Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

ſuum cuiqꝫ adimis. qꝛ nullus inter qͣꝫplures equales excellentempoteſt honorē habere. Preterea multis pontificibꝰ multa neceſſaria ſunt et templa. Ex hoc igit̉ et aliud incōueniēs ſequit̉ .ſ. deſtructio legis. ne pluſqͣꝫ vnū exiſtat templū ꝓhibētis. Pretereanūquid plures reges aut vnū habituri eſtis. Unum vtiqꝫ putatis iuxta ꝓphetiā ezechielis. Unū inquit paſtorē oēs habebunt.Nam ſi plures forent cōcordes eſſe poſſent. regniqꝫ pacē deſtruerēt. Sed quiſnā erit rex ille? Unctus inquiūt in cuiꝰ aduētucaptiuitatē euaſuri ſumꝰ. noſtriqꝫ mortui ſuſcitādi noſtri meritodebet habere moderamē imperij. Bene quidē o iudei qd̓ dicitiseſſe poſſet. ſi vnctus ille deus et homo eſſet. Si ꝟo vt creditistm̄ futurus ſit. Quid tūc de abrahā yſaac et iacob et moyſe ceteriſqꝫ ꝓphetis erit. Nōne iſti tales ac tāti viri huius vncti fuerītviri ſubiecti melius eis fuiſſet nequaqͣꝫ reſuſcitari. Ceterū hoc habet etiā fides vr̄a. vt quēadmoduꝫ cetera hūanitatis officia. ſic etgenerādi habituri ſint naturā. a deo vt mulierē quotidie cōcepturam quotidie credatis pariturā. Qd̓ vix vtiqꝫ hūane aures poſſunt audire. Nam ſi hoc eſſet ꝓfecto nec eos terra caperet. ſi duplo maior eſſet aut pōtus etiā terra fieret. adeo loci coartarenturanguſtia haberēt que colere poſſent arua. immo ſemper inter eos eſſent terre anguſtia certamē et rixa. Si aūt idem om̄esreſuſcitādi ſunt qui mortui fuerūt nunquid redibit quiſqꝫ vir advxorem ſuā quā habuit. an aliā nouā habebit. Dicitis ſane qͥſqꝫ ſuam habebit. et hocip̄m leticie cōſummatio erit. illa ergo quepoſt tres aut plures maritos eſt mortua in reſurrectōe quē ex hiseſt habitura. Naꝫ ſi primū habiturā reſpōderis. lex moyſi deſtrueretur dicētis qꝛ poſt ſecūdū debeat redire ad primū. Si ꝟoaliū qͣꝫ primū reſpōderis etiā in hoc ē deſtructio legis eadē. Ealege iubente primo viro viuēte nec eam repudiāte poterit cuinubere.Iterum ſuggillatio eiuſdē..cxxxviij.Ed ecce tot fuerint ſuſcitati. totqꝫ poſt eos nati. nūquid mortales erunt autimmortales ꝑmanebūt ꝓfecto hoc habet fides veſtraqꝛ comedēdi aut bibēdi atꝫ generādi et naturā et vſum ſunt habituri. et poſt mille annoꝝ trāſacta curricula. in ꝑpetue bt̄itudīsregnū ſine morte aliqͣ trāſferēdi. Uerū ſi eos īmortales fore dicitis ad priſtinū incōueniēs reditis. infra mille ānos intātū multitudo ꝓpagabit̉ eoꝝ vt nullatenꝰ intra terre cōcludi valeāt ambitum. Multo igit̉ minꝰ ad incolēdos agros illis ſuꝑerit ſpaciuꝫOeniqꝫ comederit ac biberit ac generādi vſū habuerit neceſſe eſt vt ex quatuor elemētis cōpoſitus ſit. Quicqͥd aūt talit̓poſitū eſt. id etiā corrūpi neceſſe ē. Illos ergo cuꝫ taliter cōpoſitifuerint. corruptioni ac morti ſubiacere neceſſitas cōcludit. Rurſum ſi maximā illā multitudīem immortalē fore aſſeritis eos ſuperius ſine intermiſſione generaturos eſſe dixeritis. etiā ſi ad modum lapidis ſibinuicē ſupponerent̉. nullatenꝰ in terre ſpacio duplicato cōcluderent̉. Si ꝟo morituros illos eſſe cōcedatis. volovt an illa reſurrectio ſit eis ad penā an ad coronā dicatis. Ad honorē inquiūt erit et ad gloriā. vt ſcꝫ vncti gloriā et regnū conſpiciant. ꝑfectamqꝫ corꝑis cordis habeāt leticiā. Nūc ergo de ſtatu interim bonorū defūctoꝝ donec reſurgāt audire volo quid ſentiatis. vtrū ſcꝫ in penis an in quiete ꝑmaneāt. et dicitis eos quietis beatitudīe cum deo perfrui certiſſimū ē. Ex ſequit̉ reſurrectio illa ad penā eis potiuſqͣꝫ ad coronā futura eſt. em̄ nunceterne vite munere glorient̉. cur iterū in corpoꝝ ergaſculis retrudent̉. niſi vt fame ac ſiti ac vigilijs varijſqꝫ et innūeris denuo cruciatibꝰ agitent̉. Quintiā ẜm p̄dictā ſnīam ſecūde mortis tīoremſuſtinebūt penā. Deniqꝫ quid faciēt ꝑentes eoꝝ in morte ip̄orum melius foret illis reſurgere qͣꝫ dolorē tm̄ ex mortibꝰ filioꝝſuſtinere. Sꝫ forte dicitis boni defūcti et ſi nūc interim quieteet in delitijs viuūt de quibꝰ ad corporū anguſtias redituri ſūt.ta eis exultatio erit vncti p̄ſentiā cernere et eius regno exultae̓ hieroſolimis. vt olim habitare in templo ritu veteri ſacrificare vt etcorpoꝝ pena ſit eis nulla. et quā nūc habēt requies habeat̉ pꝰ eamīma. Uerū hoc a veritatis exorbitat ſemita. Nullus em̄di p̄ſentis honor vel gloria eterne vite delitijs et quieti comperatione aliqͣ cōuenit. qꝛ nec vno momēto quiſqͣꝫ huiꝰ mūdi delitijsvti ſine labore et pena poterit. Illius aūt beate vite gl̓ia nulla intercidēte moleſtia ꝑmanet ꝑpes atꝫ ꝯtinua. p̄cipue doctoresveſtri teſtētur oēm mūdi huiꝰ honorē et gloriā id eſſe ad illiꝰ vitedelitias qd̓ eſt vnum ad. xl. Patet inſuꝑ cuilibet niſi totiꝰ rōis ſitexpers incomꝑabiliter magis eſſe gaudiū cernere deū qͣꝫ talē qualem vos dicitis vnctū vicꝫ hoīem terrenū. Uidetis ergo ſi ꝑpenditis vobis vndiqꝫ rōnis ac diffugij ſemita clauſa ſit vt nullatenus eo quo dicitis reſurrectio mortuoꝝ fieri poſſit.De euacuatione cultꝰ iudeorū..cxxxix.

od aūt vos dixi de māͣdatis legis minimū quid obſeruae̓ nec autoritatis necrōnis cuꝫ liquido pateat indiget ꝓbatōne. Nam neagni victimā ꝓut olim mane ac veſpere immolatis. nec ſabbatoꝝne omeniarū ac cerimoniaꝝ olocauſta celebratis. nec panis viniet olei libamīa ponitis. nec panes in mēſa ꝓponitis. nec luminarianec thimiamata p̄paratis. Sacerdotū ordinatōes variaſqꝫ veſtimentoꝝ mutatiōes. mīſtroꝝ qͦꝫ ſingulas ebdomadas viciſſitudines ac multimodas in ſumedis cibis varietates ẜm legis precepta ſeruatis. leges qͦꝫ primitiaꝝ ac decimarū et immūdiciaruꝫatꝫ mundiciarū neglexiſtis. Cetera qͣꝫ plurima in lege p̄cepta ſūtque iam dudum a vobis oīno p̄termiſſa ſunt. Sꝫ dicitis de legisp̄ceptis que minime obſeruamꝰ nequaqͣꝫ redarguēdi ſumus. cuꝫet a patria nr̄a exules ſumus. temploqꝫ ac legitimis ſacerdotibuscareamus. Nam qꝛ deliquimꝰ in cōſpectu eius. aduerſus nos iratus eiecit nos de terra vbi poſſumꝰ eius implere p̄cepta. Itaqꝫ impoſſibilitas nr̄a erit inculpāda. donec adueīat tempusad terrā habitatōnis nr̄e redeamꝰ. et tūc ea que iuſſit nobis dn̄soꝑe cōplebimꝰ. eiqꝫ ſacrificiū nr̄m acceptabile erit quēadmodumꝓpheta dicit. Et placebit domino ſacrificiū iuda hieruſalē ſicutdies ſeculi. et ſicut anni antiqui. Certe ſi ſacrificia veſtra deo eēntaccepta. nequaqͣꝫ ita vos eieciſſet de terra. vt que vos iuſſerat facere minime poſſetis implere. Illud aūt qd̓ ꝓfertis malachie teſtimoniū nihil ad noſtrū attinet ꝓpoſitum. Nam ſi p̄cedenteꝫ acſequētem hiſtoriam diſcuſſeritis de ſacrificijs templi qd̓ eſdreporibꝰ edificatū ē. hoc eſſe dictū inuenietis. Abomīatus itaqꝫ deus oꝑa veſtra et victimas et cantica expulit vos de templo ſuo eterra. ſic̄ apertiſſime verbis hmōi inſinuat yſaias ꝓpheta. Quomihi multitudīem victimarū veſtrarū dicit dominus plenus ſum⁊cͣ. Qd̓ etiā hieremias cōfirmat dicēs. Ut quid mihi thus de ſaba affertis. et cal. ſu. o. de. t̓i. lon. Olocauſtamata veſtra non ſuntaccepta. et victime veſtre placent mihi. De hoc et amos propheta in perſona dn̄i ait. Odi et proieci feſtiuitates veſtras.capiam odorē. ce. ve. ⁊cͣ. Et iterū malachias. Non eſt mihi volūtas in vobis dicit dn̄s. et munus ſuſ. de ma. v. Et psͣ. Sacrificium et ob. no. ⁊cͣ. Per oſee quoqꝫ dominus ait. Ceſſare facianomne gaudium. ſolennitates eius et ne omenias eius. ſabbata eiꝰet om̄ia faſ. t. e. et multa alia ſimilia. Hec ſunt maiora precipualegis vr̄e p̄cepta. que ſic̄ ꝓphetalis autoritas et pn̄tiū tēpoꝝ iudicat etas. deus nequaqͣꝫ vult ſuſciꝑe de manu vr̄a. or̄oes quoqꝫloco ſacrificioꝝ domino funditis ad eius aures nequaqͣꝫ aſcēdūtvt exaudiant̉. ſic̄ etiam doctores veſtri teſtant̉ deū. ſcꝫ ab illo quotemplū deſtructū ē tꝑe p̄ces vr̄as ſuſcepiſſe. Et yſaias extēderitis māꝰ vr̄as auertā o m. a. v. ⁊cͣ. Preterea vos oēs legēmoyſi ꝑmanetis immūdi. Nullus em̄ in vobis mortui cōtactu ſit pollutus. que ſcꝫ macula niſi cōſperſione cineris vacce ruſe deletur. quā cum ad p̄ſens habere poteſtis et ab immūdicia liberari nequitis. Pulieres etiā veſtre credunt̉ om̄es fluxupollute priſtini deſint ſacerdotes. quoꝝ erat iudicio derelictuꝫinter menſtruū ſanguīs fluxū polluta diſcernere. Filij quoqꝫ veſtri de pollutōne nati et om̄es cibi vr̄i legis ꝓbant̉ iudicio pollutiCum ergo tota gens vr̄a ꝓbet̉ polluta. cibi om̄es immūdi. orationes eoꝝ nequaqͣꝫ ad aures ꝑueniāt dei nec oꝑa placeāt ei. quoqueſo p̄nt vllatenꝰ eſſe ſecuti vel maloꝝ fineꝫ ſint habituri. velapud deū vllius ſint p̄cij. Olim qͥdē p̄cepta legalia moyſes acceperat a deo ſct̄os patres digne ſeruaſſe denego. ſed poſtqͣꝫxp̄c aduenit qui ꝓphetarū archana reuelauit. legiſqꝫ ſublato velamīe. ſpūalem latebat ſenſum. apꝑuit. extūc legalia debueruntinſtituta ſeruari. non ẜm literā occidentem. ſed ẜm ſpiritu viuificantem. qm̄ ip̄e qui legē dederat melius qͣꝫ illi auditores fuerāt intelligebat. Qd̓ qꝛ neglexerūt facere deus antiquas obſeruatōnes renuit ſuſcipere. Ipi gratias ago. qꝛ me de illoꝝ liberauit errore.Expoſitio legis ſaracenoꝝ..cxl.Ed forte dicit aliquis. hactenus iudaice gētis fidē qͣꝫinanis exſtat. eorūqꝫ obſequiū qͣꝫirrōnabile ſit ac deo ingratū vel cur ab eadēfide receſſeris oſtēdiſti. euidētiſſimis ꝓbatiſqꝫ rōnibꝰ quantohactenus errore permāſeris edidiſti. Ueꝝ paternā fidē relinqͣnscur xp̄ianoꝝ fidē delegiſti. et potius ſaracenoꝝ cuꝫ qͥbꝰ ſemꝑcōuerſatꝰ atꝫ nutritꝰ es linguā intelligis. libros legiſti. Lex ſiquidem illa ꝓbatur eſſe larga de p̄ſentis vite delitijs multa ꝯtinensmādata parit̓qꝫ ſuis cultoribꝰ gaudia repromittit ineffabilia Inqua etiā apparet deus illos multū dilexit. quia multis eos preceptis onerare voluit. ſed peꝑcit cuius ſignū exiſtit quinquiesin die tm̄ eos orare precepit. Quoniaꝫ etiā ſemꝑ anteqͣꝫ orantvt ꝑfectaꝫ mundiciā habeāt preputiū manus. brachia. os. nares.aures. oculos. capillos decentiſſime: et ad vltimum pedes ſauant.