Ed dicit mihi aliquis.Cum illi dicta ſua ꝓphetarū autoritate ꝯfirment. curtamgrauit̓ in eos inueheris. et in ꝓphetas nihil dicis.An neſcis ꝓphetas dixiſſe. caput et oculos et nares ⁊ manꝰ ⁊ brachia. et vniuerſa corꝑis liniamēta deū hr̄e. Dixerūt etiā illum ſingulis diebꝰ iraſci. et vt leonem rugire ⁊ alia multa hmōi. Cui egoreſpondeo. ꝙ obſcura ſunt ꝓphetarū dicta. nec om̄ibꝰ ſatis aꝑtaPropter hoc cū in eis talia inuenimꝰ que ẜm lr̄am accipientes atramite rōnis exorbitent. allegorice illa interp̄tamur. vt ad rectitudinis ſemitaꝫ reducamus. Neceſſitas em̄ cogit hoc nos agere.qm̄ aliter nō poteſt ratio litere ſtare. Ueſtri aūt doctores nequaqꝫ deū vt oportuit cognouerūt. ideo dicta ꝓphetarū ſuꝑficietenus exponētes ī eis errauerūt. Si aūt vis ſcire ꝙ quedā ꝟba ſcripturaꝝ allegorice nos oportet intelligere. eo ꝙ ad literā expoſitan̄ poſſunt ſtare. Uide qͥd liber numeri dicat de filijs chore. Aperiens inquit terra os ſuuꝫ deuorauit illos. nūquid terra habet os.Item ī libro iudicū ait gaal ad zebul. Ecce ppl̓us de vmbilico terre deſcēdit. Nunquid terra vmbilicū hꝫ. Dauid qͦꝫ ait. Gau debūt cāpi ⁊ omīa q̄ in eis ſunt. Et iterum. Flumīa plaudēt maū ⁊cͣNunquid campi gaudere. flumīa manus habere. vel mōtes poſſūt exultare. Salomon qͦꝫ ait. Aues celi portabūt vocē tuam ⁊cͣ.Nunqͥd vl̓ auis verbū dicere vel habēs pēnas aliquid poteſt annūciare. Abacuc etiā ꝓpheta dicit. Lapis de pariete clamabit ⁊cͣNunquid vel lapis clamare vel lignū poteſt reſpōdere. Deniqꝫcorꝑea que deo aſcribitis. nō niſi corꝑee ſubſtātie et rei congruūtimaginarie. deum hmōi eſſe indecēs ē credere. Cōuenit ergo quede illo tanqͣꝫ corꝑeo dicūt ſcripture. non litteralit̓ ſed allegorice veltropice expouere. Nam ſi deū imagīem aūt ſil̓itudinē vllam hr̄edicimꝰ multis ꝓph̓etarū autoritatibꝰ cōtraimꝰ. Verbi gr̄a moyſes ait filijs iſrahel. Cuſtodite ſollicite aīmas vr̄as. Non vidiſtisaliquā ſimilitudinem in die. qua locutus ē dn̄s in oreb de medioignis. ne forte decepti facietis vobis ſculpturā ⁊cͣ. Cunqꝫ ꝓhibuiſſet eis ne deum cōpoſitis corꝑalibꝰ aſſimilarent. veritus etiā neforte corꝑibꝰ eū ſimplicibꝰ ꝯformarēt Adiūxit ne forte eleuatꝭ adcelū oculis videns ſolē et lunā ⁊ oīa celi aſtra errore deceptꝰ adores ea ⁊cͣ. Nec reputes moyſen hoc populo iubentē metuiſſe. nep̄dictorū corporū figuras vel imagīes adorēt. cū iaꝫ creaturas eſſenō dubitarēt. Sed hoc potius timuit ne deū imagīem alicuiꝰ horum habere crederēt. Et iō ꝓ illo hmōi factas ſil̓itudīes adorarent. Eſaias quoqꝫ ꝓpheta ait. Cui ſimilē feciſti deū aūt quā imaginem po. e. Et iterū. Cui aſſimilaſtis et comꝑaſtis me et feciſtisſimilem. Dauid etiā verba deū nō eſſe localem cōprobant. vt perhoc cōſequēter eum nō eſſe corporeū innuant. Ait em̄ quo ibo aſpū tuo ⁊cͣ. Salomō etiam idem ſentiēs ait. Sic celū celi celorumcapere te nō poſſunt ⁊cͣ. Et hieremias. Nunquid nō celum et terram ego impleo dicit dn̄s. Ecce liquido patet ꝙ ſi ſcripturas dominū corpus et om̄ia corꝑis membra dicētes hr̄e. quarū autoritate volumus hoc ꝓbare ſuꝑficietenus exponamꝰ. om̄ibꝰ ſupradictis teſtimonijs cōtraimus.ationes de deo ꝓphetice..cxxv.Unc in magno palatiorationis accubituri ſolū eius quibuſdā ſentētiaꝝ floribus ſternamus vt poſtea delectabiliꝰ in eo ratiocinaturi ſedeamus. Illeqꝫ ſentētie vobis erūt quidā gradus ad ꝯprobandum ꝙ deus ſit. et ad cognoſcēdū quid ſit. Prius em̄ debēꝰꝓbare deum eſſe. ⁊ poſt oſtēdere nihil ei ſimile eſſe. Quedā nāqꝫpars hoīm et deū eſſe negant. et mundū ab eterno et ſine creatorefuiſſe affirmāt. Que nos ncc̄itas cogit. vt etiā rōnibꝰ philoſophicis prius deū eſſe mōſtremꝰ qui mundū creauit. Si em̄ mundumcum oībꝰ que in eo ſunt creatū eſſe oſtēdam. tūc deū eius creatorēneceſſario eſſe cōcludā. Cūqꝫ mūdi creatorē eſſe ꝓbauerimus. cōſequēter ip̄m hr̄e nullā ſil̓itudīem rōne oſtēdemꝰ. Itaqꝫ fere in hͦoēs ph̓i cōſentiūt. ꝙ ꝑfecta ſapiētia principiū ē oīm reru. lumē preclarum. ſubſtātia ſubſtātiarū argumētū rerū vniuerſarum. Poſthanc ē aīa poſtea ꝟo materia. Que ſcꝫ duo ſimplicia ſunt ⁊ omniū creaturaꝝ prima. totiuſqꝫ rei ꝯpoſite origo et cauſa. De qͥbꝰgradat ī factū ē firmamētū cū oīm quas poſſidet varietate imaginū atꝫ formarū. Nam firmamētū qͥdem cū om̄ibꝰ q̄ cōtinet ē reuera cōpoſitū. licet eoꝝ reſpectu q̄ circulo lunari ſubiacēt dicat̉ ſimplum. Sic em̄ ē in rebꝰ om̄ibꝰ. vt aliud reſpectu illius de qͦ factū ēdicat̉ ꝯpoſitū. reſpectu ꝟo eiꝰ qḋ de illo fit ſimplū. Et qꝛ oīs materia eo qd̓ de illa factū eſt ſimplitior ē. nec in ſe ſui cōpoſiti formāvel imaginē habet pꝫ firmamēti materiā nullā in ſe corꝑeam formam hr̄e et ideo oīno ſimplā eſſe. Ꝙ ſi dicamꝰ aliqͥd in ea cōpoſitum eſſe. aliam quoqꝫ materiā neceſſe eſt eſſe de qua cōpoſituꝫ ſit.que et illa ſimplitior ſit. Sed et illā dicentes cōpoſitam. aliā quoqꝫ fatebimur ſimplitiorē hr̄e materiā. et ſic in infinitū ꝓcedemus
Qd̓ vt vitemꝰ. neceſſe ē vt illā materiā. ſcꝫ firmamenti ſimplameſſe fateamur. Et qm̄ materia ip̄a varias in ſe quas vnqͣꝫ habuerat nouiter in ſe formas ſuſcepit. cōſtat ꝙ eas nō ex ſe ſed alteriusrei adiūctione. que ⁊ potētior et ſimplitior ſit habuit. q̄ ſcꝫ in ſe diuerſas formas et imagines fecit. maxime cum nulla ſibi neceſſitaseſſet. vt tales in ea fieret forme vel imagīes. Hoc magis ex animedeſiderio factū eſt que tali rei voluerit cōmiſceri. cui nunqͣꝫ fueratcōmixta vt in ea ſua pateret potentia. Hec igit̉ poſtqͣꝫ illi rei cōmixta eſt pariter et conglutinata. ex noua cōmixtione nouis ē materia formis informata. Quoniā ergo firmamētū cū om̄ibus qnpoſſidet ẜm ph̓os cōpoſitū eſſe nō dubitat̉. neceſſe ē vt principiūhabere credat̉. Etem cōpoſitū om̄e neceſſe ē cōpoſitorē haberequia nec aliquid poteſt ſe ip̄ꝫ creare. Creatorē ergo mūdi qͥ deuseſt. eſſe neceſſe ē. Quem ſcꝫ nec creatū eſſe nec nouatū ſed eternuꝫneceſſario credere cōuenit. Alioquin creatoꝝ vel nouatorū numorus fine carebit. nec compoſitū. ſed ſimplicē oportet euꝫ intelligiqꝛ om̄is compoſitio motus ē et actus ſimplicis rei. Preterea qd̓primū eſt. principium habere nō poteſt. omīs aūt cōpoſitio principium aliquod habet. Itaqꝫ neqꝫ corporeꝰ eſt. qꝛ corꝑeum om̄ecōpoſitū eſt. Iterū neqꝫ mobilis ē. qꝛ om̄e qd̓ mouet̉ ꝑtibꝰ cōſtatet omne tale cōpoſitū eſt. Rurſus nec variat̉ nec corrumpit̉. quavtrūqꝫ mortalium eſt. primū aūt oīm immobile. Item nec creſcitꝑ ſe nec augetur aliunde. Nam om̄e quod vel crementuꝫ recipitvel augmentū ꝓculdubio eſt compoſitū. Item nec decreſce̓ probatur. qꝛ qd̓ decreſcit corrūpitur. Rurſum nullius creature in aliuo ſimilitudīem habet. qꝛ ſimilitudo qualitatis eſt. Ip̄e ꝟo nulli ſubiacet qualitati. ergo nec ſimilitudini. Preterea duoꝝ aliqͦꝝſimilitudo vnuꝫ ꝑificat. alij ei vero nihil poteſt in aliquo pificariDeniqꝫ cum materia que creata eſt. nullā habeat in ſe formā velnagīem. multominus ip̄ius nature creator deus qui ſimplitioriac ſubtilioris eſt nature vllam putandus eſt habere ſimilitudīeꝫ.De mundi creatione..cxxCce rationibus philoſophicis his qui nō credūt ſcripturis ꝓbauimꝰ deū omniū eſſe factorem. nullāqꝫ habere creature vllius ſimilitudinem. Porro iuxta eoſdē ph̓os ex coniunctione vniuerſalisaīme cū materia gradatim facta ſunt om̄ia. Dicunt em̄ ꝙ qn̄ materie aīma cōiuncta et cōglutinata fuit. primo oīm formatū eſt etcompoſitū maius firmamentū in quo nulla ſunt ſydera. et qd̓ omnes circulos moueri facit. Poſt illd̓ vero formatꝰ ē ſignifer circūlus in quo. xij. emicant ſigna. Tercio loco factus ē ſyderū circulusque ſemꝑ ſitū ſuum ſeruantia in locis ſuis. ꝑdurant fixa. Quartoloco ſaturni factꝰ eſt circulus. Quīto iouis eſt orbis locatus. Sextum porro locū martis ſibi vendicat enſis. Septimo ſolis circulus lucet. Octauū veneris globus poſſidet. Nonū mercurius ſortitus eſt. Da lune ꝑtes decimus locus inferiores. His ꝟo circulis oībꝰ cōpletis acce teris q̄ ſunt in eis. tūc cepit motus iſte rotundus ꝗ dicit̉ ſimplex ac ꝑfectus et motus ille in materia caloreꝫ qͥeffuſus eſt ꝑ eam genuit. ip̄aqꝫ eum recepit. et inde facta ſunt. iiij.elemēta. vicꝫ. Ignis et aer. terra et aqua. Quia ꝟo motu et virtute qualibet ab aliquo p̄cedēte quāto ꝓximiora ſunt illa ad qͥ prodeunt his a quibꝰ ꝓcedūt. tāto maiorē inde vim et fortitudīeꝫ accipiūt. calor ille qͥ de motu firmamēti ꝓceſſit in locis vicinioribusmulto plꝰ incaluit. factuſqꝫ ē ignis calide natt̉e vicꝫ ac ſicce. Quiaꝟo pauliſꝑ calor ille lōgius a firmamēto receſſit vim ſuā modiceiā amittēs aliquātulū tēpuit. ac debilior fuit. ſed etiā ſeſe hac illacqꝫ cōmouit. vn̄ facta ē aeris natura calida vicꝫ ⁊ humida. Omīsem̄ calor qͣꝫdiu fortiſſimꝰ exiſtit. deſiccat et cōburit. Exquo ꝟo tepeſcit molleſcere ac liquefieri facit. Qm̄ aūt adhuc lōgius a firmamēto receſſit. radice qͣſi ꝓcul exiſtēte vigorē amiſit. Ideoqꝫ natura ꝓfluxit frigida. factaqꝫ ē liqͥda et pōderoſa vicꝫ aqua. Et qꝛlongius adhuc qͣꝫ erat a firmamēto receſſit. ip̄a frigiditatis natura ꝓpter nimiā remotōem fortior ac ſpiſſior cōgelatior et duriorextitit. factaqꝫ eſt frigida et ſicca. et ip̄a eſt terra.De formatōe rerū ꝑ interualla ſex dierū.Ompleta igitur hoc modo elemētorū creatura. mouit eā natura et vis firmanIti ad faciēdā voluntatē et iuſſionē dei. Cunqꝫ vis firmamēti ſic adinuicē mouiſſet cūcta. ꝯmixta ſūt int̓ ſe ꝑiter et cōiucta. Et ip̄a eoꝝ cōmixtione genita ſunt alia mīora corꝑa. ſcꝫ inalmata et aīmata. Inaīmata vicꝫ vt lapides et metalla ceteraqꝫ qͥcōtinent̉ in terra nec creſcunt. vt argentū viuum et ſulphur ⁊ aliaAīmata ꝟo vt arbores et herbe. Animalia quoqꝫ et irrōnabiliavt bruta. et rationale. ſcꝫ homo qui factus ē poſt om̄ia. Hec aūtomnia licet diuerſa ita diuīa reſtringit potentia. vt in nullo penitus repugnātia ſibi videant̉ aūt diſſona. Sed et vnūquodqꝫ iu-