Liber.XXVIII.
Huius hugonis mater (t refert p̄fatus gygo) dicere ſolita erat.qꝛ dum p̄gnans ſuis eum ferret viſceribꝰ viſum ſibi ꝑ ſomniū fuerat elegantē creaſſe ꝑuulū quē ſiſtendo dei aſpectibꝰ ſancti in quibus ⁊ beatus erat petrus deferebāt in celū. Hinc factū eſt eademannuēte vt diſcendis applicaret̉ literis. Sperabat̉ em̄ nec fruſtraſingularis apud deū gratie futurus ⁊ meriti. Congeſſit em̄ in illuꝫdiuina gr̄a ꝑplurima virtutū ornam̄ta. que ꝑſingulos diſpertitaplurimos illuſtres ſufficient̓ facere poſſent atqꝫ ꝑ aſpicuos. Si eīlaudat̉ caſtitas. qͥs illo mundior. Si ſermonis veritas qͥs in loq̄ndo cautior. Si dei caritas. quis feruētior. Si ꝓximi. qͥs benigniorSi humilitas. quis deiectior. Si elemoſyna. qͣs larrgior. Si oratio. quis deuotior. Si lacrimaꝝ fluor. ī quo effuſior. Si ꝯtemplatio in quo ſublimior. Si tolerantia. quis in tribulatiōe fortior. Siiuſticia. quis diſtrictior. Si prudentia. quis circūſpectior. Si temperantia. quis moderatior. Exceptis his que clero ⁊ plebi ꝑ eumbona ꝑuenerūt heremus carthuſie. caleſienſis. abbatia excubiaꝝheremus regulariū canonicoꝝ. ⁊ apud miſerennū ⁊ apud ſanctuꝫgregoriū domus. ipſo annuēte ceperūt. ipſoqꝫ ſpūaliter ⁊ corꝑal̓ rfouente ꝓfecerūt. Hic vt legit̉ in ſoli tudine carthuſie deū ſue dignationi ꝯſtruentē habitacl̓m vidit ꝑ ſomniū ſtellaſqꝫ ſeptē ſibip̄ſtantes ītineris ducatū. Et ecce ſanctitatis eius odore tracti adip̄m veniunt. vij. viri qui om̄s vno deſiderio ſuccenſi locū heremitice vite ꝯgruū querebāt. nec dūqꝫ reppererāt. Hoꝝ pͥmꝰ fuit magiſter bruno vir religione ſcīaqꝫ famoſiſſimus alij quatuor litteratiduoqꝫ laici. Quos ſanctus hugo gratant̓ ſuſcepit. ⁊ voti ꝯpotesfecit. Ipſo nanqꝫ ꝯſulente. iuuante. comitāte carthuſie ſolitudinēintrauerūt atqꝫ extrux erūt. Sic cepit ordo carthuſienẜ puritatementium. ac theorie ſtudio ſingularis.De qͦdā ab igne ſacro ꝑ beatā mariā magdalenā liberatū. .ix.Uius hugonis temporibus videt̉ accidiſſe miraculū ꝑ bt̄am mariā magdalenam factū qd̓ in qͦdam ꝑuo mariali repperi ſcriptum inhunc modū. Uir quidam pͥuignū habuit. qͥ duꝫ ei bubulci ferretofficium dies beate marie magdalene obuenit. quā idem iuuenisnoīe petrus indictione ſacerdotali cū audiſſet oꝑe forenſi inhibitam vitrico agricultū imꝑanti. reuerētiaꝫ vetite ſolēnitatis obiecitſed vitrici iurgātis imꝑium vicit. Itaqꝫ boues aratro ſubiungēscum ipſius oꝑis atqꝫ aīalium execratione ꝓſequit̉. Cunqꝫ ceptaiugeribꝰ maledictis illapidat inutile ſibi ex audit̉ ad votuꝫ. Namboues ⁊ vtenſilia motis ſubitaneo tonitrū elemētis. fulmīe abſumunt̉. ⁊ ipſe qui hoc fieri exegerat imp̄cando attrociori ſupplicō ⁊diuturniori addicit̉. Eadē em̄ celeſtis flama q̄ bruta ligneaqꝫ vorauerat. eiꝰ pedi ex templo ſubripuit quē in breui cū redidiſſet exeſuꝫ. tibiā quoqꝫ ꝑua dens cruris ꝑiter ſup̄ma corripuit. carnes qͦꝫvorans neruoꝝ duricia tabidis fluoribꝰ lateſcente oſſa retexerat.eademqꝫ caſu qͦtidiano vſqꝫ ad geniculū hac illac diſperſerat. Cūigit̉ ꝓ miſera ſua habitudine putori ⁊ pudori ſuis eſſet ꝑentibusad quādā eccl̓iaꝫ beate marie magdalene noīe dedicatā. offerri ſefecit. vt cuiꝰ temerata feſtiuitas occaſio punitōnis extiterat remedij cauſa rurſus exiſtat. Itaqꝫ ſacer ignis qui ꝑtes iam corꝑis ſuperiores attigerat. merito illius extinctus eſt. q̄ ad pedes hieſu xp̄iꝯcupiſcentiaꝝ ignem lacrimis extingue̓ meruerat.De miraculo ꝑ beatā virginē in eodē noīe ꝯſūmato..x.Ntērea vnius experiētiapietatisraꝫ iamqꝫ maiora p̄ſumēs. cū adhuc extremisꝑtibꝰ ꝓrſus eāt inutilis. ꝯperit qͣndā dei genitricis eccleſiam celebribꝰ vbiqꝫ dici miraculis inſignē que habebat ⁊ ypoliti martiris memoriā. Ad hāc cū ſe deuehi īpetraſſet. cepit ibi crebris obſecrationibꝰ int̓pellare mūdi reginā vt qd̓ alijs valentioribus impēdebat ſibi ꝓrſus imponi nō negaret. Miles aūt quidamſepe intuēs euꝫ baſilicā reptādo ſubire elemoſyne cauſa. in domūꝓpriā declinare ꝑſuaſit. vbi cū aliqͣꝫdiu reſediſſet pediſſeqꝫ neſcioquid acture a camera noctu in domū exteriorē deueniūt. ⁊ petrumcrebris planctibꝰ ingemiſcentē ſubaudiūt. quoꝝ gemituū hec cauſa fuerat. virgo maria cū beato ypolito in viſione ſtratui eius aſtiterat. quę vt iacenti videbatur imꝑabat. reſtitue inquit eum antiqͦvigori. Martir vero imꝑanti obſecundās humiliter. crus tybiampedēqꝫ quaqͣuerſum olim ſparſa diuinitꝰ ad inſtar future reſurrectionis in puncto ꝯpacta recolligens corꝑi eiꝰ quaſi ſurculum arbori cepit ſubiunge̓. In qua inſertione tātis torquebat̉ ardoribꝰvt nō ſine clamoribꝰ ſubſiſtendo. crebris quoqꝫ rictibꝰ ⁊ mēbroꝝmotibꝰ quid pateret̉ indicaret. Irruūt igit̉ ancille. ⁊ illato adiacētis cubile faro. dū hac illacqꝫ diſpiciūt. duos habere pedes ⁊ duocrura petrū reꝑiunt. Ex quo intuitu tātus eas ſtupor ilico inuaſitvt nō ſe eas eſſe que venerāt. ſed mutari in alteras eſtimarēt. Contrectabant tn̄ ⁊ vera mēbra que tetigerāt ſentiebant. Tandē difficilime excitatꝰ cum aperuiſſet oculos beatā cū martire virginemadhuc eſtimabat aſtantes quibꝰ viſibilit̓ abſentatis int̓rogatus
a feminis quis ſibi reſtituiſſet amiſſa. rem retulit. multoſqꝫ in admirationem adducit.Qualiter idē hō recluſus dyabolū viſibilit̓ expugnauit. ª .xj.Rat aūt hic homo oriuntus ex grānopolitauo territorio. Qui cū ꝓ tanta gr̄aſibi impēſa. quā deo redderet vicē cogitaret. Ad hͦ tandem aīm appulit. vt ſoli deo victurꝰ ſub recluſione ſecederet. Itaqꝫ dū diuine ſpeculationi ſic vacaret. inuenit dyabolus ꝯtra eiusimmunitatē quid machinaꝝ ingere̓t. Quadā em̄ nocte dum ſeſecubituꝫ deponeret inopinate ad puꝝ ſine illuſionē ſpēs. īmo veraeffigies mulieris ſibi apparet. que mēbra corꝑis impudent̓ intendens ad fedos vſus p̄miſſis lenocinijs moliebat̉ allicere. Porroblandicijs minus agens. hoīem terrore mactabat. ⁊ cum neutropoſſet manibꝰ iniectis pellicere vi volebat. Omnibꝰ igit̉ noctibusſe femina illa p̄bebat ⁊ intātum eū fatigabat. vt mane ad ſe venientibꝰ viſitandi gr̄a reſpondere vix valebat. vix id qd̓ ꝑpetrabaturedicere. Cumqꝫ multis qd̓ ab eo ferebat̉ veniret in ſcrupulum. accidit illi caſtro ſuꝑuenire munanēſem ep̄m. Eadem nocte quidaꝫequites cū cereis ſuis ꝓ reuerentia baſilice cui ille appendiceꝫ habebat cellulā in veſtibulo ipſius vigilabāt. Et ecce in edicula ſtrepitum audientes ad feneſtram venerūt. intro ꝓſpiciūt. ⁊ in medioꝯflictum petri ⁊ mulieris attendūt. Quoꝝ ille p̄ſentia roboratiorſamiam laſſabūdus exclamabat. ſtolā ab eccl̓ia ſacerdotaleꝫ ociusexhiberi. qua ſibi raptim vecta dyabolice illius pelicis collum implicuit. ita vt eam pauimēto ꝓſterne̓t. ac penitꝰ ſuffocaret. Hocin craſtinum milites ep̄o referunt. Adeſt ep̄s. victoriā ſtupet. quāꝑ petrum exercuit deus. Clientes ꝓprios dirigit qui tecto retecto⁊ fune dimiſſo genūqꝫ innexo anū ingentiſſimā extraxerūt et ſeuisignibꝰ ꝯcremandā ab oppido abduxerūt. Poſtqͣꝫ aūt eam petruseffocauit incellula. tātus fetor ip̄m qui ſacris illam armis ꝑemeratet aſtātes obſedit. vt nemini ambiguū foret cadauer turpiſſime cuiuſdam extitiſſe qd̓ dyabolus induiſſet. Huic opinioni hoc etiaꝫp̄ſtat argumentū qd̓ in feneſtrula latrinaꝝ ꝑ quā illa irruere ꝯſueuerat pāni ſciſſi ac putridi reꝑti ſunt. Quis eī hos eſſe putaueritniſi quos impuriſſimū illud in obuolutiōe ſua cadauer habuerat.Eacris moribꝰ p̄dicti hugonis ⁊ obitu eiuſdeꝫ gygo. .xij.Anctus autē hugo qͣꝫuismultis virtutibꝰ adornatꝰ. ⁊ eccl̓ie dei multum ꝓficuꝰpino exuere. ⁊ quieti aīme vacare deſiderauit q̄ deſiderio ab initioſemꝑ tn̄ imꝑfectōem ſuam cogitans ep̄alem ſarcinamſue ꝓmotionis vſqꝫ ad mortē nō caruit. Un̄ et ſuꝑ hoc legatōeꝫad papā honoriū miſit. Et cum poſtulata nō impetraſſet. ip̄emetqͣꝫqꝫ morbis ⁊ ſenectute gͣuatus eundē papā adijt. rogās ⁊ obteſtans dari ſenectuti ſue licētiā qͥeſcēdi ſꝫ obtine̓ nō potuit. Defūcto aūt honorio ⁊ ſuccedēte innocētio. cū petrꝰ leonis cognatorūſuffultꝰ p̄ſidijs ꝗ certe tā ipſe qͣꝫ pat̓ eiꝰ ſct̄o hugoni multas olimveneratōes ⁊ obſeqͥa p̄ſtiter̄t adu̓ſꝰ īnocētiū caput erexiſſꝫ. idē tn̄vir ſct̄ꝰ hugo nec amicicia flexꝰ. nec potētia t̓ritꝰ. ſꝫ zelo dei ductꝰqͣꝫuis morbis ⁊ etate ꝯſumptꝰ ꝑrexit amiciū vt eūdē cū alijs ep̄isexcōicaret ſciſmaticū. Innocētio aūt eiuſdē petri declināte ꝑſecutiones ⁊ gallias īgreſſo. occurrit ei ſct̄us hugo lacrimis rogās ⁊ obſecrās qḋ ab an̄ceſſori ſuo petijt. ſꝫ nec ſic qͥdē obtinuit. Credebat̉em̄ ꝙ ſola auctoritate ⁊ exēplo plꝰ poſſet ꝓdeſſe plebi ſubiecte debilis ⁊ egrotꝰ. qͣꝫ qͥlibet aliꝰ licꝫ robuſtꝰ ⁊ ſanꝰ. Ab hͦ tꝑe cepit magis indies defice̓. ⁊ moleſtijs ꝯcreſcētibꝰ morti ꝓpinqͣre. Aderāt eiviri religioſi de carthuſia ac d̓ calenſiēſi ⁊ excubiaꝝ domibꝰ ad ſeruiendū. nec vlla ꝓrſus ꝑſona ſecularꝭ ad eiꝰ admittebat̉ obſeqͥuꝫSiqͥd opus hēbat nō a quoqͣꝫ ẜuientiū iubēdo tāqͣꝫ dn̄s. ſꝫ humiliter rogādo ꝓpt̓ deū diuinā remuneratōꝫ ei p̄cādo poſcebat. Ridere aūt l̓ ocio ẜ ꝟbis vacare ſucceſſores ſuos nequaqͣꝫ ſuſtinebatſꝫ ſtatī hocip̄m ſeuiſſima increpatōe frenabat. aſſerēs tꝑa fletibusdebita. ⁊ ip̄a lamētis occupāda nec cachīnis ⁊ nugaꝝ relatōibꝰ terenda. Obijt aūt āno dn̄i. M. cxxxij. etatis ſue adminus. lxxx. ꝯſecrętōnis eiuſdē adminꝰ. lij. kl̓. ap̄lis. vj. feria an̄ ramos palmarum.¶ Ex cronicis. Eodē āno lincheriꝰ imꝑator expeditōeꝫ ī ytaliamꝑat. cū ep̄is ⁊ archiep̄is īnocentiū papā romā deducēs ꝯͣ petꝝ leonis qͥ monaſteriū ſct̄i petri munierat. ip̄m in ep̄m latrianēſi in ſedepōtificali potēt̓ collocat. Ip̄m ꝟo lincheriū innocētiꝰ ibidem conſecrat imꝑatorem.De qͥbuſdā euētibꝰ ⁊ ſciſmate aqͥtanie. Cronogͣphꝰ. .xiij.NAno dn̄i. M. cxxxv. moaAſteriū de p̄to fūdatū ē. Prima plātatio quā pr̄ poalerānꝰ ex ꝓpria domo ꝓtu lit. Eodē ano rex āglie hēricꝰ obijt. cui ſtephanꝰ ex ſorore nepos in regno ſuccedit. ſed magna r̄gni ꝑte mutilatus. non poſt multum temporis totam northmāniam amittit.Nam filia regis henrici matildis que primo nupſerat (vt ſupradictū ē) hērico imꝑatori. poſtmodū gaufrido ādegauēſi comiti. ope