Liber.XXVII.

hoc etiam eis ꝓfuiſſe ꝙ ad tempus derelicti videbant̉ ꝓpter qd̓ ſuperius dictū eſt quatuor eſſe q̄ exerceāt circūſpectionē. timorem videlicet curā. neceſſitatē. affectu..lxxx.ſubdiuiſione illoꝝ quatuor.Res ſūt timores mūdanivel carnales. Timor vtilitatis. timor pene. timor mortꝭ.plex eſt. alia indebito dādi. alia in indigētia accipiēdi. Aliter enī dr̄Quoꝝ ſinguli curas ſuas generāt. Neceſſitas autē duneceſſe eſt tributum dare ceſari. aliter neceſſe eſt dare eſcas ventri.vterqꝫ tn̄ exactor eſt ⁊ ceſar ⁊ vent̓. vtrūqꝫ tributū eſt ⁊ eſca ⁊ pecunia. ſed ſi ꝓprie ꝯſiderare volumus minus nocet ceſar tollēdo pecuniam. qͣꝫ venter accipiēdo eſcā. Ceſar ſemel auferēdo pecuniā ſollinē tollit. venter aūt ſine intermiſſiōe exigēdo eſcā nunqͣꝫ nosſine ſoudine eſſe ꝑmittit. Ceſar auferēdo pecuniā magꝭ nos alleuiat. venter accipiēdo eſcam ⁊ corpꝰ noſtꝝ parit̓ ⁊ animū grauat.Cęſar auferēdo pecuniā ꝑ pauꝑtatē hūiliat. venter accipiēdo eſcāꝑ abundantiā ad vicia nos inflamat. ⁊ vt breuit̓ ꝯcludam. ego peroīa miſerabiliorē video eū qui ſeruit ventri qͣꝫ illuꝫ qui ſeruit ceſariNeceſſitas q̄ in debito dādi eſt. ml̓tis modis accipit̉. Debent enīp̄lati ſubiectis ꝓuidētiā. ſubiecti p̄latis obedientiā. equales equalibus charitatē fraternā. ſapiētes inſipiētibꝰ doctrinā. diuites pauperibꝰ alimoniā. Et ſicut de cura timoris dictū eſt. ſic etiā ſingule neceſſitates generāt curas ſuas. Affectus eſt deſideriū ꝑfruendi. Bona deſideria ſunt ſpiritalia. mala ſunt carnalia. Spiritale deſideriūquaſi vinū dulce ſuauiter inebriat. Carnale quaſi vinuꝫ acidū et intoxicatū in furorē vertit aūt necat. de illo dicit̉. calix dn̄i inebriās qͣꝫp̄clarus eſt. d̓ hoc aūt. fel draconū vinū eoꝝ..lxxxj.lore ⁊ fructu arboris ſapiētie.Oſt hoc arbor ſapientieper diſciplinaꝫ floret. In flore tria ſunt. ſpecies. virtusodor. que oīa ꝑ ſimilitudinē in bono oꝑe inuenimꝰ. vbifuture retributiōis premiū expectat̉. Per exemplū fulget. ꝑ odorēdemulcet. Per virtutē fructificat. Fructus boni oꝑis eſt virtus occulta recte intentiōis. Proinde qͥſquis vacuus a ꝟtute bonū opꝰin oculis hominū foris exhibet. velut arbor ē que ſine fructu floret.Per patientiā matureſcit. Inchoata virtus nō ꝓdeſt niſi ad finēꝓducat̉. Per mortē carpit̉. vt ad ꝯuiuiū regis eterni trāſferamuribi cibꝰ dei erimus. qꝛ ei complacebit in nobis ⁊ ipſe cibꝰ noſter eritquia nos delectabimur in ipſo vt illd̓ ꝓphete cōpleat̉ in nobis. Satiabor cū apparuerit gloria tua. Concludamus gͦ ſummū ꝑfectiōisgradū. vt dicamus ꝑ ꝯtemplationē cibat. d̓ qua pſalmiſta dīc. Adimplebis me leticia. cū. v. t. del̓. in de. t. vſqꝫ in finē. Ecce arbor fapientię noſtre ꝑ.xv. gradus vſqꝫ ad ſummū incrementū ꝑuenit..lxxxij.De edificatōe templi in corde hoīs.Ex quarto libro.Ocus in quo edificarioporteat domū dn̄i eſt cor hoīs materia cogitatōes mūI Ide. Nemo ſe excuſet. Nō ē neceſſe maria trāſire ⁊ ignotas exquirere regiones ad comꝑandos lapides p̄cioſos ⁊ marmora electa. nec cedros excelſas inciſas d̓ libano ꝑ alta maria nauibusꝯductibꝰ aduehere. aut numeroſa artificū milia ꝯgregare. qͥ ⁊ theſauros regum attenuare poſſent. Nihil hoꝝ a te poſtulat̉. In te ⁊de te fabricabis domū dei. artificum autē duoꝝ eſt. dei videlꝫ et hominis. Deus enī qui dignat̉ cum homine habitare. non dedignatſibi cum homine habitaculum p̄parare. Proinde nō debet homoimperitiā ſuam aut infirmitatem ꝯſiderās deſꝑare. ſed eum potiusqui ſecum oꝑari dignet̉ attendere. Deus enī eſt virtus ⁊ ſapientia⁊ non poteſt aliquis aut cū virtute deficere. aut cū ſapientia ignorare. maxime cū idemipſe ſit qui ⁊ nobis oꝑantibꝰ bonū cooperatur. ⁊non operantibꝰ vt velimus et poſſimus operari bonū largit̉. In oīedificatione tria ſunt p̄cipue conſideranda. ordo. diſpoſitio. ⁊ definita dimenſio. id eſt principiū habens ⁊ finem et determinationes.Suꝑeſt igit̉ nunc vt inquiramus qualem oportet eſſe ordinē ⁊ diſpoſitionem cogitationū noſtraꝝ vt ex eis ꝯſtruat̉ domus domini.Nam quia res mundane quas inordinate appetimus infinite ſunt.cogitationes quoqꝫ quas ex ipſaꝝ reꝝ memoria intrinſecus excipimus finite eſſe poſſunt. Nam dum per ſingula momēta alie ex alijsexorientes multipliciter ꝓdeunt nec ip̄i nos comp̄hendere valemꝰquo ordine vel qūo ad cor veniunt. aut a corde recedunt. proinde ſiordinatas et ſtabiles ac quietas cogitationes habere volumus. abhac immoderata diſtractione corda nr̄a cohibere ſtudeamꝰ. Hoautē fieri poterit ſi certas quaſdam ⁊ determinatas res nobis p̄ſcribamus in quibꝰ aſſidue ⁊ intentio cordis noſtri verſari ⁊ meditatioexerceri poſſit. Tria enī ſunt. id eſt ꝑ infinita diſtrahi. in eodē ſemꝑperſiſtere moderat euagari. Quoꝝ vnū habere non poſſumꝰ. vnuhabere non debemus. Et id circa hoc ſolum ſupereſt. vt qꝛ adhuc

vere corde ſtabiles eſſe non poſſumus. interim ſaltem ab immoderata diſtractione corda noſtra colligamus. vt dum ſemper nitimurminus inſtabiles fieri. ſemper magis ac magis incipiamus verā ſtabiſitatem imitari. Et vt qd̓ loquimur per exemplum manifeſtius fiat. in imo ponamus mundū. in ſummo deum. in medio collocemushumanū animū. Deinde conſideremus deorſum in mūdo iſto magnam quandam ⁊ horribilem omniū reꝝ confuſionem. et infinitamhumanaꝝ mentium diſtractionem. ſurſum autem apud deum perpetuam ⁊ inconcuſſam ſtabilitatem. Poſt hoc imaginemur humanum animū de hoc mundo ſurſum ad deum aſcendentem. ⁊ aſcendendo magis ac magis in vnū ſe colligentem. ⁊ tunc ꝑſpicaciter videre poterimus formam arce noſtre que in imo lata fuit. ⁊ ſurſum īanguſtam ſurrexit. quouſqꝫ ad menſuraꝫ vnius cubiti in cacamineſuo perueniret..lxxxiij.De reuocatiōe ſponſe ad ſponſum.Rimus homo poſtqͣꝫ foris aurem ad ſuaſionem ſerpentis aperuit. aurem intusad vocem dei clauſit. Quia ergo auditum intus perdidit quo deum loquentem audiat. reuocans nos deus ad ſe deforisclamat. ſed cum loquit̉ ſemper quaſi occultari volens ſe ſubtrahit.vt mentem humanam et per hoc qd̓ loquitur de ſe amoueat. ⁊ perhoc ꝙ ſe occultando fugit ad ſe trahat. Irritat enim deſideriū noſtrum vt augeat. quia loquēdo amorem ſuum in nobis excitat ⁊ fugiendo vt ſequamur inflamat. Tale eſt enī cor hominis vt ſi qd̓ diligit adipiſci non valeat. amplius deſiderio inardeſcat. Sic in canticis canticoꝝ. ſpōſus venit. ſtat poſt parietem ꝓſpicit per feneſtras⁊ cancellos vt quaſi lateat ⁊ non lateat. Mittit manū ſuā per foramen. tangit ſponſam ⁊ ſono depreſſo voce tenui vocat eam et dicitveni. Illa vt audit ſponſum adeſſe ſurgit mox. feſtinat. aperit. brachia ad amplectēduꝫ parat. liqueſcit anima eius. feruent precordiaeius. exultat. gaudet. tripudiat. ſed ille cum teneri putat̉ declinat etſubito quaſi d̓ medijs elapſus amplexibꝰ fugit. Quid eſt hoc. Dūnon querit̉ querit. dum non vocat̉ venit. Dum autem querit̉. declinat. ⁊ dum vocat̉. fugit. Si non diligit quare venit. aut ſi diligitquare fugit. Diligit autē ⁊ ideo venit. ſed quia hic non diligit. ideofugit. hic non diligit. id eſt in hoc mūdo in hoc exilio. ſed vocat nosad terram ſuam ad patriam ſuaꝫ. quia non decet talis amor patriāiſtam imminutio amoris eſſet vilitas regionis. Iocundꝰ amor amenū querit locum. ideo cōmendat nobis terram ſuā. ideo laudat patriam ſuam. Ideo dicit flores apparuerunt. Primi homīs naturaita a deo ordinata ⁊ inſtituta fuerat. vt anima que corꝑi p̄erat ꝑ ſenſus quidem miniſteria corꝑis foris impleret. ſed intus per ratiōemſemꝑ ad creatorē ſuū intēderet. ⁊ nihil foris ageret qḋ ex eiꝰ dilectōne nō ꝓcederet ⁊ ad eiꝰ dilectionē non ꝑtineret. ita vt omnē actuꝫ ⁊charitas imꝑaret. ⁊ ratio diſponeret. ⁊ ſenſus impleret atꝫ ꝑficeretSed poſtqͣꝫ merito p̄uaricatōis ſue eiectus eſt a facie dn̄i. factꝰ eſtcecus ꝑ ignorantiā mētis. inſtabilis ꝑ ꝯcupiſcentiā carnis. Quibꝰab illo in omnē poſteritatē trāſfuſis vniuerſa mala exorta ſt̓. Proinde poſt illā primā reꝝ ꝯditionē q̄ facte fuerāt vt ſtātibꝰ ſubeſſentneceſſe erat ⁊ alia facere q̄ iacētes erigerēt. Que tāto pͥmis digniora ſunt quātomagis neceſſaria. ⁊ quāto dignitate p̄cedūt. tanto ꝓlixiori tꝑe currūt. Illa enī ſex diebꝰ facta ſt̓ iſta ſex etatibꝰ fiūt. Sexdiebꝰ facta ē reꝝ ꝯditio. et ſex etatibꝰ ꝑficit̉ hominū reꝑatio.De his qͥ in arca nō ſaluant̉ ſed pereunt..lxxxiii.Onſiderare poſſumꝰ tresnanerias hominuꝫ. In diluuio ſine arca ſunt infidelesaliā eē neſdūt. In diluuio arcā habēt ſed in ea nō manēt hī qͥ vitaꝫqͦs carnis deſideria inuoluūt. qͥ p̄ter hāc vitā trāſitoriāimmutabilē eſſe venturā credere didicerunt. ſed tꝑaliū reꝝ delectationi animū ſuū ſubijciūt. Nam ibi quiſqꝫ ẜm interiorē hominē habitare dicit̉ vbi cogitatione ꝯuerſat̉. Itaqꝫ hi qui delectationē cordis ſui ī vanitate huius mūdi ꝯſtituūt. qͣꝫuis arcā fidei habeāt. intꝰtn̄ naufragi ſunt vt taceā ceteros mūdi amatores. quot modo literatos cernimus qͥ chriſtiani vocari volūt. ⁊ cū ceteris fidelibꝰ eccleſiam intrāt. ⁊ de ſacramētis chriſti participāt. in quoꝝ cordibꝰ ſepiꝰeſt memoria ſaturni ⁊ iouis ⁊ herculis ſocratis ⁊ platōnis ⁊ areſtotilis. qͣꝫ chriſti ⁊ ſanctoꝝ eius. Nugas poetaꝝ diligūt. ⁊ veritatemſcripturaꝝ aut negligūt. aut qd̓ peius eſt irridēt et ꝯtemnunt. Egoeis ꝓnuncio quia in fine eis ſociandi ſunt. quos nunc in cogitationibꝰ ſuis ꝑ affectū cordis ſibi ꝯiungūt. Quid illis ꝓdeſt habere fidem ⁊ nō manere in fide. qͥd illis ꝓdeſt nauē integrā habere. ⁊ in fluctibꝰ naufragiū non dicā pati ſed ſponte facere. quid ꝓdeſt veritatem cognoſcere. ⁊ falſitatem diligere. Non ſunt tales qui vere fideles ſunt. Audi qualis vnus eoruꝫ fuerit et tales omnes intellige. lexdei eius in corde ipſius. Sola ergo nauis fidei mare tranſit. ſola arca diluuiū euadit. qͣꝫdiu caro ꝯcupiſcit aduerſus ſpiritū ⁊ ſpūs aduerſus carnem omnis homo in hoc diluuio eſt. ſed boni in eo ſunt