Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

hec abuſio. vt delicatius in eccleſia qͣꝫ in domo ꝓpria vixiſſe ꝯuincaris. dicat̉ de te. Pauit ſterilem que parit ⁊cͣ.De rumoribꝰ in clauſtro.xlij.Ffluentiam ciboꝝ comītari ſolet inundatio verborū. ſaturitatē ventris ſequit̉lleuitas oꝑis vanitas mētis. Sedit inquit ppl̓us manducare bibere .ſ. l. Ludere dicit lege̓. Sunt em̄ quidā poſtdiuerſa fercula delicat̉i cibi. cum in clauſtro ſedeāt lectioni etſilentio ſed rumoribꝰ curioſiti vacāt. qui locū tp̄us loquendi ettacendi nuſqͣꝫ nūqͣꝫ ſeruāt. ſꝫ inſtabiles ocioſi nūc hos nūc illosad colloqͥum vocant. Pone inquit cuſtodiam ori meo ⁊cͣ. oſtiumdixit muꝝ. Si em̄ murus poneret̉ loquēdi licentia oīno negari videret̉. ſed oſtiū ponit̉ qd̓ tꝑe loco claudit̉ aꝑit̉. Eſt tempus locus tacendi loquēdi. Aperit̉ itaqꝫ oſtiū in clauſtro hora ꝯſtituta lectioni. in capitulo ꝯfeſſioni. in eccl̓ia orationi. Clauditur iteꝝ in clauſtro ꝯfabulationi. in capitulo excuſatōni. in eccleſiavane modulationi. Hoc oſtiū claudit̉ ſepe fratribꝰ nouit̓ conuerſis. tepidis ꝑuerſis. aperit̉ tn̄ eiſdeꝫ qn̄qꝫ ꝓpt̓ neceſſitatē corꝑisvel ad doctrinā ordinis ſeu ad edificatōem mētis. Poteſt oſtiūappellari licentia loquendi. hoc ſepe introeūt qui oſtium mentisfrangūt. Faſcinatio etem̄ nuga ⁊cͣ. Cauēdum tn̄ eſt ne hoc oſtiuꝫpateat vento venienti a regione deſerti. ne domꝰ quatuor angulisꝯcuſſa ſubuertat̉. filij iob oppreſſi moriant̉. deſerti regio eſt demonū ſeu ꝑuerſoꝝ fratꝝ a deo derelicta multitudo. a quibꝰ ventꝰveniēs .i. grauis temptatio irruit que a tranqͥllitate ꝯſciam ſubuertit. Domus ꝟo mētis que qͣtuor angulis .i. prudentia tꝑantia fortitudine iuſticia ſolidata ē. ꝯcitat̉ qn̄qꝫ vento tēptatōis ſeu turbine ventoꝝ quaſſata turbat̉. Septē filij. vij. ſunt virtutes animiqui moriunt̉ qn̄ a ſuis ꝯtrarijs feriunt̉. Obruit̉ em̄ ſapiētia ſtulticiā. intellectus ebetudinē. ꝯſilium p̄cipitatiōem. fortitudotimorem. ſcīa per ignorantiā pietas duriciā. timor dei ſuꝑbiaꝫſed ab hac ruina puer euadit qui beato iob nūciet .i. diſcretio mentis que aīo agit. vt qd̓ ꝑdere ceꝑat. penitēdo ꝯſeruet. Hi ſuntrumores clauſtralium. ad qͦs ꝑtinent bella pͥncipuꝫ ſeculariumſed pugne temptatōnum. Delectare cariſſime his rumoribꝰexterioribꝰ. Gaudent multi clauſtraliū cum de regibꝰ fabulantur caſus militū narrāt. dum illis loquunt̉ a quibꝰ ipſi agnoſcunt̉. multoꝝ ꝑtes defendūt. multis iraſcunt̉. multis litigantignorāt tn̄ qd̓̇ negant aūt affirmāt. Si aūt de regibꝰ ſermo eſt docet lectio clauſtri regū certamīa. caſus euētus belloꝝ qūo moriatur ſaul. quis eius mortē nunciauerit dauid. Audire forſitan velrumores pacis belli. ꝯcordie diſcordie. Regina ſabba nouitrumores hmōi. que audita fama ſalomonis ⁊cͣ..xiiij.De lite in capitulo.Nfirmitate mortaliumoīpotens pat̓ benigne ꝓuidēs in eccl̓ijs inſtituit tria .ſ.Ilmedicos. loca. remedio. Medici ſunt p̄lati. loca capitula. modi pnīe remedia. Attende igit̉ ī ſamaritano p̄latum. in ſtabulo capitulū. in infuſione vini olei fomentū ꝯſolationis aſperitateꝫ correctiōis. Hec ē etiā piſcina ꝯpūctionis in ſanatus eſtinfirmꝰ poſt ꝯmotōnem vere ꝯfeſſionis. nec tn̄ ſanabat̉ niſi vnus.Niſi aſſit vnitas deeſt ſanitas. Qui igit̉ amāt litē deſtruūt vnitatē. Intolerabilis igit̉ hec eſt abuſio vt ibi litiges vbi teipſuꝫ accuſare debes. vt ibi augeat̉ culpa vbi deleri pōt vt ibi ꝯtēnas xp̄ivicariū vbi ꝯtēnis xp̄m. Sꝫ forſitan dicet aliqͥs. Religioſuꝫ poſſum pati magiſtꝝ. ſed negligentiā p̄latoꝝ ꝯſidero. obedire contemo. video frēs meipſo deteriores accuſatōes eoꝝ pati noloCum dicis frēs teipſo deteriores. deterior factꝰ es. Quare ꝯtēnismagiſtꝝ. an neſcis xp̄m corā pilato iudicatū. Tulit crucē peccatis tuis. ſuis. tu virgam renuis. Flagellari erubuit corāppl̓o tu dedignaris ſpoliari corā magiſtro. Accuſat̉ tacet. accuſaris tu litigas. Si ī hoc ꝑſeueras in ſpū peccas. Igit̉ in loco remiſſionis inducis litē ꝯtradictōis. Hic eſt locus ceteris dyabolo odioſus. hic amittit qͦs al̓s acquiſiuit. Hic eſt enim locus ſpirituiſancto ꝯſecratus. officina ſpūſſancti in qua filij dei ꝯgreganturvt ei recōcilient̉. Noli frat̓ quaſi ſathan int̓. filios dei. Sathaneſt qui magiſtro ꝯtradicit fratribꝰ aduerſat̉. De eo querit̉ vndeveniat. qui nūqͣꝫ eſt ſtabilis. ſed ſemꝑ inſtabilitatem vagus amat.Hoc em̄ ſolent ꝑuerſi frēs facere. officinas. ꝑentum domos. vicinas eccleſias vagādo circūire. bn̄ viuentibꝰ intus exteriꝰ moleſtifiunt. ſcito tn̄ quidqͥd intꝰ exterius delinquit̉. in capitulo perꝯfeſſionem relaxat̉..xliiij.Adhuc de eodem.Oli queſo eſſe ī capituloſicut ſathan in celo vel ſicut adam in ꝑadiſo. iudas cuꝫxp̄o. Unus em̄ deſꝑat. alter excuſat. tercius ſe exaltat.

An neſcis. ſathan expulſum a capitulo celi. adaꝫ a capitulo ꝑadiſiiudā a capitulo xp̄i. In pͥmo culpa ſuꝑbie. in ſecūdo inobediētiein tercio auaricie. Lucifer attendēs dignitatē creationis calurus ſedē queſiuit elatōnis. Sic qͥdam clauſtraliū dum generis nobilitate p̄eminēt. dum lr̄aꝝ ſcientia pollent. dum ꝓpria virtute adlaborādum p̄ualent. dum vocis modulatione placēt. in qualibet artiū ceteros frēs p̄cellunt. elationis ſedem̄ petūt ex donotāti muneris humiliores eſſe deberēt ꝯtra debiliores illiteratosſuꝑhi tument. Quidā ex data pt̄ate ſuꝑbiunt. licet eis alij obediant. ipſi tn̄ obedirīlatis nolūt. Un̄ aū̄t ꝓceſſit deiectio in dignitate vn̄ malum in angelo nec p̄ceſſiſſet nec tūc eſſet. Altiorieſt hoc oꝑis ſubtilioris. Scio tn̄ ſi veniret ſathan ad capituliꝯfeſſionis. impetrare poſſet indulgētiaꝫ remiſſionis.ne deſperaret homo audiret angelū tāte dignitatis cecioem̄ tātepoteſtatis peccaſſe diſcipulū tāte familiaritatis apoſtataſſe. oſtedit nobis deus exempla qͦrundā qui peccauer̄t nec deſperauerūt.ſed amici dei facti ſunt. An ignoras petri negatōem thome dubitationē. Nōne poſt culpā dilexit mariam. Amat xp̄s ꝯfitentiuꝫhūilitatē. ſuꝑboꝝ obſtinatōeꝫ. qui declinat cor .ſ. in ver. m.lent qn̄qꝫ ex nimia ſimplicitate platoꝝ vel ex ꝑuerſitate ſubditerum in capitulo lites multiplicari. qꝛ vbi deeſt ſeueritas diſoriunt̉ rixe. loquunt̉ de exterioribꝰ negocijs in domo cōfeſſiorAdducūt oues boues in capitulo vt vbi debet haberi ſermo daīabꝰ. habeat̉ cura de bobꝰ. Cōmouēt̉ int̓ hmōi verba ſimpliciores frēs. turbant̉ diſcreti. hn̄t iracundi locū. ꝑuerſi tp̄us loquendiꝯquerit̉ martha. rn̄det maria. qꝛ eſt qui reſpōdeat ea. Ubiem̄ nimia ſimplicitas p̄latoꝝ ſeruat pacem clauſtraliū vel nonincrepat culpas mīſtrantium. ibi nec martha ꝯpeſcit̉. nec marie ſilentiuꝫ cuſtodit̉. Pulcer ordo recte viuentiū vt in capitulo turbato fratri non reſpondeat niſi ſcit quod debeat qd̓ deceat. Ithis tribꝰ ꝑſonis deſignari pōt forma ꝑfecte religioniſ. In marthamīſtrantiū. in maria clauſtraliuꝫ. in xp̄o p̄latoꝝ. In capitulo itain quo diſcreti p̄ualet autoritas p̄lati. Nemo niſiſus loquitiniſi vel ꝓclamet aliquē vel de ordine querat. vel culpā ſuam huilit̓ ꝯfiteat̉. In his ſiqͥdē ſeruādis ſummꝰ eſt medicus ꝑfecta medicina ſeuerus magiſter crudelis rōnabilis diſciplina..xlvDe diſſolutione in choro.Neccleſia cum ad opusdei ventū fuerit hūilitatis honeſtas diligētius obẜuetne in eccl̓ia an̄ ꝯſpectū dei ꝯuenimꝰ ibidē deterioresſimus. Sūt em̄ quidā qui mēte vagi. attoniti oculis habitu diſſoluti. plana ꝑietum ꝓſpiciētes pluſtrāt. aliud cantāt aliud cogitāin choro ſunt corꝑe. ſed in foro mēte. Sūt etiā alij voce diſſoluqui vocis ſue modulatōne gloriant̉. nec tm̄ gaudēt de dono gratie ſed alios ſpernūt tumētes elatōne. Aliud cantāt qͣꝫ libri hēantfortaſſis vt placeāt ppl̓o magꝭ qͣꝫ deo. qui ſic cātāt cātāt ī choro maria ſorore moyſi. ſꝫ in palatio herodiade vt placeāt diſcūbētibꝰ herodi. Delectant altitudine vocis. Nemo tn̄ altiꝰ cantat eo quē dn̄s audire ꝯſueuit de monte ſct̄o ſuo. Nemo dulciusqͣꝫ cui inclinat dn̄s aurē ſuā. Uoce mea inqͥt ad dn̄m clamaui ⁊cͣ.Eſto mihi in valle hūilitatis. vt in mōte ſct̄o audiri merearis. Sꝫſic cātas vt ab alijs laudē queras. vocē tuā vendis. facis eamtuam. ſed ſuā. Caue ne monaſteriū vertas in theatꝝ. habes in poteſtate tua vocē tuū. habeto aīm. frangis vocē frange volunt.tem. ſeruas ꝯſonantiā vocū. ſerua ꝯcordiā moꝝ. vt exempluꝯcordes ꝓximo voluntateꝫ deo. obedientiā magiſtro. hec eſtꝯcordia moꝝ. Sūt etiā tres ſpēs ſonoꝝ que fiūt pulſū flatu cantu. Ad citharā ꝑtinet pulſus. ad organuꝫ flatus. ad vocē cantus.Aſſignat̉ hec ꝯſonātia ſonoꝝ ꝯcordie moꝝ. ſi referat̉ ad pulſumcithare manuū oꝑatio. ad flatum organi mētis deuotio. ad cantuvocis ſermōis exhortatio. Percute igit̉ cordas cithare manu bone oꝑationis. vt ꝯcordes ꝓxīo exemplū mortificate carnis. Imple organuꝫ cordis flatū .i. ſpū ſancte inſpiratōnis. vt reddas deodulcem ſonū pie deuotionis. Noli cantare cuꝫ lucifero in celo. ſeucum pͥmo homīe in paradiſo. ſed in templo cum xp̄o. Cātus dyaboli cupiditas. pͥmi hoīs voluptas. ſecūdi caritas. In cantu dyaboli ſunt tres falſe voces. in cantu pͥmi hoīs tres diſſone diſcodes. In ſcantu etem̄ dyaboli pͥma vox eſt elationis. ſecūda ſuggeſtionis. tercia deſperatōnis. Similit̓ in cantu primi hominis prima eſt vox delectatio. ſcd̓a ꝯſenſus. tercia excuſato. Ex his ſex vocibꝰ conſtat diſcordie cātus. Vuſica dyaboli ab altiori voce cantari cepit. Inchoauit em̄ in celo antiphonā elationis dicēs. Ponam ſedem meam ad aquilonem ⁊cͣ. Altius igit̉ inchoauit qͣꝫ debuit. ſi em̄ excederet regulam ſubiectionis cantaret alijs angelis canticum perpetue felicitatis. Deſcendens vero de celo inchoauit antiphonā ſuggeſtionis in paradiſo. deſꝑationis in inferno. Differt itaqꝫ muſica xja muſica dyaboli. illa em̄ incipit a voce ſublimiori. hec aūt ab humilior muſicace inqͥt a me