Liber

ferius reſpectu ſuꝑioris ſimplū reſpectu vero inferioris dicit̉ cōpoſitū. Humanū aūt corpꝰ qḋ om̄ībꝰ inferiꝰſub eonihil eſt īordine rerū. nō immerito dicit̉ cōpoſitū. factuſqꝫ eſt homo ex ſimplici oīno .i. aīa et corꝑe oīno cōpoſito. Dicunt aūt ph̓i ꝙ rōnaraīma ꝓcedit de vniuerſali. Iudei ꝟo om̄es aīmas in prīcipio mūdi ſimul aſſerūt eſſe creatas et in vno loco repoſitas. et quouſqꝫincorꝑent̓ oēs nō eſſe venturū diē iudicij. Ex quo aūt incorꝑabūtur. ſtatim ꝓuenire finem mundi. Porro xp̄iani quotidie nouasaſtruūt aīmas ꝓcreari. formatiſqꝫ nouis corꝑibꝰ infundi. Quicqͥd aūt de aīma quiſqꝫ credit ꝓculdubio qui rōem dedit aīa fecit.et oīm cauſa exiſtit. Ip̄e igit̉ hoīem ꝑfudit et illuſtrauit ſue celſitudinis ſapiētia. ꝑ quā et cognoſceret ⁊ diſcerneret oīa. Facta eſtitaqꝫ ſpecies hoīs inter ſpēs aīmaliū vtiqꝫ melior et elegātior ⁊ inom̄ibꝰ p̄ſtantior. Un̄ et iuſte vocat̉ microcoſmꝰ .i. mīor mundusSꝫ hic infideliū orit̓ queſtio. Cū deus inquiūt vt dicitis om̄ipotens ſit. cur hec om̄ia que creauit nō in vno ſed in tot dierū ſpaciopauliſper oꝑando ꝯpleuit. Quibꝰ ego reſpōdeo. Q rō nō patit̉vt qm̄ vna creatura tardius eſt creata qͣꝫ alia. Ideo ſūmus earuꝫcreator minus potēs credat̉. Nō em̄ hoc ex eius impotentia fuit.Sed qꝛ illarū altera mollior. altera durior in forma ſuſcipiēda fuit. Uerbigratia. Si ferrū et es. plumbū et ſtannū picē et ceram ſimul accipias. et maſſam ex om̄ibꝰ iſtis cōmixtā eodem momēto inignem mittas nunqͥd om̄ia vno eodemqꝫ temꝑis ictu liquefient.Non vtiqꝫ ſed prius cera. poſtea pix. deinde ſtannum. deincepsplumbū. poſtmodū es ad vltimū ꝟo ferrū. Nunquid hoc imputas ignis virtuti. an eoꝝ varie debilitati. Naꝫ vtiqꝫ virtutē igniseandē erga om̄ia cuncti norunt. Sed ea que molliora ſunt citius.que ꝟo duriora tardius liquefiunt. Sic ergo et in creaturis mundi nō alia de cauſa tot dierū trāſiuit mora. niſi qꝛ quedam earumtardiores fuerunt in ſuſcipienda forma.De qͥbuſdā fabulis libri tharuth id ē doctrīe iudeoꝝ. cxxviij.Ed doctores veſtri dumnobis in quibuſdā ꝑtinacit̓ obſiſtere nitūt̉. ip̄i etiā ſibimet contrarij inueniūt̉. Dicunt em̄ ꝙ deus qn̄ firmamētū ꝯſtituit. pertus illud ꝑficere nō valens. qd̓dam magni foraminis ſpacium in ſeptentrionali parte reliquit. vt ſi qͥs aliqn̄ exurgens equalē ſe ei opponeret. reſpōderet ei dicens. Si tu ſicut egodeus es locū illum quē ego reliqui aꝑtum claude ſi potes. Hocaūt qͣꝫ patens ſit mendacium omnibꝰ ē manifeſtū. Septētrionaſetem̄ poli aciē altiſſimā ſemꝑ ſuꝑ nos ne vnqͣꝫ occultari cōſpicīꝰ.ip̄mqꝫ totū integrū ꝑfectūqꝫ videmus. Aliud quoqꝫ ridiculoſuꝫdicūt valde. ſcꝫ filijs iacob patrē ſuū portātibꝰ ad ſepulcrū. filioseſau patrē ſuū ſimiliter ad ſepulcrū deferētes cū magno comitatu eis occurriſſe. vt cum vtrimqꝫ magnus eſſet exercitꝰ ſinguleqꝫpartes ſibi vellent ſepulcrū vēdicare. Dan aiūt montē aſcendiſſetanteqꝫ magnitudīs lapidē p̄cidiſſe. quāta multitudo totius exercitus eſau eſſe poſſꝫ. Ip̄amqꝫ molē capiti ſui impoſitā attuliſſe vtſuꝑ hoſtiū cuneū illam ꝓijciens om̄es vno ictu ꝓſterneret. Cūqꝫadueniēs iam ambos cuneos cōcordes inueniſſet. molē quē attulerat ī mare ꝓiecit. cuiꝰ magnitudīe aqua maris termīos ſuos excedens duas ciuitates ſui effuſione ſubuertit. Et ip̄e ſunt qͣs longo temꝑe poſt pharao rex egipti filios iſrl̓ edificare p̄cepit. Nonne queſo riſu ſummo digna tibi videt̉ adinuentio hec. Cum eniꝫfilij iacob adhuc tātummō. xij. eſſent. viri eſau de tribu ſua iā quadringēti exiſtebāt. Nūc ergo nūero filioꝝ iſrahel creſcente quanto maior exiſtimari poteſt filioꝝ eſau numerus fuiſſe. Tātam em̄oportuit eoꝝ multitudīem exiſtere. vt ⁊ filijs iacob ⁊ toti egiptiorum genti q̄ cum ioſeph venerat poſſet obſiſtere. Nunc itaqꝫ diſcerne quid horum dignius ſit admiratōe. ſcꝫ vel vbi tantū inuenerit montē. vel quo mōte tāte magnitudīs molem vel qūo in capite tanti ponderis potuerit geſtare molem vel lapidem. vt tammagnam proſternere poſſet cohortem. Libet adhuc aliud innoteſcēdo ridiculū maiorē oſtēdere fatuitatē ip̄oꝝ. Aiunt eī ꝙ moyſes ꝓpter legem ſuſcipiendam in celum aſcenderit. et ibi cum angelis taliter altricatꝰ ſit. Dicebant em̄ inquiūt angeli ad eum. Legem hanc ferre tibi minime ſinimꝰ. quā nobis pluſqͣꝫ filijs iſrahelneceſſariam eſſe ſcimus. Ad hoc moyſes inſolita viſione ꝑterritꝰnihil reſpōdere p̄ſumſit. ſed dn̄o ſe cōfortāte. et vt ſecure reſponderet p̄cipiēte angelis ait. Cum lex iſta regendoꝝ corporū ꝯtineat ꝑcepta. non ſatis conſidero cur vobis qui ſpūalis tm̄ creaturaeſtis ſit neceſſaria. Ad hoc nō habētes quid dicerēt angeli. conticuerūt victi. De moyſi ergo victoria fertis deū riſiſſe et valde letatum fuiſſe. et ita moyſen poſt triumphū cum lege alacrem deſcendiſſe. Quid queſo fatuitatis in hac laſciuia continetur. Quomōenim moyſes corporis mole depreſſus altitudinē celi potuit aſcēdere. aut quomodo deo legē dare volente angeli ꝓhibere. Quiditerum ſtolidius eſt qͣꝫ dicere deum vno vincente et alio victo exultare. ac puerili modo ridere. Item ſi angeli vt dicitis legis illiꝰ

.XXVI.retinende tam auidi erant cur non eam a deo queſierant. Uel qͥdproderat eis contentionibꝰ deſeruire. poterant em̄ legeꝫ ip̄aꝫ etiācum iudeis obſeruare. nec erat ratio cur eam moyſi deberent inhibere..cxxix.De quibuſdam alijs fabulis eiuſdem.Ixerunt preterea ꝙ choce dum heremū cuꝫ moyſe et filijs iſrahel preteribat.tricētos camelos onuſtos habebat nihil aliud ferētesniſi ſolas theſauri eiuſdē claues. que videlicet de vaccaruꝫ corijsomnes facte erant vt leuius ferri poſſent. Nūc ergo ſi placet computemus. et vtrū hoc ſtare poſſit videamꝰ. Demus libre. vij. claues adminus et ꝙ camelus adminꝰ ſexcētas tulerit libras ſupponamus. erūtqꝫ claues tria milia ſexcēte quas vnus ferebat camēlus. Fientqꝫ claues trecentoꝝ cameloruꝫ mille et octoginta milia.Sed cū quelibet clauis adminus ſit vnius arce. quot ſunt clauesꝓculdubio totidē erūt ⁊ arce. Dent̉ itaqꝫ cuilibet camelo due arce et erūt cameli ferētes arcas. l. xl. M. Sed ⁊ iuxta diuituꝫ quibꝰmaior ē cura de cuſtodiēdis diuitijs cōſuetudīem oportuit adminus duos camelos vnū habere cuſtodē qͥ cū ſumma diligētia theſauros obſeruaret. vix etiā dormitaret. Sicqꝫ cameloꝝ cuſtodesinueniunt̉ ducēti ⁊. lx. M. Scriptura ꝟo atteſtāte didicimus ꝙexercitus chore ꝑ domos ⁊ cognatōnes et familias ſuas nō erantniſi octomilia. dc̄. Nō minus his om̄ibꝰ cuilibet p̄ſtat ridiculumaliud qd̓̇ ipſi memorāt factū. Dicūt em̄ angelū mortis cuidā vironoīe ioſue filio leui doctori apꝑuiſſe eiqꝫ dixiſſe. Ad hoc veniſſeme noueris. vt aīam tuā ſuſcipiā ⁊ moriaris. Nequaqͣꝫ ille inquitfaciā qd̓ hortaris niſi prius mihi ꝑadiſum oſtēderis. Suſceptuꝫigit̉ angelus ī alis ſuis duxit ad locū vnde videret ꝑadiſū. Quēille vt vidit de alis angeli dilapſus in ꝑadiſum ſe cadere permiſit.Angelus ergo deceptū ſe eſſe dolēs. irato vultū nimis egrede̓ inquit vt moriaris. Neqͣqͣꝫ ait ille egrediar. Cūqꝫ ſecūdo ac t̓cio angelꝰ idip̄m cū magͦ clamore repeteret. ⁊ ille ꝟba eiꝰ neglige̓t cōmotus nimiū angelꝰ ad deū ꝑgēs querimoniā fecit rei huiꝰ. Deꝰ aūteum rogauit redire. vt hoīem illū de ꝑadiſo egredi p̄ciperet ex deinomīe. Itaqꝫ veniēs angelꝰ ad ꝑadiſum ait. Deus vt egrediarisp̄cepit. Iurauit ille ⁊ ait. Per deū nunqͣꝫ egrediar. Angelꝰ ad deum redijt et dixit. Iureiurādo ſe nunqͣꝫ egreſſurū inde firmauit.Dans itaqꝫ iudiciū deus reſpōdit. Omīa volumīa vite ⁊ actuuꝫcius reuolue ac diligēter relege. ſiquādo eū iuraſſe ac peioraſſe inueneris. nunc quoqꝫ nihil ſibi iuraſſe valebit. Si ꝟo nunqͣꝫ ꝑiurium fuiſſe ꝓbaueris. hac vice nequaqͣꝫ timebit. Itaqꝫ illiꝰ vite volumīa oīa diſcutiēs ſtudioſe nunqͣꝫ inuenit eū peioraſſe. Dimiſitergo illū victus. qͥ vt dicitis vſqꝫ hodie ꝑmanet incolumis atꝫ viuus. Cōſiderate nūc queſo qͣꝫ riſu digniſſima notari poſſint in hͦſermūculo. Quid em̄ plꝰ meremur. an fatuitatē angeli qui callidāhominis artem non prius agnouit. an homīem qui audito per angelum dei precepto contra ipſum preceptum iurare auſus fuit.An dicemus impotentiam dei fuiſſe ꝙ non niſi per mendacium illum de paradiſo potuiſſet expellere. An ipſius dei aſcribemꝰ ignorantie ꝙ aliter ſcire non potuit vtrum periurus fuiſſet. niſi eiꝰ vite librum reuolui iuberet. Plane hec omnia fatuitate ſunt pleniſſima.btherum de ceteris eiuſdem..cxxx.Ec minus ſupͣdictis ſtuIpendū illud monſtruū qd̓ og rex baſan videns ingentē filiorū iſrael exercitū. videlicet ſexingēta milia ⁊ triamilia. ⁊ quingētos viros. a. xxx. annis ⁊ ſupra exceptis mulieribuset ꝑuulis qui ſupputari nō poterant. molem inaudite magnitudinis capiti ſuo impoſuit. Et cū ea totā expeditionē ꝓſternere voluit ſed vpupa videlicꝫ auis mīma eidem moli ſuꝑſedit. eamqꝫ tādiu roſtro ſuo ꝯcudit. donec foramine magno iuxta quantitatemcapitis eius ꝑacto moles caput trāſiliēs in humeris eiuſdem ſubſedit. Capite aūt ſano ⁊ incolumi corꝑe toto fortaſſis adhuc eaꝫa collo ſuleuaſſet niſi ad auctorū ſubito dentiū quātitas impediſſet. Mox em̄ vt lapis in collū eius deſcēdit. ita repente ſibi dētesadaucti ſunt. ꝙ iam cū eaꝫ voluit ſubleuare nō potuit. Quod intuens moyſes (cuius corpus. x. habuiſſe cubitos aſſeritis et eiusvirgule totidē aſcribitis) ſe ſuꝑ terrā in modū ſalientis. x. cubitoserexit. vt eū in aliqua corꝑis ꝑte virga ꝑcuteret. Si ergo computes. x. cubitos corꝑis eius ⁊. x. quibꝰ eſt a terra ē leuatus. ⁊ alios. x.quos virga eius habebat in altuꝫ porrecta a terra vſqꝫ ad virgeſūmitatē inuenies cubitos. xxx. ⁊ tn̄ vt dicitis virge ſūmitas qͣ euꝫꝑcutere voluit. nequaqͣꝫ vlterius attīgere potuit qͣꝫ ad nodū illūquo ſura pedi iungit̉ qui vulgo cauilla vocat̉. in qͦ videlicet lococū eū ꝑcuſſit ille cōtinuo cadēs expirauit. A plāta ergo pedis ip̄ius og quā in terra fixā tenebat vſqꝫ ad nodū ī qͦ ꝑcuſſus eſt. xxx.cubitos hēbat. Ab illo igr̄ loco vſqꝫ ad ſumͣꝫ octin-