diſcooꝑiunt̉ ventoꝝ turbine. nō adnichilant̉ vetu ſtate. ſꝫ incoīnmes ⁊ integre ꝑmanēt ſine fine vt ſit pax ſine ꝑturbatiōe abūdantia ſine diminutione. ſatietas ſine faſtidio. qͥes ſine tedio. Qui igitad illud clauſtrū ꝑfecte beatitudinis ꝑuenire deſiderat neceſſe eſtvt adhuc in domo ꝓbationis manēs. ordinē p̄dicti clauſtri diligēter addiſcat. Domus ſiqͥdem ꝓbatiōis eſt vita regularis. In hacdomo diſcimus qͥd in futura facere debeamꝰ. hic ꝓbamur. vt ibirecipiamur. in hac em̄ domo habemus xp̄m magiſtrum nouicioꝝclauſtrum ꝑfecte beatitudinis in quadro ponit̉. vt ex omni partefirmitas eqͥlitatis in ea teneat̉. ne eleuet̉ ꝓſperis. ne frāgat̉ aduerſis. ne de p̄teritis doleat. ne de futuris aliquid ſiniſtrum poſſe contingere ꝑtimeſcat. In clauſtro angeli reſident. vt in eodē et̓ne felicitatis ordinem ꝯſeruēt. diuine ⁊ lectioni ſapiētie ſtudent. Nec retrahit eos aliqua neceſſitas corꝑis. nec aliqd̓ impedimentū laboris. viriditas pratelli qd̓ eſt in medio celeſtis clauſtri oculos ſupernoꝝ ciuiū recreat. ⁊ eos ſemꝑ ſua nouitate ꝯfortat. Nihil eī vetuſtum aut tranſitoriuꝫ erit. ſed ſemꝑ nouitate ſue viriditatis abſqꝫdubio ꝑmanebit. In medio pratelli ponit̉ lignū vite. vt vita ſit inamenitate. Eſt em̄ vite lignum ſapiētia dei patris. fructus eius ſalutem ꝯſeruat ⁊ vitam p̄ſtat. A quiſdam querit̉. vtrū ſilentium inceleſti clauſtro ad horā vel ꝯtinuum teneatur. Ait em̄ iohānes inapoc̄. Factum eſt ſilentiū in celo quaſi media hora. Celum eſt aīaiuſti que ad eterna ſublimia ꝑ ſubleuatōnem ꝯtemplatōis ſurgentes ab infimis cogitationū tumultibꝰ p̄mit. ⁊ intra ſe deo qd̓damſilentium facit. Sed qꝛ hec quies mentis in hac vita nō poteſt eēꝑfecta. nequaqͣꝫ hora integra factū in celo ſilentium d̓r. ſed quaſimedia plena ſeruat̉. Cum igit̉ homo ad aliud beatū ſilentiū future beatitudinis ꝑuenerit quid petat vlterius nō habebit. Tūc em̄ſilebit iniqͥtas. abundabit caritas. nec quicqͣꝫ ibi deficiet. vbi vnuſquiſqꝫ oīa habentem in ſe habet. Tunc em̄ erit deus oīa in omnibus. nihilqꝫ deeſſe poterit. qn̄ abbatis more dei ſapientia omnibꝰomnia ꝓuidebit. ibi nullus in ſuo ordine deficiet. qm̄ in libro diuine ſapīe in quo ſcriptus eſt ordo nature. vnuſquiſqꝫ eget.e richardo pariſienſi ⁊ ſcriptis eius.Irca idē tempus floruitmagiſter richardus ſancti victoris ꝑiſienſis canonicusui in libris ⁊ tractatibꝰ varijs multa eccl̓ie ſancte vtilia deſcripſit. Int̓ quos eminēt de ſancta trinitate libri ſeptem. inquibꝰ iudicio meo cūctos qui an̄ ipſum de hac materia tractatusmultiplices ediderūt ꝓbabili rationū inductionū ſimul ⁊ dulcēdine quadam ac venuſtate ſermonis exceſſit. Scripſit nihilominusidem richardus de ꝯtemplatione pulcerrimuꝫ librum de patriarchis intitulatū. Alium quoqꝫ de myſtico ſomnio nabuch̓. De arbore quoqꝫ quā idem nabuchodonoſor vidit vnū. ⁊ aliuꝫ de quatuor ventis in mari pugnātibꝰ. Alium de exterminatōe mali et ꝓmotione boni. Alium iterū de officio eccl̓ie. aliū de ſacrificio abraeScripſit ⁊ tractatum grādem de illo verbo yſaie. Om̄e caput langͣuidum. ⁊ alium de illo. In die illa nutriet homo vaccam boum.Tercium ꝟo ꝯtra andream ⁊ alios in expoſitione ſacre ſcriptureiudaizātes ſuꝑ illo verbo. Ecce ꝟgo ꝯcipiet ⁊ pariet filiū ⁊cͣ. Aliūaūt ad nouicios de illo ꝟbo pſalmi. Afferte dn̄o filij dei. Scripſitetiam libꝝ qui dicit̉ excerptionum. in quo breuit̓ continet̉ diuiſioet materia oīm ſcientiaꝝ. ac ſeries hiſtorie p̄cedentium temporuꝫet quedā morales expoſitiones ſacraꝝ ſcripturaꝝ. Et pauca quidem que ex libro de patriarchis excerpſi ad vtilitatem legentiumin hoc loco. huic oꝑi in hunc modū miſerere volui.lix.Moralis eius expoſitio de vxoribꝰ ⁊ filijs iacob.Richardus in libro de patriarchis.I Eniamin adoleſcētulusin mentis exceſſu. Quis ſit beniamin iſte multi nouer̄t.ſapient̓. Qui ꝟo ꝑ exꝑientiā libenter. qui em̄ eū exꝑientie magialij ꝑ ſcīam. alij ꝑ exꝑientiam. Qui ꝑ doctrinā audiētſterio ſemel noſſe potuit fidenter loquor. ſermo d̓ eo qͣꝫuis ꝓlixusillum ſatiare nō poterit. Omni ſpiritui rōnali data eſt gemīa quedam vis a patre luminū .ſ. ratio qua diſcernamus. affectio qua diligamus. rō ad veritatem affectio ad ꝟtutē. He ſunt due ſpūs rationalis vxores. ex quibꝰ orit̉ generoſa ꝓles ⁊ regni celeſtꝭ he̓desEx rōne oriunt̉ ꝯſilia recta. ex affectione deſideria ſancta. Eſt itaqꝫ lya affectio diuina aſpiratōe inflamata. ad normā iuſticie ſe cōponens. Rachel vero rō diuina reuelatione illuminata. in celeſtisſapīe ꝯtemplationē ſe extollens. rachel em̄ viſuꝫ pͥncipiū vel ouisinterptat̉. Nam qui de domino in bonitate ſentit. illū qui eſt pͥncipium oīm oculo fidei cernit. ſed ⁊ vt ouis veracit̓ in ſimplicitaterit. Om̄s ſere ꝯiugia lye abhorrēt. qꝛ laborioſa. qui tn̄ in amplexrachel multū ſuſpirant. qꝛ iocunda. Sapientiā ⁊ multū amare potes ⁊ ipſa carere. Iuſticiā vero ꝑfecte diligere hoc iam eſt iuſtumeſſe ⁊ oīno quāto amplius iuſticiā dilexeris. tanto iuſtior eris. Ha

bet aūt vtraqꝫ ancillam ſuam .ſ. lya zelpham et rachel balaꝫ .ī. affectio ſenſualitatē que illā egrediēteꝫ p̄cedit ⁊ huc illucqꝫ circūducitNam quia lya lippa eſt ⁊ parum videt illius manuductionem ſequi eam non pudet. Ratio vero imaginationem. quia nunqͣꝫ adinuiſibilium cognitōnem aſſurgeret niſi ei imaginatio reꝝ viſibilium formam rep̄ſentaret. Sꝫ quoniā ymaginatio queqꝫ viſa velaudita ad memoriā reuocat. eadem iteꝝ ⁊ iteꝝ replicare nō ceſſat.Et ſepe cū nulla ei cordis volūtas aſſenſum p̄beat. ipſam tn̄ moredecrepiti ſenis vel inueterate anus. qͣſi narratōnem explicat. nulloaudiente merito bala .i. inueterata dicit̉ que inueteratoꝝ moremimitat̉. Zelpha em̄ interp̄tat̉ os hyans. Uinū qḋ ſitit eſt gaudium voluptatis. ⁊ quātoplus bibit tāto amplius ſitit. Nam ad ſatiandū ſenſualitatis appetitū totꝰ mūdus nō ſufficit. Uidimus gͦde ambaꝝ obſeqͥo. ⁊ d̓ vtriuſqꝫ vicio. Eſt eī bala garrula. zelphatemulenta Bale nanqꝫ loquacitatē. nec ipſa eius dn̄a rachel cōpeſcere poteſt. ⁊ zelphe ſitim dn̄e ſue copia tanta oīno extinguerenō poteſt. Itaqꝫ filij iacob ex lya. ſunt ordinati affectꝰ. Septenaria igit̉ lye ꝓles ſeptem ſunt ꝟtutes. Siquidē nihil aliud eſt virtus qͣꝫ animi affectus ordinatꝰ atqꝫ moderatus. Ordinat̉ quidead id ad qd̓ debet. Moderatꝰ vero .i. tātus quātus eē debꝫ. Principales ergo affectus ſeptem ſunt. qui ab vna animi affectione alternatī ſurgūt. ſpes .ſ. et timor. gaudiū ⁊ dolor. amor odiū ⁊ pudorHi omnes cū ordinati ſunt tūc tm̄ inter filios iacob deputādi ſūt.De quatuor filijs lye. id eſt affectionis.Git prima virtutuꝫ proles eſt timor. qui ſcꝫ naſcit̉ ex ꝯſideratione ꝓprij ſcelerꝭ⁊ potentie iudicātis. Hic eſt ruben filiꝰ viſionis. quodāmodo em̄ cecus eſt qui peccare nō timet. qꝛ futura mala non p̄uidet. Non erubeſcit prauitatem ſuam. nec expaueſcit poteſtateꝫdiuinam. Hic primo filio creſcente ſecūdus naſcit̉. quia timoremmagnum neceſſe eſt vt dolor ſequatur. Quāto enim quis vehementius metuit penam quā meruit. tanto acerbius plangit culpēquā fecit. Et quia cor ꝯtritum ⁊ humiliatū deus nō deſpicit. Hicfilius ſymeon. id eſt exauditio dicit̉. Oratio enim citius exauditurque ex corde contrito ⁊ humiliato ꝓfertur. humiliato ſcꝫ ꝑ timorem. contrito ꝑ dolorem. Sed beati qui lugent quoniam ipſi ꝯſolabunt̉. Que autem cōſolatio penitenti poteſt eſſe. niſi vna ſpesvenie. Hic eſt tercius filius qui leui .i. additus vel addicio vocat̉:quia duobꝰ illis prioribꝰ ſuꝑadditur. Quāto enim quis frequentius ac vehementius de ſuo reatu interno dolore afficit̉. tanto certior ac ſecurior de indulgentia efficitur. Scd̓m multitudinem inqͥtdolorum meorum in. c. m. ⁊cͣ. Et tunc incipit quedam familiaritas inter deum ⁊ aīam fieri. eo ꝙ hec ſe ſentiat ab illo ſepius viſitari ⁊ dicit. Nunc copulabitur mihi vir meus. Uerum anime ſponſum deum .ſ. tunc nobis veraciter copulamꝰ. cum ei ꝑ verum amorem inheremus. immo vero tunc ſibi nos ille cōnectit quādo nosquibuſdam internis cōmercijs ad amorem ſuuꝫ accendit ⁊ artiusaſtringit. Itaqꝫ ſicut poſt creſcentem timorem neceſſario ſubortꝰeſt dolor. Sic vtiqꝫ poſt ſpem natam ⁊ quotidie ꝓficientem. naſcitur amor. Hic eſt quartus filius ſcꝫ iudas .i. confitens. Illa em̄ eſtvera ꝯfeſſio que ex caſta dilectione conſurgit. Semꝑ inquit lauseſt in ore meo. Semꝑ quidē laudas ſi ſemꝑ amas. naꝫ nō amaresſi nō approbares. Quid eſt aūt approbare niſi laudare. Et etiamipſa laudatio confeſſio eſt. ſed hec confeſſio laudis eſt. Confeſſionem quoqꝫ criminis iudas agnoſcit. qꝛ et hec ad honorem dei ꝑtinet. Et qui veracit̉ diligit libenter facit quidqͥd honori dei militare cognouerit. Multum em̄ ꝯmendat bonitatē dei nō ſolum largitas ſua ſed etiā iniqͥtas noſtra. Si em̄ magnum eſt nil ꝓmerentibus gratis impende̓ multa. quale quātumue erit tribuere bona ꝓmerentibꝰ mala. O qualis pietas quā nulla noſtra ſuꝑare poteſtimpietas. Alia em̄ ſunt que miſericorditer ignoſcit. alia que affluenter tribuit. Confiteamur ergo illi et mala noſtra a nobis eſſe. vtpie ignoſcat. ⁊ bona noſtra ab ipſo eſſe. vt ꝯſeruet ⁊ augeat. Hociudas inceſſanter accitat ne ingratus appareat. vel de iudulta venia. vel de conceſſa gratia. Ideoqꝫ recte hic filius iudas vocat̉. qꝛverus amor ſemper confitet̉. Ecce primi quatuor filij lye .ſ. timorpene. dolor penitentie. ſpes venie. amor iuſticie. Et poſt hoc deſinit parere. qꝛ ſibi ſufficere poſſe eſtimat cuꝫ ſe vera bona veraciteramare conſiderat.¶ Ꝙ rachel. id eſt ratio primo ſuſcepit filios ex bala. id eſt ymagijgtioneIto itaqꝫ iuda .i. bonoruꝫīcipit amori ꝓlis eſtuare. qꝛ īcipit velle ꝯgnoſce̓. Ubi eī amor ibinuiſibilium deſiderio exurgente atqꝫ feruente. racheoculus. ⁊ libēt̓ aſpicimꝰ q̄ multū diligimꝰ. Ergo qͣntoplus creſcitiudas .i. affectus diligēdi. tāto ampliꝰ in rachel feruet deſideriumpariendi .i. ſtudiuꝫ cognoſcendi. Sed valde difficile eſt. īmo peue