.XXVII.Liber
timoris. Si ſapientiam. apportemus lucem veritatis. Si benignitatem apportemus lucem dilectionis. Potentia torpētes ad timorem excitet. ſapientia ignorantie tenebris cecatos illuminet. Beninitas frigidos calore charitatis inflamet. Tres gͦ dies ſunt inuiſibilis lucis. quibꝰ interius ſpiritalis vite curſus diſtinguit̉. Primustimor ſecundus veritas. tercius charitas. Primus dies ſolem ſuūhabꝫ potentiā. ſecundus ſapientiā. tercius benignitatē. Potentiaad patrē. ſapientia ad filiū. benignitas ꝑtinet ad ſpiritūſanctū. Boni dies iſti qui nunqͣꝫ tranſeunt. De illis ꝓpheta ait. In diebꝰ meisinuocabo. Iſtis diebꝰ hoīes impleri poſſunt. vbi futuris ſuꝑuenientibꝰ p̄ſentes nō tranſeunt. vbi numerus cū auget̉ claritas multiplicat̉. Primū hoīes ſub peccato ꝯſtituti. per legē increpati ſunt. ⁊ ceperunt deū timere iudicē. quia cognouerunt iniquitatē. Ipſum gͦ timere hoc iam erat cognoſcere. iam dies erat. ſed necdū clarus. quiapeccati adhuc tenebris caligabat. Uenit gͦ dies veritatis. dies ſalutaris qui peccatū deſtrueret. claritatē prioris diei illumīaret. ⁊ timorem non tolleret ſed in melius cōmutaret. ſed necduꝫ plena eratclaritas donec adiungeret̉ veritati charitas. Nā ipſa veritas dicitCum aūt venerit ille ſpiritus ve. ⁊cͣ. Ecce tres dies ſunt. dies timoris qui manifeſtat malū. Dies veritatis qui aufert malū. Dies charitatis. qui reſtituit bonū. Nunciate gͦ de die in diē ſa. eius. De hisdicit. Oſee viuificabit nos poſt duos dies ⁊cͣ. Sicut gͦ ipſe vt noſtram in ſe ⁊ ꝑ ſe ſalutē operaret̉ tres dies habere voluit. ita nobisvt noſtrā in nobis ꝑ ipſum ſalutē operemur tres dies dedit. Ideoenī ſexto die mortuus eſt. ſeptimo die in ſepulcro iacuit. octauo diereſurrexit vt ſimili modo primū potentia ī dię ſuo per timorē nos acarnalibꝰ deſiderijs foris occidat. Deinde ſapiētia in die ſuo ꝑ veritatem diuine liberationis a peccato nos intus in abſcondito contemplationis ſepeliat. Poſtrema benignitas ī die ſuo ꝑ deſideriūdiuini amoris viuificatos exurgere faciat. qꝛ ſextus dies ad laborē.ſeptimus ad requiē. octauus ꝑtinet ad reſurrectionem.De duplici amore et ſpūalibꝰ manſionibꝰ arce. .lxxiij.Idē in libro de arca noe primo.Rat vnū et veꝝ bonū hominis. plena et perfecta cognitio ſui ꝯditoris. ſed ꝓiectꝰla facie dn̄i factus eſt vagus per inordinatā ꝯcupiſcētiāꝓfugus per peccatricē ꝯſcientiā. Cuius voce illud etiā apte ſb̓iungit̉ qui me inuenerit occidet me. qꝛ mentē diuino deſertā auxilio qͣcunqꝫ temptatio impetierit. ſubuertit. Cor gͦ hoīs qd̓ prius amori diuino affixū ſtabile ꝑſtitit. et vnū amando vnū ꝑmāſit. Poſtqͣꝫper terrena deſideria diffluere cepit quaſi ī tot diuiſuꝫ eſt. quot eaſunt que ꝯcupiſcit. Sicqꝫ fit vt mens que veꝝ bonū amare neſcit.nunqͣꝫ valeat eſſe ſtabilis quia deſiderij ſui finē ī his que amplectit̉non inueniens. dū ſemꝑ ſe deſiderio extendit ſequēs qḋ cōſequi nōvalet nunqͣꝫ requieſcit. Huius mūdi amor dulcis in principio eſſevidet̉. ſed finem habet amaꝝ. Amor ꝟo dei ab amaritudīe incipit.ſed vltima eius dulcedine plena ſunt. Oīs nanqꝫ homo. id eſt carnalis. primū bonū vinū ponit. ſed ſpōſus noſter poſtremo. Si deūamare cupimus primū eum agnoſcere ſatagamus. tāta eſt enī ſpecies pulcritudinis eius. vt qui potuerit eū videre nō poſſit non diligere. tres manſiones in arca ſignant tres ordines fideliū qui ſunt inſancta eccleſia. quoꝝ primi vtunt̉ mūdo licite tn̄. Secundi fugiunt⁊ obliuiſcunt̉ mundū. Tercij iam obliti ſunt mundū. ⁊ hi ſunt ꝓpinqui deo. Ꝙ in ſuperioribꝰ arca ꝯtrahit̉. in inferioribꝰ dilatat̉. hoc ſignat ꝙ in ſancta eccl̓ia maior eſt numerus carnalē vitam ducētiumqͣꝫ ſpiritualiū. ita vt ſemꝑ quanto ꝑfectiores tanto ſint paucioresIn ſupͥmo ad vnius cubiti mēſurā arca ꝯtrahit̉. qꝛ chriſtus caputeccleſie ſue qui eſt ſanctus ſanctoꝝ per naturā ꝯſimilē inter hoīes ēẜm illam ſententiaꝫ qua intrinſecus altitudine arce diſtinximus inqͥnqꝫ manſiōes. He ſunt quinqꝫ ſtatus. tres pn̄tis vite ⁊ duo future. Primus illoꝝ hominū qui dicunt̉ carnales. ſecundus illoꝝ quiaīales. tercius ſpūalium. quartus aīaꝝ exutaꝝ a corꝑe. quintus inaīa ⁊ corꝑe reſurgentiū. qui ſup̄mus eſt. ⁊ cubito ſupͥmo ꝯtiguꝰ. qꝛtūc omniū deſiderioꝝ noſtroꝝ finē ad vnū referimus..lxxiiij.De arca intellectuali q̄ ꝯſtruit̉ in corde.Idem in libro ſecundo.N hoc quodāmodo rationalis anima ſimilitudinē habet creatoris ſui. qui ſicut in¶mente diuina omniū rerum cauſe eternaliter ſine mutabilitate ⁊ diſtinctione temꝑali ſubſtiterunt. Ita etiā in mēte noſtrapreterita. preſentia ⁊ futura per cognitionem ſimul ſubſiſtunt. Siergo per ſtudium meditationis aſſidue cor noſtrum inhabitare ceperimꝰ. iam quodāmodo temꝑales eſſe deſtitimus. et quaſi mortuifacti intus cū deo viuimus. Habeamus ergo rectas ⁊ vtimunoles ⁊ caſtas cogitationes. quia de tali materia fabricabimus arcam
noſtrā. Iſta ſunt ligna que in aqua miſſa natant. in igne poſita ardent. quia tales cogitatiōes fluxus carnalium delectationū deorſuꝫnon p̄munt. ſed flama charitatis incendit. Poſtea bituminabis arcam tuam intus et extra. Nullatenus enim in ſecreto conſciētie tueſuauiter pauſare poteris. niſi prius malos ⁊ extra per manſuetudinem tolerare ⁊ intus didiceris per charitatem non odiſſe. Bitumecalide nature eſt ⁊ naſcit̉ de terra fulminata. ⁊ charitas procreatur īanima timore diuini iudicij. Arca diluuij cordis noſtri ſecretum eſtin quo latere debemus aſtrepitu huius mundi. Sed quia noſtreconditiōis infirmitas diu nos in ſilētio intime contemplatiōis pauſare non patitur. oſtium ſignat exitum per operationem. feneſtraexitum qui fit per cogitationem. oſtiū deorſum eſt. feneſtra ſurſumquia actiones ad corpus pertinent. cogitationes ad animaꝫ. Hinceſt ꝙ per feneſtram aues exierunt. per oſtium homines ⁊ beſtie. Ꝙautem per auem anima ſignificetur ⁊ per hominē corpus. habemꝰin libro iob vbi dicitur. Homo ad laborem naſcitur et auis ad volatum. Quoniam ſi nati ſumus in hac vita vt ſi volumus animamper contemplationem ſubleuare. neceſſe ſit corpus per exercitia laboris atterere. Ꝙ vero oſtium in latere poſitum dicitur hoc ſignatꝙ nunqͣꝫ a ſecreto cordis noſtri per operationem exire debemus exꝓpoſito intentionis. ſed ex accidēti occaſiōe neceſſitatis.De exitu actionis ⁊ cogitationis..lxxv.Ctiones alie ſūt carnalesid eſt que ad vſum corporis pertinent. alie ſpirituales q̄pertinent ad inſtructionē mentis ad vtraſqꝫ boni ⁊ mali exeunt. Quatuor modis eximus per contemplatiōem. Primusmodus eſt. quando conſideramus omnē creaturam quid ſit ex ſe. ⁊inuenimus omnia vanitatē. quia omnis creatura ſicut de nihilo adeſſe venit. ita etiā quotidiana immutatōe indicat. ꝙ quātuꝫ in ſe eſtad nihilū tēdit. Secūdus qn̄ ꝯſideramꝰ qͥd ſit ex dono creatoris. ⁊cernimꝰ in ea diuine rōnis ſimilitudinē. qꝛ ipſa q̄ ꝓ ſua ꝯditōe mutabilitati ſb̓iacēt. dū hͦ ex bn̄ficio creatoris accipiūt. vt nūqͣꝫ ꝓrſuseſſe deſināt. quodāmodo opus tꝑale eterni opificis imitat̉ ſtabilitatem. Tercius qn̄ ꝯſideramus quo vtat̉ deus mīſterio creaturarūad iudicia ſua implēda. ſiue ꝓ ſua miẜicordia bn̄ficia largiēdo. ſiueꝓ noſtro merito erogādo ſupplicia. In hͦ genere ꝯtemplatiōis audimus omnē creaturā tribꝰ vocibꝰ nobis loquentē. Prima vox dicit. Accipe. ſecunda dicit redde. tercia dicit fuge. Accipe beneficiūredde debitū. fuge ſuppliciū. Prima vox eſt famulātis. ſcd̓a admonentis. tercia cōminantis. Uox famulātis eſt celū. dicit enī. Miniſtro tibi lucē in die vt vigiles. tenebras in nocte vt pauſes. Ego adobſecrationē tuam gratas tempoꝝ viciſſitudines pario. tꝑe feris ⁊eſtatis feruorē. autumni plenitudinē. ⁊ algorē hyemis. Ego alternantibꝰ incrementis dieꝝ ⁊ noctiū ſpaciū ſimili rōne diſſimiliter extendo. vt ⁊ varietas tollat faſtidiū. ⁊ tibi ꝑeat oblectamētū. Aer dicit. Uitalem tibi prebeo flatū. ⁊ omne genus auiū ad tuū mitto obſequiū. Aqua dicit. Potū tibi prebeo. ſordes purgo. arentia rigo.⁊ diuerſoꝝ genera piſciū ad tuū eſuꝫ miniſtro. Terra dicit. Ego teporto. ego te nutrio. pane ꝯforto. vino letifico. omniū geneꝝ fructibus oblecto. diuerſis animalibꝰ mēſas tuas repleo. Uox cōminantis eſt. Mundus dicit. Uide homo qūo amauit te qͥ fecit me ꝓpterte. Seruio tibi. qꝛ factus ſum ꝓpter te. vl̓ vt tu ſeruias illi qͥ fecit me⁊ te. me ꝓpter te. te ꝓpter ſe. Si ſentis beneficiū redde debitum. Accipe benignitatem redde charitatem. hoc tribuit ⁊ hoc exigit deusUox cōminātis ē. Ignis dīc a me cōbureris. Aqͣ dicit. In me ſubmergeris. Terra dic̄. Ame abſorberis. Infernus dicit. A me deglutieris. qꝛ oīs creatura ſicut ex ꝯditione ſua hoī famulat̉. ſic etiā peccatoribꝰ ꝓ malorū meritoꝝ ꝯſcīa cōminat̉. vt in ſingulis creaturisperpeti timeant qd̓ ſe meruiſſe cognoſcunt. Quartus modus eſt qͣquando in eis cogitamus non naturalis infirmitatis ſubſidium. ſedlibidinis oblectamētū. hoc oculo eua lignū vidit et comedit.De adaptōe exitus corui ⁊ columbe.Ui hoc modo per cogitationem exeunt. ſimiles ſunt coruo qui reuerſus non eſt.quia dum foris qḋ male delectat inueniūt ad arcā conſciētie ampliꝰ redire nolūt. Reliqͣ ꝟo tria cōtemplationū genera inexitu columbe figurata ſunt. q̄ vacua exiuit ſꝫ vacua nō redijt. qꝛ foris inuenit qd̓ intus nō habuit. Nec tn̄ foris amauit qd̓ intus detulit. Ramus oliue virentis bonū mentis affectū demonſtrat. qꝛ ſepeIſancti viri quantomagis foris opera diuina aſpiciunt. tantomagisintus in amore ꝯditoris vireſcunt. In primo ergo materia vanitatis inſpecta in nobis generat ꝯtemptū mundi. In ſecundo ſimulacrum rationis laudē dei. In tercio inſtrumentū diſpenſatōis timorem ⁊ amorē dei. In quarto cupiditas incētiuū libidinis. Hūc igit̉exitū caueamus ne egrediamur temere. Nemo de conſciētia ſua ꝯfidat. Dina intus ꝟgo. intus caſta. intus colūba fuit. ſꝫ qꝛ colūba fuitſeducta nō hn̄s cor. egreſſa foras colorē pariter cum noīe mutauit.