gentoꝝ cubitoꝝ erat. ſolūqꝫ caput facile. x. cubitis ꝯſtare poteratvnde patenter liquet ꝙ auis illa ẜm hoc molem ipſam. x. cubitisperforauit. In quo facto qͦt ſunt mirāda. quid ve potius mirer cūōſidero. ſtupeo. Ubi em̄ vel tātū lapidē potuit inuenire. vel qͣlit̓potuit tātū pōdus portare. Aut qūo auis tam ꝑuula tm̄ tamdurū. tanqͣꝫ ſpiſſū corpꝰ ſcꝫ ſaxeū valuit penetrare. Qd̓ ve pacto dētes tam ſubito potuerūt gigāti creſcere. aut qua rōne tam immēſe et inaudite magnitudinis credēdꝰ ē fuiſſe. p̄ſertim cū lex dicatlectū illiꝰ ferreū nō niſi decem cubitos habuiſſe. qͦ ve pacto tātushomo tam facili vulnere corruiſſe. Ꝙ ſi om̄ia q̄ veſtri doctoe̓s hisſimilia cōſcripſerūt hic poneremꝰ. multos ſic̄ et ip̄i libros nugarūfabulis impleremꝰ. Pauca ꝟo hic inſeruimꝰ vt eoꝝ vel ſapiētiāvel fatuitatē cūctis pateſcere faceremꝰ.juſa vltime captiuitatis nō fuit eadē q̄ prioris. .cxxxj.Unc que captiuitatisveſtre cauſa fuerit. videre prius debemꝰ vt ſic etiā euainfirmitatē priꝰ inſpicit. vt qua ſit opus medicīa ſcire poſſit. Pridendi modū melius intimemꝰ. Nam ⁊ ſapiēs medicꝰoris quidē captiuitatis. ſcꝫ babilonice cauſa que nō durauit niſiꝑ annos. lxx. fuerūt ydolatria. vſura. falſa teſtimonia. homicidia.adulteria. et plurima que longū eſt enumerare peccata. que tuncintātū creuerāt vt a dn̄o audiret ꝓpheta. Circūite vias hieruſalēet q̄rite in plateis eius an inueniatis virū facientē iudiciū et querētem fidem et ꝓpicius ero eis. Iterū alius ꝓpheta. Queſiui de eisvirum qui interponeret ſepem et ſtaret oppoſitus cōtra me proterra ne diſſiparem eam. et nō inueni. Hanc ꝟo rōem extreme captiuitatis (que iam durauit ānis pluſqͣꝫ mille) nulla vos iudei poteritis autoritate firmare qꝛ trecētis annis ante ſubuerſionē hieruſalem nullus ī iſrahel ꝓpheta fuit. qͥ hoc p̄dixerit vel ſcripſeritAiunt quoqꝫ doctores vr̄i ꝙ edificato tēplo deus ī manus eoruꝫpeccati principē tradidit. cui ligatis manibꝰ pedibuſqꝫ oculū vnūeuulſit ⁊ ab illa die nō habuit pt̄atē deciꝑe populū in homicidioet ydolatria et cōſanguineaꝝ turpitudīe reuelāda. Nō igit̉ omīaque fuerāt prioris. ſecūde quoqꝫ cauſa fuere captiuitatis. Dicūtetiā ꝙ templo ſtante multi erāt hoīes bone vite qͥ ꝓphete debuerant eſſe ſi tēpus fuiſſet ꝓphetie. Multi quoqꝫ p̄ter vſus vel nature ſolita faciebāt noua miracula. Uerbi gratia dicūt de iohannafilio zachim ꝙ tāte ſct̄itatis fuerit. vt cū in cathedra ſederet ad legendū libros ſuos. deus ad oſtēdendū meritoꝝ eius virtutē. oēsaues ſuꝑ eū volitātes cōcremari ⁊ in terrā ruere fecerit. Aiūt etiāde aīma filio doſa ꝙ vox quotidie de monte oreb ſct̄itati eiꝰ hmōiteſtimoniū afferebat dicēs. Propter boītatē ananie filij doſa totum mundū guberno. cui tn̄ parū qͥd ſatis de ip̄o ſufficit mundo.De achiba quoqꝫ ſcriptū habetis in libro qꝛ qd̓cunqꝫ poſtulaſſet impetrabat a dn̄o. Hi ⁊ alij ſimiles erāt ī populo maiores aciudices. q̄ in moribꝰ agere bona imꝑabant. et quoꝝ monitis ceteri libēter obtemꝑabāt. Quoꝝ ſi vel vnus in tꝑe prioris captiuitatis extitiſſet nequaqͣꝫ vt ſupra dixiſſe dn̄m ꝑ Hieremiā oſtendimus. captiuitas facta fuiſſet. Quodqꝫ magis mirandū eſt hisdiebꝰ quibꝰ meliores eoꝝ pollētes extiterūt. deſtructo tēplo iudeicaptiuati ſunt.Ꝙ vltima fuit grauior ⁊ diuturnior qͣꝫ prior. .cxxxij.N prima deniqꝫ captiuitate cū alioꝝ more captiuoꝝ in babilonē ducti fuerūtnullā ibi penam p̄ter ſeruitutē ſuſtinuerūt. Agros cm̄colebāt vineaſqꝫ plantabāt. domos edificabāt. et cū vxoribus acfilijs ſecure viuebāt. In ſecūda ꝟo tot et tāta eis obprobria hoſtes intuler̄t. quibꝰ ſimilia vel equalia nec viſa nec audita ſunt. Occiſi quideꝫ ſunt et cremati ⁊ captiuoꝝ more venditi. adeo increuitvenditio illa donec ꝓ vno argēteo captiui darent̉. xxx. nec tn̄ inueniebant̉ emptores fic̄ ante p̄dixerat moyſes. Uenderis inimicis tuis in ſeruos ⁊ ancillas. et nō erit qui emat. Naues etiaꝫ illisimplete ſine vllo remige vel gubernaculo vagari ꝑ pelagus ſt̄ dimiſſe. Preterea poſtqͣꝫ in hac captiuitatē deiecti fuiſtis. intolerabilia vobis dabant̉ mandata. videlicet ne legē veſtram legeretisnec filios iam veſtros doceretis. et ſiquis hoc faciens inueniret̉.aut cremabat̉. aut pectinibꝰ ferreis acutiſſimis pectebat̉. Similiter ſi ſabbatū vel paſcha celebrās inueniebat̉. acerrime puniebatur. Multū quoqꝫ trāſijt tēporis. qͦ nemo niſi ī occulto filiū ſuumcircūcidere audebat. ⁊ circūcidens inuentꝰ qͥs penas grauiſſimastolerabat. Edictū p̄terea duriſſimū vobis ꝓmulgatū eſt. vt ſiqͥsveſtrū puellā virginē duceret. prius ad ꝓuincie principē eaꝫ adduceret. vt ille cum ea dormiret. ⁊ ſic illa demū ad iudeū rediensnuberet. Qua de re adeo cōtriti eſtis vt nemo veſtrū deſpōſarevirginē vellet. Sic ꝑ omniū ſucceſſiones tēpoꝝ diuerſa vobis indicebant̉ mādata maioꝝ vt ip̄oꝝ quoqꝫ vr̄oꝝ teſtīonijs ꝓbalibroꝝ. Et ecce iam in captiuitate pluſqͣꝫ mille ānos impleſtis. et

adhuc quāto durare debeat temꝑe. nullo ſcripto certuꝫ habetisIuſticia quidem forenſis exigit. vt punitis aut mortuis his qͥ facinus aliquod cōmiſere. ſequaces eoꝝ a captiuitate liberi debeāteſſe. Sic em̄ habet̉ ſcriptum et in lege. ꝙ exploratores terre promiſſionis cum dei voluntati rebelles voluerūt reſiſtere. xl. ānis morati ſunt in ſolitudine. et in hoc ſpacio omnes preuaricatores illiobiere. quibꝰ tali morte punitis. eoꝝ filij. qꝛ paterno erāt inſontescrimine. terram illā patribꝰ ꝓmiſſam introiere. In trāſmigratōnequoqꝫ babilonis ānis. lxx. demorati ſūt. donec defunctis om̄ibusquoꝝ peccatis captiuitas facta fuerat. eoꝝ filij de iugo liberati ſiIn hac autē captiuitate que a tyto facta eſt iam innumerabilestranſierunt generationes nec adhuc finem habet. Ꝙ em̄ diciturqꝛ filij nō portabūt iniquitates patrū. ſic intelligit̉. videlicet. ſi filijnō fecerint iniquitates illorū. Nam et alibi dicūtur filij patrū ſceſera portare. ſcꝫ qn̄ imitatores ſūt iniquitatis paterne. domīo admoyſen dicente. Ego ſum dn̄s fortis zelotes. viſitās iniqͥ. pa. ī fi.ī ter. ⁊ qr̄. gͦ. his qui. o. mn. Om̄es ergo ſequaciū generatōes idcircoin captiuitate patrū detinent̉ ꝙ illoꝝ inquātum poſſunt oꝑa exequunt̉. ꝙ ſi patrum oꝑa dimitterēt. etiam de captiuitate exirent.Itaqꝫ o iudei maiores veſtri peccauerūt in filium dei dicētes euꝫmagum et de ſcorto natum fuiſſe. totāqꝫ gentē veſtrā in erroreminduxerūt. Hec et his ſimilia ꝓteſtati ſunt. donec totā plebē ſuepraue volūtatis efficiētes cōſortem. virum iuſtū ad iniuſtū vald̓iudiciū adduxerūt. crucifixerūt et occiderūt. Tāti ergo reatus magnitudo tam longīque captiuitatis extitit cauſa et origo. Dūqꝫvos ī paterna māſeritis tam volūtate qͣꝫ fide. tamdiu ꝓculdubiomanebitis in eadem tribulatōne damnationis.De portentis que p̄ceſſerūt vltimam captiuitatem et de tolerantia dei erga iudeos..cxxxiijOſſe quippe debetis qꝛpoſt xp̄i mortem expletis annis. xl. Hieruſalē a tytofuit deſtructa. Hieruſalē. xl. annis anteqͣꝫ deſtrueret̉ſicut etiā doctrine veſtre libri teſtātur in eadem ſigna viſa ſunt etportenta liquido indicātia ꝙ hec templi et vrbs deſtructio eēt futura. Aiūt em̄ ꝙ annis. xl. priuſqͣꝫ ſubuerteret̉. nequaqͣꝫ more ſolto albeſcebat lana que hedi cornibꝰ annectebat̉. Cdelabra quoqꝫ que ad occidētem reſpiciebāt an̄ cōſuetū tēpus extinguebarSed et value templi nullo tangēte. cū magno ſtrepitu ſpōte reſerabant̉. Quas vt quidā doctorū veſtroꝝ nomīe iohānes filiuszachim ſic aꝑiri frequēter vidiſſet. tandē valde cōmotꝰ clamauitQuieſcite. Et adiecit. Templū templū. ꝓfecto cognoui qꝛ nouiſima tua cōcrematō te poſſidebit. ſic̄ ꝓpheta p̄dixit. Aperi libaneportas tuas et comedat ignis ce. t. Cum igit̉ hec ꝓdigia. xl. annisante deſtructōem fuerint viſa. et anno. xl. a morte xp̄i ciuitas a tyto fuerit deſtructa. liquido cōcludit̉ ꝙ hec ſigna a tꝑe mortis xp̄ſint facta. Sꝫ ⁊ hoc cum alijs doctoribꝰ vr̄is iohannes intellexit.ꝙ ip̄a xp̄i mors captiuitatis vr̄e cauſa extitit. Nec tn̄ hāc ſed maliuolentiā hoīm et inuidiā. ſcꝫ tāte cupiditatis cauſā eſſe dixerūt⁊ verā ip̄ius cauſam tacuerūt. Inuidia quippe iudeoꝝ et maliciamortis xp̄i cā fuit. mors aūt xp̄i cā captiuitatis extitit. Sꝫ fortaſſis aliqͥs veſtrū dicet. Si hoīem illū talem vt dicis. ſcꝫ filiū dei fuiſſe cōſtaret. eiuſqꝫ mors tribulatōis vr̄e cauſa fuiſſet. nullꝰ ex vohis viuere dignus eſſet. Tale quippe peccatū maiꝰ ē qͣꝫ negare deūNon immerito ſcelꝰ hoc maius fuit eo qd̓ in heremo cōmiſerunqn̄ ſcꝫ pro deo vitulū aureū adorauerūt. Tūc ꝟo legimꝰ deū voIuiſſe populū iſrahel oīno delere niſi moyſes iram eius auertiſſetmulto fletu ac ieiunio et oratōne. Itaqꝫ niſi moyſioratio interueniſſet. nullus ex toto populo ſuꝑeſſet. Cū igr̄ hoc aliud facinꝰ priſumpſiſſꝫ qd̓ quantitatē excedit criminū. ſcꝫ occidere dei filiū. necvllꝰ eēt qͥ ꝓ eis int̓ueniret. nullꝰ eoꝝ viue̓ debuiſſet. Nūc at̄ ⁊ viuenos deꝰ ꝑmittit. et quotidie quātū amet oſtēdit. cū nobis in ꝯſpectu inimicoꝝ gr̄am p̄ſtat. opibuſqꝫ nos locupletat et honoribusexaltat. ſic̄ ꝑ os moyſi promiſerat dicēs. Attamē cū eſſent ī terrahoſtili. nō eos penitꝰ abieci ⁊cͣ. Quibꝰ ego conſtanter reſpōdeo.Neqͣqͣꝫ o iudei reliqͥas viue̓ patit̉ deꝰ de ppl̓o vr̄o ꝙ ſibi cōplaceat in eo. ſed ideo tm̄ vt vniuerſis gētibꝰ ſeruiatis et oīm ocl̓is improperiū ⁊ fabula et maledictio ſitis ſic̄ legiſlator promiſit vobisdicēs. Eris in prouerbiū et fabulā oībꝰ ppl̓is ad qͦs dn̄s te introduxerit ⁊cͣ. Ꝙ ſi tꝑe ip̄o quo peccatū illud a vobis cōmiſſū eſt totam iudaicā progeniē funditꝰ deleuiſſet. ml̓tis tempoꝝ curriculistrāſactis culpa iā abolitōne vel obliuione deleta. nulli mortaliumcognita eſſet. Eſt et alia cauſa ꝓpt̓ quā deus noluit vt tota ꝑiretgens iudaica. Uidebat em̄ qͦſdā ex illo genere qn̄ꝫ ad ſalutē credituros in ſe. Et ideo ꝓpter illos noluit oīno ſtirpem eorum diſperdere. iuxta illud yſaie. Quomodo ſi inueniatur granum in botro et dicat̉. Ne diſſipes illud qm̄ b. eſt. ſic faciam ꝓpter ẜ. m. vt n̄diſ. i. Teſtīoniū aūt diuīe circa vos pietatis qd̓ moyſi promiſſude libro legis protuliſtis patet ꝙ nō ad p̄ſentem ſed p̄teritā ba-