Liber.XXVIII.
Poſſumus tainē illam que in hac vita haberi poteſt dei cognitionem tribꝰ gradibꝰ diſtinguere. ⁊ ꝑ tres celos diuidere. Aliter ſiquidem deus videt̉ ꝑ fidem. aliter ꝑ ratōnem. atqꝫ aliter ꝑ ꝯtemplationem. Prima viſio eſt infra ratōnem tercia ſupra ratōnem. Adprimū itaqꝫ ⁊ ad ſcd̓m celū homines ſane aſcēdere poſſunt. ſed adaliud qd̓ eſt ſupra ratōnem niſi ꝑ mētis exceſſum ſupra ſeip̄os rapti nunqͣꝫ ꝑtingunt. Ꝙ autē ꝑ heniamin illud genus qd̓ eſt ſupraratōeꝫ intelligere debeamꝰ ex matris eius mortē ꝯijcere poſſumꝰ.onte ꝯtemplatōis ⁊ eius aſcenſu..lxxviij.Igna eſt altitudo ſcientieſemetip̄m ꝑfecte agnouiſſe. mons magnꝰ ⁊ altus. plenacognitio ratōnalis ſpūs omniū mundanaꝝ ſcientiaruꝫcacumīa mōs iſte trāſcēdit omnē ph̓iam ⁊ ab alto deſpicit. Quidtale ariſtoteles. quid plato. quid tanta ph̓oꝝ turba tale inuenirepotuit. Uere ſi ſeip̄os plene cognoſcerēt. nūqͣꝫ ydola adoraſſent.Hi defecerūt ſcrutātes ſcrutinio Raro valde in hunc montē aſcēdere. ſed multo rarius in eius vertice ſtare ⁊ ibi morā facere. rariſſimū aūt ibi habitare ⁊ mēte requieſce̓ ꝯtingit. Quis inquit aſ. in. md aut quis ſ. in l.ſ. eius. Multi in ip̄a aſcenſione defecerūt ꝓpter lahorem aſcendēdi. ⁊ multi ab eius vertice ocius deſcenderūt ꝓpterlaborē ſtandi. ſed forte iam aſcendiſti. nec hoc ſufficiat tibi. Diſceibi habitare ⁊ māſionē facere. ⁊ qualicūqꝫ mentis euagatōne abſtractus illuc ſemꝑ redire abſqꝫ dubio ꝑ multū vſuꝫ quādoqꝫ vertetur tibi in oblectamentū. intantū vt abſqꝫ vlla laboris difficultate poſſis ibi aſſiduꝰ eſſe. quinīmo pena tibi potiꝰ ſit alibi qͣꝫ ibi moram aliquā agere. Mira iocūditas in hoc mōte ſine labore moraripoſſe. Pctro atteſtāte qui tāta ⁊ taminſolita ſuauitate allectꝰ exclamat. Bonū eſt nos hic eſſe. Aſcēdere ⁊ ſtare ē virtutis inhabitare ⁊ requieſcere felicitatis. Domīe quis aſcendet. dn̄e quis ſtabit in monte ſancto tuo. dn̄e quis habitabit. dn̄e quis requieſcet īloco ſancto tuo. Emitte lucem tuā ⁊ veritatē tuam. ip̄a me de. ⁊cͣ.Libenter em̄ ſequor veritatem. non habeo ſuſpectū talem ducemNouit ducere. neſcit ſeducere. Sed quid eſt veritas. Ego ſuꝫ inquit via veritas ⁊ vita. Xp̄m ergo ſequere. ſi nō vis errare. In huius montis cacumine xp̄c trāſfigurat. In ip̄o moyſes cū helya videtur. ⁊ ſine iudice vterqꝫ cognoſcit̉. in ip̄o vox patris ad filiū auditur. Uis videre xp̄m trāſfiguratū. Uis abſqꝫ expoſitore intelligere legē ⁊ ꝓphetiā. Uis audire paterni ſecreti arcanū. aſcēde inmontē ip̄m. diſce cognoſcere teip̄m. De celo eī deſcēdit. gnothosolitos .i. noſce teip̄m. Ꝙ aūt ſine tribꝰ diſcipulis in hūc montē aſcēdere noluit. nec plus qͣꝫ tres ſecum ducere xp̄c queſiuit. forte ī hocdocemur ꝙ ſine triplici ſtudio ad huiꝰ cognitōnis celſitudinē nonꝑducimur .ſ. oꝑis. meditatōnis. oratōnis. multa em̄ exꝑimur oꝑādo. multa inuenimus inueſtigādo. multa extorquemꝰ orādo. Histribus comitibꝰ ſibi adiunctis veritas in nobis ꝓficit ⁊ in alta ſe at̄tollit. ⁊ eouſqꝫ ſe ꝑ quotidiana incremēta exaltat. donec p̄dicti mōtis verticem tāgat. O qͣꝫ multos hodie videmꝰ ſtudioſos in lectōpe. tepidos in oratōne. p̄ſumentes tamē montisne. dhuiꝰ cacumina poſſe app̄hēdere. ſed quādo queſo app̄hendent qͥxp̄m ducē nō habēt. Neqꝫ em̄ ducit eos xp̄c qui aſcēdere nō vultniſi cū diſcipulis tribꝰ. Iungant igit̉ ſtudio lectōnis ſtudiū oꝑis etor̄onis. abſqꝫ dubio ſine ingenti exercitō. ſine frequenti ſtudio. ſineardenti deſiderio. ad ꝑfectam ſcientie altitudinē mens nō ſubleuatur. Multi montis huiꝰ iam ſe credunt app̄hendiſſe ſup̄ma. cumꝯſtet eos eius vix tetigiſſe extrema.ualiter homo ſcire poſſit an illuc aſcenderit̉..lxxix.It tibi certū ſignuꝫ quiamontis huiꝰ verticē mīme app̄hendiſti. Si xp̄m clarificollocauerit in ſūmo. apparet tibi in habitu alio. ⁊ te corā induit̉ lucatum nōdum videre meruiſti. mox vt te dux tuus xp̄omine ſicut veſtimēto. Animaduerte ergo quia aliā in valle ⁊ aliā veſtem xp̄c habuit in monte. In valle ſane habet veſtem integrā. ſedin monte tm̄ glorioſam. Neſcit ſimplex veritas ſciſmatū ſciſſuras.⁊ idcirco ſiue in valle ſiue in monte non induit xp̄c niſi veſtes integras. ſed diſtingue inter doctrinā ⁊ doctrinā ⁊ inuenies veſtiū differentiā. Docet terrena in valle ⁊ celeſtia in monte. Ꝙͣdiu ergo adhuc in valle moraris. qͣꝫ diu ad alta nō aſcēdis nō docet te xp̄c niſide rebꝰ terrenis ⁊ infimis. Sed ſi iam te exiſtimas aſcēdiſſe ad coraltum ⁊ xp̄m videre trāſfiguratū. quicqͥd in illo videas. quicqͥd abillo audias nō facile ei credas. niſi occurrāt ei moyſes ⁊ helyas. ſcimus quia in ore duoꝝ vel triū ſtat omne teſtimoniū. Suſpecta eſtmihi omnis veritas quā nō ꝯfirmat ſcripturaꝝ autoritas. nec xp̄min ſua clarificatōe recipio ſi nō aſſiſtant ei moyſes ⁊ helyas. ⁊ ī valle ⁊ ī montis aſcenſiōe xp̄m ſepe recipio ſine teſte. nūqͣꝫ aūt ī mōtisvertice vel in ſua clarificatōne. Si xp̄c docet me de rebꝰ exterioribꝰvel de intimis meis facile recipio. vtpote in his que ꝯprobare poſſum ꝓprio exꝑimento. verum vbi ad alta mens ducitur quādo de
celeſtibꝰ queſtio ventilat̉. vbi de ꝓfundis rebꝰ agitur. in tante ſublimitatis vertice nō recipio xp̄m ſine teſte. Nec rata eſſe poterit qͦlibet veriſimilis reuelatō ſine atteſtatōe moyſi ⁊ helye ſine ſcripturarum autoritate. Adhibeat igit̉ xp̄c ſibi duo teſtimonia in tranſfiguratōne ſua. ſi vult vt nō ſit mihi ſuſpecta claritatis ſue lux. illatam magna ⁊ taminſolita. pulcrum ſpectaculū valdeqꝫ iocundumcum reuelatōne veritatis. Hinc ꝓcedit manifeſta ratio. ⁊ ad ꝯfifmatōnem reuelatōnis illinc occurrit tam aꝑta qͣꝫ figurata locutio.Alioquin ab altitudine diei timebo. verens ne forte ſeducar a demonio meridiano. Unde em̄ tot hereſes. vnde tot errores niſi qꝛſpūs erroris trāſfigurat ſe in angelū lucis. Certe vterqꝫ ſe trāſ figurat. xp̄c ſcꝫ ⁊ dyabolus. ſed xp̄c lucis ſue veritatē ꝯfirmat in duobus teſtibꝰ. Apparent itaqꝫ moyſes ⁊ helyas cum domino in hocmonte. Apparent aūt in maieſtate nō in obſcuritate litere. ſed ī claritate ſpiritalis intelligentie.aliter illic ad tonitruū vocis diuine eadit auditor. .lxxx.Cce qͣꝫ magna ſunt que inhoc monte gerunt̉. ſed adhuc his maiora ſunt que ſequūtur. Hoc em̄ totum diſcipuli ſtantes aſpiciūt. poſtmoduꝫ in faciem cadunt. Ad tonitruū itaqꝫ diuine vocis auditorcadit. quia ad id qd̓ diuinitus inſpirat̉. humani ſenſus capacitasſuccūbit. ⁊ niſi humane ratōnis anguſtias deſerat. ad capiendū diuine inſpiratōnis arcanū intelligentie ſinum non dilatat. Ibi itaqꝫauditor cadit. vbi hūana ratō deficit. ibi rachel morit̉ vt beniaminoriat̉. Itaqꝫ idem (ni fallor) ꝑ mortem rachel ⁊ caſum diſcipuloꝝfigurat̉. niſi ꝙ trium in tribꝰ diſcipulis ſcꝫ ſenſus memorie. ⁊ ratōnis defectus oſtendit̉. Ibi em̄ ſenſus corporeꝰ. ibi exterior memoria. ibiqꝫ ratio humana intercipit̉. vbi mens ſupra ſemetip̄am rapta in ſuꝑna eleuat̉. Hic ē inquit filius meꝰ. d. in quo in. cō. Aliudeſt dicere ꝯplacui ⁊ aliud ꝯplacuit. Certe ſi filius aliud qͣꝫ pater eſſet. poſſet patri in filio ꝯplacere. ſed ip̄e pater ſibi in filio ꝯplacereQuid eſt dicere ꝯplacui. niſi quomō placui mihi in menō poſipſo. italacui mihi in filio. an forte eo ꝙ dicit mihi ꝯplacui. ī hocſuo beneplacito ſociū ſe habere oſtendit. quia quomō patri ꝯplacet in filio. ſic in filio ꝯplacet ⁊ ſpūiſancto. Uel forte idcirco dicit̉ꝯplacui. vt inde detur intelligi. quia quomō pater ſibi ꝯplacet in filio. ſic ſibi ꝯplacet in ſpūiſancto. Quid horum rectius dicit̉. an potius totum hoc. quia quicqͥd hoꝝ eligit̉ vnitatem ſubſtantie in diuerſis ꝑſonis aſtruit ſi recte intelligat. Aſcēdat ergo homo ad coraltum ſi vult cognoſcere illa que ſunt ſupra ſenſuꝫ humanū. Aſcēdat ꝑ ſemetip̄m ſupra ſemetip̄m. ꝑ cognitōnem ſui ad cognitōeꝫdei. Diſcat prius in dei imagīe quid debeat de deo cogitare. Mōtis aſcenſio vt dictū eſt ꝑtinet ad cognitōneꝫ ſui. ea que ſupra mōtem gerunt̉ ꝓuehunt ad cognitōnem dei. illud ad ioſeph. iſta adbeniamin ꝑtinere dubiū nō eſt.Qualiter homo p̄paret cor ſuū ad illū aſcenſum. .lxxxj.Iſcat ergo diſperſionesrahelis ꝯgregare ſtudeat euagatōnes mentis reſtringere. aſſueſcat intimis ſuis īmorari. exteriora omnia obliuiſci. qui ad celeſtiū ꝯtemplatōnem anhelat. qui in diuinoꝝ noticiam ſuſpirat. faciat eccleſiaꝫ non ſolum deſideriorum. verūetiamcogitationum vt diſcat verum bonum ſolum amare. ⁊ ipſum ſolūindeſinenter cogitare. In eccleſijs inquit benedicite deo. In hacnāqꝫ gemina eccleſia cogitationum ⁊ deſideriorum. In hac gemina vnanimitate ſtudiorum ⁊ voluntatum beniamin in exceſſuꝫ rapitur. ⁊ mens diuinitus afflata in ſuꝑna eleuatur. Ibi inquit beniamin adoleſcentulus in mentis exceſſū. Prius tamē eſt cuiqꝫ vt faciat de cogitatōnibus vel deſiderijs ſuis ſynagogam qͣꝫ eccleſiam.Synagoga ꝯgregatio. Eccleſia interp̄tatur ꝯuocatio. Inſenſibilia ⁊ bruta ꝯgregari poſſunt ꝯuocari autem nō poſſunt. ſed rationalium ꝯcurſus ſpontaneo nutu fit. vt iure conuocatio dici poſſit.Si igit̉ ꝑſenſerꝭ deſideria tua circa exteriores delectatōes affici. ⁊cogitationes tuas in eis iugiter occupari cum magna ſollicitudinecompelle intrare. vt ſaltem poſſis ex eis interim ſynagogam facereSed cum iam illa deſideriorum cogitationumqꝫ frequentia illiusinterne dulcedinis deguſtatōne allecta ad nutum rationis ſponteoccurrere. ⁊ in intimis fixa ſtare didicerit. eccleſie vtiqꝫ nomine vlterius digne cenſeri poterit. In huiuſmodi eccleſijs beniamin libenter immoratur. mirabiliter delectatur. Et cum ſeipſum p̄ gaudio iam capere non poſſit. ſupra ſeipſum ducitur. per exceſſum mētis in ſuperna eleuatur. Beniamin ait amantiſſimus domini hab.Scimus ꝙ in thalamis ſoleāt ſponſus ⁊ ſponſa ſimul morari amoris obſequijs in alterutrum occupari. mutuis amplexibus ⁊ caritate alterna ꝯfoueri. Mirande ergo pulcritudinis ⁊ forme ſingularis (ni fallor) p̄rogatiua pollet illa beniamin noſtra dilecta. cuiꝰ cōtuberniuꝫ nunqͣꝫ faſtidire valet. Dixi inqͥt ſapiētie ſoror mea es. ⁊prud̓. vo. a. m. Intrās inquit in domuꝫ meam cō. cum illa ⁊cͣ. Eius