Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

aſperitas eaꝝ. Paulus docet leuitatē cum dicit. Si fieri pōt qd̓ex vobis eſt ⁊cͣ. Equalitatē vero vbi ait. Scio hūiliari et hab̓. ⁊cͣ.Patientie ꝟtus edificij ſpūalis ſuſtinet onus. Tres in ſcripturisbaſium ſpēs inueniunt̉ .ſ. enea argentea aurea. fortitudo in oꝑeclaritas in ſermone. fulgor in mēte. Qui in his tribꝰ patientiā ſeruat. quaſi baſis aurea virtutū ſtructurā firmit̓ portat. Sūt et alietres baſium ſpēs. ſed fragiliores. igne eniꝫ lignea ꝯburit̉. lapideagelū frangit̉. picta vero nihil portat ſed ab alio ſuſtentat̉. hec eſtenim patientia ficta.De receptaculo hoſpitum.Nter edificii ſpūalis officinas hoſpituꝫ pͥor domus occurrit. ꝑegrinis patetinēs hoſpitalitatis officio fungit̉ delinquētiū fratꝝculpis benigne ꝯpatit̉. Habet domus mīſtros ſuos hoſpitibus ſeruiāt. Pulſanti em̄ ꝑegrino caritas aperit. intrātem hilaritas recipit. receptū affabilitas detinet. eſurientē collatō paſcit. feſſo humilitas ſeruit. hec reuere̓ti filio pat̓familias exoluit. ſic ſpūalium pr̄m pietas (que quaſi pat̓no affectu p̄ſidet ſubiectꝭ) delinquente diſcipulū cum pnīam redierit longe veniētem videt ꝯpatiendo. occurrit indulgendo. amplectit̉ familiarē ſibi faciēdo. Occidit vitulū carnis mortificatōem p̄dicādo. choꝝ ordinat. ſimphoniam tangit. moꝝ ꝯcordiā vnitatē edocēdo. Inuitat igit̉ pietasdeſperantē. trahit caritas īuitū. miſcd̓ia pacificat. p̄dicatio inſtruitMoꝝ ꝯcordia facit amicū ꝓximū humilitas deo. ſed hec fiūt.timeo ne frat̓ ille foris erat ſuꝑueniat dicat. Pat̓ tot ānis ſeruio tibi ⁊cͣ. Reuera ille d̓r extra domū eſſe ꝯpaſſionis neſcit bn̄ficiū ꝯſolatōnis. tantū nouit increpare obſecrare. ſic tn̄ tꝑanda eſt miſericordia regētis ne impunita remaneat culpa deliquentis. Sꝫ qn̄qꝫ ſpiritales pr̄es qͦſdam delinquētes recipiunt. qͦs frēsdeſpiciūt domū ꝯpaſſionis intrare dedignant̉. ſic extra moriunet fratribꝰ ꝯꝑati debuerāt crudeliores p̄latis fiunt. Queꝫ ꝑditāxp̄us ad caulas violentie manu reduxit. ſed humeris ꝓprijs impoſitā reportauit. ſic angeli ſuꝑ vno peccatore pnīaꝫ agēte gaudent. Quid igit̉ cariſſimi. ꝯcordāt angelus creator duꝫ ꝯuertit̉peccator. frat̓ fratri dedignat̉ ꝯꝑati pater ſpūalis miſericorditer ignoſcit filio delinquēti. Qui iacet erigit̉. niſi qui iacētem erigit inclinet̉. tales qn̄qꝫ erigunt̉ amorem. qn̄qꝫ timoreꝫamor erigit. trahit ſuſtentat. Timor cogit. erigit. ſed cruciat. nectn̄ nimium ꝑcat amor. nec nimiū terreat timor. ſed ſic amorē timorcomitet̉. vt nec timor odiuꝫ ꝑiat. neqꝫ amor negligentiā patiatur.Hinc beatū iob d̓r. Cum ſederem quaſi rex ⁊cͣ.De car5ulo labore manuuꝫ..lj.Icut aūt fratꝝ multitudo vt errata corrigat. ſtatutis horis ad capitulū ꝯfluiſic etiā mētis cogitatōes diuerſas ad ſecretū cordisqn̄qꝫ ꝯuocat vt in corrigibiles eijciat. corripiat in quietas. negligētes emēdet. inſtruat ſimpliciores. mitiget iracūdas voluptuoſasreſtringat. pigras excitet. ꝯſolet̉ puſillanimes. doceat indiſcretas.In hoc ſpiritali capitulo abbatꝭ locū poſſidet ꝯſcientia culpasaccuſat ſuꝑbia reatū defendit. innocentia ꝯfitet̉. humilitas ſeip̄aꝫiudicat. arrogantia vero alios iudicare deſinit. more ꝑuerſoruꝫfratrum vicia p̄ceptis ꝯtradicūt. more vero ſimpliciū ꝟtutes obediunt. ſeipſas tn̄ qn̄qꝫ virtutes inuicē accuſant. accuſat mīa enimiuſticiam. iuſticia vero miſcd̓iam. humilitas honeſtateꝫ. honeſtashumilitatē. Cum agit miſericors remiſſius. iuſtus. ſeuerius. humilis ꝑtius. honeſtus abūdātius. Quaſi ad ſuſcipiendā diſciplinaꝫdenudant̉. qn̄ ꝯfeſſionem vicioꝝ occulta manifeſtant̉. Poſt capitulum ad laborem manuū fratres egredi ſolent. ſic poſt quieteꝫꝯtemplationis egredit̉ aīmus ad laborē neceſſitatis. Egreditur aꝯtemplatione celeſtiū ad meditatōnem ſcripturaꝝ. ibi p̄mioruꝫamore tractus penaꝝ timore tactus deſcendit ad ſuorū memoriam delictoꝝ. qui culpā ꝓpriaꝫ cognoſcit aliene citius ignoſcitet ideo deſcēdit ad ꝯpaſſione ꝓximoꝝ. inde ꝟo ꝓgredit̉ ad agendam curam eoꝝ. ſicut aliquis egredit̉ de thalomo in domum. adomo in porticū a porticū. in vicum. a vico in agrum. In ꝯtemplatione igit̉ quies eſt. in ceteris labor. In meditatōne ſcripture laboramus timētes ne p̄mia iuſtoꝝ amittamꝰ. in memoria delictoꝝ ne dānatis ſimꝰ. in ꝯpaſſione vero ꝓximi labor eſt cordis in agenda cura eoꝝ labor oꝑationis. in vno monemur. ī alio docemur. intercio monemur. in quarto meremur. Monet em̄ ſcpͥtura qͥd agere debeamus. Exit etiā animꝰ in ortū. vt videat ortolanū xp̄m quiplantat germina virtutū. Exit olera rigare .i. fragilitatē carnis lacrimis deplorare. ſꝫ ſicut ſol poſt pluuiā clarior fulget. ſic xp̄s poſtirrigationem lacrimaꝝ benignior apparet. Egredit̉ iteꝝ ad ficulneam vt ſtercoris cōphinum mittat .i. vt memoriam peccati fetentem reddat. Intrat in vineam vt circūfodiat eaꝫ. vt ſuccidat ſarmenta .i. ſuꝑfluitatis incremēta. vt qd̓ luxuriat in palmitibꝰ. abijn

det in fructibꝰ. Egrediamur inqͥt in agrū. Egredit̉ animꝰ a ꝯterꝭplatione ad ſui circūſpectōem. a cura ſui. ad agendā curam ꝓximivt fiat ager virtutū. qui pͥus erat vepriū ſpinaꝝ. Cōmoremur inquit in villis .i. in illis qui ſunt villani .i. rudes tardi ad ꝑ̄cipiendadocumēta curie xp̄i. Inordinati em̄ qui querūt edificationemmētis. ſed repletionē ventris. t̓renis inhiāt terrena ſapiūt. In hisigit̉ neceſſe eſt vt faciamꝰ morā doctrinā. diſciplinā. Maneſurgamꝰ ad vineas .i. pigri ſed p̄cedētes exēplo oꝑatiōe.De refectorio.Nterior homo ī refectorio ſancte meditatōnis potat̉ vino ꝯpunctōis. diuerIIlſorū exemploꝝ ſaginat̉ ferculis. In hoc tres ponuntur menſe. tres intellectus diuīe ſcripture .ſ. hiſtorialis miſticus etmoralis. In pͥma cibꝰ eſt groſſior. in ſecūda ſubtilior. in tercia dulcior. Prima paſcit miraculis. ſecūda figuris. tercia ꝟbis. Res miraculoꝝ corroborat fidem. impletio ſcripturaꝝ ſpeꝫ. doctrina morum caritatē. Ponunt̉ itaqꝫ menſe ponunt̉ panes. Affert enimmoyſeſperſum apoſtoli ordeacen̄. helias ſubcinericiū. Ordeuꝫvetus teſtamentū. Per ꝯſꝑſum deſignat̉ panis lacrimaꝝ. ſubcinericium deſignat̉ vita peccatoꝝ. Miniſtri apponūt diuſa genera vini. ſtephanus .ſ. vinū paſſum. yſaias aqua mixtū. Inebriāturduo noe loth. noe reqͥes. loth vero declinatio interp̄tat̉. Quirunt requiē carnis inebriant̉ vino aqua mixto. qui ꝟo requiē mertis vino paſſo. Apponit paulus olera. tres pueri mīſtrant legumina. paulꝰ infirmis olera ꝓprie fragilitatis. igne cocta pauꝑtatis aſſignat. Tres vero pueri legumina delicatis dāt exemplū ſeruande ſobrietatis. Sequunt̉ aūt tria generalia fercula carniuꝫ. Abelagnum. Abrahā arietem. Ioſue vaccā apponit. In agno ſimplicitas cordis. in ariete fortitudo oꝑis. in vacca lac p̄dicationis. Nonſit aūt in nobis ſimplicitas ſine diſcretione. ſꝫ ſimus ſicut illi qui vtnubes volant. prudētes ſicut ſerpētes ſimplices ſicut columbeNe ſit nubes ſine pluuia ſerpens ſine prudētia columba ſine ſimplicitate. ſed careat columba felle. ſerpens veneno. nubes ſiccitatevt ſit ſimplicitas iuſti ſine amaritudine. prudētia ſine malignitatedoctrina ſine vanitate. Poſt carnium fercula tres piſciū diuerſitates apponūt̉ .ſ. piſces de mari. de flumīe. de ſtagno. Piſces de mari ſeculares. de flumine doctores. de ſtagno clauſtrales. Tales em̄apponant̉ qui ſquamas pēnulas habeāt .i. aſꝑitatem recte ꝯuerſationis alas ꝯtemplationis. Piſcis de mari corneliꝰ fuit. de flumine paulus. de ſtagno maurus. Apponat igit̉ petrus ad menſaꝫcornelium. ananias paulum. bn̄dictus mauꝝ. Cum legunt̉ oꝑacornelij. ꝯuerſio pauli. vita mauri quid alid̓ agit̉ qͣꝫ eoꝝ exemplisanimꝰ ſaginat̉. Hmōi igit̉ piſces ſunt cōmedendi .i. vita moribꝰimitandi. Imitandus eſt ergo cornelius fide oꝑe ſecularibꝰ. paulus vita doctrina doctoribꝰ maurus humilitate obediētia clauſtralibꝰ. Affert moyſes diuerſas ferculoꝝ ſpēs mel ſcꝫ de petraoleumqꝫ de ſaxo duriſſimo. Petra erat xp̄us an̄ paſſionem. ꝓpt̓patientie firmitatē. ſaxum vero duriſſimū poſtea ꝓpter īmortalitateꝫ. Per mel deſignat̉ melliflua doctrina xp̄i. Effuſſio olei eſtremiſſio peccatoꝝ gr̄am ſpūſſancti. Si habes igit̉ apud te vasmūdum. accipe mel de petra. Ait em̄. Diſcite a me qꝛ mitis ſū ⁊cͣ.Ecce mel humilitatis. cum dulcedine māſuetudinis ſicut mel concordat in ꝯfectionibꝰ medicine cum omnibꝰ diuerſitatibꝰ ſpecieꝝſic ex humilitatis dulcedine ꝯdiunt̉ oīa genera virtutum. butirum vero de armento ſignat̉ in patriarchis ꝓphetis doctrine ſpiritualis pinguēdo. per lac de ouibꝰ. innocētia cordis in ſimplicibꝰUnde ꝓpheta ait. Et pauit eos in īnocentia ⁊cͣ. ad cor ꝑtinet innocentia. ad corpus opeꝝ mūdicia. hoc lacte debemus paſci. haclana veſtiri. In adipe vero agnoꝝ arietum deſignat̉ in p̄latis dilectio fratruꝫ. Hi em̄ dicunt̉ filij baſan .i. filij pinguedinis. in quodemonſtrat̉ dulcedo caritatis. Per hyrcos medulla tritici penitentes imitātes paſſionem xp̄i. Sanguis vero vue meraciſſimeſanguis eſt xp̄i. nulla peccatoꝝ fece turbat̉. Qui igit̉ vſqꝫ ad effuſioneꝫ ſanguinis ꝑuerſis reſiſtunt. quoniā nobis ſaluator bibit calice calicem bibentes reddunt. Un̄ ꝓpheta. Quid retribuadomino ⁊cͣ. Sunt alij cibi egiptij ſummoꝑe vitandi. quia noxij.allia ſcꝫ cepe porri. hec filij iſrahel in deſerto cum ollis carniū ſuſpirabant tn̄ ꝯmeſta grauiter inflant. ventoſitatem generant cerebrum turbant. oculos grauant. lacrimas ꝓuocant. Egiptie carnes ſunt mundane delectationes in quibꝰ infirmitates anime latetquia poſtea effectus oꝑationes exteriores apparcant. inflat eielatio. ventoſitatem generat verboꝝ inundatio. turbat cerebrumcordis grauat inertia vt igit̉ ſanus viuas. noxiairacuia. oculdeuitans ſalubria ſumas.De dormitorio.Oteſt mētis trāquillitasaīe dormitoriū nūcupari. in qua ponit̉ lectus ꝯſciēntit