Liber

.XXVII.

diſcamus quid nobis neceſſe ſit petere incōſideratiōe miſericordiedei noſtri quo deſiderio debeamus poſtulare. Cogitemꝰ qͣꝫ ſit breuis vita noſtra. qͣꝫ via lubrica. qͣꝫ mors incerta. Cogitemꝰ ꝙ lugentes in hanc vitā intrauimꝰ cū dolore ꝑtranſimꝰ. Cū luctu exituri ſumus. Vt aūt p̄termittamꝰ mala ea q̄ omnes cōmunit̓ homīes opprimūt. qualia eſtimamꝰ eſſe ſecreta ꝑicula ſingulorum. quoꝝ ſibiquiqꝫ cōſcij ſunt ſi cogitare quiſqꝫ voluerit. q̄ ab ineūte etate malafecerit q̄ ſuſtinuerit. Quotiēs ꝓ amore vite eius fruſtra deſudauerit. quotiēs in laborioſis conatibꝰ fallaces exitus īuenerit. ⁊ poſt lōgos diſcurſus requiē necdū vllam adeptꝰ ſit. Cognoſcet qͥd d̓ hacvita iudicare poſſit. Cuꝫ autē vite huiꝰ erumnā cōſiderat etiā q̄ ſitpatrie celeſtis ſuauitas atqꝫ dulcedo attēdat ⁊ ꝑpendat quid īuediderit. vt ex vtroqꝫ intelligat quātū ſibi in hoc exilio lunerit.gendū ſit. Hinc em̄ ſalomon dicit. Qui addit ſcientiā addit ⁊ dolorem. quia quāto magis homo mala ſua intelligit tanto amplius ſuſpirat ⁊ gemit. Poſtremo ſuꝑeſt vt in memoria maloꝝ noſtroruꝫetiā miſericordie dei recordemur quia fiducialiꝰ de futuro eius miſeratiōes requiramꝰ ſꝫ quēadmodū in p̄terito noſtri miſertus ſit cōgitemꝰ. reuocemꝰ ad memoriā bona q̄ tribuit. ⁊ ꝙ in ꝑiculis ſepe cōſtitutos clemēter eripuit. nec vnqͣꝫ peccatis noſtris qͥ minꝰ miſereret̉ vinci potuit. Oblitos ſui de ſe admonuit. auerſos ad ſe reuocauit. veniētes ad ſe benigne ſuſcepit. penitētibꝰ indulſit. ꝑſeuerātescuſtodiuit. Meditatio nāqꝫ aſſidua ꝯſcientiā. ꝯſciētia ꝯpunctionēpunctio aūt deuotiōꝫ parit. deuotio ꝟo orationē ꝑficit. Sciētiaeſt qn̄ homo ad cognitionē ſui illuminat̉. Cōpunctio eſt qn̄ ex cōſideratiōe maloꝝ ſuoꝝ cor interno dolore tangit̉. Deuotio eſt piꝰ⁊ humilis effectꝰ in deū qui ex cōpunctiōe generat̉. Tritus em̄ magnitudine maloꝝ ſuorū animꝰ ⁊ diffidēs de ꝓprijs viribꝰ ad deumſe cōuertit. ⁊ tāto ardentiꝰ patrociniū illius expetit. quāto ſibi nihilextra deū relictū eſſe videt in quo cōfidere poſſit. Deuotio igit̉ eſtꝯuerſio in deū pio ⁊ humili affectu. Humilis em̄ eſt ex ꝯſciētia infirmitatis ſue. pius ex ꝯſideratione diuine clemētie. Hec in ſe trespͥncipales virtutes habet. fidem. ſpem. charitatē. Neqꝫ em̄ homoꝑ deuotioneꝫ ſe ad deum cōuerteret. niſi ⁊ crederet ſe ab eo ſaluaripoſſe ⁊ ſꝑaret eum miſereri velle. Poſtremo niſi eum pluſqͣꝫ malaſua diligeret. nequaqͣꝫ illa fugiēs refugiū ſibi in ip̄o eligeret. Nihilergo aliud eſt oratio qͣꝫ mētis deuotio .i. cōuerſio in deū ꝑ pium ethumilē effectū. fide ſpe ⁊ charitate ſubnixa..xlix.e ſpeciebus oratiRes ſunt ſpeciēs oratiōisupplicatio poſtulatio. inſinuatio. Supplicatio eſt ſinedetermīatiōe petitiōis hūilis ⁊ deuota p̄catio. Poſtulatio eſt delermīate petitiōis certa narratio. Inſinuatio eſt ſine petitiōe ꝑ ſolam narrationē volūtatis facta ſignatio. Tria ſunt genera ſupplicationū. captatio. exactio. pura oratio. Captatio eſt quodfit ante poſtulationē ad p̄ꝑandum ⁊ inclinandū animū auditorisQd̓ tribꝰ modis facimꝰ. Primo cū aliquid dicimꝰ qḋ ꝑſonaꝫ velcauſam noſtrā ꝯmēdet ſiue meritū noſtrū ſiue infirmitate. ſiue alid̓Secūdus modꝰ eſt cū aliqͥd in laudē eius ꝓferimꝰ quē oramus. ꝑqd̓ apud animū noſtrū eum chaꝝ ⁊ acceptabilē eſſe ſignificamꝰ. vtnoſtra charitate viciſſim eius dilectionē mereamur. Terciꝰ eſt cuꝫaliquid dicimꝰ ꝑ quod apud animū auditoris cauſa aduerſarij nōſtri ſiue ꝑſona deprimit̉. vt odio potiꝰ qͣꝫ amore digna videat̉. Exactio eſt poſt factā poſtulationē qn̄ auditorē ne petitio noſtra apd̓eum in obliuionē veniat. quadā inſtantia memorē facimꝰ hoc genus qͣꝫ apud homīes importunū videt̉. tam apud deū gratū atqꝫlaudabile eſt. Pura oratio eſt qn̄ ex abundātia deuotiōis mēs itaaccendit̉. vt cum ſe ad deū poſtulatura cōuertit. p̄ amoris eiꝰ magnitudine etiā petitiōis ſue obliuiſcat̉. Int̓ hec tria ſupplicationūgenera infimū locū captatio. mediū exactio. ſupremū ⁊ excellentiſſimū pura oratio obtinet. qꝛ captatio timorē exactio fiduciam. puraoratio ꝑfectū amorē habet. ita vt pura oratio magis in iubilū conuertat̉ ⁊ appropinquet deo. ꝑueniat citiꝰ ⁊ efficatiꝰ obtineat. Poſtulatio eſt determīate petitiōis incerta narratio. Hec tribꝰ modisfit. obſecrādo rogādo. ſimpliciter poſtulādo. Obſecratio eſt qn̄ vehemētior neceſſitas deuotiꝰ p̄cibꝰ inſiſte̓ cogit. In mediocribꝰ cauſis rogamꝰ. in minimis ſimpliciter poſtulamꝰ. Excellētiſſimū eſt obſecrare. mediū rogare. minimū ſimpliciter poſtulare. Inſinuatio ēetiā ſine petitiōe ꝑ ſolā narrationē voluntatis facta ſgnatio. Hecquoqꝫ tribꝰ modis fit. timore fiducia ⁊ ꝯtēptū. Timore fit qn̄ magna eſt cauſa quā agimꝰ vel ꝑſona quā rogamꝰ. ſicut iſtud. Dn̄e ſifuiſſes hic frater meꝰ nō fuiſſet mortuꝰ. Rogare em̄ voluit vt dn̄sfratre ſuū mortuū ſuſcitaret. ſed qꝛ ꝓ magnitudine cauſe ⁊ ꝓ reuerentia ꝑſone extimuit. inſinuare potiꝰ qͣꝫ poſtulare elegit. Dixit vn̄volutas intelligeret̉ ⁊ temeritas nō rep̄henderet̉. Fiducia fit qn̄ vl̓de facilitate cauſe vel de beniuolētia ꝑſone cōfidimꝰ. Et ideo patēter deſideriū noſtrū exprime̓ neglqꝛ nos obtinere poſſe ſola inſinuatiōeſicut eſtō habēt. Contēptū. qn̄

cauſa vilis eſt. vel ꝑſona que rogat̉ humilis. que oīno ab orationediuina excludit̉. apud homīes aūt maxime ſuꝑbos ⁊ potētes maximo ſtudio exercet̉. Inſinuatio ex fiducia ꝑfectis cōuenit. ex timore incipiētibꝰ ex cōtemptu malis.De quibuſdā pſalmis qͥ nō vident̉ ad orationē ꝑtinē. .l.Uoſdā mouere ſolet ꝙ īor̄onibꝰ nr̄is illos etiā nōnūqͣꝫ pſalmos qͥ l̓ petitōis ꝟbanō hn̄t vl̓ ad nr̄aꝫ petitiōeꝫ nō ꝑtinēt decātare ſolemꝰ.Ecce em̄ īquiūt deū ꝓ īdulgētia peccatoꝝ nr̄oꝝ dep̄cari volumꝰ.qͥd nobis ad hoc ꝓdeſt. Si vel. qͣre fremuerūt gētes. vel Attēditepopule meus vel aliū huiuſcemodi decantamꝰ. Sed quiſqͥs ſupͣdictas oratiōis ſpecies diligēter ꝑſpexerit qualiter etiā iſta in orationibꝰ dicta valeāt facile diſcernit. Dicamꝰ igit̉ omnes illas ſcripturas idcirco vtiliter debere ⁊ cōueniēter poſſe inter vota p̄cumnoſtraꝝ ab orātibꝰ recitari. vt in nobis affectū pie deuotōnis excitāt. ⁊ cor noſtrū vel narrādo laudem dei ad eius amorē ꝓuocāt. vl̓noſtrā cōmemorādo miſeriā ante ꝯſpectum eius nos humiliāt. velmaliciā aduerſarioꝝ noſtroꝝ exaggerādo ⁊ vtilē nobis ſollicitudinē ⁊ fiduciā corā ip̄o ampliorē p̄ſtant. Siue igit̉ laudē dei in bonitate ⁊ potētia. ſiue miſeriā noſtrā in infirmitate ⁊ culpa noſtra. ſiuemaliciā aduerſarioꝝ noſtroꝝ in tyrānide eoꝝ ⁊ aſtutia ad exercitationē mētis ⁊ augumētū bone deuotiōis orātes ꝯmemoremꝰ nihilineptū facimꝰ. ſed ꝑ pium effectum quē ip̄a in nobis verba ercitantvbiqꝫ orātes ſumus. Unuſqͥſqꝫ ergo cū in oratiōe vel pſalmos vl̓alias quaſcūqꝫ ſcripturas decātat diligēter ꝯſideret cui affectui deſeruiant. ⁊ ad illū affectuꝫ toto niſu cor ſuū excitet. ad quē id quodloquit̉ magis ꝑtinere videt. ſicqꝫ ꝑ intelligentiā verboꝝ in maiorēdeuotionē affectū accēdet. Certe videmus adulatores qualiter ſeerga illos a quibꝰ aliquid expetūt deuotos ſimulāt. ⁊ nos p̄cibꝰ noſtris p̄ueniamꝰ faciē domini. ⁊ vt mereamur obtinere qd̓ petimus.nō ſimulatā deuotionē. ſed verā charitatē offeramꝰ. Beatificemꝰamicos dn̄i noſtri. indignemur inimicis eius. Laudemꝰ in eo potētiam pietatē. ſapientiā eqͥtatē. Item narremus ei miſeriā noſtram.ꝯfiteamur ei culpā noſtra. offeramꝰ ei obediētiā noſtrā. Dicamꝰ ⁊credamꝰ aliū nō eſſe ꝑ quē poſſimꝰ eripi. ꝑ quem ſperemꝰ liberari.Itē oſtēdamꝰ ei aduerſarioꝝ noſtrorū demonū ⁊ ꝑuerſorū hoīmmaliciā. crudelitatē. iniquitatē tyrānidē. ꝙ ei aduerſant̉ qui nos ꝑſecunt̉. ꝙ nobis hoſtes ſunt qui ei ꝯtradicūt. ꝙ odimꝰ que odit ꝙdiligimus q̄ diligit. malle nos ꝓpter eum odia inimicoꝝ eius ꝑpetiqͣꝫ contra eum habere pacem eorum.De ſciētia recte viuēdi itē in libro de inſtitutiōe nouicioꝝ. .lj.Cientiā recte viuēdi ⁊ honeſte. ꝯꝑare ſibi oportet hoīem ꝑtim rōne. ꝑtim doctrina. ꝑtim exemplo. ꝑtim meditatiōe ſacraꝝ ſcripturarū.ꝑtim aſſidua inſpectiōe opeꝝ ac morū ſuoꝝ. Ratiōe quidē hͦ mō.Debet ſiquidē homo diligēter ꝯſiderare qͥd liceat ⁊ qͥd nō. qͥd deceat ⁊ quid nō. in omni actu ⁊ in omni loco ⁊ in omni tꝑe erga oēmꝑſonā. In omni actu. hoc eſt qualiter ſacra ⁊ diuina myſteria impleri oporteat. qualit̓ humana officia q̄ ad vſum ꝑtinēt corꝑis exercere cōueniāt. vt ſemꝑ ſibi ſit parcꝰ ⁊ ꝓximo ꝓmptus ⁊ deo deuotꝰ. Nō ſolū aūt qͥd agat. ſꝫ etiā in qͦ loco qͥd agere debeat ꝯſideret neceſſe ē. Alius eſt modꝰ ſe habēdi in eo loco vbi deus adorat̉.aliꝰ ī eo vbi corpꝰ r̄ficit̉. aliꝰ ī eo qͥ locutiōi deputatꝰ ē. aliꝰ in eo vbiſilētiū cuſtodit̉. alius deniqꝫ ī ſecreto. aliꝰ ī publico. Et qͣꝫuis ī nll̓oloco hō diſciplinā deſerere debeat. Diligentiꝰ tn̄ ⁊ magis ſolliciteibi ꝯſeruanda eſt. vbi vel neglecta pluribꝰ generat ſcādalū. vel cuſtodita bone imitatiōis exemplū. In nocte ſecū debēt eſſe homīes⁊ aut feſſa mēbra ſomno reficere. aut oratiōibꝰ vel meditatiōibꝰ ſanctis in ſilentio animū exercere. In die ꝟo de ſecreto ſuo ī vnū cōeūt⁊ ad rurſum videndos ſe ⁊ imitādos oſtendūt. Ante cibū ſumptūmagis hilares nos eſſe cōuenit. ne ip̄a noſtra abſtinētia grauis etmoleſta videat̉. Poſt ꝟo magis modeſtos ⁊ tacitos. ne ꝑ gule viciū crapula nos inflamaſſe putet̉. Quātū ꝟo decoris addit diebꝰfeſtis quies vacatiōis tm̄ ornamenti cōfert diebꝰ ceteris ſtudiū boni operis. Itaqꝫ carnales quidē mentes ne vel in iſtis in bono oꝑeſe exerceant pigricia ligat..lij.Qualiter homo ſe habere debeat ad ꝓximos.Iſcretio perſonaꝝ quātūquidem ꝑtinet ad dilectionē ẜm meritū. quātuꝫ ꝟo advenerationē ẜm etatem ⁊ officium habenda eſt meliores diligere. ſuꝑiores honorare debemus. quia par eſt cōtumaciaſiue in eo qui ꝓpter inferiorē gradū in homine virtutē deſpicit. ſiuein eo qͥ ꝓpter inferiorē vitā gradū ſuꝑiorē ꝯtemnit. Iſtis gͦ honor