Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

qͣꝫ ſepe fortia oꝑa p̄pediat. dum animꝰ homīs vltra modū ꝯfundi deuitat. Eſt itaqꝫ dina vir ſed femina. filius ſed filia. Habet (vt ex p̄dictis apparet) zabulō impetus vaſtos. ingētes gerit animos. ſed ſciunt tam femine qͣꝫ viri tumētes animos blandiꝰalloqui iratos dulcius blādiri. Ualde ergo oportunū videturpoſt zabulō dina naſcit̉. vt ex ſororis lenitate frīs ferocitas tēperetur. Multū em̄ omnē modū zelantis animi impetū temꝑat. cumin ſeip̄o inuenit quis vnde erubeſcat. Sed quia dina nil virile. nilmagnificū molit̉. tribum in populo iſrahel facere meret̉. Sedqͣꝫuis pauida ſit vtpote femina ad oꝑa fortitudīs. inuenit̉ tamēuida circūſpecta ad cuſtodiā honeſtatis. Et qͣꝫuis neſciat placere fortitudinē. nouit tamen forme pulcritudinē. vnde nāqꝫ ēverecūdos homines fere ſemꝑ ceteris carius amplectimur. niſiin eis dum verecundie modeſtiā. modeſtieqꝫ gratiā miramur dinequodāmodo pulcritudine allicimur.De corruptōne eiuſdem..lxxiiij.Uius rei ſicheꝫ ille teſtisfit. quia ei ardenti amore inheſit vt mallet om̄es mares ſuos abſqꝫ mora circūcidere qͣꝫ illam habere. Oqͣꝫ multi vſqꝫ hodie ſunt. qui quod deo facere noluerūt. ſepeamore dine efficere differunt. pudendoꝝ ſuꝑflua que deoamputare debuerāt. orta ꝯfuſionis occaſione euitando verecūdie detrimēto amputare tardāt malūt in amputādis vite ſueſuꝑfluis circūciſionis moleſtiam. ſubire qͣꝫ impudētes videri ſineverecundia eſſe. Sichē quippe interp̄tat̉ onus vel labor. Uidetisquia quicqͥd agit̉ leticia vera totum exercet̉ leticia vana. Iſachar laborat requie quā vidit. ſic laudis vanitate quā ꝯcupiſcit. Recte tamen laborioſus ſed labor appellat̉. quia ſuumlaborem ad veram requiē non ꝓducit̉. Sichem egrediēti dine occurrit oppreſſitqꝫ corrupit. Integritatē ergo quā intus fortaſſisꝯſeruare potuit egreſſa amittit. Nam quoniā verecūdie venuſtasab omnibꝰ fere ꝯmendat̉. laudat̉. amatur. Dinam egredientemintima ſua deſerentē que eam humiliare cōſueuerat infirmitatismemoriā cito obliuiſcentē ſubito hominū laudes excipiunt. eamdum fauoribꝰ demulcēt corrūpunt. Uerūtamen tunc corruptōisſue dāna violentia quadā potius qͣꝫ voluntate patit̉. blandienti praue delectatōni quātuꝫ poteſt reluctat̉. Sed quid eam ſua intima deſerere ad exteriora euagari ꝯpulit. niſi ſepe dum infirma noſtra nimis erubeſcimus. an forte alij eaſdem infirmitates ī ſeſentiant mirari incipimus videmus nobis quoddā ſolatij genusinueniſſe ſi dep̄hendamꝰ nos in noſtra ſaltem delectatōne vel ſocios habere. Inde fit vt incipiamus alioꝝ ſtudia curioſius quererenunc vultū. nunc geſtū. totiuſqꝫ corꝑis habitum frequenter circūſpicere. eoꝝ occulta alioꝝ reatum libenter addiſcere. Dum igitdina in alijs animaꝝ ſtatum ex ſignis exterioribꝰ dep̄hendere nititur. quid aliud qͣꝫ ſua deſerēs ad vidēdas mulieres foras ⁊grediforiſqꝫ vagat̉. Et cum ſecū tacita ſepe comꝑat. qͣꝫ multas pulcritudinis ſue magnitudīe longe antecēdat. quid mirū ſi appetitꝰ eamvane glorie vehemētius pulſat. cuiꝰ impetū dum reſiſtēdo repelle ſufficit. quid aliud qͣꝫ viribꝰ ſichem victa ſuccūbit..lxxv.e bello fratrū eius ꝯtra ſichem.Uod dine fratribus merito diſplicuit. meritoqꝫ eos placare potuit circūci33ſio que tam deo qͣꝫ dina. tam inſtitutionediuina qͣꝫ verecundia humana facta fuerat. malum tamen in eisfuit iuſte ſeueritatis modum excedere. O quāto ſanctiꝰ erat virosqͣꝫuis non tam deo qͣꝫ dina circūciſos ad verū dei cultū paulaUtim ꝑducere qͣꝫ inopinata repētina morte ꝑcutere. Qui ſunt iſtiſuſmodi circūciſi niſi mores bona intentōne correcti. Nec tamēin talibꝰ debemus moꝝ honeſta deſtruere ſed intentōnem mutareErrāt ergo vtiqꝫ errāt qui abijciūt bona oꝑa qͣꝫuis forte inchoata ſint intentōne mala. Errantiū ergo ſuoꝝ vltores hmōi qͥd alid̓faciunt qͣꝫ ſuꝑ circūciſos ſymeo leui irruētes. violenter occidunt. Gladius ſymeonis exprobratō. gladius leui exactō eſt. Solet em̄ ſymeon corrupte menti exprobrare vehemēter malum qd̓fecit. leui vero ſolet exigere violenter bonū qd̓ fieri oportuit. Hisſtimulis quorūdam mens vehemēter accenſa ſepe incōſolabiliterplāgit ea etiā que nullo modo poteſt euitare. Ea etiā ſepe inchoare p̄ſumit que nullatenꝰ valet ꝯſūmare. Quid eſt em̄ eos arreptisgladijs dine amatores interficere. qͣꝫ exprobratōe ineuitabiliū. velexactōne impoſſibiliū eo vſqꝫ ſolum vires corꝑis. verūetiam vtgorem mentis attenuare. vt humana ſaltē verecūdia non poſſitſe mens a ſuis exceſſibꝰ temꝑare. Unde eis recte iacob dicit̉ Symeon leui fratres ⁊cͣ. O quales bellatores. qui duꝫ fortiter egiſſevideri volunt. pacis ſue ſocios tam crudeliter qͣꝫ violenter occidūtPer yſachar ergo intelligimus gaudiū ꝯſcientie. zabulon odiūmalicie. dinam venuſtatē verecundie. Et ſunt hi nouiſſimi tres

liberoꝝ lye. quos ſi quatuor ſuperioribꝰ annumeramus. vij. eſſeinuenimus. Primo itaqꝫ ordinatur timor. deinde dolor. poſt hoſpes amor. Poſt hos quatuor ord nant̉ leticia ira. Nouiſſimeautem omnium verecundia. Itaqꝫ nihil aliud eſt iacob hmōi liberos ex lya genuiſſe. qͣꝫ animū affectōis ſue motus ordinādo dignāvirtutū ſobolem de ſeip̄o ꝓcreaſſe.De ortu ioſeph in deſignat̉ gratia diſcretōnis. .lxxvj.fectus aūt iſti tūc veraxiter credunt̉ boni quādo ſunt ſolū ordinati ſꝫ etiaꝫoderati. Sepe nāqꝫ cum diſcretōnis moderamen excedunt. virtutis nomē amittunt. Duobꝰ autem modis filius equitatis menſurā ſuꝑgredit̉. aut quia circa vnum aliquid nimis extēditur aūt quia ad innumera vel etiā inutilia paſſim dilatat̉. Caute ergo circa omnes debet cuſtodiri. vt non ſolum ſint ordinati ſedetiam moderati. Timor em̄ nimius ſepe cadit in deſperatōneꝫ. dolor nimius in amaritudinē. ſpes īmoderata in p̄ſumptōnem. amoſuꝑfluus in adulatōnem. leticia ſuꝑuacua in diſſolutōnem. ira intemꝑata in furorem. Ita virtutes in vicia vertunt̉ ſi diſcretōemnon moderant̉. Hic eſt ille ioſeph qui ſero quidem naſcitur. ſed apatre plus ceteris amat̉. Merito ergo illa virtus ſingulariter diligitur ſine qua nulla ꝯquerit̉. nulla ꝯſummat̉. nulla ꝯſeruatur. ſedſero vix talem filium acciꝑe meremur. quia ad diſcretōnis ꝑfectionem non ſine magno vſu. non niſi magna exꝑimenta erudimur.Prius nos oportet in ſingulis virtutibꝰ exerceri. quid in vnaqͣqꝫ poſſimus exꝑiri. qͣꝫ poſſimus de omnibꝰ plenam ſcientiā ꝑcipere. de ſingulis ſufficienter iudicare. Multa quidem de diſcretione legendo. multa diſcimus audiēdo. multa ex inſito nobis ratōisiudicio. Uerūtamē nunqͣꝫ de hac ad plenū erudimur ſine exꝑientie magiſterio. Poſt omnes ſequi oportet qui de omnibꝰ iudicaredebet. Sic dum longo vſu virtutū diſciplina addiſcit̉. quandoqꝫmens diu exercitata ad plenā moꝝ diſcretōnem ꝑducit̉ quaſid̓nato ioſephiure letat̉. Ante huiꝰ natiuitatē eius fratres dum adhuc omnia ſine diſcretōne agunt. quāto vltra vires ſuas multaſumūt tanto ſepe deterius atqꝫ deformius ruūt. Unde eſt ſicutdiximus poſt eos dina naſcit̉. quia frequēter deformē lapſumpudoris ꝯfuſio comitat̉. Patet autē ratio cur ancillaꝝ nulla. necip̄a quidē lya ſed rachel ſola potuerit talem filiū gignere. ſiquideꝫ eſt ſenſualitatis. imaginatōis. deniqꝫ ip̄ius affectōis. ſedſolius eſt ratōis diſcernere ſicut intelligere. Hic eſt ille ioſeph ꝗͥſolus inter fratres tunica talari veſtit̉. quia ſola illa actō ad ꝯſummatōnis talum debitūqꝫ finis terminuꝫ ꝑducit̉. que diſcretōnisprudentiā moderat̉. Hic eſt ioſeph ille ſomniator. ſomniorūqꝫ interp̄tator. quia vera diſcretō in ip̄o temꝑatōnis articulo inter ip̄aſuggeſtionū fantaſmata imminētiū maloꝝ inſidias detegit. de futuris ꝑiculis cautos reddit. Accuſat aūt fratres ſuos apud patreꝫcrimine peſſimo. Uiciū qd̓ deus ſingulariter deteſtat̉ ypocriſis intelligit̉. Hoc ioſeph detegit̉. quādo inſidians malū diſcretionem dep̄hendit̉ arguit̉. Ad officium itaqꝫ ioſeph ſpectat curacuſtodia omniū fratrū ſuoꝝ. diſciplina ſinguloꝝ ad ip̄m diſpoſitōgerendoꝝ ꝓuidentia futuroꝝ.De ortu beniamin in quo eſt gratia ꝯtemplatōis. .lxxvij.Icūt aūt per ioſeph gratiam diſcretōnis. ſic etiam beniamin intelligimꝰ gratiam ꝯtemplatōnis. vterqꝫ de eadem matre naſcit̉. quia dei cognitio ſui ex ratōne ꝑcipitur. Longe poſt ioſeph beniamin gignit̉. quia animus qui in ſui cognitōe diu excitatus pleneqꝫeruditus non eſt. ad dei cognitōnem non ſuſtollitur. fruſtraqꝫ cordis oculum erigit ad videndū deum qui nōdum idoneus eſt ad videndum ſeipſum. Precipuū principale ſpeculū ad videndū deum animus ratōnalis eſt. abſqꝫ dubio inuenit ſeipſum ad dei ſimilitudinem factum. Hoc itaqꝫ ſpeculum non deſinit verus ioſephtenere. tergere indeſinenter inſpicere. Tenere ne deorſum corruens terre per amorem inhereat. Tergere. ne inanium cogitationūpuluere ſordeſcat. Inſpicere. ne ad yma ſtudia intentōnis ſue oculum reflectat. Exterſo autē ſpeculo diu diligenter inſpecto. incipit ei quedā diuini luminis claritas interlucere. īmenſus quidaminſolite viſionis radius oculis eius apparere. Hoc lumē oculos eiꝰirradiauerat qui dicebat. Signatum eſt ſuper nos lumen. v. t..de. l. in. c. m. Ex hac ergo viſione videndi deum flamaꝫ deſiderijcipit fiduciam ſumit. Beniamin itaqꝫ naſcēte rachel morit̓. quiamens ad ꝯtemplatōeꝫ rapta quātus ſit humane ratōis defectꝰ exꝑitur. Si em̄ aliqua argumentatōe adire potuiſſet lumē illud diuinū vtiqꝫ macceſſibile fuiſſꝫ. Deniqꝫ apoſtolꝰ gloriat̉ ad illudſe non quidem iſſe. ſed abſqꝫ dubio raptum fuiſſe. Scio inqͥt hominem hmōi raptum vſqꝫ ad terciū celū. Alia eſt em̄ dignitas ſpiritus humani. alia angelici longe alia eſt excellentia ſpiritus diuini. Ad primū itaqꝫ celū ꝑtinet cognitō ſui. ad terciuꝫ ꝯtēplatō dei