engenio papa huiꝰ nomīs tercio trāſlatus eſt liber iohānis damaſceni p̄ſbiter de greco in latinū a burgundiōne iudiceciue pyſano in quo ꝯtinet̉ orthodoxe fidei traditio in quatuor libros diuiſa. c. capitulis diſtincta. Anno dn̄i. M. cxlvj. Rex frācorum ludopoicus capte vrbis meſopotamīe zelo accēſus. vel vt alijputant vil̓riacenſis incendij ꝯſcientia ꝯpunctus. apud viſeliacumaffixo ſibi crucis ſigno cuꝫ regni principibꝰ multitudine innumerabili trāſmarinā ꝑegrinatōeꝫ ꝓponit aggredi. Eccleſia tornacēẜque ānos circiter de. a tꝑe beati medardi ſub ep̄o nouiomenſi ſine ꝓprio fuit ſacerdote. hoc anno cepit ꝓprium epiſcopuꝫ habere.Anſelmo .ſ. abbate ſancti vincētij apud lugdunū ab eugenio papa ꝯſecrato. eidem vrbi in ep̄m deſtinato. Per idem tempus inalemanie partibꝰ admirabilis quedaꝫ virgo ꝓuecte etatis erat cuitantā diuina virtus gratiaꝫ ꝯtulerat. vt cum layca illiterata eſſetmirabiliter tamē rapta frequētius in ſomnis diſceret. ſolum qd̓verbis effunderet. ſed etiā quo ſcribēdo latine dictaret. vt dictando catholice doctrine libros ꝯficeret. Actor. Hec fuit vt eſtimoſancta hilegardis que multa fert̉ p̄dixiſſe de futuris. Ad quā ſcripſiſſe dicit̉ etiā beatꝰ bernhardꝰ clareuallenẜ. Hec ad coloniēſesſcribens de futura clericoꝝ tribulatōne dicit. clerici gloriā abſqꝫmerito volunt habere meritū abſqꝫ oꝑe. Andeberthus marchiecomes vīci filij morte turbatus terrā ſuam regi henrico vendidit.Nam filius eius a quodā milite quē ꝓditio ſe occiderat. viuꝰ ſublatus nuſqͣꝫ ꝯparuit. Unde territus pater crucē accipit. ac hieruſalem vadit vbi morit̉. Cuiꝰ terrā gaufridus hugo de leſiniacoſe dicentes heredes repetūt tandē eam obtinent. Crographus. Guill̓s puer in anglia crucifigit̉ a iudeis in die paraſceue invrbe norpieo de quo talis viſio legit̉.lxxxe reuelatōne inferni facta guillero puero.Uer quidam noīe guillerus annoꝝ. xv. dormiēs vidit virū ſplendidū dicentēſibi. Sequere me. cepit mox vmbrā videre terram aleua. ſed leni viſione ductoris ſui ꝯfortatus eſt. De hinc vallemvidit tenebroſam habentē hinc ignē. illinc aquā frigidiiam. vbanime de vno in aliud ſemꝑ trāſibant. Poſt hoc deduxit ille ſenior puerū ad alia tormenta vbi vidit ſedilia infinita ignea. plebeꝫmerā eiſdem impleri ſedilibꝰ. demones monetā flameam deſacculis ꝓferebāt. in ora ſinguloꝝ ꝓijciebant. quā illi voces etguttur emittebāt. ſed demones iterū in ora eoꝝ reingerebāt. Poſtea vidit a demonibꝰ carnes que ꝑfecti homīs formā habere videbant̉ in caldaria ꝓijci. ſub momento quaſi mox nati infantes apparebant. He ſuſcinulis ignitis a caldarijs erecte ſtatim in prioreetatem tranſformari videbant̉ ſic ſepius in caldarijs retorquebātur. Ductus inde ad alium ignē vidit innumeros homīes iniectos in ſingulis iuncturis diſſolui. iterū de flama erecte ad locaſua reuerſe ſunt iuncture. Poſtea vidit multos ſuꝑ rotas volubiles affigi. viros virilia. feminas membra genitalia omnes clamabant ve ve. Poſt hoc vidit multos ſuꝑ ſedes igneas qͣſi furesin campo ſuſpenſos capitibꝰ deorſum. Alij frigore morientes. veſtes ſuoterpoſitas videbant. ſed tangere non valebant. Alij famecruciati cibos delectabiles ſubterpoſitos tangere poterāt. Et īquacūqꝫ neceſſitate poſitis alijs ſubuenerat in eadem ꝯſolatōnem nullā recipiebāt. Poſtea vidit tartarū aꝑtum qui videbat̉ indeſcenſu ꝓfundior qͣꝫ ſit longitudo vie a dorobernia in lundoniaꝫIſti hoſtis antiquus ſedebat in medio flame in ſex ꝑtes diſtentusCum aūt puer ſtaret iuxta oram putei tremēs. tēter ſpūs qui ſiniſtro lateri eius ſemꝑ ab egreſſione domꝰ adherebat. cepit euꝫ accuſare dicens. Omnia praua huic puero ſemꝑ ſuggeſſi. ea vero quepuer ꝯfeſſus fuerat ante paſcha. nam poſt paſcha hoc accidit omnino tacebat. tot tamen tanta crimina illi obiecit. vt ad eternā danationē ſufficere crederent̉. Tunc ad admonitōeꝫ ductoris puer ſigno crucis ſe muniret. puteus non ꝯparuit. Ductore vero illorecedēte. puer diu in tenebris ſtetit tremēs..lxxxv.De viſione guilleri pueri a iudeis crucifixi.Euertēs aūt ductor pueū ad lucidū ſplendorē duxit. ſtatim apparuit murus