Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

nec diu. Religio acquirit cupiditate. poſſidet cuꝫ amore dolet ſi amiſerit. Iugum aūt dyaboli grauat opprimit. multaem̄ patit̉ diuitū ſuꝑbia. Nouimus diuitū mēſas. nouerūt aliquinoſtꝝ. qꝛ ꝓteruitas acqͥrit ibidē ſibi locū ſimplicitas. Quibuſdam dat̉ ibi cibꝰ ſine potu. ecōuerſo. Multi etiā ieiuni ſurgunt̉a menſa. leti vrbanitate qͣdaꝫ famē ſuā ꝯſolant̉. Menſa veroreligionis eſt ordinata. ſufficiēs ſuꝑflua. Nullus amittit ibi locum robore. qꝛ oīa diſponit humilitas. Ieiunāt milites vt aliena rapiant. ſcolares vt ſubtiliores fiant nolūt ieiunare vt audiāt̉Uenite ad me qui laboratis onerati eſtis ⁊cͣ. Dicit xp̄s reficiaꝫet dicit deficiam. Cui credā. Credo qꝛ potuit hoīem facere.poſſit et reficere. Labor diuituꝫ grandis. leuior eſt labor clauſtri tamen timetur. Leuius eſt enim pondus tunice qͣꝫ lorice. Tutius eſt clauſtrum qͣꝫ caſtrum. Tutior eſt abbatis obedientia. qͣꝫ regis iuſſio. hic inter gladios mittit. illa periculum vitat. Laborant̉multi ſꝫ ꝓdeſt eis. Labor clauſtri tolerabilis ē. qꝛ mediocritaslaborem tꝑat. nec aufert diuiti niſi ſuꝑflua. Rello qḋ nocet aufert. quod neceſſe etnīſtrat̉.xxi larga ſit infirmis.Arga eſt infirmis. quidāIteniꝫ infirmant̉ ex ſenio. Alij ex infirmitate ad tp̄us. alijꝯtinuo languore. Sūt aūt alij quoꝝ ſenectꝰ eſt garrula. iracūdia plena. ꝓuerbijs fabulis vacant. Et licet oculus eorūcecutiat. licet manus tremebūda ceſſꝫ ab oꝑe. licet officiū ſuuꝫ pesignoret. licet totus corꝑe aīmo curuus incedat. tn̄ cor linguanſeneſcūt. Hi ſt̓ gloriant̉ ſe fuiſſe diuites. bella pͥncipū ſeculariū pacē ſanctoꝝ recitāt. Ad cauſas vocari volūt. qꝛ p̄terita vouerunt. Tales accuſarēt ſuſannā ſi velles laudarent iezabel. Sūtet alij qui cum terrā videant oculis. celum mēte ꝯſiderāt licetoffendāt pedibꝰ. licet toto corꝑe nutēt. offendūt tn̄ lingua. necnutāt aīo. Tacēt noxia. qd̓ īſtruit narrāt. hoīeꝫ int̓iorē labori ſuꝑponūt. cum poſſint exteriorē. inſtāt orationi. recogitāt omnesānos ſuos in amaritudine aīe ſue. Et ideo renouabit̉ vt aquile iuuentus eoꝝ. Illoꝝ vero membroꝝ leſionē ſiue moleſtiā corꝑisſiue languorē patiunt̉. Quidā egreferētes cōſulunt medicū. ſi ſtatim ꝯualeſcāt iraſcunt̉. dolore capitis non patiunt̉ benigne. etqūo xp̄o capitis abſciſionē paterent̉. Flagelluꝫ timēt. qūo flagella ſuſtineret. Sūt alij ſeruiūt carni. ſed volūt vt ſeruiat caro ſpiritui. qui querūt medicum niſi xp̄m. clamātes tm̄ ſana medn̄e ſa. ſoli portāt infirmitatē ſuam. qꝛ inqͥetant aliquē querimonijs. Quatuor ſunt vn̄ ꝯquerunt̉ infirmi .ſ. de infirmitate. demedicina. de cibo. de ordine. De infirmitate ideo ꝯquerunt̉. quiapōdus infirmitatis portāt inuiti. Alij vero eo labori fratꝝ int̓eſſe nequeāt. De medicina vero non ſubueniat̉ eis (vt dicunt)frat̓na caritate. Alij diſpendiuꝫ patiat̉ eccl̓ia ſalutē eoꝝ. Decibo aūt ſufficient̓. vel qūo. vel qn̄ volūt mīſtret̉ eis. Alij ꝟo delicata ꝯmedāt nihil oꝑātes. aliqͥs eis ẜuiat ip̄i nll̓i. De ordine at̄ ꝯq̄runt̉ āputātes gͣuitati ordinis infirmitatis ſue cāꝫ. ſicqd̓ bene egerunt male ꝑdunt. qꝛ a cōuentu fratꝝ ſeꝑati delicatiustractant̉. ſi aūt a lectulo fratꝝ in choro pſallentiū voces audierintpſalmos illos rumināt. qui clauſtri tediū benigne ferunt. felicesputant̉ nihil de ordine ſe implere fatent̉. ſed (niſi fallor) implēt to īfirmitatis clauſtro coartant̉. diſciplinant̉ anxietatū virgis. ſpinis doloꝝ ieiunāt. vigilāt. laborāt. qꝛ cibū ſomnū quieteꝫ infirmitas negat. tn̄ ſi paret̉ lectulus ſuauior. ſi cogant̉ ſine caligis dormire. qͣſi aliqͥd crimīale fecerint in huiuſcemodi timent vitā finire.Qūo eſt infirmis larga religio. vt ſi dent̉ alijs ncc̄ia infirmis pluraet delicatioraquerant̉. plura. vt ex multis aliquid placeat delicatōra. vt guſtauerit reficiat̉ ex aliquo..xxiiij.delicatis ſit compatiens.Elicatis eſt compatiensQuatuor ſunt delicatoꝝ ſpēs .ſ. volūtate. vſu generenatura. Uolūtate delicati ſunt. qui groſſioribꝰ cibisvti poſſent nolūt. ſed exquiſita diuerſa fercula querētes rn̄dentventri petenti obediūt. Rn̄deo huic ego quē ſi clamauerit.virga ſꝫ pane ꝯpeſco. mihi ſoli qn̄qꝫ plura fercula ꝑant̉. et multisfratribꝰ vnū dat̉ multis vnū. vni plura. Uſu vero in ſeculoeſſent ſeruiebāt ventriā eccl̓ia ꝟo poſiti vſuꝫ ſoliti cibi mutare nolunt infirmitatē corꝑis timēt. aīe ſue ꝯferūt mortē. Impoſſibilitatis ſue vſum vite p̄cedētis fore cām teſtant̉. ſed vt dici ſolet malus vſus. abolēdus eſt. Genere delicati ſunt filij nobiliuꝫ. ſicutfuerint in ſeculo nobiliores dignitate generis. ita ī ꝯuentu fratruꝫnobiliores ſunt ꝓceſſu boni oꝑis. iactat ſe delicatos humilesſunt. ꝟbo veſtitu oꝑe nec ꝑentū ſuoꝝ dignitate gloriant̉. ſꝫ occultāt cauſas ſuꝑbie ne pes eoꝝ labat̉ in viciū. Natura ꝟo quoꝝꝯplexio talis eſt vt pōdꝰ laboris ieiunij vigiliaꝝ ferre valeātQui etiā cibos exquiſitos faſtidiūt. qui ſibi ſunt oneri. calore ſolis diſſoluti cito laſſant̉ frigore ſtatim torpeſcūt. Tales et̄ qͦſdā

de ppl̓o natura plaſmauit. Omnibꝰ his ꝯpatiēs eſt religio. Eſt at̄vera falſa ꝯpaſſio. vtraqꝫ tn̄ tribꝰ modis fieri ſolet .ſ. ore. corde etoꝑe. Ore fit falſa ꝯpaſſio qn̄ aliqͥs flebilibꝰ ꝟbis tātū damnū alterius ꝯſrde ꝟo qn̄ diues aliqͥs oppreſſo egritudine ſiue et̄egeſtate occurrit. pietate motꝰ affectū inclinat. trāſiens aūt effectu ſuccurrit egēti. Hec ꝯpaſſio ſterilis eſt. ꝯcepit ſꝫ peꝑit.De ꝯceptū em̄ vere ꝯpaſſionis naſci ſolet elemoſyna. ſꝫ tanqͣꝫ venefica mulier ꝑtum iugulat auaricia ne ꝓdcat in lucē. illa que orefit tm̄ adulatoria eſt. Sequit̉ alia que multa tribuit. ſꝫ ideo vt laudet̉ aūt plus recipiat. Sūt etiā qui ꝯpatiunt̉ ſibi ne int̓ficiāt ciuē.alij vero fratri ſuo. ſed qꝛ hn̄t vn̄ ꝯpaſſionis oꝑa cōpleant. p̄latis quoꝝ eſt ꝓuide̓ aut impende̓ neceſſaria qͣlis ſit qͥu poſſit frater ille diligent̓ intimāt. ꝯpatiunt̉ magiſtro ne p̄ire debeat deficiat in via. Un̄ quidā vſus inoleuit. vt aliquē de fratribꝰ abbatiſuo p̄ponāt. cui obediat in agenda ſui cura. ne rigor p̄latōnis frangat humanā fragilitatē hec ē ꝯpaſſio prudētie. Tria ſunꝓbat̉ vera ꝯpaſſio .ſ. occulta beneficia. pauꝑtas mors. Un̄ficiūem̄ ſi impendat̉ occulte. hūane laudis fauorē extinguit Qn̄ enimpauꝑi miſeret̉ aliquis. tꝑalis remouet ſpem retributionis. cumꝓximo mortē pati renuit. amorē mundi ꝓponit. moderata ſit fortioribꝰ religio.xxvOrtioribꝰ ſit moderatareligio. tenēdꝰ eſt in oībꝰ modꝰ. qd̓ excedit modū excedit virres. Modꝰ equa lance librat onera fortioruꝫſiue debiliū. ne grauent̉ fortiores. aut debiles ſub one̓ opprimant̉Tres ſunt ſpēs fortiū. ſcīa. corꝑe. aīo. Sciētia fortes ſūt. licet diligentis affectu aīmi careāt. licet fortitudo corꝑis ſuppetat. ipſtn̄ quadā rōnabili ſcīa qua cratoris ſui benignitatē ſuā negligentiam recognoſcunt. Inclinant animi rigoreꝫ. corpus cogunt ſeruire ſuo creatori. ſic diſcūt bn̄ amare. quia ſciunt bn̄ oꝑari. Corpore fortes ſunt. quos natura ſolidauit ad tolerandos labores.rum quidam quod ꝓſit operari poſſunt. ſed nolunt. alij poſſuntvolunt. alij vero plus volunt qͣꝫ quod pati poſſunt. Qui corpore fortes debiles autem animo ꝑcunt ſibi. ſeipſos amantes. ſectartur ocium. vacant fabulis. fures ſunt. qꝛ cōmuni neceſſitati ſubtrahunt quod cōmune fecerant. Mentiunt̉ autem coram deo hominibꝰ. quia quod vouerunt reddere poſſunt ſed nolunt. decipiūtfratres ſuos ignorantes quid poſſint. Animo ſunt quidam fortesalij vero fortiores. alij fortiſſimi fortis thobias. fortior iob fortiſſimus abrahā. Duobꝰ modis ꝓbatur fortitudo animi cupiditate.ſcꝫ carnalitate. Thobias ꝯmiſit. Iob amiſit. Abrahā dimiſit.pecuniam. iſte ſubſtātiam. ille domum terram cognatōem. vnusin ſpe. alter patienter. alius vero ſponte. Primus egenti ꝯpatiendo. ſcd̓us ꝑſequentem tolerando. tercius iubenti obediendo. Sic cedunt cupiditati que in tribꝰ ꝯſiſtit. ſcꝫ in amore poſſidēdi. indolore amittendi. in coactione deſerendi. Sed ſimul expellūt trestria quia quiſqꝫ ſuum. Nec cedunt carnalitati. em̄ plus amauit thobias filiuꝫ qͣꝫ debuit. Iob morte filioꝝ doluit plus qͣꝫneceſſe fuit. Abrahā vero tm̄ iſmahelem expulit. ſed etiā yſaacad imolandum deo obtulit. Fortiſſimus abrahā. ſed beatus laurentius fortior fortiſſimo. Abrahā ſua dimiſit. laurētiꝰ ſua diſperſit dedit. Abraham filium ſuum obtulit deo. laurētius ſeip̄mfilio dei. Hic ignem ꝑat colligat filium. ille ad ignē poſitꝰ xp̄m predicat efficit̉. holocauſtū dn̄o. vere totū incēſum intꝰ caritatis igneexterius flama tribulationis. Hic quia fit obediens filiū recepit incolumem. ille quia ꝑſeuerat intormentis a dei filio recipit̉ ad ſalutem. Sic igit̉ in tribꝰ his conſiſtit fortitudo totius religiōis. Quiem̄ ſcit vult poteſt bene oꝑari ſi modū in hoc teneat ſemꝑ perfectus eſt..xxvj. penitentibꝰ ſit miſericors.Enitentibꝰ eſt miſericorsreligio. Tribus modis penitet homo. Saulore. petrꝰcorde. dauid corde ore ſimul penituit. Tria commiſit dauid erga vriam. perfidiam. homicidium. adulterium. Tamen quia corde penituit audiuit. dimiſſuꝫ eſt tibi peccatum tuumTer negauit petrus tamen reſpexit eum dominus. Tribus modis peccauit ſaul. per ſuꝑbiam. per inobedientiam. per excuſatōnem peccati. Superbieqꝫ dyaboli preuaricationis ade excuſationis eue particeps efficitur. Adam contra patrem. eua contra filium. dyabolus contra ſpiritumſanctum peccauit. Hi tres ſuntteſtimonium dant in celo aduerſus ſaul. Pater qui eſt veritas demendacij excuſatione. Filius qui eſt patri obediens de inobedientia. Spūſſanctꝰ de ꝑſeuerātia peccati teſtimoniū ꝓfert. Suꝑiori obediuit ſaul. nec peꝑcit īferiori. ſꝫ ſibi ppl̓m ſibi ſubiectu accuſat. ſeip̄m excuſat ſamuel̓ p̄cepta recuſat̉. Tribꝰ mōīs penitz. tribꝰ mōis miſeret̉ deꝰ. Peccātē expectat. r̄uocat dono