ludoppici regis francoꝝ northmānie ducatū occupat. ⁊ in ipſa anlia magnas ei moleſtias ⁊ calamitates ſuſcitat. quē etiam poſſeabello cepit. ſed ꝓ comite fratre ſuo roberto eundē relaxauit. Uentus nimius. iij. kl̓s. nouēbris fuit qui turres ⁊ edificia multa diruit.Eodem āno guillerus comes pictauēſis ad ſanctū iacōbū ꝓficiſcitur. ⁊ in ſexta feria ꝑaſceue in eccl̓ia beati iacobi morit̉. ⁊ an̄ altareſepelit̉. qͥ moriturus ꝓceres ſuos quos ſecuꝫ habebat ꝯteſtat̉ vtfilia ſua maior alienordis ludopico regi francoꝝ cum aꝗtanie ducatu vxor tradat̉. quā p̄dictꝰ ludoppicus apd̓ burdegalā cū optimatibꝰ regni pn̄tibꝰ iungit ſibi nuptijs ſolēnibꝰ. Cuius pat̓ ludopoicus intra eundē fere mēſem apd̓ ꝑiſius defunctꝰ in eccl̓ia beatidyoniſij an̄ corpus illius eſt ſepultus. kl̓. auguſti. xxviij. āno regniſui. Florebat hoc tꝑe theobaldus comes cāpanie pat̓ orphanoꝝet iudex viduaꝝ. oculus cecoꝝ ac pes claudoꝝ. ſingularit̓ munificus in pauꝑibꝰ ſuſtentādis. in extruēdis monaſterijs ⁊ erga religioſos quoſqꝫ largitate incomparabilis. Hic genuit comites henricū ⁊ theobaldū ac ſtephanū. Guilleꝝ quoqꝫ archiep̄m remēſeꝫfilias etiā plurimas habuit quaꝝ vltimā noīe adelā ludopicꝰ rexpoſt in vxorē accepit. ex qua filium noīe philippū ſucceſſorē regniſuſcepit. Florebat ⁊ guillerus comes niuernen ẜ uir iuſticia et honeſtate in ſignis. cuius deuotio mira poſtmodū emicuit. dū ex potente ſeculi pͥncipe factus eſt in carthuſia humilimus pauꝑ chriſti¶ Helinādus Laborabat eo tꝑe ſub ſciſmaticoꝝ opp̄ſſione tota burdegalenẜ ꝓuincia. ⁊ nō erat in aquitania qͥ poſſet reſiſte̓ pͥncipi cuius aīm indurauerat deus. qui ꝑ ſuadente gerardo engoliſmenſi ep̄o et inſtillante in cor eius ſemina diſſenſionis. factus eratſciſmatis defenſor ⁊ aucͣtor. Hic gerardus miſit ad petꝝ leonis vtei legatōem ꝯcederet ⁊ ipſe ei fidelitate iurata obediret. Inſuꝑ etpͥncipē terre ⁊ qͦſcunqꝫ poſſet ad eius imꝑiuꝫ inclinaret. Gauiſushomo ꝑditionis ſocū ſe inueniſſe in qͦ dilataret maliciā ſuam. citoānuit ⁊ libent̓. ⁊ miſit ad eū gilonem thuſculanū cardinalē ep̄m qͥſolus de romanis cū petro portuenſi ei adheſerat. Igit̉ gerarduꝫreſumptis cornibꝰ qd̓ an̄ nō fecerat. publice incedebat mitratus.Ab his gͦ duobꝰ violent̓ expellit̉ a ſede ſua. Guillerus ep̄s pictauenſis vir honeſtus ⁊ catholicus ⁊ ꝓ eo alius quidā genere nobilis ſed degener fide intruſus eſt. Similit̓ in lemonicēſi eccl̓ia intruſerunt ranulſum q̄ndā dorathenſem qͥ nō multo poſt cadēs reſupinus de equo in via plana vno tātū lapide vltorē qͥ ad hoc ibi relictus erat infixo capiti eius ⁊ quaſſato expirauit. Audiens hec ethmōi gaufridus venerabilis carnotenſis ep̄s cui a papa innocentio aqͥtanie legatio fuerat ꝯmendata. duxit ſecū ſct̄m bernhardū.gatione beati bernhardi cum ep̄o carnotenſi.De.xiiEnerūt ergo nannētū ibiſanata eſt mulier ꝑ viꝝ ſanctū que iam ꝑ. vj. ānos ab inſcūbo demone fuerat opp̄ſſa. Decanus aūt eccl̓ie pictauenſis altare in qͦ ſanctus bernhardus miſſam cātauerat ꝯſtringe̓auſus eſt. Poſt breue tp̄us ꝑcuſſus a deo cū iam aīam exalaret vidit domū ſuam plenā demonibꝰ. ⁊ ſe a demonio iugulari clamitāsa circūſtantibꝰ poſtulabat cultellū quē ad demone extrahendumīmergeret gutturi ſuo. ⁊ int̓ hec ꝟba expirauit. Archip̄ſbiter ꝟoqui petri inuaſoris pictauēſis eccl̓ie denūciabat ſinodū coraꝫ ipſisquos ad ꝯuentū ꝑfidie inuitabat a dyabolo correptꝰ eſt. Sed etin alios multos qͥ in ſciſmate illo feruentiores extiterāt manus deimanifeſtā exercuit vltionē. Tādem pͥncipe recōciliato et ep̄is quiexpulſi fuerant in ſuis ſedibꝰ relocatis. gerardus ſolus ꝑſeueransin malis. ſine ꝯfeſſione ⁊ viatico repente in lectulo ſuo mortuus inuentus eſt ⁊ enormit̓ tumidus. Qui a nepotibꝰ ſuis in quadā baſilica ſepultus eſt. ſꝫ a gaufrido carnotēſi ep̄o inde extractus eſt etalias ꝓiectus. Nepotes quoqꝫ eius ab eadē eccl̓ia eliminati ſuntet oīs ꝓgenies ⁊ plantatio a radice auulſa ꝑ extera regna tanti iudicij circūferens q̄rimonias exulauit. Rex ſicilie rogerus ſolus depͥncipibꝰ innocentio nō obediens miſit ad petꝝ leonis vt petrumſibi piſanū a ſuo latere delegaret ꝯfidens in eloquētia petri piſaniſed abbas ſanctus ip̄m petꝝ piſanū pape innocētio recōciliauit.Poſt triduū petrus leonis impenitēs morit̉ cadauer eius in latebris ſepelit̉. ⁊ vſqꝫ hodie fouea illa a catholicis ignorat̉.e fine tempoꝝ lotharij ⁊ imꝑio conradi tercij. .xv.Cronographus.Nno dn̄i. M. cxxxvii. ſiccitas tāta fuit in frācia qͣntā nemo qͥ tūc viueret ſe vidiſſe vel ab an̄ceſſoribꝰ ſuis audiſſe teſtaret̉ ita vt fontes ⁊ putei. quidam etiā fluuij ſiccarent̉. Comes pictauenẜ guillerus ad ſanctuꝫiacobū in gallicia orōnis cauſa ꝓficiſcit̉ ⁊ in ſexta feria ꝑaſceue ineccl̓ia beati iacobi morit̉ ⁊ an̄ altare ſepelit̉. qui moriturꝰ ꝓceresſuos qͦs ſecū habebat ꝯteſtat̉ vt filia ſua maior alienordis ludoppico iunicū aqͥtanie ducatu vxor traderet̉. quod⁊ factū eſt. ¶ HelinEo quoqꝫ āno abbas alexander q̇ cuꝫ

omni ꝯuētu ſuo ānuente rege angeloꝝ henrico in foreſtā delioniavenerat. ⁊ in he̓mitorio qd̓ dicebat̉ mortuūmare monaſteriū ſuūedificauerat ip̄am domū ſuā .ſ. mortuimaris ordini cyſterciēſi cōiunxit. ⁊ ppalerānus abbas vrſicāpi eā in filiā ſuſcepit. monachoſqꝫ ſuos illuc trāſmiſit. nec multo poſt idē alexander abbatis curaꝫdimiſit. cui adā qͦndam pͥor vrſicāpi ſucceſſit. ¶ CronographusAnno quoqꝫ p̄notato lincherius imꝑator ſcd̓am expeditiōem inytaliā fecit. Poſt ſubactā vero infidelitatē romane eccl̓ie apuliamrediēs in patriā ſuā morit̉. ⁊ cōradus qui an̄ ip̄m imꝑium affectauerat henrici imꝑatoris de ſorore nepos ad regnū ꝓuehit̉. Cepiſii. M. cxxxviij. Mūdi vero quinti milleaūt ānoj. ⁊perauit annis. xvDe quibuſdam euentibꝰ illius tꝑis..xvj.IIs temporibus quidamſeudo imꝑator in ꝑtibꝰ alamanie ſurrexit. qͥ ꝑ aliquotānos apud ſolodoꝝ in recluſione viuens. egreſſus indeimꝑatorē henricū ſe eſſe mentiēdo dixit. Et cū ml̓tos ſeducēdosſibi allexiſſet. intantū ꝓ eo etiā graues pugne ⁊ homicidia fierentalijs eum recipientibꝰ alijs ſeductorē palā ꝓfitentibꝰ tandē declarata eius falſitate cluniaci ī monachū attonſus eſt. Anno domini.M. cxxxix. habitaculū ſeruoꝝ dei in loco qui d̓r ad montē dei conſtruit̉. Florebat hoc tꝑe eccl̓ia gallicana ꝑ viros religione ac ſapientia illuſtres. milonē moruienſeꝫ ep̄m humilitatis ꝟtute p̄cipuūaluiſum attrebatēſem liberalitate atqꝫ ꝯſilio ac facūdia clarū. godefridum lingonenſem. hugonē antiſiodorēſem. Ioſſenuꝫ ſueſſionenſem. giffridum carnotēſem. albericū bituricenſem archiep̄m.ſcientiaqꝫ literaꝝ atꝫ ꝯſilij prudētia clariſſimum. Int̓ hos et aliosmultos tunc claros ſcīa viros. Bernhardus abbas clareuallenẜvir opinatiſſime religionis eminētiſſime clarebat qui multoꝝ miraculoꝝ patrator. ⁊ verbi dei feruētiſſimus p̄dicator. atꝫ multoꝝmonaſterioꝝ fundator aīaꝝ lucra maxima deo exhibeat. adeo vtmagiſtri ſcolaruꝫ cū magno clericoꝝ comitatu etiā de longinquisregionibꝰ ad eius optabile magiſteriū ꝯfluētes. cētenario vel etiāampliori nouicioꝝ numero domū ꝓbationis implerent. ⁊ vno dierl. monachi fierēt. Eodem āno iohānes de tꝑibꝰ morit̉ qui annis.ccclxj. vixerat a tꝑe karoli magni cuius armiger fuerat. Anno dn̄iM. cxl. cenobium ſancte marie de freſmont̉. fundatū eſt. ¶ Helinandus. Eo tempore henricus germanus ludoppici regis apudclarēuallem monachus effectus eſt. qͥ non multo poſt ad ep̄atumbeluacenſem aſſumptus eſt. Anglia fame ⁊ gladio atterit̉. princiꝑibꝰ illius terre inter ſe diſcordantibꝰ. Eo tempore papa innocentius apud aquas ſalinas fūdauit monaſteriū ſancti anaſtaſij martiris conſtrictis ibi cenobialibꝰ manſionibꝰ ⁊ petijt a clareualle cōuentum ⁊ abbatem mittit̉ illuc cum cōuentu bernhardus piſaneeccleſie olim vicedominuDe petro abaelardo et heredibꝰ eius..xvij.Otēpore fuit petrꝰ abaelardus magiſter inſignis celeberrimus in opinione ſcientie. ſed de fide perfide dogmatizans. Huius ſcriptaincendio ⁊ ſcriptorem ſilentio condemnauit innocētius papa. Capitula in libris eiꝰ rep̄henſibilia ānotauit bt̄us bernhardus ī epl̓aquā ſcripſit ad innocentiū papā. Libri tn̄ huius a multis curioſeruant. quibꝰ aque furtiue dulciores ſunt. ⁊ panis abſcōditꝰ ſuauior. Egoipſe in eis multa rep̄henſibilia inueni. Huiꝰ petri aliqn̄diſcipulus fuerat gaufridus antiſiodorēſis qͥ multo tꝑe notariusfuerat bt̄i bern̄hardi. h̓ int̓ cetera de eodē petro dicit. Ego aliqn̄mihi mgr̄m fuiſſe recordor. qͥ cum pedibꝰ ⁊ inteſtinis nihil ampliꝰde agno paſchali. aut ipſe vorās aut diſcipul̓ exhibens ⁊ ſe ꝑiteret ſuos modica eius ꝑte fraudabat. Siqͥdem p̄cium redemptōiseuacuās nihil aliud nobis in ſacrificio paſſionis dn̄ice cōmēdabatniſi ꝟtutis eiꝰ exemplū ⁊ amoris incentiuū. Ꝙ eī ſcripture ꝑhibētde ptāte dyaboli p̄cioſo illo ſanguīe humanū genꝰ eſſe redemptūin eo ſolo ꝯſtare dicebat. ꝙ exēplū nobis exhibitū ē vſqꝫ ad mortē ꝓ veritate ⁊ iuſticia certādi. ⁊ adhibitū eſt velut qḋ dā incentiuūamoris. cū ex impenſo amore occaſio data eſt readamādi. qͣſi veroet hͨ duo ī mortibꝰ ꝓph̓aꝝ ꝓ veritate ⁊ iuſticia occiſoꝝ. nobis aūtexhibita nō ſint. Et qͥdem magna hͨ et vera ſed nō ſola. Bn̄dictꝰdeus qui mihi ſil̓ ⁊ vobis magiſtꝝ dedit. poſtea meliorē ꝑ quē pͥoris redarguit ignorantiā. inſolentiā ꝯfutauit. Ille em̄ tanqͣꝫ verushebreꝰ auide ꝓrſus vorabat. ⁊ vorādū nobis ſollicite ꝯmēdabatcaput agni cū pedibꝰ ⁊ inteſtinis ſic imitandū dn̄m p̄dicās patientem. ⁊ ſic readamāduꝫ amātem vt pͥncipalē huiꝰ ſacrificij cam velut agni caput redemptionē in eo ꝓfiteret̉ ⁊ adoraret humanam.Tria nāqꝫ ſpēalia xp̄us in ſua paſſione nobis exhibuit exempluꝫvirtutis. incentiuuꝫ amoris. redemptionis ſacramentum. Quodtercium euacuanti heretico nihil ꝓdeſſe cetera potuerunt. Sinecauſa em̄ ꝓ ꝟtute certauit vſqꝫ ad mortē nobis patientie p̄bens