Que vi opprimitur patet. qꝛ non ideo exit. vt corrumpatur. ſed tn̄qꝛ temere exijt pudicicie ſue damna etiam inuita ſuſtinuit. Ꝙ autēſubiungit̉. Conglutinauit eam ſibi. hoc eſt cadauer inuenit. ⁊ amplius ad arcam redire noluit. Tres manſiōes in intellectuali arca ſignant tria genera cogitationū rectum. vtile. neceſſariuꝫ. ſed int̓ hasomnes p̄cipue vna neceſſaria. id eſt charitas que nos deo cōiungitEt ideo in ſupremo arca ad vnū colligit̉. vt iam vnum cogitemus.vnū expectemus. vnū deſideremus dn̄m hieſum chriſtuꝫ. In pͥmaergo manſione eſt cognitio. in ſecunda opus. in tercia virtus. in ſuma p̄miū ꝟtutis dn̄s hieſus chriſtus. Hos gradus habes in pſalmo vbi dicit̉. bonitatē ⁊ diſciplinā ⁊ ſcientiā. ſi ꝯuertas ſcientiamdiſciplinā. ⁊ bonitatē doce me dn̄e hieſu chriſte.De ſeminatiōe ⁊ ꝓfectu ardoris ſapientie. .lxxvij.Ex libro tercio.Er timorē ſeminat̉ ſapiētia. quia timor dn̄i principium ſapientie. per gratiam rigat̉. per dolorē morit̉. per fidē radicat̉. per deuotionemgerminat. Deuotio eſt feruor bone voluntatꝭ. quē mens cohiberenon valens. certis manifeſtat indicijs. Hec diuidit̉ in tria. in zelū etcomꝑaſſionē ⁊ beniuolentiā. Zelus eſt dum ꝓ amore iuſticie defenſorem vltro ſe offert animus. calumniā veritatis pati non ſuſtinēs.Compaſſio eſt. qn̄ miſerijs alioꝝ condolemus. Beniuolētia eſt. qn̄ꝓmpta volūtate beneficia rogata annuimus. Sexto loco ſapiētiaper compunctionē orit̉. ꝓpter ſeipſam vero querenda eſt ſapientianihil enī melius eſt. ⁊ ideo indignus eſt ſapientia qui aliud ꝑ ipſamqͣꝫ ipſam obtinere intendit. qui n̄ vt poſſideat. ſed vt venalē ꝓſtituat ſapientiā q̄rit. Preterea ſi chriſtus eſt ſapientia qui ſapientiamꝓ humana laude querit ſimilis eē ꝯuincit̉ ꝓditori iude qui chriſtūvendidit. Igit̉ ꝑ timorem eximus de terra noſtra. ꝑ gratiā de cōgnatiōe noſtra. per dolorē de domo patris nr̄i. ꝑ fide et deuotionēdām ſequimur. Ac deinde ſexto gradu terra nobis ꝓmiſſa ꝑ compunctionē demonſtrat̉. Per timorē relinquimus cenſum terrenuꝫper gratiam et dolorem mutamus affectum. per fidem et deuotionem confirmamus animū. per compunctionem inuenimus deſiderium. Egreſſis autē de terra noſtra alia terra a dn̄o oſtēdit̉. qn̄ nobis perfecte huic mūdo mortuis quiddā iam de futurꝭ gaudijs qͣſide longe odorare cōcedit̉. Afflatus enī ſpirituſancto inſolito gaudio animus hilareſcit. et mirat̉ quale ad guſtandū eſſe poſſit. qd̓ tāmire etiā per odorē reficit. Septimo loco per deſideriū creſcit. ſicutcompunctio incendio comꝑat̉. ita deſideriū ſimile eſt fumo qͥ de incendio naſcit̉. Poſtqͣꝫ aūt per ignē compunctōnis rubigo peccatia mente fuerit conſumpta. ⁊ ille internus fulgor in corde micare ceperit confeſtim animus in quandā ꝯtemplatiōis ſpeculā ſubleuat̉.ibiqꝫ quodāmodo ſeipſo altior effectus quādā (vt ita dixerim) lucidam regionē et terrā nouam eminus proſpicit mirat̉ ſubter ſe inimo quo ꝓſtratus iacuit. mirat̉ ſuper ſe in ſummo quo eleuatꝰ tendit. Gaudet ſe iam tm̄ euaſiſſe qd̓ doluit. dolet ſe tm̄ adhuc abeſſeab eo qḋ diligit. Conat̉ igit̉ feſtinat. aſcendit. creſcit per deſideriū.⁊ quēadmodū virgula fumi quantomagis ſurſum tollit̉. tanto amplius extenuat̉. Ita celeſtibꝰ appropinquans ⁊ omnē terrene cōcupiſcentie nebulā euaporans totus ſpiritalis efficit̉. Tandēqꝫ ſe humanis ſubducit aſpectibꝰ. dū ad terrena iſta ⁊ viſibilia ꝯcupiſcēdaamplius exire recuſans. intus in abſcōdito faciei dn̄i gloriat̉. Octauo loco per charitatē roborat̉. Charitas ſimilis eſt vino. qꝛ qͦs inebriauerit reddit hilares. audaces. fortes. obliuioſos quodāmodoinſenſibiles. Nono loco ꝑ ſpem viret. Eſt enī ſpes quaſi memoriaquedā inuiſibiliū gaudioꝝ. que in corde hoīs recondita calefacit illud intrinſecus. ⁊ nō ſinit areſcere frigore infidelitatis in hyeme preſentis vite. Decimo loco ꝑ circūſpectionē frondeſcit ⁊ exꝑandit ramos. In ꝯtemplatiuis in altū ſurgit in actiuis in latuꝫ ſe exꝑandit.De illis qͥ ramos exꝑandūt in altū et nō in latū..lxxviij.Unt vero nōnulli qui perquietem diuinitus ſibi ꝯceſſam. primo multū in contemAplatione excreſcunt. ſed dū vidēt alios ſimpliciores fratres terrenis actionibꝰ occupari. eos in comꝑatione ſua deſpiciunt.⁊ dum ipſi ſteriles ſunt a bono opere. bona tn̄ opera ī alijs nō pertimeſcunt iudicare. Neceſſe enī eſt vt in oculis eoꝝ vileſcant alienafacta. qui de ſuis meritis ſentiunt immoderata. Nec fieri poſſet vtvitam alienam iudicare p̄ſumerēt. niſi prius in ſe tumuiſſent. que tn̄ſuperbia primū ſe palliat ſub ſpecie boni zeli. et perſuadet deceptemēti nō eſſe ꝑfectu amatorē iuſticie. qui ꝯſenſum p̄bet culpe alienecum autem delicto alieno omnino conſentire qui negligit dum poteſt delinquētem arguere. Huius igit̉ male ꝓuida mens errore decepta. totam ſe curioſitati dedit. ⁊ paulum creſcente morbo dū primū errata aliorū immoderata aſſueſcit proſequi. poſtremo ad hoc
deducitur. vt quicquid viderit vel aperte calumniari vel ſiniſtre interpretari conetur. vt ſi forte aliquos pro cōmuni vtilitate aliquantulum ſollicitari viderint. hos cupidos vocant. quos prouidos eſſeproſpexerint auaros nominant. Eos autem qui ſe affabiles et hilares omnibꝰ p̄bent. vicio adulationis inſeruire dicunt. Illos veroqui ſepius triſticiam vultū preferunt inuidia tabeſcere credunt. Etquos alacres ⁊ deuotos miniſtrando perſpexerint. leues et inquietos eſſe aſſerūt. Quos debiles aut graues inuenerint. quaſi pigros⁊ inertes accuſant ac ſtrenuos morbo ypocriſis laborare. et eos quiplus neceſſitati indulgent. luxui deſeruire exiſtimant. Hūc quidemerrorem multiplex confuſio ſequit̉. Mala ſiquidem ⁊ peſtilens curioſitas. que ſecretum alienū improbe ſcrutari contēdit. ſepe qͣꝫuisnihil inueniat qḋ iuſte reprehendere poſſit. peruerſa tamē ſuſpicari non deſiſtit. Si vero aliꝗd dignū reprehenſione inuenerit. ſtatimtumidam mentem non ad compaſſionem. ſed ad contemptum trahit. Contemptus autē iram excitat. quia in typo ſuperbie inflatusanimus intolerabile eſſe credit. quicquid ab eo ſuſtinet quem deſpicit. Deinde ira in indignationem creſcit. indignatio in cōtumeliamcontumelia odium parit. Inuidia vero animo tedium gignit. ⁊ ſuffocato gaudio interno in ſemetipſa conſcientia tabeſcit fitqꝫ ſibipſigrauis animus. ⁊ quaſi plumbū immobilis permanens ſurſum erigi nō valet. Et qui prius pennis ꝯtemplatiōis celos penetrare conſueuerat. nunc graui p̄ſſus pondere ſub ſe cadit. perhorreſcit tenebras ſuas quas intus patit̉. ⁊ ſi poſſibile eſſet aufugere vellet ſemetipſum. Igit̉ relicta ꝯſcientia foris fondit̉ terrenis ſe immiſcet actionibꝰ vt vel occupatus obliuiſci poſſit maloꝝ ſuorū. Et quia leuiuseſſe iudicat omne malū. eo ipſo qd̓ intus tolerat. iam miſer etiam dolores ſue occupationis foris amat. Et quia veram dulcedinem longo tedio palatū cordis guſtare didicit. carnalis ꝯcupiſcentie acetūſitiens anima cum deſiderio bibit. igit̉ iſte qui per ſapientiā excreuerat de altitudine ſua ſuperbiuerit. ⁊ ideo bonum eſt ei vt p̄ſcindat̉et aſſueſcat in latū extendere ramos ſuos. bonuꝫ eſt ei vt intermiſſoſtudio ꝯtemplationis ad tp̄us foras exire compellat̉. ⁊ exteriora diſpēſanda ſuſcipiat. vt diſcat exꝑimēto. qͣꝫdifficile ſit ꝑ officiū exterioribꝰ inſeruire. ⁊ tn̄ ꝑ deſideriū interiora nō deſerere. ⁊ cū ſe ad curā ſuſcepti regimīs imparē eē agnouerit. tūc ſciat qͥd de his ſenſiſſedebuerat. qͦs pͥus ī eodē loco poſitos incōſiderate deſpiciebat. Diſcat eſſe ꝓuidꝰ ⁊ circūſpectꝰ ⁊ nō torpeſcat ꝓ ocio vt an̄ ꝑiculū animū firmet. nec ſolū qͥd eueniat. ſed qͥd euenire poſſit attēdat.e exercitio circūſpectiōis q̄ ē in qͣtuor..lxxix.Odi quibus circūſpectiovexercet̉ ſunt quatuor. timor. cura. neceſſitas. affectꝰ. Timor eſt anxietas periclitandi. Cura eſt ſollicitudo euadendi incōmodi aut cōmodi adipiſcendi. Neceſſitas eſt opportunttas debitum dandi aut indigentia accipiēdi. Affectus eſt deſideriūperfruendi. timor punit. cura trahit. neceſſitas ligat. affectus vulnerat. Igit̉ ira dei pre timore p̄mit. vanitas mūdi curas ſuꝑfluas immittendo deorſum trahit. infirmitas noſtre ꝯditionis diris nos neceſſitatibꝰ ligat. inuidia dyaboli illicitis deſiderijs nos inflamandovulnerat. ſed in his omnibꝰ dei ſeruus exercet̉ ad premiū. ⁊ tunc qͦꝫei mala ſubiecta ſeruiūt cum eum affligendo ꝓbant non ſubuertūtquia conflictus vicioꝝ exercitia ſunt virtutum. Et ſicut ſepe cadendo diſcit homo qualiter greſſum figere et caute ambulare debeat etin conflictu belli qui frequenter plagatus eſt. cautius venientē ictūexcipit. Sic qui a dyabolo ſepe decipit̉. ſubtilius poſtmodum verſutias eius deprehendit et machinationes ſubuertit. Et hoc eſt ꝙmultos videmus poſt magna ſcelera ad virtutum ſummā conſcendere. ⁊ tanta ꝟtute omnes dyaboli conatus ꝯtra ſe erectos atterere. vt in quo prius ſe viciſſe gaudebat iam non ſe ſpoliaſſe ſed cōtraſe potius eos armaſſe videat̉. Ex tribꝰ. id eſt timore. neceſſitate. affectu. naſcit̉ quartū. id eſt cura. Qd̓ enī timemꝰ incidere ſollicite ſtudemus euitare. et qd̓ dolemus adeſſe ſollicite ſtudemus a nobis remouere. ⁊ qd̓ deſideramꝰ adipiſci ſollicite ſtudemus obtinere. Et ſipoſt affectionē paſſionis ſequitur cura ſollicitudinis. et poſt ſequit̉conatus in exercitio operationis. ⁊ per hoc cautela creſcit circūſpectionis. ⁊ quia ex officio noſtre corruptionis magis ſolliciti ſumꝰ ꝓeo adipiſcēdo qḋ ꝑuerſe cupimꝰ. vel eo euitando qḋ ſuꝑflue formidamus fit vt cautelā circūſpectionis quā in bonis ſtudijs comꝑare negleximus ꝑ mala ſtudia facile acquiramus. Sepe qui aīe mortem nō metuit. mori in carne ꝑtimeſcit. Pro his euitādis laboranthoīes que ſeruis dei non ſolum fugiēda nō ſunt īmo etiā nōnunqͣꝫcauſa fructus eoꝝ agnoſcit̉ appetēda. Similiter ſepe hoīes ꝓ carnalibꝰ deſiderijs adimplēdis plurimos labores graues ⁊ amaros libenter tolerāt. qͦs ꝓ amore eterne vite vel ad modicū ſb̓ire recuſantEt dū per experimēta reꝝ multa diſcūt. quaſi ex ipſa occupationeſua prudentiores fiunt. Sed tales aliquando miſeratiōe diuina aberrore ſuo ꝯuerſi in bonis agēdis. tanto cautiores fiūt quāto in malis ꝑpetrandis prius ſtudioſiores extiterunt. Un̄ manifeſte on̄dit