Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber.XXVIII.

nit hereditabūt ferrā de in ml̓. pacis. In illa quidē labor non eſt.ſed ad illā ſine labore ꝑueniri poteſt. Duo ſunt. terra requiesquo ꝯtra duo. Cōtra miſeriā mentis trāquillitas. ꝯtra ꝯcupiſcentiam cordis ſtabilitas. Nullā moleſti ā ſentire eſt bene requieſcerenullis ꝯcupiſcētie fluctibꝰ agitari ē. ꝓculdubio iam in terra morari. In terra em̄ tali requies talis. Ue mihi miſero qui vſqꝫ hodieviuo ſuꝑ terrā. vagus ſequēdo ꝯcupiſcentiā. ꝓfugꝰ declinādo miſeriā. ſemꝑ deeſt qḋ ꝯcupiſcā vbiqꝫ inuenio qḋ fugiam. Et ꝓculdubio terra talis ſtabilitas cordis ſed duricia inſenſibilitas ēmentis. Sed ſpūs tuus bonꝰ dn̄e deducet me in terrā rectā. qualēyſachar vidit ꝯcupiuit. eo ſcꝫ eſſet ibi requies bona ip̄a terraoptima. Eſt em̄ fructus terre illius ſublimis. mirabilis. ſingularis.Huiꝰ ſiquidē terre fructibꝰ mens homīs ſepius ſatiata aliquātenus impinguata. mirandā ſubito ꝯtra omnia ꝑicula fortitudinemccipit ad omniū vicioꝝ odium ꝯualeſcit.e ortu zabulon eius officio..lxxInc eſt poſt yſachar zaulon naſcit̉. qui habitaculū fortitudinis interp̄tatur.Quid em̄ zabulon intelligimꝰ niſi odiū vicioꝝ. odiūhonum. odium ordinatū. Hunc in nobis affectū ꝓpheta ordinarecupiebat dixit. Iraſcimini nolite peccare. Quid eſt em̄ peccādo iraſci. niſi homīes vtiliter ad oculū amādo eoꝝ vicijs intnari. Hūc habere ſe filiū idem ꝓpheta ſignificabat cum dixit.io oderā illos ⁊cͣ. Et alibi omnem viam iniquā odioPerfectehabui.ic eſt ille egregius dei miles qui bella dn̄i p̄liari ceſſat quē viſitato vocabulo ſcriptura ſacra zelum dn̄i vel zelum rectitudinis appellat. Recte ergo poſt yſachar qui merces interp̄taturZabulon̄. id eſt habitaculū fortitudinis naſcit̉. quia poſt deguſtatam eterne retributōnis dulcedinē animꝰ ꝯtra temptatōnū argumenta mirabiliter roborat̉. ſuaqꝫ ſubito ꝑicula ꝑuipendēs. domini iniurias fortiter vlciſcit̉. Hinc eſt moyſes ille mitiſſimus poſtxl. dierū ieiuniū ſpiritaliū deliciarū refectus ſatietate mirifica intātum ſubito zelum ꝯtra fabricatores vel cultores ydoli exarſit. ſtatim adiunctis ſibi qui domini erāt medium caſtroꝝ de porta adportam ꝑcutiendo trāſiret. p̄uaricatoꝝ triamilia in mortē ꝓſterneret. Iſte eſt zabulon qui iraſcendo iram dei placare ꝯſueuit. quipie ſeuiendo dum hominū vicia ꝑcutit eis quaſi ꝑcendo meliꝰpcit. Abſqꝫ dubio nihil ſic placet deo nihilqꝫ placat deuꝫ quomōzelus animarū. O qͣꝫ multi multas ceteraꝝ virtutū ꝓles ex dei gratia mente ꝯceperūt de ſe genuerūt. qui hunc filiū habere non potuerunt. Ꝙͣmultos hodie videmus ſpiritu pauꝑes. ſpe gaudentes. caritate eruētes. multū abſtinētes. admodū patiētes. ad zeluꝫtamē animaꝝ nimis tepidos. multūqꝫ torpētes. Alij quoqꝫ ad cuſtodiam humilitatis delinquētes increꝑare p̄ſumūt. alij ne caritatem fraternā ꝑturbare videant̉. peccantes arguere metuūt. ſicalij alijs. alijs adhuc modis zelare dn̄o nolunt virtutis hoceſſe fingūt vel virtutē eſſe credunt. Ecōtra multi qd̓ agunt in ſpiritu feruoris agere ſe arbitrant̉ zelo rectitudinis. que veracit̓ exequūtur odio hominū exercere ſe putāt. ſed ſimulāt odio viciorum. Sed ſeip̄os queſo interrogēt vtꝝ in veritate diligant. quosſuaſi inſtigāte zabulon tamacerbe caſtigant. forte adhuc que ſintille ſpiritales delicie exꝑientiā ſcire mīme poterunt. ad quas eoslos arguūt vel flagellāt. ſuis inuitare flagellis vel etiā increpatō.nibꝰ videri volūt. Iudam yſachar priuſqꝫ zabulon lyam peꝑiſſelegimus. quoniā mens que caritatis interne ſuauitatis adhuc expers eſt. rectitudīs normā in ſuo zelo ſeruare poteſt. Caritasdocet quomō tractare oporteat. quos zabulon caſtigat. ſpiritaliuꝫnoticia docet que ſit illa ſuauitas ad quā inuitant̉ vel etiā ꝯpellūt̉quibꝰ exterior iocūditas interdicit̉. qua ſepe zabulon vrgēte durius arguūtur. Iudas itaqꝫ docere debet modū. yſachar aūt cauſam correctōis vt moderāte iuda fiat in ſpiritu leuitatis. yſachargerente fiat cauſa vtilitatis.huc de officio zabulon̄. id eſt veri zelatoris..lxxj.Ebet autē zabulon ſolum delīquētes corriꝑe. ſed etiā eos tꝑe tribulatōistra ꝑſequētes defenſare. Alioquin verꝰ zelus non eſt ſiꝑatior eſt ad feriendū qͣꝫ ad ꝓtegendū. Uide ergo quomō domꝰinhabitātes quoſqꝫ ſuꝑius ꝓtegit. ab omni ꝑte eos cingit. tamen niſi fortis firmiter munita ſit. habitaculū fortitudīs non eritſic ꝑfectus zelus debet infirmiores ꝯtra aereā poteſtateꝫ doctrina oratōe ꝓtegere ꝯtra mūdana ꝑicula vndiqꝫ munire. in vtroqꝫ ſolum infatigabilis ſed etiā inſuꝑabilis ꝑſeuerare. ſemꝑ eſſeꝑatior ad mala ferenda qͣꝫ ad inferenda. ampliꝰ vtiqꝫ dolet coitur eos culpa ꝑcutere qͣꝫ cum cogit̉ eoꝝ defenſione pugͣre.Libēter ergo ſe occurrētibꝰ ꝑiculis obijcit alioquin fruſtra in litore maris habitat in ſtatōne naͣſi ꝯtra marina mūdane p̄ſſure diſcrimina trepidat. niſi tempeſtatibꝰ diu fatigatos. tandē litoribꝰ eie-

ctos blande excipiat benigne foueat. Sidon venatio interp̄tat̉. quā recte deceptionū fraudulētia intelligit̉. Satagit ergo zabulon iſte ſolum imbecilles quoſqꝫ erigere ꝯtra furorem ꝑſequentium. ſed quoſlibet etiā ſimplices eriꝑe de laqueo venantiū. linguaſcꝫ adulantiū. lingua detrahentiū. ſeminantiū inter fratres diſcordias. ꝯcitantiuꝫ rixas. Pertingit ergo vſqꝫ ad ſidonem quotiensp̄uenit inſidiatoꝝ doloſam machinatōem ſiue malignoꝝ ſpirituū.ſiue ꝑfidoꝝ hominū. Figit ergo fortitudinis ſue habitaculum ē regione maris in ꝯfinio ſidonis. vt hinc vigilet ꝯtra ſeuiciam ꝑſequetium. illinc ꝯtra fraudulentiā inſidiantiū. Cogitet ergo qui poteſtqualis ſit hic filius. quāta ſit eius virtus cuiꝰ officio quiſqꝫ ſolum ſeipſum ꝯtra vicia munit. ſed etiā alios a peccati laqueis eripere ꝯtendit. Ignoro an poſſit hac gratia interim maiorē alideus homini ꝯferre. qͣꝫ vt eius miniſterio ꝑuerſi homines in melmutent̉. vt de filijs dyaboli filij dei efficiant̉. O qualis dos. quātadignitas talem gratiā a deo acciꝑe. Non decuit celeſtem ſpōſumſponſe ſue dotem aliam donare qͣꝫ vt adoptōnis gratiam poſſitmultos deo filios gignere. de filijs ire regni celeſtis heredes aſcribere. Verito ergoon nato excZitauit me dominus dote bona.de ortu dine.lxxij.Ed nūquid poſt has vir-tutum ſoboles ſaltem dabit̉ cuiuis ſine pcccato viuere. vt ſaltim poſt vicioꝝ odium poſſit ſine vicio eſſe. īmoeos ſepe quos deus alioꝝ errata corrigere diſponit. ex magne pietatis diſpēſatōe grauiter cadere ꝑmittit. vt ex ꝓpria culpa diſcātqͣꝫ miſericordes in alioꝝ correctōne eſſe debeant. Sed quātuꝫ putas erubeſcāt cum ſe in id vnde alios corripiunt vel forte in aliqd̓grauiꝰ lapſos ꝯſpiciunt. Hinc eſt poſt zabulon naſcit̉ dina.ſepe nimiū zelum interueniēte culpa ſequit̉ verecūdia. ſed ordinata. ſolum peccatū erubeſcere eſt ordinatā verecundiā habere. Sꝫqui zabulon mundū gignere meruit. fruſtra dinaꝫ ſe poſſe gignerecredit. Diſce prius peccatū odiſſe. tūc illud incipies veraciter erubeſcere. ille pudor verus eſſe cognoſcit̉ quem vicioꝝ odium p̄cedit comitat̉. alioquin ſi in peccato dep̄hēderis. dep̄henſus pudore infunderis. te credo erubeſcere culpam ſed infamiā. Habent vtiqꝫ homines ꝑuerſi etiam verecundiā. ſed vtinam bonam.vtinam ordinatā. Nam vtiqꝫ ſi bonam haberent ꝑuerſi forſitan eſſent. Peccatū etenī ſi ꝑfecte erubeſcerēt tam facile ꝯmitterent. Qualis putas pudor eſt erubeſcere pauꝑtatē erubeſce̓ humilitatē. Illud pudet eos erubeſcere. ad qd̓ docendū non puduit celeſtē magiſtrū de celo deſcēdere. Diſcite a me inquit qꝛ mitis ſum humilis corde ⁊cͣ. At illi ecōtra magis abominātes qͣꝫ ſectantes humilitatē. multo amplius erubeſcūt habere ſordidā veſtem qͣꝫ ſordidam mentem. Ꝙmulti hodie ſunt quos magis puderet in oratōne feciſſe barbariſmū ꝯtra regulā priſtiani qͣꝫ ꝓtuliſſe mendaciū ꝯtra regulā xp̄i. Sed quid hoc iſtis loquimur ſepe etiā ſua crimina lactāt. quādoquidē illi etiā qui ſpiritales vidētur. hunc pudorē haud facile ſuꝑant. Sepe in p̄dicatōnis officioꝯtingit eos ſuꝑbire. vnde ꝯſtat eos ꝯtra ſuꝑbiā ſubtiliter diſſerere. ſi forte inter loquēdū breuē ſillabā ꝓducerēt. magis eas fortaſſis puderet de vicio or̄onis qͣꝫ de vicio elatōnis. eſt credenduꝫhāc eſſe illā verecūdiā quā intelligere debemꝰ dinā. Ecce de carnalibus omitto cum ſpiritalibꝰ tm̄ interim ſit mihi ſermo. Si cōgereris corā multitudine nudo corꝑe tranſire. nūquid poſſes erubeſcere. Cogita ergo ſi tātū ꝯfunderis. quādo immūda cogitatione in mente ſordidaris. Cur te iactes amplius dinā genuiſſe ordinatam verecundiam habere. ſi minꝰ erubeſcis pudenda cordis qͣꝫcorꝑis. ſi magis vereris vultū hominū qͣꝫ ꝯſpectū angeloꝝ. Siccine magis eſt erubeſcenduꝫ quod deus fecit bene qͣꝫ quod tu malefeciſti. Diligēter igit̉ ꝯſideranti qͣꝫ ſit rarum vel qꝫ pancorum humanam verecundiā plene viciſſe. ſolam illam que ordinata ē poſſidere. Non erit vnde quis āmirari debeat cur talem tamſero prolem lia pariat.Cur poſt zabulon orta ſit.lxxiij.Ina iudicium iſtud interptat̉. Hoc itaqꝫ ē illud iudiciuꝫ quiſqꝫ a ꝓpria ꝯſcīaꝯueniēter ꝯuincit̉ ꝯdēnat̉. digna ꝯfuſiōis pena muletat̉ in vnꝰ idēqꝫ ē ille iudicat ille iudicat̉. Idēipſe ꝯdemnat ꝯdemnat̉. Iſtud em̄ demōſtratōem ſignat. Et quid aliudhec adiectō qͣꝫ animū audiētis in admiratōeꝫ excitat. Uere iudicium mirabile in quo quāto quiſqꝫ ſeip̄m ardentiꝰ diligit. tāto in ſeip̄m acrius ſeuit. quo ſibi parci vehemētius cupit. tāto minꝰ ipſeſibi parcit. qꝛ quo amplius ſuā ꝯfuſionē formidat. eo acerbius ſuaquēqꝫ ꝯfuſio vexat. Sed ſi hec inter alias virtutes digne ānumerat̉. cur femineum non potius virilem ſexum exprimit̉. Sedqͥs neſciat verecūdia quālibꝫ honeſta cordis robur quātū emolliat